I FSK 1615/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-09-21
Skład orzekający: Ryszard Pęk, Roman Wiatrowski, Janusz Zubrzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skierowanie decyzji podatkowej do spółki w jej poprzedniej formie prawnej (sp. z o.o.) zamiast w obecnej (sp. k.) po jej przekształceniu, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji Podatkowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skierowanie decyzji do spółki w jej poprzedniej formie prawnej, mimo jej przekształcenia w spółkę komandytową, nie skutkuje nieważnością decyzji. Sąd podkreślił, że przekształcenie spółki jest kontynuacją, a nie następstwem prawnym, co oznacza zachowanie tożsamości podmiotowej. Ponadto, organ podatkowy w dacie wydania decyzji nie miał wiedzy o przekształceniu, gdyż informacje o wykreśleniu z rejestru były publikowane po terminie wydania decyzji, co wyklucza błąd organu w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 5 o.p.Stan faktyczny
Spółka B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w L. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora IAS w Łodzi. Decyzja ta odmówiła stwierdzenia nieważności innej decyzji, która określała zobowiązanie podatkowe w VAT za 2009 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji Podatkowej, twierdząc, że decyzja była skierowana do jej poprzedniej formy prawnej (sp. z o.o.), a nie do aktualnej (sp. k.), która powstała w wyniku przekształcenia. Skarżąca powoływała się na wcześniejsze postanowienie NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od spółki na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Sprostowano oczywistą omyłkę w wyroku WSA w Łodzi poprzez poprawienie oznaczenia strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Roman Wiatrowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 115/19 w sprawie ze skargi B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 12 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec, lipiec, wrzesień, październik i listopad 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) w wyroku Sądu I instancji prostuje oznaczenie strony wnoszącej skargę w ten sposób, że w miejsce "B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L." wpisuje "B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w L.".
1. Wyrokiem z 7 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 115/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. (dalej skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 12 grudnia 2018 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za III, VII, IX, X, XI 2009 r. (ww. wyrok oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu opublikowane zostały w bazie internetowej NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. W skardze kasacyjnej spółka wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej i jej uwzględnienie poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, podnosząc zarzuty naruszenia:
I. przepisów postępowania, tj.:
1. art. 247 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, dalej o.p.) w zw. z art. 211 o.p., art. 133 § 1 o.p., art. 93a § 2 pkt1 lit. b o.p., art. 93a § 1 o.p. i art. 102 § 3 o.p. poprzez uznanie, że na dzień wydania decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w dniu 30 stycznia 2015 r., sygn. [...] stroną postępowania podatkowego była spółka B. [...] sp. z o.o, podczas gdy na podstawie art. 102 § 3 o.p. w zw. z art. 93a § 2 pkt 1 lit. b o.p. , stroną postępowania podatkowego była spółka B. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k., która powstała na skutek przekształcenia spółki B. [...] sp. z o.o., co potwierdza również postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1804/15 od dnia 19 grudnia 2014 r.;
2. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) poprzez dokonanie nowej oceny prawnej sprawy odmiennej od oceny prawnej wyrażonej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1804/15 w przedmiocie braku tożsamości podmiotowej spółki B. [...] sp. z o.o. i spółki B. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k.;
3. art. 170 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nie wzięcie pod uwagę stanowiska zawartego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1804/15, zgodnie, z którym skarżąca jest inną jednostką niż B. [...] sp. z o.o., a co za tym idzie B. [...] sp. z o.o. nie mogła być adresatem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 30 stycznia 2015 r., sygn. [...] wydanej w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia marca 2014 r., sygn. [...], określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec, lipiec, wrzesień, październik i listopad 2009 r.; .
4. art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, w sytuacji gdy postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1804/15 oraz wyrok Sądu pierwszej instancji w istocie pozbawiły spółkę prawa do kontroli sądowoadministracyjnej niekorzystnego dla spółki rozstrzygnięcia organów podatkowych, co również stanowi naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej;
5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w zakresie podnoszonego przez stronę skarżącą związania organów podatkowych oraz Sądu pierwszej instancji postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1804/15;
6. art. 138 p.p.s.a. poprzez błędne oznaczenie w wyroku nazwy skarżącej jako B. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.
2.1. W odpowiedzi na skargę kasacyjna organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
3. Pismem z 16 marca 2021 r. pełnomocnik spółki wniósł o rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu jawnym (art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku ustalił, że skarga kasacyjna, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić należy, że przedmiotem zaskarżenia poddanym kontroli Sądu pierwszej instancji była decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym, a mianowicie decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 12 grudnia 2018 r., którą utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 31 sierpnia 2018 r., odmawiająca stwierdzenia nieważności własnej decyzji ostatecznej z 30 stycznia 2015 r., którą to utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 21 marca 2014 r. określającą spółce zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za III, VII, IX, X, XI 2009 r.
4.1. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy określenie w decyzji z 30 stycznia 2015 r. poprzedniej formy prawnej skarżącej tj. – B. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L.., zamiast B. [...] Sp. z o.o. sp. K. z siedzibą w L. - powinno skutkować nieważnością tej decyzji.
4.2. Na marginesie zaznaczyć jedynie należy, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego wobec skarżącej, w dniu 19 grudnia 2014 r. dokonano przekształcenia spółki w inną formę prawną tj. w spółkę komandytową. Przekształcenie nastąpiło przed wydaniem decyzji organu z 30 stycznia 2015 r. W zw. z powyższym przekształceniem spółka została wykreślona z rejestru KRS 26 stycznia 2015 r. Wpis uprawomocnił się 7 lutego 2015 r., natomiast Monitor Sądowy nr 21/2015 (4652), w którym zostało ogłoszone umieszczenie w KRS nieprawomocnego wpisu dotyczącego wykreślenia skarżącej z rejestru podmiotów, został opublikowany 2 lutego 2015 r. W dacie wydania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 30 stycznia 2015 r. organ podatkowy nie mógł zapoznać się z jego treścią w zw. z czym skierował sporną decyzję do spółki z oznaczeniem poprzedniej formy prawnej.
4.3. Przed przejściem do merytorycznego rozpoznania sprawy przypomnieć należy, że wszczęte w wyniku wniosku z 29 maja 2018 r. postępowanie administracyjne toczyło się w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 247 § 1 o.p. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ogranicza się do zbadania, czy kwestionowane ostateczne rozstrzygniecie jest dotknięte jedną z kwalifikowanych wad, wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 o.p., uzasadniających stwierdzenie nieważności, czy też wady te nie występują. Instytucja ta służy eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, dotkniętych najpoważniejszymi wadami. Uruchomienie tego trybu postępowania nie może być traktowane jako instrument ponownego rozpatrzenia merytorycznego sprawy po wyczerpaniu drogi administracyjnej w postępowaniu odwoławczym. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie służy bowiem załatwieniu sprawy podatkowej, a jego podstawowym celem nie jest orzekanie o obowiązkach i prawach strony, wynikających z podatkowego prawa materialnego. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji, stanowiącym odstępstwo od zasady trwałości, określonej w art. 128 o.p. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Na uwagę zasługuje fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji to nadzwyczajny środek kontroli decyzji ostatecznej, który stosowany jest tylko w razie wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa i jest związany z samą decyzją, a wobec podstawowej zasady trwałości decyzji ostatecznych, wykładnia tego przepisu powinna być dokonywana ściśle. Niedopuszczalne jest stosowanie rozszerzającej wykładni przepisów określających zastosowanie tego nadzwyczajnego środka.
Stosownie natomiast do treści art. 247 § 1 pkt 5 o.p., organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Kierowania decyzji w rozumieniu przywołanego przepisu nie należy utożsamiać z faktycznym doręczeniem, ale przypisaniem określonemu podmiotowi przez organ określonych praw i obowiązków (por. wyroki NSA z 26 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1551/12; z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 998/15). Stroną postępowania podatkowego, zgodnie z art. 133 o.p. jest m.in. podatnik, którego interesu prawnego dotyczy działanie organu podatkowego.
4.4. Z uwagi na istotę sporu przypomnienia wymaga również, że zgodnie z art. 93a § 1 pkt 1 o.p. osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby lub spółki. W art. 551 § 1 Kodeksu spółek handlowych ustawodawca stwierdził, że "Spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna (spółka przekształcana) może być przekształcona w inną spółkę handlową (spółkę przekształconą)." Z art. 553 § 1 tej ustawy wynika natomiast, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Okolicznością niesporną w tej sprawie jest, że spółka komandytowa powstała w wyniku przekształcenia spółki z o.o.
4.5. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, odnosząc się do poglądów wyrażanych w judykaturze oraz orzecznictwie, że istotą przekształcenia (transformacji) jest zmiana formy prawnej, w której funkcjonuje dany podmiot. Podmiot przekształcany nie jest traktowany jako podmiot likwidowany, gdyż prowadzona przez niego działalność, przy wykorzystaniu tego samego majątku, będzie kontynuowana w innej formie prawnej przez tenże podmiot. W związku z tym na gruncie prawa prywatnego sformułowano pogląd, zgodnie z którym w wyniku przekształcenia następuje kontynuacja, a nie następstwo prawne, bowiem tylko sam podmiot podlega zmianie, a nie zamianie na inny podmiot.
