II OSK 76/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-09-17
Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Tomasz Zbrojewski, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina jest odpowiedzialna za usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami kolejowymi, czy też odpowiedzialność ta spoczywa na zarządcy infrastruktury kolejowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, podzielając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd uznał, że kładka dla pieszych nad torami kolejowymi, stanowiąca nadziemne przejście dla pieszych i usytuowana na obszarze kolejowym, jest budowlą kolejową. W związku z tym, zgodnie z przepisami ustawy o transporcie kolejowym oraz ustawy o komercjalizacji PKP, odpowiedzialność za utrzymanie jej w należytym stanie spoczywa na zarządcy infrastruktury kolejowej (PKP PLK S.A.), a nie na Gminie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami kolejowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że odpowiedzialność za stan kładki spoczywa na zarządcy infrastruktury kolejowej (PKP PLK S.A.), a nie na Gminie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego i niewłaściwe ustalenie adresata decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Oddalono wniosek Gminy [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 17 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2658/19 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego kładki dla pieszych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Gminy [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2658/19, po rozpoznaniu skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego kładki dla pieszych: 1) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2) zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Gminy [...] kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...], nakazującą Gminie [...], w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186), usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami kolejowymi linii nr [...] w miejscowości [...], zlokalizowanej na działkach o nr ewid. [...] [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] oraz na działce o nr ewid. [...], a także na działce [...], stanowiącej teren zamknięty kolejowy.
Sąd I instancji podejmując swoje rozstrzygnięcie wskazał, że w niniejszej sprawie nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowej kładki, ustalony na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu 15 marca 2015 r. oraz ekspertyzy technicznej przekazanej przez Gminę [...] w dniu 8 lipca 2019 r., jak też zakres obowiązków nałożonych przez organy nadzoru budowlanego, jest bezsporny i niekwestionowany przez stronę skarżącą. Natomiast sporna jest kwestia podmiotu zobowiązanego do realizacji obowiązku dotyczącego zabezpieczenia kładki.
Sąd Wojewódzki podkreślił, że z zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Adresatami więc decyzji są - w zależności od stanu faktycznego sprawy - właściciel, użytkownik wieczysty, zarządca, a w pewnych sytuacjach także inny podmiot, który np. z upoważnienia tych podmiotów sprawuje pieczę nad tym, aby obiekt był utrzymywany i użytkowany właściwie. Adresując decyzję do podmiotu władającego, organ musi mieć na uwadze to, że ma być ona wykonalna. Następnie Sąd podał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2020 r. poz. 292 ze zm., zwana dalej: "ustawą o komercjalizacji PKP"), z dniem wpisu do rejestru handlowego PLK S.A. wstąpiło w prawa i obowiązki P.K.P. SA w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2 (tj. ustawy z dnia 28 marca 2003 o transporcie kolejowym). Z kolei, na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o komercjalizacji PKP PLK S.A. staje się zarządem kolei, w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 4a ustawy o komercjalizacji PKP, PLK S.A. zarządza liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową, określoną w przepisach ustawy o transporcie kolejowym, z wyłączeniem budynków i budowli przeznaczonych do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami. Przy czym ustawodawca wskazał, że wyłączenie to nie obejmuje budowli położonych na gruntach wchodzących w skład linii kolejowych (ust. 4b).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, w ocenie Sądu I instancji, kładka dla pieszych stanowi budowlę kolejową stosownie do przepisu § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz.U. nr 151, poz. 987 ze zm.). Przepis ten stanowi, że przez budowlę kolejową rozumie się całość techniczno-użytkową wraz z gruntem, na którym jest usytuowana, oraz instalacjami i urządzeniami, służącą do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiającą dokonywanie przewozów osób lub rzeczy, a w szczególności: drogi szynowe normalnotorowe, szerokotorowe i wąskotorowe, koleje niekonwencjonalne, budowle ziemne, mosty, wiadukty, przepusty, konstrukcje oporowe, rampy, perony, place ładunkowe, skrzyżowania linii kolejowych z drogami publicznymi w jednym poziomie, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, urządzenia zasilania elektrotrakcyjnego, urządzenia zabezpieczenia i sterowania ruchem, urządzenia elektroenergetyki nietrakcyjnej i urządzenia techniczne oraz inne budowle usytuowane na obszarze kolejowym służące do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej. Ponadto przedmiotowa kładka usytuowana jest nad linią kolejową nr [...] na działkach o nr ewid. [...] oraz [...], stanowiących obszar kolejowy. Wobec powyższego przedmiotowa kładka dla pieszych jest budowlą kolejową w ramach nadziemnego przejścia dla pieszych. Jednocześnie jest elementem infrastruktury kolejowej. Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym, linia kolejowa oznacza wyznaczoną przez zarządcę infrastruktury drogę kolejową przystosowana do prowadzenia ruchu pociągów. Droga kolejowa tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami wymienionymi w pkt 2-12 załącznika nr 1 do ustawy, o ile są z nimi funkcjonalnie połączone, niezależnie od tego, czy zarządza nimi ten sam podmiot (art. 4 ust. 1a ustawy). Przyległy pas gruntu (art. 4 pkt 3 powołanej ustawy) to grunty wzdłuż linii kolejowych, usytuowane po obu ich stronach, przeznaczone do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 wymienionej ustawy infrastruktura kolejowa to elementy określone w załączniku nr 1 do ustawy, tj. następujące elementy, pod warunkiem że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania. Obszar kolejowy (art. 4 pkt 8) to powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacją i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób, rzeczy. Zarządzanie infrastrukturą kolejową w myśl art. 5 ustawy o transporcie kolejowym polega na utrzymaniu infrastruktury kolejowej przez prowadzenie prac mających na celu utrzymanie stanu i zdolności istniejącej infrastruktury kolejowej do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (ust. 1 pkt 2), zarządzaniu nieruchomościami będącymi elementem infrastruktury kolejowej (ust. 1 pkt 3), a także na odnowieniu infrastruktury kolejowej (ust. 1 pkt 5). W ramach zapewnienia bezpiecznego przekraczania toru kolejowego przez pojazdy drogowe i pieszych linia kolejowa powinna być wyposażona w przejazdy i przejścia określone przez przepisy szczególne (§ 11 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r.). Wymienione rozporządzenie w § 48 do kolejowych obiektów inżynieryjnych zalicza również nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych. Zatem, zarządzanie obiektami kolejowymi wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu wyżej przedstawionych przepisów, w tym zarządzanie w rozumieniu utrzymywania w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego jak też odnowienia zostało powierzone z mocy prawa przedsiębiorstwu PLK S.A..
W ocenie Sądu Wojewódzkiego, zarząd powyższy obejmuje również obowiązek utrzymywania w należytym stanie przedmiotu objętego treścią zaskarżonej decyzji, tj. inżynieryjnego obiektu kolejowego, służącego przejściu publicznemu nad linią kolejową. Powyższy pogląd utrwalony jest w dotychczasowej linii orzeczniczej (zob. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 267/12; z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1331/18). Sąd zaznaczył, że podnoszone przez organy poglądy zawarte w orzeczeniach sądów administracyjnych odnoszą się do wiaduktów przebiegających nad liniami kolejowymi, a nie kładek dla pieszych stanowiących nadziemne przejście dla pieszych. W licznych wyrokach sądów administracyjnych wskazano, że wiadukty są drogowymi obiektami inżynierskimi, wobec czego stanowią część drogi, a tym podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie wiaduktu jest zarządca drogi, w ciągu której wiadukt jest położony, nawet jeśli wiadukt przebiega nad linią kolejową. Jednakże, w niniejszej sprawie powyższy pogląd nie może mieć zastosowania, gdyż przedmiotem postępowania jest kładka dla pieszych. Zdaniem Sądu, organ nieprawidłowo powołał się na art. 28 ust. 2 pkt 1 i 3 czy art. 4 pkt 2 u.d.p., który odnosi się do dróg i wiaduktów.
Sąd I instancji zauważył, że nie uszło jego uwadze, że przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest na działkach o nr ewid. [...] i [...], będących własnością [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], a stanowiących pas drogowy dróg wojewódzkich ul. [...] i ul. [...]. Dodał, że nie ma racji strona skarżąca, że podmiotem zarządzającym kładką jest podmiot zarządzający drogami (ulicami), które to ulice łączy przedmiotowa kładka, tj. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...]. Stwierdził, że rację ma organ, że kładka nie jest elementem ul. [...] czy ul. [...], a jej funkcja sprowadza się do bezkolizyjnego przeprowadzenia jedynie ruchu pieszego nad linią kolejową. Jednakże z tego samego powodu, należy uznać, że zarządcą kładki jest PKP PLK S.A..
Sąd Wojewódzki w pełni podzielił zarzuty skarżącej, że z akt sprawy nie wynika, żeby zarządca infrastruktury kolejowej przekazał zarząd kładką Gminie [...], czy też, że doszło do jej sprzedaży na rzecz gminy, czy innego rodzaju przeniesienia własności. Fakt posiadania przez Gminę [...] książki obiektu oraz protokołów z okresowej kontroli stanu technicznego nie mogą przesądzać o prawnym obowiązku gminy w utrzymaniu kładki dla pieszych. Należy bowiem odróżnić użytkownika obiektu od jego prawnego zarządcy. Pomimo że Gmina [...] przez pewien okres władała kładką, dokonując napraw i remontów, to władanie takie nie miało charakteru prawnie usankcjonowanego, a zarządcą obiektu pozostawała PKP PLK S.A..
Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie organy nie zastosowały właściwie art. 15 ust. 2, ust. 4, ust. 4a i 4 b ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz art. 5 ustawy o transporcie drogowym, a tym samym dokonały naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, błędnie uznając, że adresatem rozstrzygnięć wydanych w sprawie winna być Gmina [...].
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 200 w zw. z art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący organ, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2, ust. 4, ust. 4a i 4b ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym w zw. z art. 61 pkt 1 i art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że organ administracji niewłaściwie ustalił adresata skarżonej decyzji w postaci Gminy [...], podczas gdy organ administracji właściwie zastosował wskazane przepisy oraz art. 4 pkt 13 i art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i właściwie ustalił adresata zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że przedmiotowa kładka dla pieszych nie jest funkcjonalnie powiązana z torami kolejowymi oraz nie służy obsłudze podróżnych czy rzeczy, bowiem łączy ona chodnik ul. [...] z chodnikiem ul. [...]. Skoro nie sposób uznać, że kładka jest funkcjonalnie połączona z linią kolejową, lecz stanowi część samodzielnego ciągu pieszego, to za utrzymanie kładki dla pieszych jest odpowiedzialny podmiot zarządzający drogami, a nie linią kolejową, inną infrastrukturą czy obiektami dworcowymi. Nie ma przy tym znaczenia czy obiekt taki znajduje się w pasie drogowym drogi publicznej, bowiem przepisy ustawy o drogach publicznych normują sprawy również dróg wewnętrznych. Za stan tych dróg odpowiedzialna jest gmina, o ile drogi nie stanowią odrębnych własności (np. spółdzielni czy wspólnoty mieszkaniowej). Zdaniem GINB, stosowanie przepisów ustawy o drogach publicznych choćby w drodze analogii do ciągów pieszych i pieszo-rowerowych wydaje się bardziej naturalne niż stosowanie przepisów ustawy o transporcie kolejowym, w sytuacji kiedy obiekty te nie są funkcjonalnie powiązane z linią lub inną infrastrukturą kolejową (brak zejść na perony, dworzec, rampy kolejowe czy też wyłączenie z powszechnego użytku na rzecz tylko obsługi podróżnych i przewozu towarów).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina [...] wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu pozostałe strony nie sprzeciwiły się, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą.
Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnych przepisów prawa materialnego.
Przepis art. 61 Prawa budowlanego wskazuje podmioty zobowiązane do dbania o stan techniczny obiektu budowlanego: są to właściciel i zarządca obiektu budowlanego, oni też są adresatami nakazów z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.
W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest nadziemne przejście dla pieszych (kładka), znajdujące się nad torami kolejowymi. Sąd w składzie obecnie orzekającym podziela stanowisko Sądu I instancji, iż sporny obiekt, stosownie do § 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, jest budowlą kolejową. Położona jest ona na obszarze kolejowym, stanowiącym działki nr ewid. [...] i [...], na gruncie wchodzącym w skład linii kolejowej. Bez znaczenia przy tym jest, że obiekt ten zlokalizowany jest także na działkach o nr ewid. [...] i [...], będących własnością [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], stanowiących pas drogowy dróg wojewódzkich, tj. ul. [...] i ul. [...]. Powyższe nie zmienia tego, iż obiekt ten związany jest nierozerwalnie z linią kolejową, jest funkcjonalnie z nią połączony, służy bądź służył obsłudze podróżnych - bieg schodów SCH2 prowadzi bezpośrednio na stację kolejową [...], co wynika z decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2019 r. Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym, linia kolejowa oznacza wyznaczoną przez zarządcę infrastruktury drogę kolejową przystosowaną do prowadzenia ruchu pociągów. Droga kolejowa, to tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami wymienionymi w pkt 2-12 załącznika nr 1 do ustawy, o ile są z nimi funkcjonalnie połączone, niezależnie od tego, czy zarządza nimi ten sam podmiot (art. 4 pkt 1a ustawy). Przyległy pas gruntu, to grunty wzdłuż linii kolejowych, usytuowane po obu ich stronach, przeznaczone do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (art. 4 pkt 3 ustawy). Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy, infrastrukturę kolejową stanowią elementy określone w załączniku nr 1 do ustawy, a więc m.in. obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp (pkt 4 wspomnianego załącznika zawierający wykaz elementów infrastruktury kolejowej). § 48 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, również wskazuje, iż do kolejowych obiektów inżynieryjnych zalicza: mosty, wiadukty, przepusty, ściany oporowe, tunele liniowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych. Do zadań zarządcy infrastruktury kolejowej należy m.in: utrzymywanie infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczny ruch kolejowy; zarządzanie nieruchomościami będącymi elementem infrastruktury kolejowej (art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie kolejowym). W celu zapewnienia bezpiecznego przekraczania toru kolejowego przez pojazdy drogowe i pieszych linia kolejowa powinna być wyposażana w przejazdy i przejścia, których kategorie i rodzaje, dostosowane do natężenia ruchu kolejowego i drogowego, określają przepisy szczególne (§ 11 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle ww. przepisów i okoliczności faktycznych, uprawnione było stanowisko Sądu Wojewódzkiego, który stwierdził, że zarządzanie obiektami kolejowymi wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej, w tym zarządzanie w rozumieniu utrzymywania w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego, zostało powierzone z mocy prawa, zarządcy tej infrastruktury. Skoro linia kolejowa musi być wyposażona w bezpieczne przejście dla pieszych, to niewątpliwie takie przejście stanowi część owej linii kolejowej, tym bardziej, gdy jest z nią funkcjonalnie połączone. Na marginesie, Sądowi umknęło, że zadanie w zakresie odnowienia infrastruktury kolejowej (art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie kolejowym), zostało powierzone zarządcy dopiero z dniem 13 maja 2020 r. Powołanie ww. przepisu nie stanowi zbyt dużego uchybienia, potwierdza on bowiem, iż zamiarem ustawodawcy jest uszczegółowienie zadań należących do zarządcy infrastruktury kolejowej.
Niewadliwie także, zdaniem Składu obecnie orzekającego, Sąd I instancji uznał, że zarządcą owej infrastruktury są PKP Polskie Linie Kolejowe Spółka Akcyjna (PLK SA.). Należy za Sądem wskazać, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", z dniem wpisu do rejestru handlowego PLK SA wstąpiło w prawa i obowiązki PKP SA w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o komercjalizacji PLK SA staje się zarządem kolei, w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 4a ustawy o komercjalizacji PLK SA zarządza liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową, określoną w przepisach ustawy o transporcie kolejowym, z wyłączeniem budynków i budowli przeznaczonych do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami. Wyłączenie to nie obejmuje budowli położonych na gruntach wchodzących w skład linii kolejowych, o czym stanowi ust. 4b art. 15 tej ustawy. Wobec powyższego, słuszne było przeświadczenie Sądu Wojewódzkiego, iż nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego kładki dla pieszych nad torami kolejowymi, wydany na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, nie powinien obciążać Gminy [...].
Powołane przez skarżącego kasacyjnie wyroki zostały wydane w innym stanie faktycznym, a zatem nie miały przełożenia na grunt niniejszej sprawy.
Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Sąd oddalił wniosek Gminy [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż nie wykazała w niniejszej sprawie poniesienia kosztów w rozumieniu art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. (odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona osobiście), o czym orzeczono w pkt 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło