I SA/Gd 705/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 22 marca 2021 r. sygn. akt [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 marca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia S. W. na postanowienie Wójta Gminy z dnia 5 listopada 2020r., którym jako wierzyciel oddalił zarzuty wniesione w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że dnia 26 listopada 2020 r. do organu I instancji złożono zażalenie na postanowienie tego organu z dnia 5 listopada 2020 r. Przedmiotowe postanowienie zostało przesłane stronie zgodnie z art. 42 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. 2020 r. poz. 256, ze zm. dalej "k.p.a.") na adres: ul.[...], [...]-[...] K. Przesyłkę odebrał wnioskodawca osobiście dnia 16 listopada 2020 r.,co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru oraz wydruk z systemu śledzenia przesyłek. Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym trybie zażalenia. Tym samym z dniem doręczenia postanowienia rozpoczął bieg siedmiodniowy termin na złożenie zażalenia, który upłynął dnia 23 listopada 2020 r. Zażalenie wniesione przez stronę w dniu 26 listopada 2020 r. nastąpiło po upływie 7 dni od skutecznego doręczenia. Przekroczenie ustawowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia, skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 marca 2021 r. S. W. sformułował zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a., poprzez przedwczesne wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy złożył wniosek o przywrócenie terminu i decyzja w tym przedmiocie nie jest jeszcze prawomocna. Zdaniem skarżącego, postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oparte było na błędnych założeniach, że uchybił terminowi do wniesienia zażalenia ze swojej winy w sytuacji gdy na skutek choroby, a także trwającej wówczas pandemii koronawirusa nie miał możliwości złożenia zażalenia w terminie. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Do skargi załączono zaświadczenie lekarskie z dnia 29 listopada 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm. dalej jako "u.p.e.a.") na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Jak wynika z treści art. 141 § 2 k.p.a. zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. A skoro w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. art. 18 u.p.e.a.) tym samym zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutu wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W myśl art. 17 § 1 u.p.e.a., o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Zachowanie tego terminu stanowi przy tym warunek konieczny skutecznego podważenia rozstrzygnięcia, z którym nie zgadza się strona. W razie upływu wskazanego terminu, organ odwoławczy jest zobowiązany w świetle art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że regulacja ustanowiona w art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego, określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia od badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania (zażalenia), to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi prawo i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 października 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 738/19, LEX nr 2748549). Podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza postępowanie wstępne, w trakcie którego organ ten podejmuje czynności mające na celu ustalenie m.in., czy środek odwoławczy został wniesiony z zachowaniem terminu. Przeprowadzenie tych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie, że odwołanie (zażalenie) wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania (zażalenia) merytorycznie, lecz postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia), zgodnie z art. 134 k.p.a. (w przypadku zażalenia – w zw. z art. 144 k.p.a.). Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest bowiem zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie Wójta Gminy z dnia 5 listopada 2020 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 listopada 2020r., a zatem termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 23 listopada 2020r. Tymczasem strona złożyła osobiście zażalenie w dniu 26 listopada 2020r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 17 § 1 u.p.e.a. W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo w oparciu o przepis art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Skoro skarżący złożył zażalenie po upływie terminu do jego wniesienia, to organ nie mógł przystąpić do jego rozpoznania, lecz zobowiązany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia w drodze postanowienia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu nie zależy od swobodnego uznania organu administracji publicznej, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Skuteczne uchylenie się od skutków uchybienia terminu możliwe jest jedynie przy zastosowaniu dopuszczalnych środków prawnych przewidzianych w danym postępowaniu, pozwalających na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybienia terminu. Środkiem takim jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz jego uwzględnienie przez organ odwoławczy. Jednakże postanowieniem z dnia 22 marca 2021 r. Kolegium odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zamierzonego przez skarżącego skutku prawnego nie mogą odnieść zarzuty skargi co do prawidłowości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 marca 2021r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Okoliczności z tym związane były badane w odrębnym postępowaniu, wszczętym wnioskiem strony o przywrócenie terminu, zaś Sądowi z urzędu wiadomo, że wyrokiem z dnia 14 września 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 704/21 skarga S. W. na ww. postanowienie została oddalona. Wobec tego w niniejszej sprawie pozostają one bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Postanowienie organu II instancji odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest ostateczne i nie było przeszkód do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.