Ponownie, tak, jak uczynił to Sąd pierwszej instancji, odwołać należy się do uchwały SN z 29 listopada 2017 r. III CZP 68/17 (OSNC 2018/6/60, LEX nr 2405318), w której to uchwale Sąd Najwyższy stwierdził, że "normatywna konstrukcja przekształcenia spółek handlowych (tzw. przekształcenie sensu stricto) opiera się na realizacji zasady kontynuacji (ciągłości). Z zasady tej, wyrażonej w art. 553 § 1-3 k.s.h., eksponującej sferę podmiotową przekształcenia wynika, że spółka poddana procesowi przekształcenia jest tym samym podmiotem, a na skutek przekształcenia zmienia się tylko forma prawna prowadzonej działalności. Przekształcenie oznacza zatem zmianę typu spółki przy zachowaniu tożsamości podmiotowej w zakresie praw i obowiązków. W konsekwencji w przypadku przekształcenia nie dochodzi do sukcesji praw i obowiązków. W wypowiedziach przedstawicieli doktryny podkreśla się, że zarówno przed, jak i po przekształceniu mamy do czynienia z tym samym podmiotem, który w wyniku przekształcenia zmienia jedynie formę prawną ("szatę prawną") na inny ustawowy typ spółki. Tym założeniom konstrukcyjnym nie przeczy przyjęte w ustawie rozróżnienie terminologiczne pomiędzy "spółką przekształcaną" a "spółką przekształconą", służy bowiem ono jedynie zasygnalizowaniu zmiany formy prawnej spółki przed i po przekształceniu, nie zaś akcentowaniu odrębności podmiotowo-organizacyjnej pomiędzy spółkami uczestniczącymi w procesie transformacyjnym. Tożsamość podmiotowa spółek oznacza, że spółka przekształcona nie wstępuje w prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym przysługujące spółce przekształcanej, lecz z dniem przekształcenia spółce przekształconej przysługują wszelkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej (art. 553 § 1 k.s.h.). Innymi słowy, mimo przeprowadzonego przekształcenia nadal w odniesieniu do tych praw i obowiązków chodzi o tę samą spółkę. Wyrażona w art. 553 § 1 k.s.h. zasada kontynuacji obejmuje zarówno prawa i obowiązki prywatnoprawne (art. 553 § 1 k.s.h.), jak i publicznoprawne (art. 553 § 2 k.s.h.)."
Podobnie w wyroku SN z 13 września 2017 r. (sygn. akt IV CSK 603/16, LEX nr 2390748) stwierdzono, że przekształcenie podmiotowe spółki handlowej stanowi kontynuację dotychczasowej spółki, tylko w nowej formie prawnej, co oznacza, że jest to nadal ta sama, choć nie taka sama spółka. Staje się ona jako spółka przekształcona podmiotem wszystkich praw i obowiązków spółki przekształcanej, o charakterze cywilnoprawnym i organizacyjnym (art. 551 § 1 i art. 553 k.s.h.). Jest to podobne, ale nie tożsame z sukcesją uniwersalną, która jako skutek występuje w razie łączenia lub podziału spółek handlowych, bo w wypadku przekształcenia nie ma sukcesora (jak w przypadku nabycia spadku) i przeniesienia praw na inną osobę ale wynika to ze zmiany organizacyjno-prawnej struktury spółki przy zachowaniu tożsamości podmiotu i jest to neutralne dla praw i obowiązków, których podmiotem spółka ta cały czas pozostaje.
4.6. W zw. z powyższym wskazać należy, że między spółką przekształcaną, a spółką przekształconą zachodzi tożsamość podmiotowa, a nie następstwo prawne. Osoba prawna zawiązana w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej wstępuje w zw. z tym we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki tejże (co potwierdzają również przywołane powyżej przepisy k.s.h.), a co za tym idzie, spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej.
Problematyka ta była również przedmiotem rozważań sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z 17 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 1121/12; wyrok NSA z 26 lutego 2010 r., sygn. akt I FSK 150/90). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie podziela stanowisko wyrażone w powyższych orzeczeniach i przedstawioną w nich argumentację.
4.7. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę na stan faktyczny rozpatrywanej sprawy, a w szczególności moment wydania zaskarżonej decyzji. Jeszcze raz wskazać należy, że momentem przekształcenia spółki z o.o. w spółkę komandytową był dzień 19 grudnia 2014 r., w którym dokonano wpisu spółki przekształconej do Krajowego Rejestru Sądowego. W zw. z powyższym przekształceniem spółka została wykreślona z rejestru KRS dopiero 26 stycznia 2015 r., a wpis o wykreśleniu uprawomocnił się dopiero 7 lutego 2015 r. Natomiast Monitor Sądowy nr 21/2015 (4652), w którym zostało ogłoszone umieszczenie w KRS nieprawomocnego wpisu dotyczącego wykreślenia skarżącej z rejestru podmiotów, został opublikowany 2 lutego 2015 r. W dacie wydania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 30 stycznia 2015 r. organ podatkowy nie mógł więc zapoznać się z jego treścią w zw. z czym skierował sporną decyzję do spółki z oznaczeniem poprzedniej formy prawnej.
Tym samym uznać należy, że w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o błędzie organu dotyczącym adresata decyzji z 30 stycznia 2015 r. Jak wskazano powyżej, organ w dacie wydania spornej decyzji nie miał świadomości, że spółka uległa przekształceniu i zmieniła się jej forma prawna, gdyż informacje na ten temat był w stanie uzyskać dopiero w dniu 2 lutego 2015 r. tj. po opublikowaniu w Monitorze Sądowym zgłoszenia do KRS dotyczącego wykreślenia skarżącej z rejestru przedsiębiorców. Nie można w tym zakresie mówić więc o błędzie organu, tym samym nie można uznać, że jego działanie wypełnia przesłankę z art. 247 § 1 pkt 5 o.p. Jak już wyżej wskazano, spółka po przekształceniu zachowała tożsamość podmiotową ze spółką przed przekształceniem. Skoro w wyniku przekształcenia formy prawnej spółki mamy do czynienia z kontynuacją, to nie można zgodzić się z twierdzeniem, że wskazanie jako adresata w decyzji organu odwoławczego poprzedniej formy prawnej skarżącej skutkować powinno nieważnością tej decyzji. Nie sposób zatem mówić o naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przepisów prawa procesowego, tj. art. 247 § 1 pkt 5 o.p. w zw. z art. 211 o.p., art. 133 § 1 o.p., art. 93a § 2 pkt 1 lit. b o.p., art. 93a § 1 o.p. i art. 102 § 3 o.p., a co za tym idzie także art. 138 p.p.s.a.
4.8. Niezasadne są również zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 153 p.p.s.a i art. 170 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna jak i wskazania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2017 r, sygn. akt I FSK 1850/15 odrzucało skargę kasacyjną skarżącej gdyż z uwagi na brak zdolności sądowej strony (związany z przekształceniem spółki, która została wykreślona z rejestru KRS 26 stycznia 2015 r., a wpis o wykreśleniu uprawomocnił się 7 lutego 2015 r.) utraciła ona osobowość prawną jeszcze przed wniesieniem skargi do Sądu pierwszej instancji w marcu 2015 r. W zw. z powyższym NSA w przytoczonym postanowieniu wskazał, że już w momencie wnoszenia skargi na Sądu pierwszej instancji istniały przesłanki, aby na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. skargę tą odrzucić.
W przywoływanym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jedynie, że w chwili wniesienia skargi do Sądu pierwszej instancji, a później także skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka w oznaczonej formie prawnej (sp. z o.o.) nie istniała w obrocie prawnym. Postanowienie to nie dokonywało wiążącej dla organów wykładni przepisów prawa, jak sugeruje to skarżąca.
W szczególności orzeczenie to nie mogło mieć wpływu na zbadanie sprawy w trybie postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej (art. 247 § 1 o.p.) W sytuacji takiej jak w rozpatrywanej sprawie, istotne było również to, że w dniu wydania i doręczenia decyzji organ nie miał informacji o przekształceniu spółki.
4.9. Wbrew twierdzeniom skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawiera odniesienie do związania organów podatkowych oraz Sądu pierwszej instancji postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1804/15, które występuje w uzasadnieniu faktycznym sprawy i chociaż jest ono jedynie zdawkowe i nie odnosi się w sposób szczegółowy do części wskazanych w tym zarzucie zagadnień to niemniej jednak pojawia się w treści uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ewentualna wadliwość uzasadnienia tego wyroku w tym zakresie nie miała wpływu na wynik niniejszej sprawy.
5. Podsumowując powyższe należy uznać, że podniesione przez skarżącą zarzuty kasacyjne okazały się nieusprawiedliwione, a w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
5.1. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 156 § 3 p.p.s.a. postanowił z urzędu sprostować oczywistą omyłkę w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 115/19 poprzez zmianę w treści sentencji, w ten sposób, że w miejsce nazwy skarżącej "B. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L." wpisać nazwę "B. [...] sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w L.". W ocenie rozpatrującego sprawę składu orzekającego nie ulega wątpliwości, że zaistniały błąd był w istocie oczywista omyłką.
5.2. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Roman Wiatrowski Ryszard Pęk Janusz Zubrzycki
sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło