I OZ 313/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1536/20 w sprawie ze skargi K.S., M.M., J.R., D.R., A.R., G.R. i S.R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1536/20 odrzucił skargę K.S., D.R., A.R. i G.R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że K.S., M.M., J.R., D.R., A.R., G.R. i S.R. złożyli skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Zarządzeniem z [...] września 2020 r. Przewodnicząca Wydziału IV WSA w Warszawie wezwała K.S. do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – przez podanie własnego nr PESEL oraz – D.R., A.R. i G.R. do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – przez podanie własnych numerów PESEL oraz podpisanie skargi. Wezwanie skierowane do K.S. zostało doręczone [...] października 2020 r., zatem termin do uzupełnienia braków skargi upłynął [...] października 2020 r. Skarżąca nadała pismo ze wskazaniem nr PESEL - [...] października 2020 r. Natomiast wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi zostały doręczone: A.R. – [...] października 2020 r.; G.R. - [...] października 2020 r.; D.R. - [...] października 2020 r. (tzw. fikcja doręczenia). Zatem terminy do uzupełnienia braków formalnych skargi upływały A.R. i G.R. [...] października 2020 r., zaś D.R. – [...] października 2020 r. Wezwania te pozostały bez odpowiedzi. W związku z powyższym, zdaniem Sądu I instancji zaistniała podstawa do odrzucenia skargi ww. osób na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K.S. (dalej "skarżąca") wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub jego zmianę w części dotyczącej odrzucenia jej skargi. Wskazała, że w piątek [...] października 2020 r. złożyła w placówce pocztowej list zwykły zawierający żądane przez Sąd w wezwaniu z [...] września 2020 r. informacje, tj. nr PESEL oraz dowód uiszczenia wpisu od skargi. Skarżąca nadmieniła, że listy ze skrzynki nadawczej opróżniane są przez pocztę główną od poniedziałku do piątku po godzinie 14:00, ona natomiast wrzuciła swój list o godzinie 13:00. Na dowód tego, skarżąca załączyła zdjęcie skrzynki pocztowej z umieszczoną na niej informacją, że przesyłki listowe wrzucane po godzinie 14:00 traktowane są jako nadane w następnym dniu roboczym oraz pismo z Poczty Polskiej S.A. Urząd Pocztowy [...] z [...] marca 2021 r. informujące, że w soboty i niedziele skrzynki nadawcze nie są opróżniane na terenie miasta [...], natomiast w dni robocze opróżniane są raz dziennie. Zdaniem skarżącej nie istnieje przymus nadawania przesyłek listowych do sądu listem poleconym, zaś nieterminowe uzupełnienie braku formalnego skargi (brak nr PESEL) jest zbyt banalne i nie powinno hamować działania sądu, a tym samym mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z tym, odrzucenie skargi z uwagi, że braki formalne nie zostały uzupełnione w terminie narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W tym miejscu należy wyjaśnić, że jednym z wymogów pisma procesowego – w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., jest podanie numeru PESEL w przypadku, gdy pismo to jest pierwszym pismem w sprawie. Oznacza to, że skarga jako pismo wszczynające postępowanie sądowoadministracyjne, a zatem pierwsze pismo w sprawie, powinna zawierać wskazanie tego numeru. Odnotować przy tym należy, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują wyjątków od tego wymogu. Oznacza to, że obowiązek ten musi zostać spełniony również w przypadkach, gdy skarżący wskazał swój numer PESEL w innych sprawach prowadzonych przed tym samym sądem administracyjnym. Obowiązek ten dotyczy bowiem każdego pierwszego pisma w każdej sprawie sądowoadministracyjnej. W przypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący – zgodnie z treścią art. 49 § 1 P.p.s.a. – wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 P.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarga wniesiona przez K.S., G.R., D.R. i A.R. zawierała braki formalne, a zatem właściwie Przewodnicząca Wydziału wezwała skarżących do podania swoich numerów PESEL, a G.R., D.R. i A.R. dodatkowo do podpisania skargi lub nadesłania odpisu własnoręcznie podpisanej skargi, z pouczeniem, że niewywiązanie się ze wskazanych obowiązków, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisów zarządzeń, spowoduje odrzucenie skargi. Skarżący zostali nadto wezwani do uiszczenia wpisu od skargi. Ponieważ zarówno skarżąca jak i G.R., D.R. oraz A.R. nie wykonali wezwania Sądu I instancji i w zakreślonym terminie nie nadesłali numerów PESEL oraz nie podpisali skargi (w odniesieniu do G.R., D.R. i A.R.), zaistniała podstawa do zastosowania sankcji odrzucenia skargi ww. osób, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo orzekł w kontrolowanym postanowieniu. Odnosząc się natomiast do okoliczności podnoszonych przez skarżącą w zażaleniu wskazać należy, że z załączonego do zażalenia pisma Poczty Polskiej S.A. z [...] marca 2021 r. wynika, iż opróżnianie skrzynek nadawczych na terenie miasta [...] następuje raz dziennie w dni robocze (poniedziałek-piątek). Ponadto data stempla pocztowego widniejąca na kopercie zaadresowanej do Sądu I instancji (k. 63) zawierającej pismo skarżącej wraz z jej numerem PESEL wskazuje na nadanie tej przesyłki [...] października 2020 r., a nie jak wskazuje skarżąca w zażaleniu [...] października 2020 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi ani też w złożonym zażaleniu nie wykazała okoliczności, które mogłyby podważyć datę nadania pisma do Sądu. Nawet gdyby przyjąć, że przesyłka została nadana [...] października 2020 r. to mogłoby to świadczyć co najwyżej o braku winy skarżącej w uzupełnieniu w terminie braku formalnego skargi co jest przesłanką wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Taki wniosek nie został złożony i nie jest on przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie. Kwestia winy strony w zakresie powyższego uchybienia stanowi okoliczność obojętną dla zastosowania przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wykładnia przytoczonego przepisu jednoznacznie wskazuje, że nie przewidziano w nim żadnych okoliczności wyłączających, a samo stwierdzenie nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie nakłada na sąd obowiązek odrzucenia skargi. Podnoszone przez skarżącą okoliczności nie mają zatem znaczenia dla prawidłowości zastosowania przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, że pomimo odrzucenia skargi K.S., D.R., A.R. i G.R., pozostają oni uczestnikami w nadal toczącym się postępowaniu zainicjowanym skargą złożoną przez M.M., J.R. i S.R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2020 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.