II GSK 952/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Urszula Wilk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. (...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka – spółki komandytowej z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 503/20 w sprawie ze skargi P. (...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka – spółki komandytowej z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia (...) czerwca 2020 r. nr (...) w przedmiocie kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. (...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka – spółki komandytowej z siedzibą w S.na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 9 grudnia 2020 r., sygn. III SA/Lu 503/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka – spółka komandytowa z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z [...] czerwca 2020 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. z [...] marca 2020 r. nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12.000 zł na podstawie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust.1 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.). Odnosząc się do sformułowanych skardze zarzutów błędnego oznaczenia strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zauważył, że postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej sprostował oczywistą omyłkę w odniesieniu do oznaczenia strony w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, omyłka ta, mieści się w zakresie pojęcia oczywistej omyłki, o której mowa w art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.). Organ odwoławczy oznaczył stronę jako: "P. Sp. z o.o. Sp.k.", gdy tymczasem właściwe było: "P. Sp. z o.o. i Sp. – Sp.k." Sąd uwzględnił, że – jak wynika z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego – pod tym samym adresem, co skarżąca, działająca w formie spółki komandytowej ma siedzibę również P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, będąca wspólnikiem skarżącej spółki. Biorąc jednak pod uwagę, że w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji opisane zostało dokładnie zdarzenie, którego dotyczyło postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją z podaniem m.in. numerów protokołów z kontroli pojazdu przekraczającego granicę państwa (w których prawidłowo oznaczono spółkę), daty zdarzenia i dokładnych danych pojazdu oraz danych kierowcy, a także i to że zaskarżona decyzja w oznaczeniu strony wskazywała jednak jako jej formę prawną – spółkę komandytową, za niezasadny uznał zarzut, że błędne oznaczenie strony w zaskarżonej decyzji spowodowało "całkowitą niepewność" podmiotu "uznanego wcześniej stroną postępowania" co do jego sytuacji prawnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie można zasadnie twierdzić, że decyzja skierowana została do osoby niebędącej stroną w sprawie. Sąd nie podzielił również zarzutu skargi, że wskutek takiego oznaczenia strony w zaskarżonej decyzji naruszony został art. 28 k.p.a. definiujący pojęcie strony postępowania – nie jest bowiem tak, że zaskarżona decyzja odnosi się do obowiązków innego podmiotu niż tego, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie. W ocenie Sądu nie doszło również ze wskazanego powodu, do zarzucanego w skardze naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., gdyż decyzja zawiera wszystkie elementy wskazane w powołanym przepisie. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka – spółka komandytowa z siedzibą w S. zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie, jak również uchylenie decyzji organów obu instancji lub alternatywnie o jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W zakresie podstawy kasacyjnej sformułowanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisu procesowego, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie w związku z uprzednim naruszeniem przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie normy proceduralnej tzn. art. 107 § 3 k.p.a. znajdującym swoje odzwierciedlenie w błędnym oznaczeniu strony decyzji administracyjnej, jak również w związku z naruszeniem przez organ odwoławczy art. 113 § 1 k.p.a. przejawiającym się próbą zmiany strony decyzji w drodze sprostowania rzekomej oczywistej omyłki pisarskiej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie przytoczonego zarzutu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku Sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym w skardze kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Z kolei zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. W doktrynie zwrócono uwagę, że w oparciu o wskazane rozwiązania prawne należy wyróżnić dwie sytuacje, a mianowicie pierwszą, w której postępowanie administracyjne jest prowadzone wobec jednostki mającej w sprawie interes (obowiązek) prawny, jednakże w wyniku oczywistej omyłki nastąpiło błędne oznaczenie strony w decyzji oraz drugą, w której postępowanie administracyjne jest prowadzone wobec jednostki, która w danej sprawie nie ma w ogóle interesu (obowiązku) prawnego. W pierwszym przypadku zachodzi wadliwość nieistotna decyzji, którą można usunąć w drodze rektyfikacji, natomiast w drugim przypadku mamy do czynienia z wadliwością istotną decyzji będącą podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (B. Adamiak, glosa do wyroku z dnia 6 maja 1987 r. IV SA 1050/86, OSP 1991, z 3., poz. 66). Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela przedstawione stanowisko. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] listopada 2019 r. wystawiono na podmiot o nazwie P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka – spółki komandytowej, ul. [...], [...]. Takie same dane ujęto w protokole kontroli, oraz w Licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Decyzja organu pierwszej instancji również skierowana została do P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka – spółki komandytowej, ul. [...], [...]. W zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji prawidłowo wskazuje, że rozpatruje odwołanie od tej właśnie decyzji. Natomiast adresat decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie został określony jako [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, ul. [...], [...], czyli pominięto część członu nazwy spółki określającego formę jej działania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. sprostował oczywistą omyłkę w oznaczeniu strony postępowania określonej w decyzji z [...] czerwca 2020 r. w ten sposób, że w miejsce P. sp. z o.o. Sp.k. wpisał P. sp. z o.o. i Sp.- Sp.k. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z całokształtu wskazanych okoliczności wynika, że wadliwe oznaczenie skarżącej kasacyjnie w decyzji organu drugiej instancji miało charakter oczywistego błędu pisarskiego, dokonanego wbrew zamierzeniom organu. Okoliczności rozpoznawanej sprawy jednoznacznie wskazują, że organ skierował swoje rozstrzygnięcie do właściwej strony, która brała czynny udział w każdym stadium postępowania. Jak wskazuje się w doktrynie, prawidłowo dokonane sprostowanie błędów i omyłek staje się częścią treści decyzji (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2017, s. 625). Wobec powyższego, stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w sprawie mamy do czynienia z wadą nieistotną decyzji, która została usunięta w drodze postanowienia z [...] sierpnia 2020 r. Zaistniała tu pomyłka nie polegała na prowadzeniu postępowania z udziałem podmiotu, który nie był stroną postępowania, ale na wydaniu decyzji jedynie z częściowo wadliwym oznaczeniem strony, co wyraźnie wynika z całokształtu materiału w sprawie. Dodać trzeba, że art. 113 § 1 k.p.a. może mieć zastosowanie do każdego elementu decyzji administracyjnej, w tym także do oznaczenia strony. Nie każde błędne oznaczenie strony oznacza bowiem, że adresatem decyzji jest podmiot niebędący stroną postępowania. Ponadto wskazana regulacja odnosi się do każdej decyzji, bez względu na to czy dotyczy ona przyznania uprawnienia czy też nakłada obowiązek, w tym również sankcję administracyjną. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 113 § 1 k.p.a., a tym samym również art. art. 107 § 3 k.p.a. Wobec nieskuteczności zarzutów naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania, nieuzasadniony jest też powiązany z nimi zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przepis ten jest tzw. przepisem wynikowy i reguluje sposób rozstrzygnięcia. Bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, zarzut jego naruszenia nie może być trafny. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił to, że pełnomocnik organu, który nie występował wcześniej w sprawie, sporządził w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedź na skargę kasacyjną.