III SA/Kr 477/21
WyrokWSA w Krakowie2021-09-27
Skład orzekający: Ewa Michna, Hanna Knysiak-Sudyka, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oferta w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej powinna zostać odrzucona z powodu niespełnienia wymogów dotyczących zmiany sposobu użytkowania lokalu, mimo posiadania wpisu do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że komisja konkursowa prawidłowo oceniła ofertę, opierając się na wpisie do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą. Wymogi dotyczące pomieszczeń są weryfikowane przez wojewodę przy wpisie do rejestru, a komisja nie jest uprawniona do samodzielnej oceny tych kwestii ani żądania dodatkowych dokumentów, takich jak opinia sanepidu czy pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania lokalu, jeśli nie wynika to wprost z przepisów. Odstąpienie od weryfikacji fizycznej lokalu było uzasadnione stanem epidemii i zgodą Prezesa NFZ, a zobowiązanie do późniejszej weryfikacji zostało spełnione.Stan faktyczny
Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w W. złożył odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarzucając, że oferta wybranego podmiotu (A Sp. z o.o.) powinna zostać odrzucona z powodu niespełnienia wymogów dotyczących zmiany sposobu użytkowania lokalu i braku spełnienia wymogów sanitarnych. Organ administracji (Prezes NFZ) oddalił odwołanie, uznając zarzuty za bezzasadne. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 września 2021 r. sprawy ze skargi Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia – [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. nr [...] z dnia 21 stycznia 2021 r. znak [...] w sprawie oddalenia odwołania w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej skargę oddala.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia – [...] Oddział Wojewódzki w K decyzją z dnia 21 stycznia 2021 r. nr [...] znak: [...] wydaną na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1398 ze zm.) zwanej dalej "Ustawą" oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r,. poz. 256) w związku z odwołaniem złożonym przez stronę skarżącą - Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w W od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] prowadzonego w trybie konkursu ofert rodzaju świadczeń: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie: ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży - I poziom referencyjny, oddalił odwołanie.
W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K, z upoważnienia Prezesa Funduszu, działając na podstawie art. 139 ust. 1 Ustawy, ogłosił postępowanie nr [...] prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju świadczeń: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie: ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży - I poziom referencyjny na okres od dnia 1 grudnia 2020 roku do dnia 30 czerwca 2023 roku. W ww. ogłoszeniu podano wartość zamówienia na kwotę nie większą niż 46119,60 zł na okres rozliczeniowy przypadający od dnia 1 grudnia 2020 roku do dnia 31 grudnia 2020 roku oraz maksymalną liczbę umów (tj. maksymalną liczbę odrębnie ocenianych miejsc udzielania świadczeń) w wymiarze: 1. W postępowaniu złożono 4 oferty. W myśl art. 151 ust. 1 Ustawy rozstrzygnięcie postępowania nastąpiło w dniu 27 listopada 2020 roku. Informacja o rozstrzygnięciu postępowania została opublikowana na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. Stanowi to spełnienie dyspozycji zawartej w art. 151 ust. 2 Ustawy, który mówi o jawności informacji o postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 154 ust. 6a Ustawy określone zostały strony postępowania zainicjowanego złożonym odwołaniem. Stronami postępowania, o którym mowa w art. 154 ust. 1-6 Ustawy, jest świadczeniodawca, który złożył odwołanie, tj. Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w W oraz świadczeniodawca, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, tj.: A Sp. z o. o. w W. Organ, działając zgodnie z art. 61 § 4 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. oraz w oparciu o art. 154 ust. 6a w zw. z art. 154 ust. 1 Ustawy, pismem z dnia 8 grudnia 2020 roku znak: [...] poinformował strony postępowania o jego wszczęciu, a także o przysługujących im prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Organ poinformował strony o zapewnieniu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwieniu wypowiedzenia się stron co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Podmiot wybrany do zawarcia umowy zapoznał się jedynie z treścią złożonego odwołania. Natomiast strona skarżąca skorzystała z prawa zapoznania z dokumentacją postępowania w trybie dostępu do informacji - na wniosek została jej udostępniona zanonimizowana oferta podmiotu A sp. z o.o. oraz dokumentacja teczki postępowania.
Dokonując oceny zasadności zarzutów postawionych przez stronę skarżącą organ dokonał oceny prawidłowości przebiegu postępowania nr [...] i ustalił, co następuje.
Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie upoważnienia Prezesa Funduszu, w dniu 26 października 2020 roku na podstawie art. 139 ust. 2 Ustawy ogłosił postępowanie konkursowe nr [...] prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju świadczeń: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie: ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży -1 poziom referencyjny na obszarze działania powiatu: 1218- [...], na okres: od dnia 1 grudnia 2020 roku do dnia 30 czerwca 2023 roku.
W ogłoszeniu postępowania o ww. numerze zostały wskazane akty prawne, które zawierały m.in. wymagania określone przez Ministra Zdrowia i Prezesa Narodowego Zdrowia, zwanego dalej "Prezesem Funduszu", w odniesieniu do oferentów przystępujących do postępowania, a także stanowiły formalną i merytoryczną podstawę do wyboru ofert i rozstrzygnięcia postępowania konkursowego.
Wszyscy oferenci już w chwili ogłoszenia postępowania mają obowiązek zapoznać z określonymi przepisami będącymi podstawą do dokonania wyboru ofert i rozstrzygnięcia postępowania konkursowego.
W przedmiotowym postępowaniu zostało złożonych 5 ofert. Oferentami byli:
1. Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w W, ul. K, W,
2. A Sp. z o. o., ul. K, W,
3. "V" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. P, K
4. E. M., B. M., J, W.
W dniu 12 listopada 2020 r. komisja konkursowa dokonała stwierdzenia prawidłowości ogłoszenia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert o ww. numerze, stwierdziła tym samym, że przedmiotowe ogłoszenie postępowania spełnia wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1858 ze zm.).
Wszyscy członkowie komisji konkursowej podpisali oświadczenia o nieistnieniu przesłanek do ich wyłączenia z prac komisji z punktu widzenia wymagań określonych w art. 139 ust 5 Ustawy. Komisja konkursowa powołana zarządzeniem Dyrektora Oddziału, prowadząca przedmiotowe postępowanie, podejmowała wszelkie niezbędne czynności mające na celu stwierdzenie zgodności oferty ze stanem faktycznym i prawnym, w kontekście zdolności do wykonywania oferowanej liczby świadczeń oraz wymagań zawartych w szczegółowych materiałach informacyjnych.
W części jawnej postępowania komisja konkursowa dokonała oceny formalno - prawnej i merytorycznej złożonych ofert. W trakcie oceny formalnej oferty komisja konkursowa wezwała oferentów do uzupełnienia braków formalnych oferty. W części jawnej, z powodu nie uzupełnienia braków formalnych została odrzucona, na podstawie art. 149 ust. 3 Ustawy, oferta: E. M., B. M., J, W. Pozostali oferenci uzupełnili w terminie braki formalne oraz wyjaśnili wątpliwości o charakterze merytorycznym.
W toku postępowania komisja konkursowa nie przeprowadziła weryfikacji miejsc udzielania świadczeń poszczególnych oferentów, z uwagi na odstąpienie od procedury w tym zakresie. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1858), komisja konkursowa przeprowadza weryfikację u oferenta, który dotychczas nie miał zawartej umowy w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania lub z którymi rozwiązano uprzednią umowę w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie oferenta. W przedmiotowym postępowaniu, na podstawie zastrzeżenia zawartego w § 17 ust. 7 ww. rozporządzenia, Komisja Konkursowa zawnioskowała do Dyrektora OW NFZ o wyrażenie zgody na odstąpienie od procedury przeprowadzenia weryfikacji oferenta w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie ze stanem faktycznym. Dyrektor OW NFZ
wyraził zgodę na odstąpienie od procedury. Z uwagi na stan epidemiczny wprowadzony w Polsce, jak również z uwagi na minimalizację ryzyka transmisji infekcji COVID-19 oraz ograniczenia czasowe związane z kontraktowaniem świadczeń weryfikacja na miejscu była utrudniona, a nadto mogła spowodować opóźnienie w rozstrzygnięciu konkursu, a co za tym idzie powstało ryzyko braku zabezpieczenia udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. W związku z powyższym Komisja Konkursowa w celu bezsprzecznego potwierdzenia prawidłowości udzielonych odpowiedzi w części VIII formularza ofertowego na dzień złożenia oferty dokonała wezwania wszystkich oferentów do przedstawienia opisu umiejscowienia pomieszczeń i dokumentacji fotograficznej. Przesłana dokumentacja fotograficzna znajduje się w aktach sprawy, w ofertach poszczególnych oferentów. Jednocześnie w myśl zapisów § 17 ust. 8 ww. Rozporządzenia, Komisja Konkursowa zobowiązała się do przeprowadzenia weryfikacji oferenta, z którym zawrze się umowę, w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania, w terminie 3 miesięcy od dnia rozpoczęcia realizacji umowy. Komisja dokona sprawdzenia zgodności wykazanych w ofercie danych (potencjału) ze stanem rzeczywistym, w szczególności sprawdzenia:
- wyposażenia w sprzęt niezbędny do przeprowadzenia procesu diagnostyczno- terapeutycznego w danym zakresie,
- pomieszczeń niezbędnych do wykonywania świadczeń opieki zdrowotnej z oceną warunków sanitarno-higienicznych.
