II SA/Gl 388/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2021 r. sprawy ze skargi A. M., T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przeniesienia udziału we wspólnocie gruntowej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze Bielsku-Białej decyzją z dnia[...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] znak [...] wydanej w przedmiocie przeniesienia uprawnień do nr [...] wspólnoty gruntowej wsi J. las ekwiwalent i (serwitut) w wysokości 1 udziału (cały) figurujących dotychczas na M. M. należy przenieś na uprawnionego Panią A. P. i ekwiwalent L. w wysokości [...] części udziału do całości wspólnoty obecnie figurujące na M. M. przypisać na uprawnionego A. P. oraz przy udziale [...] wielkość udziału [...] części do całości wspólnoty Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2020r A. M. i T. M. (dalej: skarżący), reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli do tutejszego Kolegium o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] jako wydanej z naruszeniem prawa tj przepisu art 27 ust 1 i 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych . Pełnomocnik podniósł, iż A. P. w dacie wydania decyzji z dnia [...] nie była osobą posiadającą już udziały w tych wspólnotach oraz nie posiadała gospodarstwa rolnego w tej wsi lub w we wsiach przylegających do wspólnoty. Pełnomocnik wskazał, iż M. M. była siostrą T. M. i mieszkała razem z nim oraz A. M. Swojego udziału po rodzicach zrzekła się na T. M. tak jak pozostałe rodzeństwo, dlatego też to on wraz żoną nabyli całość tego gospodarstwa. Z tym gospodarstwem związany był numer [...] i do momentu w którym M. M. przeniosła w drodze umowy darowizny ten numer na rzecz A. P. ekwiwalenty z tych lasów pobierali A. i T. M. Jak ustaliło Kolegium, decyzją Wydziału A w Z. z dnia [...] uznano nieruchomości położone w S., stanowiące las, za wspólnotę gruntową serwitutową mieszkańców wsi J. i zatwierdzono wykaz osób uprawnionych wraz z wielkością przysługujących im udziałów. W wykazie tym ujawniona była M. M., która darowała swój udział A. P. Podstawą wydania decyzji ostatecznej, będącej przedmiotem postępowania, były zatem: decyzja zatwierdzająca wykaz osób uprawnionych, umowa darowizny oraz wniosek obdarowanej. Zgodnie z art. 6 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, uprawnionymi do udziału we wspólnocie leśnej są osoby zamieszkujące lub mające siedzibę na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę lub zamieszkujące na terenie innej miejscowości, a prowadzące gospodarstwo rolne, chyba że w okresie 5 lat przed wejściem w życie ustawy ze wspólnoty nie korzystały. Zgodnie z art. 27, udział we wspólnocie może być zbywany wyłącznie w całości i tylko na rzecz osób posiadających już udział w tej wspólnocie oraz posiadających gospodarstwo rolne w tej samej wsi lub we wsiach przylegających do wspólnoty. Z wyjaśnień Wójta znajdujących się w aktach sprawy w wielokrotnych uzasadnieniach decyzji wynika, że A. P. rygory te spełniała i nigdy to nie zostało zakwestionowane w żadnym orzeczeniu wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Przedmiotowa decyzja z dnia [...] znak [...] wydana na podstawie art 27 ust. 1 i 2 i art 28 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych jest zgodna z prawem. W dacie wydania przez Wójta Gminy J. zaskarżonej decyzji A. P. była już osobą posiadająca gospodarstwo rolne o powierzchni 1.08 ha na terenie tej samej wsi co wynika z karty gospodarstwa nr [...] założonej [...] Zatem A. P. w dniu wydania przedmiotowej decyzji była osobą, na która skutecznie M. M. mogła przenieść uprawnienia do nr[...] . Jednocześnie Kolegium, odnosząc się do uzasadnienia wniosku pełnomocnika stron o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, kwestionuje zawarte tam stwierdzenie jakoby ekwiwalent pobierali A. i T. M., albowiem byli jedynymi właścicielami gospodarstwa. Podczas przesłuchania Pana T. M. w dniu [...] jakie miało miejsce w organie I instancji zeznał on;" że pobieraliśmy pieniądze na ekwiwalent i serwitut w imieniu M. M. i odstępowaliśmy drewno chałupnikom za jej zgodą. Z przeznaczeniem pieniędzy, które wypłacane były tytułem ekwiwalentu było różnie. Konsultowałem z M. na co je przeznaczyć ona była zgodna, decyzje wspólnie podejmowaliśmy. Za właściciela ekwiwalentu i drewna z tytułu nr [...] uprawnego uważali się wszyscy domownicy. Ja razem z M. gospodarowałem na tym gospodarstwie ."( strona 6 protokołu z przesłuchania stron). Wobec powyższego należy zauważyć, iż nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wyszczególnione punktach art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego bowiem decyzja została wydana przez właściwy organ, zawiera prawidłową podstawę prawną, została skierowana do Strony, rozstrzygnięcie nie zostało określone w innej decyzji była wykonalna w dniu jej wydania a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą, nie skutkuje nieważnością z mocy prawa. Godzi również zauważyć, iż zgodnie z art 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika iż skarżący zapoznali się z przedmiotową decyzją w dniu 3 marca 2006r, a zatem termin dziesięciu lat minął 2016r. W skardze z dnia 26 lutego 2021 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata, podnoszą zarzut naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmówienie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] pomimo tego, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 27 wz. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Pełnomocnik wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnika podkreślił, że M. M. nie mogła zostać skutecznie wpisana jako uprawniona do udziału we wspólnocie gruntowej bowiem nie posiadała wtedy gospodarstwa rolnego we wsi J. Uprawnienia do numeru [...] wspólnoty gruntowej wsi J. las ekwiwalent (serwitut) w wysokości 1 udział był związany z gospodarstwem rolnym o pow. 5,6254 ha położonym w J., które znajdowało się w posiadaniu T. i A. M. Nabyli to gospodarstwo na podstawie aktu własności ziemi i faktycznie korzystali z tej wspólnoty. M. M. była siostrą T. M. i mieszkała razem z A. i T. M. Była bezdzietną panną. Swojego udziału w gospodarstwie rolnym po rodzicach zrzekła się na T. M., tak jak pozostałe rodzeństwo, dlatego T. M. wraz z żoną A. nabyli całość tego gospodarstwa. Z tym gospodarstwem związany był numer[...]. Do momentu, w którym M. M. przeniosła w drodze umowy darowizny ten numer na rzecz A. P., ekwiwalenty z tych lasów pobierali A. i T.M. Z niewiadomych wtedy dla nich wtedy przyczyn nie byli uczestnikami postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy J. z [...] W 2006r. wystąpili do Urzędu Gminy w J. o wznowienie postępowania. W przedmiotowej sprawie zostało wydanych wiele różnych decyzji i ostatecznie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II OSK 423/20 oddalił skargę kasacyjną A. M. W uzasadnieniu NSA wskazał, podobnie jak Wójt Gminy J., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że wnioskodawcy dokonali tego z przekroczeniem ustawowego terminu 30 dni na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, przywołując argumenty wskazane w uzasadnieniu swoje decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stwierdzenie nieważności decyzji, w wyniku zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego, może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w art. 156 § 1 pkt. 1-7 k.p.a. przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych, o jakich mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Żądający wydania takiej decyzji powinien, co do zasady, wskazać w swoim wniosku co najmniej jedną z przesłanek pozytywnych, natomiast obecni skarżący tego nie uczynili, stąd Kolegium poddało swojej ocenie wszystkie w z wymienionych w art. 156 § 1 pkt. 1-7 k.p.a. przypadki. Nie stwierdziło, aby którykolwiek z nich zachodził, bowiem decyzja została wydana przez właściwy organ (pkt. 1), w oparciu o prawidłową podstawę prawną i nie narusza w sposób rażący prawa (pkt. 2), nie jest dotknięta wadą res iudicata (pkt. 3), została skierowana do prawidłowo określonej strony (pkt. 4) była wykonalna w dniu jej wydania a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą (pkt. 5 i 6), nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa (pkt. 7). W skardze pełnomocnik skarżących wskazuje na przesłankę nieważności zawartą w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., że decyzja Wójta w sprawie przeniesienia udziałów została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 27 wz. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (dalej: ustawa). Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy udział we wspólnocie gruntowej może być zbywany wyłącznie w całości i tylko na rzecz osoby posiadającej już udział w tej wspólnocie oraz na rzecz osób posiadających gospodarstwa rolne w tej samej wsi lub we wsiach przylegających do wspólnoty. 2. Zbycie udziału we wspólnocie gruntowej następuje w formie aktu sporządzonego na piśmie i zatwierdzonego przez właściwy do spraw rolnych i leśnych organ prezydium powiatowej rady narodowej. W myśl art. 6 ust. 1 uprawnionymi do udziału we wspólnocie gruntowej są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwa rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Jak wynika z akt postępowania, A. P., obdarowana udziałami we wspólnocie gruntowej przez M. M., posiadała gospodarstwo rolne o powierzchni 1.08 ha na terenie wsi J. samej wsi co wynika z karty gospodarstwa nr [...] założonej [...] Zatem A. P. w dniu wydania przedmiotowej decyzji była osoba na którą skutecznie M. M. mogła przenieść uprawnienia do nr[...] . Wobec tego wszystkie warunki skutecznego przeniesienia udziałów we wspólnocie na rzecz A. P. zostały spełnione, stąd wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta J. z dnia [...] był nieuzasadniony. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut podnoszony przez skarżących, zdaniem których M. M. nie spełniała przesłanek do przyania jej statusu członka wspólnoty gruntowej. Brak było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 27 wz. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.