III FSK 2224/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Dalkowska, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi G. S.A. z siedzibą w P. o wznowienie postępowania sądowego od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2020 r. sygn. akt II FSK 661/20 w sprawie ze skargi G. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 18 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia: umorzyć postępowanie wznowieniowe. Postanowieniem z 2 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 661/20, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") odrzucił skargę kasacyjną G. S.A. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA") z 26 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 1379/19. Wymienione postanowienie, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W uzasadnieniu wskazano, że skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu. Wyrok z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 23 grudnia 2019 r., termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał natomiast 22 stycznia 2020 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 27 lipca 2020 r., Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 28 sierpnia 2020 r. WSA przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku w niniejszej sprawie. WSA wyjaśnił, że Spółka przedłożyła odpowiedź Poczty Polskiej S.A. z dnia 27 lipca 2020 r., z którego wynikało, że przesyłka będąca przedmiotem reklamacji została nadana w dniu 22 stycznia 2020 r. WSA stwierdził, że fakt uznania przez operatora pocztowego odpowiedzialności za niewłaściwe określenie daty nadania przesyłki zawierającej skargę kasacyjną, stanowi okoliczność przemawiającą za przyjęciem, iż Spółka uprawdopodobniła brak swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z 27 lipca 2020 r. – tj. pismem z tego samego dnia co wniosek o przywrócenie terminu – Spółka złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem NSA z 2 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 661/20, jak podstawę powołując art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2 w związku z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a."). Spółka wniosła o uchylenie tego postanowienia oraz rozpatrzenie skargi kasacyjnej Spółki. W przypadku gdyby powołana podstawa prawna w ocenie NSA nie dawała umocowania do wniesienia przedmiotowej skargi, Spółka wniosła o podjęcie wszelkich niezbędnych czynności celem zweryfikowania dat kluczowych dla postępowania zakończonego postanowieniem oraz wykorzystanie zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodów, w formie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii potwierdzenia nadania przesyłki ze skargą od wyroku WSA w placówce Poczty Polskiej S.A. w dniu 22 stycznia 2020 r., oświadczenie pracownika składającego przedmiotową przesyłkę, jak również zgłoszeń reklamacyjnych złożonych w imieniu Spółki do Poczty Polskiej S.A. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postępowanie wznowieniowe należało umorzyć, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe. W art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ustawodawca przyjął, że podstawą umorzenia jest sytuacja, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn". Norma zawarta w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia zakończenie (poprzez umorzenie) postępowania sądowoadministracyjnego na skutek zajścia w toku tego postępowania innych niż wymienione w pkt 1 i 2 zdarzeń, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Inne przyczyny, o których mowa w powyższym przepisie, nie zostały zdefiniowane (por. rozważania NSA w wyroku z 4 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 3265/14). Muszą to jednak być przyczyny skutkujące bezprzedmiotowością postępowania sądowego. Użycie w art. 161 § 1 pkt 3 słowa "bezprzedmiotowe" w pierwszej kolejności dotyczy sytuacji, gdy przestaje istnieć przedmiot postępowania. Zakresem sądowej kontroli działalności publicznej, objęte jest orzekanie w sprawach skarg na różnorodne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. W ujęciu przedmiotowym kontrolą sądową objęto bardzo zróżnicowane formy działania administracji publicznej - od aktów stosowania prawa (decyzje, postanowienia, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej) - po akty stanowienia prawa, akty nadzoru. Regulacja, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., znajduje również zastosowanie w przypadku bezprzedmiotowości występującej na gruncie samego postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszej sprawie Spółka wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem NSA z 2 czerwca 2020 r. Spółka żądała wznowienia postępowania ze względu na nieprawidłowe - w jej ocenie - odrzucenie skargi kasacyjnej. Wnosząc przedmiotową skargę o wznowienie postępowania, Spółka zmierzała do nadania tejże skardze kasacyjnej dalszego biegu. Postępowanie w sprawie skargi o wznowienie postępowania sądowego w niniejszej sprawie jest natomiast bezprzedmiotowe, bowiem postanowieniem z 28 sierpnia 2020 r. WSA przywrócił Spółce termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowienie NSA nie wywołuje więc skutku w postaci wstrzymania dalszego biegu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sytuacja ta odpowiada "innej przyczynie" bezprzedmiotowości postępowania sądowego (w zakresie skargi o wznowienie postępowania), o której mowa art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten znajduje w sprawie zastosowanie na mocy art. 276 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175". Mając więc na uwadze art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 276 w zw. z art. 275 p.p.s.a., postępowanie zainicjowane skargą o wznowienie postępowania należało umorzyć.