Organ wskazał, że ocena ofert w przedmiotowym postępowaniu została dokonana w oparciu o rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372; zwane dalej "rozporządzeniem kryterialnym") oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej :i leczenia uzależnień ze zm. (Dz. U. z 2019 r., poz.1285 ze zm.; zwane dalej "rozporządzeniem dot. świadczeń gwarantowanych").
Komisja konkursowa przy pomocy systemu informatycznego dokonała oceny ofert w oparciu o przedstawione w nich dane. Po analizie złożonej dokumentacji, wyjaśnieniach, przeprowadzonych weryfikacjach oferenta, negocjacjach oraz przeprowadzonym rankingu końcowym komisja konkursowa wybrała w rozstrzygnięciu 1 ofertę o najwyższej łącznej ocenie punktowej tj.: A Sp. z o. o., która znalazła się na pierwszym miejscu w rankingu końcowym, celem zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w przedmiotowym rodzaju i zakresie.
Wszystkie czynności weryfikacyjne oferty zostały opisane szczegółowo poprzez sporządzenie przez komisję konkursową protokołów oceny oferty pod względem spełnienia warunków formalno-prawnych.
Ogłoszenie o rozstrzygnięciu przedmiotowego postępowania ukazało się w dniu 27 listopada 2020 roku. Organ podkreśla, że po przeprowadzonych negocjacjach komisja konkursowa sporządziła ranking końcowy przy wsparciu systemu informatycznego, w którym oferty zostały uszeregowane zgodnie z punktacją malejącą. Bazę danych systemu tworzyły przesłane w formie elektronicznej zapytania ofertowe przekazane przez oferentów, ankiety i wyniki przeprowadzonych negocjacji. Wybór oferentów następował według kolejności wynikającej z rankingu końcowego, zgodnie z treścią ogłoszenia o postępowaniu konkursowym.
W rankingu tym oferty zostały uszeregowane w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny, z uwzględnieniem wyników negocjacji. Organ podkreślił, iż protokół końcowy z negocjacji określa ostateczne stanowiska stron, ale dopiero uzgodnienie końcowych stanowisk ze wszystkimi oferentami, zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania, stanowi podstawę do sporządzenia rankingu końcowego, którego to wyniki wprost przekładają się na ilość wybranych oferentów i stanowią podstawę do zawarcia umów. Komisja konkursowa w każdym postępowaniu konkursowym dokonuje wyboru oferentów w kolejności zgodnej z pozycją uzyskaną w rankingu końcowym, jednakże wybór liczby oferentów z którymi ma zostać zawarta umowa uzależniony jest od kwoty postępowania wskazanej w ogłoszeniu.
Organ przedstawił w formie tabeli ranking końcowy z podziałem na poszczególne części oceny oferty. Organ wskazał, że w rankingu końcowym nie znalazła się oferta odrzucona, ponieważ nie podlegała ona dalszej ocenie komisji konkursowej. Komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, do wyczerpania łącznej liczby planowanych do zakupu świadczeń lub wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu. Wszystkie oferty złożone w przedmiotowym postępowaniu podlegały tym samym zasadom i jednolitym kryteriom oceny. Ostatecznie ocena oferty była generowana przez system informatyczny wspomagający prace komisji konkursowej, co gwarantowało zachowanie obiektywizmu w stosunku do wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu.
W postaci tabeli przedstawiono liczbę punktów przyznanych oferentom, którzy znaleźli się w rankingu, za każde pytanie ankietowe z osobna, uwzględniając stan faktyczny wynikający z oferty oraz treść wyjaśnień udzielonych przez Oferentów w toku postępowania.
Organ wskazał, że trzeba mieć na uwadze, iż konkurs ofert jest trybem konkurencyjnym, do zawarcia umowy komisja konkursowa wybiera oferty w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, aż do wyczerpania łącznej wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu określonego postępowania konkursowego.
Strona skarżąca pismem z dnia 3 grudnia 2020 roku wniosła odwołanie od rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania, w którym zarzuciła naruszenie:
1. Art. 137 ust. 1 i ust. 2 Ustawy, poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej konkurencji, co polegało na wyborze oferty złożonej przez A sp. z o.o. (dalej jako "A") pomimo niespełnienia przez nią warunków udziału w konkursie;
2. art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 Ustawy poprzez niezastosowanie tych przepisów i brak odrzucenia oferty złożonej przez A, podczas gdy zachodziły przesłanki do jej odrzucenia;
3. art. 22 ust. 1-3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej (Dz.U. z 2020 r., poz. 295) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 roku w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2019 r., poz. 595) oraz pkt 3 i 6 Załącznika nr 2 ww. rozporządzenia, poprzez pominięcie, że oferta A nie spełnia wymagań określonych ww. przepisami, ponieważ A nie podjęła uprzednich działań, o których mowa w art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 roku, poz. 1333,) celem dokonania zmiany sposobu użytkowania obiektu przy ul. M (W) umożliwiającej prowadzenie w obiekcie działalności leczniczej, objętej postępowaniem konkursowym Oddziału NFZ o kodzie: [...], co skutkowało koniecznością odrzucenia oferty A z uwagi na brak spełnienia warunków udziału w postępowaniu.
Strona skarżąca wniosła o uwzględnienie odwołania, tj. uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przeprowadzenie postępowania w trybie rokowań ze skarżącym, względnie o unieważnienie postępowania o kodzie [...] i przeprowadzenie go ponownie, dołączenie do akt sprawy oferty złożonej przez A, przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w uzasadnieniu odwołania na określone tam okoliczności.
W treści odwołania strona skarżąca wskazała, że w jej ocenie, oferta złożona przez A nie spełniała wymogów konkursu i winna zostać odrzucona z powodów wskazanych w zarzutach. Podniosła, że w budynku przy ul. M w W, wskazanym przez A jako miejsce wykonywania działalności, objętej postępowaniem konkursowym, był dotychczas i jest obecnie prowadzony hotel (obejmujący najem krótkoterminowy pokoi). Do dnia złożenia niniejszego odwołania A nie uruchomiła działalności polegającej na prowadzeniu Poradni Psychologicznej dla Dzieci i Młodzieży, a w ocenie strony skarżącej uruchomienie tego rodzaju działalności w ww. budynku jest niemożliwe, ponieważ nie jest on przeznaczony do prowadzenia działalności leczniczej, a wyłącznie działalności usługowej w formie krótkotrwałego zakwaterowania bez dodatkowych świadczeń wymaganych dla obiektów hotelowych. Zaznaczyła, że z informacji, jaką uzyskano w Starostwie Powiatowym w W oraz od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W, podmiot wybrany do zawarcia umowy nie zgłosił konieczności zmiany sposobu użytkowania budynku na prowadzenie działalności leczniczej oraz nie uzyskał opinii sanitarnej dotyczącej Poradni Psychologicznej dla Dzieci i Młodzieży w W przy ul. M. Strona skarżąca powołała treść art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Strona skarżąca podkreśliła także, że poradnia podmiotu wybranego do zawarcia umowy powinna spełniać warunki higieniczno-sanitarne niezbędne dla ambulatoriów. Jej zdaniem w związku z brakiem zmiany sposobu użytkowania ww. obiektu powyższe wymogi nie mogą zostać uznane za spełnione przez budynek przy ul. M w W. W opinii strony skarżącej oświadczenia dotyczące lokalu, złożone przez stronę wybraną do zawarcia umowy, są niezgodne ze stanem faktycznym, a A nie może legalnie prowadzić tam działalności polegającej na udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej.
W odpowiedzi na powyższe zarzuty, pismem z dnia 10 grudnia 2020 r., strona wybrana do zawarcia umowy przedstawiła następujące informacje:
1.Działalność prowadzona w budynku przy ulicy M.
Jest nieprawdą, że w budynku "jest obecnie prowadzony hotel". Działalność hotelarska została zakończona w październiku bieżącego roku. Na dzień rozpoczęcia realizacji świadczeń z zakresu przedmiotowego postępowania konkursowego podmiot uprzednio prowadzący działalność hotelarską nie posiadał żadnych praw do budynku i w szczególności począwszy od 1 grudnia 2020 roku nie była i nie jest w nim prowadzona działalność hotelarska. Począwszy od 1 grudnia 2020 roku wyłączne prawo do dysponowania budynkiem posiada A sp. z o.o. i jest on wykorzystywany wyłącznie na działalność Ośrodka Środowiskowej Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej dla Dzieci i Młodzieży (dalej "Ośrodek"). Zarzuty formułowane w ramach tego punktu są wprost nieprawdziwe i mijają się z rzeczywistością.
2. Przeznaczenie budynku.
Budynek jest budynkiem usługowym (oraz posiada stosowne pozwolenie na użytkowanie jako budynek usługowy), od zawsze była w nim prowadzona działalność usługowa. Dodatkowo od momentu zakończenia działalności hotelarskiej czyli od października 2020 roku budynek przeszedł adaptację do celów prowadzenia działalności Ośrodka Środowiskowej Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej. Budynek spełnia wszelkie wymogi budowlane i sanitarne dla prowadzenia w nim Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej.
3: Branding budynku.
Branding budynku (przedstawione przez ZZOZ w W zdjęcia z dnia 1.12.2020) rzeczywiście w dniach 1-3.12.2020 zawierał częściowo oznaczenia zawieszonej już działalności hotelarskiej, jednakże w dniu 4.12.2020 budynek przeszedł wewnętrzny oraz zewnętrzny rebranding i obecne są na zewnątrz oraz wewnątrz budynku wyłącznie loga A. Jako dowód zamieszczono obecne zdjęcia budynku. Niezależnie od tego faktu w ocenie A sp. z o. o. kwestia pozostałych po poprzedniej działalności oznaczeń jest bezprzedmiotowa. Budynek na drzwiach wejściowych posiadał i posiada oznaczenia zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, w tym w szczególności logotypu NFZ, pozostałości brandingowe po działalności hotelarskiej (których już nie ma) nie wpływały na poprawność oznaczenia budynku.
4. Zmiana sposobu użytkowania
Jako że w budynku prowadzona jest wyłącznie działalność psychologiczna i psychoterapeutyczna, nie stanowiąca działalności medycznej w rozumieniu przepisów, budynek nie wymaga zmiany sposobu użytkowania z już posiadanego pozwolenia prowadzenia działalności usługowej. A w związku z planami prowadzenia działalności medycznej w budynku przy ulicy M w W podjęła już kroki w celu zmiany sposobu użytkowania budynku na medyczny, nie zmienia to faktu, iż zgodnie z przepisami działalność psychologiczna i psychoterapeutyczna nie wymaga zmiany sposobu użytkowania budynku, a wyłącznie taka jest prowadzona w chwili obecnej w przedmiotowym budynku.
5. Wykonywanie świadczeń w ramach Ośrodka Środowiskowej Opieki [...] A sp. z o.o. począwszy od dnia 1.12.2020 wykonuje świadczenia w ramach Ośrodka i posiada na to dowody w postaci dokumentacji medycznej już obsłużonych pacjentów. Nie dość, że świadczenia zgodnie z obowiązkiem są wykonywane to dodatkowo podjęto szereg działań w celu upublicznienia informacji o działalności Ośrodka, w tym publikacje w lokalnych mediach, kontakt z kuratorium, ośrodkami pomocy itp., na dowód czego zamieszczono zdjęcia wspomnianych portali. A sp. z o.o. realizuje działalność Ośrodka w powiecie [...].
Reasumując A sp. z o.o. posiada wyłączne prawo do dysponowania budynkiem przy ul. M w W i użytkuje go wyłącznie na cele Ośrodka A sp. z o.o., posiada prawidłowo zarejestrowaną komórkę Ośrodka w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą. Na prowadzenie wyłącznie działalności psychologicznej i psychoterapeutycznej nie jest wymagana zmiana sposobu użytkowania budynku. A sp. z o. o. dysponuje zasobami ludzkimi koniecznymi do realizacji kontraktu zgodnego ze złożoną ofertą - A sp. z o. o. realizuje począwszy od 1 grudnia 2020 roku świadczenia z zakresu Ośrodka Środowiskowej Pomocy [...] dla Dzieci, a tym samym zarzuty ZZOZ w W poruszone w odwołaniu są całościowo nieprawdziwe, niesłuszne albo bezprzedmiotowe.
Budynek jest budynkiem usługowym (oraz posiada stosowne pozwolenie na użytkowanie jako budynek usługowy), od zawsze była w nim prowadzona działalność usługowa. Dodatkowo od momentu zakończenia działalności hotelarskiej, czyli od października 2020 roku, budynek przeszedł adaptację do celów prowadzenia działalności Ośrodka Środowiskowej Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej. Budynek spełnia wszelkie wymogi budowlane i sanitarne dla prowadzenia w nim Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej.
Podmiot przedstawił również opinie rzeczoznawcy budowlanego stwierdzającą spełnianie warunków higieniczno-sanitarnych niezbędnych do wykonywania umowy w zakresie ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży - I poziom referencyjny.
W odpowiedzi na powyższe pismo strony wybranej do zawarcia umowy, strona skarżąca złożyła uzupełnienie odwołania, w którym podtrzymała wcześniej sformułowane zarzuty, wskazując przede wszystkim na brak spełnienia przez lokal podmiotu A sp. z o.o. przy ul. M w W warunków niezbędnych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
Odnosząc się do powyższych zarzutów, organ podkreślił, że postępowanie konkursowe prowadzone było z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich oferentów i w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, zgodnie z Ustawą i pozostałymi aktami prawnymi wskazanymi w ogłoszeniu o postępowaniu. Wszyscy uczestnicy konkursu składali ofertę udzielając odpowiedzi na te same pytania. Ocena ofert odbywała się na podstawie jasno określonych kryteriów. W toku postępowania były one niezmienne i w równym stopniu jawne dla wszystkich oferentów. W ogłoszonym konkursie o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej obowiązywały te same wymagania w stosunku do wszystkich biorących udział w konkursie świadczeniodawców i tożsame kryteria ocen. Ponadto strona skarżąca, tak jak każdy Oferent przystępujący do postępowania, złożyła do oferty oświadczenie stanowiące załącznik nr 3 do zarządzenia Nr [...] ze zm. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. W jego treści każdy Oferent oświadcza, że zapoznał się z przepisami zarządzenia, warunkami zawierania umów, ogólnymi warunkami umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, akceptuje je, nie zgłasza do nich zastrzeżeń i przyjmuje je do stosowania. Nie naruszono również zasady jawności warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz nie dokonano ich zmian w toku postępowania.
Wszyscy Oferenci biorący udział w postępowaniu byli wzywani do składania wyjaśnień do złożonych ofert. W związku z odstąpieniem od procedury weryfikacji miejsc udzielania świadczeń, każdy oferent został zobowiązany do przedstawienia zdjęć lokali przeznaczonych do udzielania świadczeń. Zarówno strona skarżąca, jak i podmiot wybrany do zawarcia umowy niezbędną dokumentację dostarczyli.
Minister Zdrowia określił w drodze rozporządzenia szczegółowe kryteria wyboru ofert, w podziale na poszczególne zakresy lub rodzaje świadczeń opieki zdrowotnej, kierując się interesem świadczeniobiorców oraz koniecznością zapewnienia prawidłowego przebiegu porównania ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Komisja konkursowa przeprowadziła analizę porównawczą ofert biorących udział w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z art. 148 Ustawy.
Organ wskazał, że zgodnie z ideą konkursu, zadaniem komisji jest wybór najkorzystniejszej oferty, w ramach kwoty zamówienia. Organ podkreślił, że wszyscy uczestnicy postępowania mieli możliwość zapoznania się ze szczegółowymi materiałami informacyjnymi dotyczącymi postępowania konkursowego przed złożeniem ofert, w tym w sprawie określenia kryteriów oceny ofert. Zgodnie z art. 147 Ustawy kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców nie uległy zmianie w toku postępowania oraz były stosowane w sposób jednakowy wobec wszystkich świadczeniodawców. Organ poinformował, że zgodnie z § 5 w zw. z § 9 Zarządzenia Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej każdy Oferent obowiązany jest do przygotowania i złożenia oferty spełniającej warunki zawierania umów, zgodnie z przepisami tegoż zarządzenia oraz obowiązany jest spełniać wymagania określone m.in. w ogłoszeniu o postępowaniu. Obie strony niniejszego postępowania odwoławczego w ramach złożonych ofert dołączyły oświadczenie o zapoznaniu się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów, zgodne z załącznikiem nr 3 do zarządzenia nr [...] ze zm. Strona skarżąca nie zgłaszała do nich zastrzeżeń i przyjęła je do stosowania, co potwierdza, że miała pełną wiedzę dotyczącą zasad i kryteriów oceny ofert, którymi kieruje się komisja konkursowa. Organ podkreślił, że na etapie prowadzonego postępowania konkursowego strona skarżąca nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń odnośnie jego przebiegu. Zdaniem organu zarzut naruszenia art. 134 ust.1 i ust. 2 Ustawy za bezzasadny.
Odnosząc się do zarzutu niespełniania przez lokal podmiotu wybranego do zawarcia umowy warunków sanitarnych Organ wskazał, że § 14 ust. 1 Zarządzenia Nr [...] określa, jakie dokumenty, załączniki i oświadczenia muszą znaleźć się w złożonej ofercie. Między innymi w oparciu o powyższy przepis komisja konkursowa dokonuje formalno-prawnej weryfikacji ofert. Opinia sanepidu lub protokół kontroli sanitarnej nie należą do kategorii dokumentów, które powinny zostać dołączone do oferty. Komisja konkursowa nie jest też zobowiązana lub uprawniona do żądania tego typu dokumentu od oferentów. Przepisy stanowiące podstawę przeprowadzenia konkursu ofert nie nakładają na oferentów obowiązku wykazania tego typu dokumentacji. Załącznik nr 3 do Zarządzenia Nr [...], składany obligatoryjnie do oferty przez każdego oferenta, stanowi jedyne potwierdzenie spełniania określonych warunków lokalowych przez oferenta. Podpisując ww. załącznik oferent potwierdza, że spełnia warunki udziału w postępowaniu, w szczególności oświadcza, że "spełnia wymogi sanitarno-epidemiologiczne dla pomieszczeń, w których będą wykonywane świadczenia" (pkt 10 zał. nr 3). W toku postępowania każdy oferent został zobowiązany do przedstawienia stosownej dokumentacji fotograficznej potwierdzającej złożone oświadczenie. Każdy oferent przedstawił wymaganą dokumentację. Fotografie przedstawione przez podmiot wybrany do zawarcia umowy, jak wyżej wskazano, potwierdziły przygotowanie lokalu przy ul. M w W do udzielania świadczeń będących przedmiotem postępowania konkursowego, a komisja nie znalazła przesłanek do odrzucenia jego oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 Ustawy.
Organ wskazał, że na etapie postępowania konkursowego ocenie komisji konkursowej mogą podlegać jedynie pomieszczenia niezbędne do udzielania świadczeń, ich przygotowanie oraz wyposażenie. Na etapie postępowania konkursowego oferenci nie mają obowiązku, ale też podstawy prawnej do oznaczenia miejsc udzielania świadczeń tablicą ze znakiem graficznym Funduszu. Obowiązek ten dotyczy, zgodnie z § 11 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jedynie świadczeniodawców posiadających zawartą umową o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Również obowiązek umieszczenia pozostałych informacji, o których mowa w § 11 ww. rozporządzenia, dotyczy jedynie świadczeniodawców, a nie oferentów na etapie postępowania konkursowego.
Podstawą do przyjęcia każdej oferty do dalszej oceny jest wpis właściwej komórki organizacyjnej w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą, zwanym dalej RPWDL. Komórka właściwa do udzielania świadczeń w danym rodzaju musi być aktywna najpóźniej w pierwszym dniu obowiązywania umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia, w tym przypadku od 1 grudnia 2020 r., i dotyczyć miejsca wykazanego w ofercie jako miejsce udzielania świadczeń. Podmiot wybrany do zawarcia umowy posiadał wymagany wpis komórki organizacyjnej od dnia 3 listopada 2020 r. przy ul. M w W. Wpis został dokonany przez Wojewodę [...]. Komisja konkursowa nie jest uprawniona do negowania wpisów dokonanych przez właściwy do tego organ. Każdy podmiot starający się o dokonanie wpisu w RPWDL musi złożyć stosowny wniosek, który podlega ocenie i weryfikacji właściwego wojewody. Komisja konkursowa na etapie prowadzonego postępowania konkursowego nie posiadała żadnej informacji o nieprawidłowościach wpisu A sp. z o.o. do RPWDL. Należy wskazać, że na etapie postępowania konkursowego strona skarżąca wiedząc o uczestnictwie w postępowaniu podmiotu wybranego do zawarcia umowy (lista oferentów biorących udział w każdym postępowaniu została zamieszczona na stronie OW NFZ w K i była jawna od dnia otwarcia ofert, nie zgłaszał żadnych sygnałów, również w formie umotywowanego protestu, o nieprawidłowościach wpisu A sp. z o.o. dokonanego w RPWDL lub niespełnieniu przez ten podmiot warunków niezbędnych do udziału w postępowaniu.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, komisja konkursowa nie znalazła podstaw do odrzucenia oferty podmiotu wybranego do zawarcia umowy, dlatego zarzuty naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 Ustawy oraz art. 22 ust. 1-3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej organ uznał za bezpodstawne. Ponadto organ wskazał, że Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r . w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą również nie stanowi podstawy oceny ofert w konkursie ofert zmierzającym do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, dlatego Komisja nie jest zobowiązana do badania ofert pod kątem spełniania przez nie warunków w nim określonych.
Organ wskazał, że postępowanie komisji konkursowej było prawidłowe, a w toku postępowania odwoławczego nie ma możliwości dokonania ponownej oceny złożonych ofert, jako że leży to w gestii komisji konkursowej, a tym samym nie ma możliwości unieważnienia przeprowadzonego już postępowania konkursowego.
Organ w toku postępowania odwoławczego dokonał oceny prawidłowości czynności podejmowanych przez komisję konkursową w trakcie postępowania konkursowego i nie stwierdził nieprawidłowości. Okoliczności, na które powołuje się strona skarżąca, czyli spełnianie przez lokal strony wybranej do zawarcia umowy warunków sanitarnych lub zmiana sposobu użytkowania budynku, nie podlegają ocenie komisji konkursowej, która nie miała również podstaw prawnych do wzywania oferentów do przedstawienia dokumentów odnoszących się do ww. okoliczności.
Wszelkie nieprawidłowości w wykonywaniu przez A sp. z o.o. umowy, na które w treści odwołania powołuje się strona skarżąca, również nie stanowią przedmiotu postępowania odwoławczego. Mogą one zostać zweryfikowane jedynie w drodze kontroli przeprowadzonej przez Terenowy Wydział Kontroli OW NFZ. Komisja konkursowa, w związku z wcześniejszym odstąpieniem od procedury, również dokona stosownej weryfikacji miejsca udzielania świadczeń podmiotu wybranego do zawarcia. Ewentualne stwierdzenie, w trakcie tych kontroli, nieprawidłowości w wykonywaniu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez A sp. z o.o. pozwolą podjąć decyzję dotyczącą realizacji umowy w rodzaju świadczeń: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie: ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży - 1 poziom referencyjny.
Na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca - Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w W, która zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez
nieuwzględnienie odwołania strony skarżącej od rozstrzygnięcia konkursu, mimo
przeprowadzenia postępowania konkursowego z pominięciem zasad równego
traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej
konkurencji, co polegało na wyborze oferty złożonej przez A sp. z o.o. (dalej
jako "A") pomimo niespełnienia przez nią wymagań udziału w konkursie;
2. naruszenie art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy o świadczeniach poprzez niezastosowanie tych przepisów i brak odrzucenia oferty złożonej przez A, podczas gdy zachodziły przesłanki do jej odrzucenia, ponieważ oferta zawierała nieprawdziwe
informacje, a sam oferent nie spełniał wymaganych warunków określonych
w przepisach prawa;
3. naruszenie art. 22 ust. 1-3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności
leczniczej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 295) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 roku w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2019 roku, poz. 595) oraz pkt 3 i 6 Załącznika nr 2 ww. rozporządzenia, poprzez nieuwzględnienie odwołania od rozstrzygnięcia konkursu, mimo że w toku postępowania konkursowego pominięto,
że oferta A (podmiotu leczniczego mającego udzielać świadczeń zdrowotnych
w ambulatorium) nie spełniała wymagań określonych ww. przepisami oraz nie podjęła uprzednich działań, o których mowa w art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 roku, poz. 1333) celem dokonania zmiany sposobu
użytkowania obiektu przy ul. M (W) umożliwiającej prowadzenie w obiekcie działalności leczniczej, objętej postępowaniem konkursowym Oddziału NFZ o kodzie: [...], co skutkowało koniecznością odrzucenia oferty A z uwagi na brak spełnienia warunków udziału w postępowaniu z pkt 10 i 12 oświadczenia oferenta, stanowiącego załącznik do oferty wg wzoru NFZ oraz pkt 9 ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert, kod postępowania [...]);
4. naruszenie § 17 ust. 2, 4 i 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14
października 2020 roku w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie
zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert,
powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2020 roku, poz. 1858) poprzez odstąpienie przez organ od weryfikacji
Uczestnika postępowania (A) w celu potwierdzenia prawdziwości
i prawidłowości danych zawartych w ofercie, w szczególności przez oględziny
pomieszczeń i urządzeń budynku podmiotu leczniczego, przy pomocy którego
wykonywana ma być umowa, podczas gdy A dotychczas nie miała zawartej
umowy w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania konkursowego,
w budynku A nie udzielano wcześniej świadczeń zdrowotnych, a przyczyny
uzasadniające odstąpienie od dokonania przez organ uprzedniej weryfikacji lokalu
na miejscu nie nastąpiły;
5. naruszenie § 9 pkt 1 Zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego
Funduszu Zdrowia z dnia 14 marca 2017 roku w sprawie warunków postępowania
dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (dalej
jako Zarządzenie Prezesa NFZ nr [...]) poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy przepis ten stanowi, że oferent (A) ma spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, które w przypadku niniejszej sprawy obejmowały m.in. spełnianie wymogów z ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej (pkt 9 ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert, kod postępowania [...] oraz pkt 10 i 12 oświadczenia oferenta, stanowiącego załącznik do oferty wg wzoru NFZ), a wymagań tych A nie spełniła, co strona skarżąca wykazała składając odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego;
6. naruszenie § 1 pkt 1 i 2 Zarządzenia nr [...] Prezesa Narodowego
Funduszu Zdrowia z dnia 16 stycznia 2020 roku w sprawie określenia warunków
zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju
opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień (dalej jako Zarządzenie Prezesa NFZ
nr [...]) poprzez uznanie przez organ, że brak określenia w tym zarządzeniu
przez Prezesa NFZ warunków lokalowych (m.in. sanitarnych, budowlanych) w jakich
mają być udzielane ww. rodzaju świadczenia opieki zdrowotnej stanowi o braku
istnienia takich wymogów w ogóle, podczas gdy:
a. Zarządzenie Prezesa NFZ nr [...] określa wyłącznie przedmiot
postępowania ws. zawarcia umowy oraz warunki umowy o udzielanie
świadczeń zdrowotnych ww. rodzaju, a zatem nie dotyczy kwestii wymogów
lokalu, w którym mają być udzielane ww. świadczenia zdrowotne,
b. kwestię wymogów lokalu, w którym mają być udzielane ww. świadczenia
zdrowotne określa powołanej powyżej rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia
26 marca 2019 roku w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny
odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność
leczniczą (Dz. U. z 2019 roku, poz. 595), którego stosowania niewątpliwie
ww. Zarządzenie Prezesa NFZ nr [...] nie wyłącza;
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 154 ust. 3 zd. 1 ustawy o świadczeniach poprzez bezpodstawne oddalenie
odwołania strony skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania o kodzie: [...] prowadzonego w trybie konkursu, podczas gdy organ winien odwołanie uwzględnić i uchylić decyzję w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania konkursowego;
2. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:
a. brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy;
b. brak przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę skarżącą, a istotnych dla sprawy dowodów ze świadków i dokumentów;
c. oraz brak wyczerpującego odniesienia się do zarzutów odwołania.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] 2021 roku oddalającej odwołanie.
W ocenie strony skarżącej oferta złożona przez A nie spełniała wymogów konkursu i winna zostać odrzucona, co miało bezpośredni wpływ na wynik konkursu i naruszenie interesu strony skarżącej, której oferta zajęła drugie miejsce w omawianym postępowaniu konkursowym.
Zdaniem strony skarżącej w przypadku oferty A zaszły dwie niezależne przesłanki odrzucenia oferty z art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Po pierwsze oferta A zawierała w ocenie skarżącego nieprawdziwe informacje (art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczenia), ponieważ w oświadczeniu złożonym przez ten podmiot wraz z ofertą uczestnik postępowania oświadczył następująco: "10. spełniam wymogi sanitarno-epidemiologiczne dla pomieszczeń, w których będą wykonywane świadczenia; 11. (...) 12. spełniam inne wymogi określone w odrębnych przepisach dla podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych". Wymogi te nie zostały spełnione, ponieważ budynek uczestnika postępowania (wcześniej hotel) nie został objęty odpowiednią uprzednią procedurą zmiany sposobu użytkowania w myśl przepisów Prawa budowlanego. Po drugie oferent nie spełniał wymogów określonych w przepisach prawa (art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczenia), tj. ustawy Prawo budowlane, ustawy o działalności leczniczej i jej akcie wykonawczym, tj. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 roku w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2019 roku, poz. 595).
W budynku przy ul. M w W, wskazanym przez A jako miejsce wykonywania działalności objętej postępowaniem konkursowym, był dotychczas prowadzony hotel (obejmujący najem krótkoterminowy pokoi). Do dnia złożenia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu A nie uruchomiła działalności polegającej na prowadzeniu Poradni Psychologicznej dla Dzieci i Młodzieży, a w ocenie strony skarżącej uruchomienie tego rodzaju działalności zgodnie z prawem w ww. budynku jest niemożliwe, ponieważ nie jest on przeznaczony do prowadzenia działalności leczniczej, a wyłącznie działalności usługowej w formie krótkotrwałego zakwaterowania bez dodatkowych świadczeń wymaganych dla obiektów hotelowych.
W dniu 3 grudnia 2020 roku do skarżącego wpłynęły pisma Starosty Powiatowego z którego wynika, że organ ten nie otrzymał
zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. M w W, a budynek ten nie jest przeznaczony na prowadzenie działalności medycznej w ramach Poradni Psychologicznej dla Dzieci i Młodzieży oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego potwierdzające, że ten organ nie wydawał opinii sanitarnej dotyczącej Poradni Psychologicznej dla Dzieci i Młodzieży w W ul. M. Oba ww. pisma zostały przekazane organowi wraz z odwołaniem i znajdują się w aktach sprawy administracyjnej. Powyższe oznacza, że A nie dokonała prawnie wymaganego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. M w W zgodnie z obowiązkiem ustalonym w art. 71 Prawa budowlanego.
Zdaniem strony skarżącej wobec braku zgłoszenia przez A zmiany sposobu użytkowania obiektu nie zostało zweryfikowane w szczególności, czy pomieszczenia planowane na przeznaczenie pod działalność poradni są całkowicie wyodrębnione od pomieszczeń budynku wykorzystywanych w innym celu, na której kondygnacji budynku się znajdują, czy mają dostęp do odpowiedniej liczby pomieszczeń higieniczno-sanitarnych. Co bardzo istotne, ww. wymogów nie potwierdził uprzednio jakikolwiek podmiot uprawniony do weryfikacji wymogów sanitarno-epidemiologicznych. w tym w szczególności Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna. W związku z brakiem zmiany sposobu użytkowania ww. obiektu ww. wymogi nie mogą zostać uznane za spełnione przez budynek przy ul. M w W. Zdaniem strony skarżącej oferta złożona przez A nie spełnia wymogów z ustawy o działalności leczniczej i aktów wykonawczych, wydanych na jej podstawie, co oznacza, że jest niezgodna z wymaganiami organizatora konkursu, wskazanymi w pkt 9 ogłoszenia z dnia 26 października 2020 roku o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert kod postępowania [...] w obszarze: 1218 powiat [...], a także z art. 71 i 71 a Prawa budowlanego.
Niespełnienie wymagań określonych w ogłoszeniu o postępowaniu stanowi także naruszenie § 9 pkt 1 Zarządzenia Prezesa NFZ nr [...], ponieważ przepis ten stanowi, że oferent (A) ma spełniać wymagania określone w ogłoszeniu o postępowaniu, które w przypadku niniejszej sprawy obejmowały m.in. spełnianie wymogów z ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej (pkt 9 ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert, kod postępowania [...] oraz pkt 10 i 12 oświadczenia oferenta, stanowiącego załącznik do oferty wg wzoru NFZ), a wymagań tych A nie spełniła, co strona skarżącą wykazała składając odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego.
W ocenie strony skarżącej nie można w żaden sposób zgodzić się z argumentacją organu, jakoby uczestnik postępowania nie był zobowiązany do zachowania wymogów z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 roku w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą z tego powodu, że - jak podaje organ - Zarządzenie Prezesa NFZ nr [...] nie przewiduje obowiązku spełniania przez oferentów określonych warunków sanitarnych czy budowlanych. Po pierwsze Zarządzenie Prezesa NFZ nr [...] jest aktem niższego rzędu w stosunku do ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia. Po drugie, nie określa wymogów dla pomieszczeń, w których mają być udzielane świadczenia zdrowotne, a wyłącznie przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień oraz szczegółowe warunki umowy o udzielanie ww. świadczeń zdrowotnych (§ 1 ust. 1 i 2 Zarządzenia Prezesa NFZ nr [...]). Zatem nie można w żaden sposób uznać, że przepisy ww. zarządzenia są lex specialis w stosunku do przepisów ww. rozporządzenia (aktu wykonawczego do ustawy o działalności leczniczej), ponieważ zakres ich regulacji w żaden sposób się nie pokrywa.
W związku z powyższym zdaniem strony skarżącej ww. budynek nie spełnia wymogów sanitarno-epidemiologicznych oraz wymogów określonych w odrębnych przepisach dla podmiotów udzielających świadczeń opieki zdrowotnej, co oznacza, że oświadczenie A, stanowiące załącznik do oferty (zgodnie ze wzorem wymaganym przez NFZ) w zakresie punktów 10 i 12 jest niezgodne ze stanem faktycznym. Wobec powyższego oferta A podlegała odrzuceniu także na podstawie drugiej i niezależnej przesłanki, tj. na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach w związku z tym, że zawierała w ocenie strony skarżącej informacje niezgodne z prawdą.
Ponadto należy podkreślić, że A co najmniej do dnia 3 grudnia 2020 roku nie przystąpiła do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej objętych postępowaniem konkursowym, co miało nastąpić od dnia 1 grudnia 2020 roku. Pracownik skarżącego zweryfikował ww. fakt, odwiedzając budynek przy ul. M w W w dniach 1 i 2 grudnia 2020 roku. W czasie obu wizyt budynek był zamknięty, a jego oznakowanie nie wskazywało, aby była w nim prowadzona jakakolwiek działalność medyczna.
Powyższe jest sprzeczne z pkt 8 oświadczenia złożonego przez A w postępowaniu konkursowym, w którym podmiot ten oświadczył, że będzie wykonywał świadczenia objęte umową m.in. w lokalu wskazanym w treści oferty od dnia 1 grudnia 2020 roku. Brak ich wykonywania od wyżej określonego dnia świadczy o niewywiązaniu się wykonawcy z ww. oświadczenia, a co za tym idzie także o niespełnieniu przez niego warunków dopuszczalności udziału w postępowaniu.
Reasumując, z uwagi na brak zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. M w W, A nie może legalnie prowadzić tam działalności, polegającej na udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej. Jednocześnie podmiot ten nie rozpoczął udzielania ww. świadczeń od dnia 1 grudnia 2020 roku. Wybór oferty A przez tut. Oddział NFZ poprzedzony był złożeniem przez ten podmiot najprawdopodobniej niezgodnych ze stanem faktycznym lub prawnym oświadczeń, co w pełni uzasadnia argumentację dotyczącą konieczności odrzucenia oferty A.
Brak odrzucenia oferty A mimo zaistnienia ww. przesłanek stanowi o działaniu organu z naruszeniem zasad równego traktowania świadczeniodawców i pominięciu zasady uczciwej konkurencji, co przełożyło się na naruszenie interesu prawnego skarżącego, spełniającego wszystkie wymogi postępowania, którego oferta zajęła w nim drugie miejsce.
W ocenie strony skarżącej nie zaistniały przesłanki do odstąpienia przez organ od weryfikacji uczestnika postępowania (A) w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, w szczególności przez oględziny pomieszczeń i urządzeń zakładu leczniczego podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa.
A nie miała dotychczas zawartej umowy w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania konkursowego, a w budynku przy ul. M w W nie udzielano wcześniej świadczeń zdrowotnych.
Organ sam przyznał, że w przypadku A dokonanie weryfikacji na miejscu było obligatoryjne. Jako uzasadnienie odstąpienia od dokonania ww. weryfikacji organ wskazał trwający stan epidemii, stanowiący o rzekomym utrudnieniu dokonania weryfikacji na miejscu, co mogło przełożyć się ryzyko braku zabezpieczenia udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. W ocenie strony skarżącej samo trwanie stanu epidemii w żaden sposób nie uzasadniło odstąpienia od uprzedniej weryfikacji oferenta na miejscu, ponieważ rozporządzenie nie przewiduje takiej przesłanki.
Skarżący zarzucił, że organ w sposób nie dość wyczerpujący i nieprzekonujący odniósł się do zarzutów odwołania. Organ całkowicie pominął fakty wynikające z dokumentów przedstawionych wraz z odwołaniem przez stronę skarżącą. Organ także w sposób nieuzasadniony odmówił przeprowadzenia dowodów ze świadków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. W ocenie organu zarzuty skargi stanowią w przeważającej części powielenie zarzutów zawartych w odwołaniu. Organ w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ zwrócił uwagę, że przepisy prawa regulujące procedurę przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej regulują zakres wymaganych dokumentów oraz zakres uprawnień komisji konkursowej w zakresie żądania od oferentów dokumentów. Dokumenty można podzielić na:
dokumenty, które jest zobowiązany złożyć każdy oferent w toku postępowania i które to dokumenty są wprost wskazane w przepisach regulujących przebieg postępowania konkursowego (do tej kategorii nie należy w szczególności pozwolenie na użytkowanie ani jakiekolwiek opinie Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej) i te dokumenty komisja jest zobowiązana zweryfikować w ramach oceny ofert,
dokumenty, których komisja może żądać od oferentów w celu potwierdzenia danych i informacji przekazanych w toku postępowania przez oferenta (art. 17 ust. 2 in fine ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy),
dokumenty, których nie może żądać komisja, bo potwierdzenie danych i informacji przekazanych w toku postępowania przez oferenta jest możliwe na podstawie:
posiadanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów danych,
rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których Narodowy Fundusz Zdrowia ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 346, 568, 695 i 1517) - art. 17 ust. 3. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy).
Ocena spełnienia przez pomieszczenia oferentów wymagań, o których mowa w art. 22 ust. 1-3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 roku w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2019 roku, poz. 595), tj. w szczególności wymagań: ogólnoprzestrzennych, sanitarnych i instalacyjnych następuje poprzez weryfikację istnienia wpisu danej komórki organizacyjnej świadczeniodawcy do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą, o którym jest mowa w art. 100-113 ustawy o działalności leczniczej (Dział IV: Rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą). W powyższym zakresie komisja konkursowa - ze względu na brzmienie art. 17 ust. 3. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy - nie jest wręcz uprawniona do żądania innych dokumentów potwierdzających spełnienie ww. warunków.
Organ dodał, że spełnienie ww. wymagań, w tym ogólnoprzestrzennych, sanitarnych i instalacyjnych jest weryfikowane przez właściwego wojewodę w toku ubiegania się przez świadczeniodawcę o uzyskanie wpisu konkretnej komórki organizacyjnej do Rejestru Podmiotów Prowadzących Działalność Leczniczą.
Komisja bada istnienie wpisu do ww. rejestru poprzez ogólnie dostępną stroną internetową. A Sp. z o.o. pod pozycją nr 271 rejestru posiada wpis kodu komórki organizacyjnej: Poradnia Psychologiczna dla Dzieci i Młodzieży, kod 1971, adres: W ul. M. Istnienia tego wpisu nie neguje zresztą strona skarżąca.
Jednocześnie ani komisja konkursowa, ani organ nigdy nie stali na stanowisku, że oferent czy świadczeniodawca nie musi spełniać ww. wymagań. Wymogi te powinny być spełnione przez oferenta, ale komisja konkursowa nie dokonuje "samodzielnie" oceny spełnienia tych warunków, ale opiera się na "ustaleniach" innych podmiotów, które są kompetentne do dokonywania tych ocen (tu: wpis komórki organizacyjnej oferenta do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą). Organ podkreślił, że strona skarżąca nie przeczy, że A Sp. z o.o. posiada właściwy wpis w ww. rejestrze. Komisja konkursowa ustaliła spełnienie przez A Sp. z o.o. ww. wymagań w sposób przewidziany przepisami prawa.
Organ nie ma wiedzy, aby działania opisane w art. 71a ustawy - Prawo budowlane były podjęte przez właściwy organ nadzoru budowlanego wobec A Sp. z o.o., chociaż z akt zgromadzonych w sprawie wynika, że strona skarżąca podjęła interwencję w tym organie odnośnie tego świadczeniodawcy. Teoretycznie - w ocenie organu - nie można więc wykluczyć, że zgłoszenie zmiany użytkowania, o którym mowa w art. 71 tej ustawy w analizowanym wypadku nie było wymagane przez ustawę - Prawo budowlane, chociaż organ oczywiście powyższego nie rozstrzyga, bo nie posiada ku temu kompetencji. Nie jest też wykluczone, że A Sp. z o.o. spełnia wszystkie wymagania i nastąpi legalizacja użytkowania, jeżeli legalizacja taka jest konieczna. Jeżeli rzekome niedochowanie przez A Sp. z o.o. formalnych wymogów Prawa Budowlanego (rzekomy brak wymaganego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania) faktycznie miało miejsce, to zapewne pociągnie za sobą konsekwencje opisane w art. 71a ustawy, a do ich wyegzekwowania uprawnione są właściwe organy nadzoru budowlanego. Nie jest wykluczone również, że konsekwencje te będą pośrednio rzutować na posiadanie przez A Sp. z o.o. wpisu w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą lub na możliwość wykonywania umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, ale w analizowanym przypadku nie mogą mieć wpływu na ustalenie prawidłowości procedowania komisji konkursowej w toku postępowania w sprawie zawarcia umów i w konsekwencji rozstrzygnięcie komisji konkursowej.
Organ wskazał również, że jeżeli - po zakończeniu postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - okaże się, że świadczeniodawca przedstawił nieprawdziwe lub niezgodne ze stanem faktycznym dane lub informacje, mające wpływ na zawarcie umowy w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy, to Fundusz może rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia (§ 36 ust. 1 pkt 7 Ogólnych Warunków Umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2020 poz. 320 ze zm.), a w konsekwencji powyższego w kolejnych postępowaniach w sprawie zawarcia umów zastosowanie znajdzie z art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach.
Odnosząc się do zarzutu rzekomo nieuprawnionego odstąpienia przez komisję konkursową od weryfikacji A Sp. z o.o. organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że odstąpienie nastąpiło na podstawie § 17 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2020 roku w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2020 roku, poz. 1858, j.t.), po uzyskaniu stosownej zgody Dyrektora OW NFZ w K (karta 370 akt administracyjnych), a przyczyny uzasadniające odstąpienie od weryfikacji faktycznie nastąpiły. W tym zakresie nie doszło więc do naruszenia przepisów regulujących przebieg postępowania w sprawie zawarcia umów.
W ocenie organu niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. ponieważ:
- organ wszechstronnie rozpatrzył istotny dla sprawy materiał dowodowy sprawy;
- oferowane przez stronę skarżącą dowody z dokumentów i słuchania świadków dotyczące rzekomych działań lub zaniechań A Sp. z o.o. po zakończeniu postępowania konkursowego (data rozstrzygnięcia postępowania konkursowego: 27 listopada 2020r.) nie mogą rzutować na ocenę prawidłowości pracy komisji konkursowej w toku postępowania konkursowego, a tym samym naruszenie interesu prawnego strony skarżącej w toku tego postępowania; jak wyjaśniono w zaskarżonej decyzji wszelkie ewentualne uchybienia popełnione w okresie obowiązywania umowy rzutują na ocenę należytego wykonywania umowy, ale nie rzutują na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia postępowania konkursowego, które miało miejsce przed tymi zdarzeniami;
w zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania - w skardze nie wskazano, do jakich rzekomo zarzutów nie odniesiono się, więc organowi trudno szczegółowo odnieść się do tego zarzutu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), kontrola ta sprawowana jest pod względem legalności, tj. zgodności działania organów administracji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie, co wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona. Analizując wydane w sprawie decyzje, jak również akta postępowania konkursowego, Sąd doszedł do przekonania, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, ani na żadnym wcześniejszym etapie nie doszło do naruszenia przepisów, które winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Skargą w niniejszej sprawie została objęta decyzja z dnia 21 stycznia 2021 r. nr [...] znak: [...] wydana przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia – [...] Oddział Wojewódzki w K na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1285; zwanej dalej "u.ś.o.z.") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) po rozpoznaniu odwołania złożonego przez stronę skarżącą - Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w W od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] prowadzonego w trybie konkursu ofert rodzaju świadczeń: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, w zakresie: ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży - I poziom referencyjny.
Tryb postępowania w tego rodzaju sprawach jest uregulowany w przepisach art. 154 ust. 1 – 8 u.ś.o.z.
W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w drodze konkursu ofert, jeśli żaden z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 u.ś.o.z., co do zasady kończy to postępowanie. Jednakże w przypadku, gdy którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. II GSK 186/06). Należy więc przyjąć, że odwołanie składane w trybie art. 154 ust. 1 u.ś.o.z. otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy k.p.a., w zakresie niewyłączonym przez przepisy u.ś.o.z.
Celem postępowania uruchamianego w trybie art. 154 ustawy jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zatem zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego na skutek naruszenia zasad postępowania.
Zasady postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są określone w przepisach u.ś.o.z. oraz w dokumentach Prezesa NFZ, wydanych na podstawie art. 146 ustawy.
Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 powoływanej wyżej ustawy. W ust. 2 ustawodawca zastrzegł, że powyższe środki odwoławcze nie przysługują na: wybór trybu postępowania, niedokonanie wyboru świadczeniodawcy czy unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Wspomniany na wstępie przepis kreuje nie tylko uprawnienia świadczeniodawców do wnoszenia środków odwoławczych, ale także określa niezbędne przesłanki determinujące wynik postępowań odwoławczych, jak i wynik sądowoadministracyjnej kontroli. Dla uznania skuteczności wniesionych środków odwoławczych konieczne jest bowiem najpierw pozytywne ustalenie, że w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zostały naruszone zasady tegoż postępowania, po czym ustalenie, że naruszenie to spowodowało uszczerbek w interesie prawnym strony (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., II GSK 474/10, LEX nr 1081532).
Interes prawny wyznaczany jest przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a zatem jego naruszenie wystąpi wówczas, gdy komisja konkursowa, względnie organ administracji podejmujący w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie, dopuszczą się naruszenia przepisów prawa. Pojęcie uszczerbku łączyć należy z ograniczeniem lub obniżeniem interesu prawnego podmiotu ubiegającego się o przyznanie świadczeń przewidzianych rozpisanym konkursem. W tym kontekście uszczerbek ten widzieć należy w kontekście art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem należy mieć na uwadze, czy uszczerbek ten wyczerpuje przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane przywołanym unormowaniem. W konsekwencji oznacza to, że nie każde naruszenie prawa, a w szczególności prawa procesowego, będzie skutkowało uszczerbkiem w interesie prawnym świadczeniodawcy, ponieważ mogą wystąpić sytuacje, kiedy naruszenie prawa nie spowoduje wystąpienia negatywnych konsekwencji po stronie podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego. Uznać należy, że wskazany uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania występuje wtedy, gdy podmiot prowadzący postępowanie dopuścił się naruszenia określonych zasad postępowania, przez co spowodował, że uczestnik postępowania (świadczeniodawca) został pozbawiony możliwości zawarcia umowy. Interes prawny świadczeniodawcy należy oceniać przez pryzmat konkretnego postępowania i możliwości zawarcia umowy przez określonego świadczeniodawcę (wystąpienia uszczerbku jego interesu prawnego).
Świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu w sprawie zawarcia umów może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące tego rozstrzygnięcia. Odwołanie ma na celu zbadanie w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, czy doszło do naruszenia interesu prawnego świadczeniodawcy w wyniku naruszenia określonych ustawą zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy. Przedmiotem kontroli w postępowaniu administracyjnym wszczętym odwołaniem jest rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy.
Od chwili złożenia odwołania – jak już wyżej wspomniano - otwiera się postępowanie administracyjne, a w konsekwencji zaczynają mieć zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie. Od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ świadczeniodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który składa się do dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Dyrektor oddziału rozpatruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania i wydaje decyzję administracyjną w sprawie. Od decyzji tej świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Po 640/17). Zgodnie z regulacją art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.ś.o.z., której unormowania dają podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, a także sprawowania kontroli i nadzoru nad finansowaniem i realizacją tychże świadczeń, jak również są podstawą określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń. Realizacja ustawowych obowiązków organów NFZ we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy, zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami".
Zgodnie z brzmieniem art. 139 ust. 1 u.ś.o.z. zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo w trybie rokowań. W celu przeprowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert NFZ zamieszcza ogłoszenie, które zgodnie z art. 139 ust. 3 u.ś.o.z. powinno zawierać w szczególności nazwę i adres siedziby zamawiającego, określenie wartości przedmiotu zaskarżenia, wymagane kwalifikacje zawodowe i techniczne świadczeniodawców, określenie obszaru terytorialnego. Prezes NFZ, stosownie do art. 146 u.ś.o.z., określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców. Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty, zgodnie z art. 140 ust. 1 u.ś.o.z. Kryteria oceny ofert są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania, zgodnie z art. 147 u.ś.o.z.
Konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej komisja konkursowa stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert, otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 u.ś.o.z. oraz przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 2 u.ś.o.z.). W części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, nie dokonać wyboru żadnej oferty, może też przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ich ceny (art. 142 ust. 5 i ust. 6 u.ś.o.z.). Zgodnie z art. 148 u.ś.o.z. porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją, a także ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów.
Przede wszystkim należy podnieść, że w niniejszej sprawie zarzuty skargi są tożsame z zarzutami sformułowanymi w odwołaniu od decyzji i sprowadzają się w istocie do jednego zarzutu, a mianowicie braku spełnienia przez oferenta A Sp. z o.o. warunków udziału w konkursie, a to z uwagi na fakt, iż oferent nie podjął działań, o których mowa w art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333) celem dokonania zmiany sposobu użytkowania obiektu przy ul. M w W umożliwiającej prowadzenie w obiekcie działalności leczniczej objętej postępowaniem konkursowym. Pozostałe zarzuty (w tym naruszenia przepisów prawa procesowego) są ściśle związane z powyższym.
Wypada stanowczo podkreślić, że zadaniem Komisji konkursowej jest przeprowadzenie postępowania poprzedzającego zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym w szczególności zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej, a także rozporządzeniami Ministra Zdrowia oraz zarządzeniami Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Komisja konkursowa jest zobligowana do stosowania przyjętych w toku postępowania zasad, jawnych dla stron i znanych im przed złożeniem oferty, niezmiennych w toku postępowania.
W ogłoszeniu o konkursie zostały wskazane konkretne akty prawne, określające w szczególności wymagania określone przez Ministra Zdrowia i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w odniesieniu do oferentów przystępujących do postępowania oraz stanowiące formalną i merytoryczną podstawę do wyboru ofert i rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Wszyscy oferenci mogli się z nimi zapoznać przed przystąpieniem do procedury konkursowej.
W tym miejscu należy przytoczyć treść § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz.U. z 2020 r., poz. 1858):
1. W toku postępowania komisja konkursowa może żądać od oferenta złożenia wyjaśnień dotyczących oferty.
2. Komisja konkursowa może przeprowadzić weryfikację oferenta w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, w szczególności przez oględziny pomieszczeń i urządzeń zakładu leczniczego podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa, a także zażądać przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta.
3. Komisja konkursowa nie może żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie:
1) posiadanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów danych;
2) rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których Narodowy Fundusz Zdrowia ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 346, 568, 695 i 1517).
4. Komisja konkursowa przeprowadza weryfikację, o której mowa w ust. 2, u oferentów, którzy dotychczas nie mieli zawartej umowy w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania lub z którymi rozwiązano uprzednią umowę w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie oferenta.
5. W przypadku przeprowadzania negocjacji weryfikacja może być przeprowadzona wyłącznie u oferentów zakwalifikowanych do negocjacji.
6. Przepisu ust. 4 nie stosuje się w przypadku stwierdzenia przez komisję konkursową okoliczności, o których mowa w art. 149 ust. 1 ustawy.
7. W przypadku gdy zachodzi ryzyko braku zabezpieczenia udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, komisja konkursowa może odstąpić od obowiązku, o którym mowa w ust. 4, po uzyskaniu zgody Prezesa Funduszu albo dyrektora oddziału.
8. Jeżeli w wyniku postępowania zawarto umowę z oferentem, o którym mowa w ust. 4, i odstąpiono od obowiązku weryfikacji jego oferty w toku postępowania, komisja konkursowa przeprowadza weryfikację oferenta, z którym zawarto umowę, w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania, w terminie 3 miesięcy od dnia rozpoczęcia realizacji umowy.
Komisja konkursowa zawnioskowała do Dyrektora OW NFZ o wyrażenie zgody na odstąpienie od procedury przeprowadzenia weryfikacji oferenta w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie ze stanem faktycznym. Dyrektor OW NFZ wyraził zgodę na odstąpienie od procedury w odniesieniu do wszystkich oferentów. Powodem był stan epidemii COVID-19. W związku z powyższym Komisja Konkursowa w celu bezsprzecznego potwierdzenia prawidłowości udzielonych odpowiedzi w części VIII formularza ofertowego na dzień złożenia oferty dokonała wezwania wszystkich oferentów do przedstawienia opisu umiejscowienia pomieszczeń i dokumentacji fotograficznej. Przesłana dokumentacja fotograficzna znajduje się w aktach sprawy, w ofertach poszczególnych oferentów. Jednocześnie w myśl zapisów § 17 ust. 8 cytowanego wyżej rozporządzenia, Komisja Konkursowa zobowiązała się do przeprowadzenia weryfikacji oferenta, z którym zawrze się umowę, w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania, w terminie 3 miesięcy od dnia rozpoczęcia realizacji umowy. Komisja zobowiązana jest dokonać sprawdzenia zgodności wykazanych w ofercie danych (potencjału) ze stanem rzeczywistym, w szczególności sprawdzenia:
- wyposażenia w sprzęt niezbędny do przeprowadzenia procesu diagnostyczno- terapeutycznego w danym zakresie,
- pomieszczeń niezbędnych do wykonywania świadczeń opieki zdrowotnej z oceną warunków sanitarno-higienicznych. Powyższe postępowanie Komisji Konkursowej było zdaniem Sądu prawidłowe.
Jeżeli po zakończeniu postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej okaże się, że świadczeniodawca przedstawił nieprawdziwe lub niezgodne ze stanem faktycznym dane lub informacje, mające wpływ na zawarcie umowy w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy, to Fundusz może rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia (zgodnie z § 36 ust. 1 pkt 7 Ogólnych Warunków Umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, tekst jedn. Dz.U. 2020 poz. 320 ze zm.), a w konsekwencji w kolejnych postępowaniach w sprawie zawarcia umów zastosowanie znajdzie z art. 149 ust. 1 pkt 8 u.o.ś.z.
Z kolei ocena spełnienia przez pomieszczenia oferentów wymagań, o których mowa w art. 22 ust. 1-3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 711) oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 roku w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2019 roku, poz. 595), tj. w szczególności wymagań: ogólnoprzestrzennych, sanitarnych i instalacyjnych następuje poprzez weryfikację istnienia wpisu danej komórki organizacyjnej świadczeniodawcy do Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą, o którym jest mowa w art. 100-113 ustawy o działalności leczniczej (Dział IV: Rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą). W powyższym zakresie komisja konkursowa - ze względu na brzmienie powołanego wyżej § 17 ust. 3. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy - nie jest uprawniona do żądania innych dokumentów potwierdzających spełnienie ww. warunków.
Spełnienie powyższych wymagań, w tym ogólnoprzestrzennych, sanitarnych i instalacyjnych jest weryfikowane przez właściwego wojewodę w toku ubiegania się przez świadczeniodawcę o uzyskanie wpisu konkretnej komórki organizacyjnej do Rejestru Podmiotów Prowadzących Działalność Leczniczą.
Komisja ma natomiast obowiązek zbadać istnienie wpisu do ww. rejestru. A Sp. z o.o. pod pozycją nr 271 rejestru posiada wpis kodu komórki organizacyjnej: Poradnia Psychologiczna dla Dzieci i Młodzieży, kod 1971, adres: W ul. M. Istnienia tego wpisu strona skarżąca nie zakwestionowała.
Działanie Komisji konkursowej było zatem prawidłowe. Potencjalne możliwości podjęcia działań przez organy nadzoru budowlanego mogłyby przy spełnieniu pewnych uwarunkowań mieć wpływ na posiadanie przez A Sp. z o.o. wpisu w Rejestrze Podmiotów Prowadzących Działalność Leczniczą, ale dopóki wpis istnieje, Komisja konkursowa powinna opierać rozstrzygnięcie na treści istniejącego wpisu.
W postępowaniu nie doszło zatem do naruszeń prawa materialnego zarzucanych przez stronę skarżącą w skardze.
Zdaniem Sądu nieuzasadnione są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności związane z naruszeniem zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zdaniem Sądu dokonane w postępowaniu ustalenia są kompletne, natomiast okoliczności, na które strona skarżąca powoływała dowody, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Działania czy też zaniechania A Sp. z o.o. w zakresie wykonywania umowy po zakończeniu postępowania konkursowego nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości pracy Komisji konkursowej. Nieprawidłowości w wykonywaniu umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej mogą zostać zweryfikowane w postępowaniu kontrolnym przeprowadzonym przez Terenowy Wydział Kontroli OW NFZ w K.
Zdaniem Sądu organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się szczegółowo do zarzutów podnoszonych w odwołaniu.
W tym stanie rzeczy, stwierdzając prawidłowość zaskarżonej decyzji, jak również przeprowadzonego konkursu ofert, Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło