I FSK 2591/21
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-05-10
Skład orzekający: Bartosz Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządca masy sanacyjnej, który utracił status zarządcy w postępowaniu sanacyjnym w wyniku postanowienia o umorzeniu tego postępowania, ale postanowienie to zostało następnie uchylone prawomocnym orzeczeniem sądu, zachowuje legitymację do wniesienia skargi sądowoadministracyjnej w sprawie dotyczącej tej masy sanacyjnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nienależycie zbadał legitymację skargową spółki, co doprowadziło do przedwczesnego odrzucenia skarg. Skoro postanowienie o umorzeniu postępowania sanacyjnego zostało uchylone prawomocnym orzeczeniem sądu, spółka nadal posiadała status zarządcy w postępowaniu sanacyjnym w dacie wnoszenia skarg, co uprawniało ją do ich wniesienia. Sąd I instancji nie zbadał należycie, czy postanowienie o umorzeniu było prawomocne, i nie wezwał strony do wyjaśnienia tej kwestii.Stan faktyczny
Spółka Restrukturyzacja i Upadłość S. Sp. z o.o. wniosła skargi na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące zaliczenia zwrotu VAT na poczet zobowiązań podatkowych spółki w restrukturyzacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargi, uznając, że spółka nie posiadała legitymacji do ich wniesienia, ponieważ utraciła status zarządcy masy sanacyjnej w wyniku postanowienia o umorzeniu postępowania sanacyjnego. Spółka wniosła skargę kasacyjną, argumentując, że postanowienie o umorzeniu zostało uchylone prawomocnym orzeczeniem sądu, a zatem nadal posiadała status zarządcy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Restrukturyzacja i Upadłość S. Sp. z o.o. z siedzibą w M.- zarządca masy sanacyjnej podmiotu B. S.A. w restrukturyzacji z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 504/21 odrzucające skargi Restrukturyzacja i Upadłość S.Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu nadwyżki w podatku od towarów i usług za marzec, maj, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2011 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.
Postanowieniem z dnia 28 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 504/21 odrzucił skargi Restrukturyzacja i Upadłość S. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej: spółka, skarżąca) na postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 kwietnia 2021 r. wydane w przedmiocie zaliczenia zwrotu nadwyżki w podatku od towarów i usług za marzec, maj, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2011 r.
W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że spółka, w połączonych (postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r.) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawach o sygn. I SA/Rz 504/21, I SA/Rz 505/21, I SA/Rz 506/21, I SA/Rz 507/21, I SA/Rz 508/21 i I SA/Rz 509/21, wniosła skargi na 6 postanowień Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 kwietnia 2021 r. wydanych w przedmiocie zaliczenia B. spółce akcyjnej w restrukturyzacji z siedzibą w R. (dalej: spółka w restrukturyzacji) zwrotu nadwyżki w podatku od towarów i usług za marzec, maj, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2011 roku.
Spółka wskazała w skargach, przy określeniu swojego statusu, że jest zarządcą masy sanacyjnej spółki w restrukturyzacji.
Sąd przypomniał, że z mocy art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym; uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Wymienione wyżej postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie dotyczą praw i obowiązków spółki w restrukturyzacji, a zatem kwestia uprawnienia zarządcy masy sanacyjnej dłużnika musi być oceniona poprzez przepisy ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1588; dalej: ustawa).
Ustawa reguluje zawieranie przez dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością układu z wierzycielami oraz skutki układu; przeprowadzanie działań sanacyjnych (art. 1 pkt 1 i 2 ustawy).
Restrukturyzację (art. 2 ustawy) przeprowadza się w następujących postępowaniach restrukturyzacyjnych:
1) postępowaniu o zatwierdzenie układu;
2) przyspieszonym postępowaniu układowym;
3) postępowaniu układowym;
4) postępowaniu sanacyjnym.
W Oddziale 6 Rozdziału 2 Działu IV ustawy uregulowano wpływ postępowania sanacyjnego na postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi. W art. 311 ust. 1 ustawy unormowano, że postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika.
W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, że status zarządcy w trakcie trwania postępowania sanacyjnego jest zbliżony do statusu syndyka w postępowaniu upadłościowym. Nie budzi wątpliwości, że w trakcie trwania postępowania sanacyjnego tylko zarządca może skutecznie wszcząć postępowanie sądowoadministracyjne.
Spółka do skarg dołączyła informacje z Krajowego Rejestru Sądowego, według stanu na dzień 16 czerwca 2021 r., odpowiadające odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców dotyczące spółki i spółki w restrukturyzacji. Z informacji dotyczącej spółki – a także z dokumentów (kserokopii postanowień Sądu Rejonowego w R. i informacji pobranych ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, z Monitora Sądowego i Gospodarczego, publikowanego w formie elektronicznej), wynika że Sąd Rejonowy w R. postanowieniem z dnia 31 grudnia 2018 r. – [...], otworzył postępowanie sanacyjne w stosunku do B. S.A. w R. i wyznaczył (przy uwzględnieniu postanowienia tego sądu z dnia 7 stycznia 2019 r. – [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej) zarządcę w osobie spółki. Sąd Rejonowy w R., postanowieniem z dnia 20 października 2020 r. – [...], umorzył postępowanie sanacyjne restrukturyzacyjne - na podstawie art. 325 ust. 1 pkt 3 ustawy, który ma następujące brzmienie: sąd umarza postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli układ nie został przyjęty. Sąd zauważył również, że dalsze prowadzenie postępowania zmierzałoby do pokrzywdzenia wierzycieli, w rozumieniu art. 325 ust.1 pkt 1 ustawy.
Sąd Rejonowy w R., postanowieniem z dnia 7 grudnia 2020 r. – [...] ([...]), otworzył przyspieszone postępowanie układowe, w którym ma zostać przyjęty układ częściowy w stosunku do dłużnika i stwierdził, że funkcję nadzorcy sądowego będzie pełnić spółka, wyznaczona na zarządcę w postępowaniu sanacyjnym [...].
Odzwierciedleniem powyższego są zapisy w rubryce informacji dotyczących danych nadzorcy sądowego, zarządcy albo nadzorcy układu wykonującego uprawnienia nadzorcy sądowego (kata 29 akt I SA/Rz 504/21), z których wynika, że spółka została wykreślona jako zarządca spółki w restrukturyzacji w dniu 29 stycznia 2021 r. i w tej dacie odnotowano, że jest nadzorcą sądowym.
Z powyższego wynika, że spółka w dacie wnoszenia skarg nie miała statusu zarządcy, a to powoduje, że nie mogła z tego tytułu skutecznie wszcząć postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiotowych sprawach.
Skargi zostały sporządzane przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), ale sąd – z urzędu – dokonał analizy, czy takie określenie statusu spółki nie jest wynikiem omyłki i uznał, że w istocie spółka wniosła skargi jako nadzorca sądowy. Nadzorca sądowy jednak– w obecnym stanie prawnym – nie może skutecznie wszcząć postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli został ustanowiony nadzorcą sądowym w ramach przyspieszonego postępowania układowego. Z art. 23 ustawy, znajdującego się w Dziale III, Rozdziale 1 ustawy wynika, że postępowanie restrukturyzacyjne, a takim jest między innymi przyspieszone postępowanie układowe prowadzi się z udziałem nadzorcy, którym jest nadzorca układu albo nadzorca sądowy, albo zarządca. Nadzorca sądowy jest powoływany przez sąd w postanowieniu o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego lub postępowania układowego (art. 38 ust. 1 ustawy). Odnotować należy, ze zarządca jest powoływany przez sąd w postanowieniu o otwarciu postępowania sanacyjnego (art. 51 ust. 1 ustawy). Jeżeli w toku postępowania sanacyjnego zostaje otwarte przyspieszone postępowanie układowe, sąd nie powołuje nadzorcy sądowego oraz sędziego komisarza, a funkcję sędziego – komisarza i nadzorcy sądowego pełnią sędzia – komisarz i zarządca – powołani w postępowaniu sanacyjnym (art. 192 ust. 2 ustawy). W przepisach dotyczących przyspieszonego postępowania układowego ustawodawca uregulował (art. 258 ustawy), że dłużnik niezwłocznie informuje nadzorcę sądowego o postępowaniach sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi, dotyczących masy układowej, prowadzonej na rzecz lub przeciwko dłużnikowi. W sprawach tych uznanie roszczenia, zrzeczenie się roszczenia, zawarcie ugody lub przyznanie okoliczności istotnych dla sprawy przez dłużnika bez zgody nadzorcy sądowego nie wywiera skutków prawnych.
Odnotować również należy, że w trakcie postępowania układowego nadzorca sądowy wstępuje z mocy prawa, między innymi, do postępowań sądowoadministracyjnych i ma w tych postępowaniach prawa strony (art. 277 ust. 1 i 3 ustawy). Trzeba podkreślić, że przepisy art. 277 ustawy mają zastosowanie wyłącznie do toczącego się postępowania układowego, zaś nie mają zastosowania do przyspieszonego postępowania układowego, gdyż znajdują się w Dziale III zatytułowanym "Postępowanie układowe"; nie znajdują się w części ustawy zawierającej przepisy ogólne, a żaden z przepisów Działu II – "Przyspieszone postępowanie układowe" nie zawiera regulacji, że przepisy art. 277 ustawy mają zastosowanie do przyspieszonego postępowania układowego.
Z powyższego wynika więc, że skoro w chwili wnoszenia skarg w przedmiotowych sprawach spółka nie miała statusu zarządcy, a status nadzorcy sądowego w przyspieszonym postępowaniu układowym nie uprawniał jej do skutecznego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, to zachodzi podstawa z art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 2 P.p.s.a. do odrzucenia skarg. Spółka przedkładając opisane wyżej informacje z KRS nie kwestionowała wynikających z nich informacji. Adresatem zaskarżonych postanowień była spółka w restrukturyzacji, co potwierdza, że w postępowaniu administracyjnym (podatkowym) spółka nie miała statusu zarządcy w rozumieniu ustawy. Kwestia prawidłowego doręczenia zaskarżonych postanowień jest kwestią wtórną w aspekcie podstawy odrzucenia skarg.
Sąd rozważał również, czy brak uprawnienia spółki do skutecznego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego nie stanowi braku formalnego skarg i czy kwestię tę można konwalidować poprzez wezwanie spółki w restrukturyzacji do poparcia (podpisania) skarg. W ocenie WSA stwierdzone braki podmiotowe po stronie skarżącego są nieusuwalne. Zarządca, jeśli są spełnione przesłanki ustawy, a w szczególności art. 311 ustawy, ma wyłączne prawo inicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Spółka w restrukturyzacji, gdy toczy się postępowanie sanacyjne, nie ma możliwości wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Samodzielny status zarządcy uniemożliwia sądowi administracyjnemu "poszukiwania" uprawnionej strony do wniesienia skargi, bo w ten sposób zakłócona byłaby zasada skargowości. Sąd administracyjny – z urzędu - nie dokonuje kontroli aktów wydanych w postępowaniu administracyjnym.
W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia Restrukturyzacja i Upadłość S. Sp. z o.o. w M. (jako zarządca masy sanacyjnej spółki B. S.A. w restrukturyzacji w R.) zaskarżyła ww. postanowienie w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Postanowieniu zarzucono:
I. naruszenie prawa procesowego, tj.:
1. art. 50 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 311 ust. 1 oraz art. 192 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1558 ze zm. - dalej pr. rest.) poprzez:
1) nienależyte zbadanie legitymacji skargowej skarżącej, co doprowadziło go do błędnego przyjęcia, że w związku z wydaniem przez Sąd Rejonowy w R. nieprawomocnego postanowienia z 20 października 2020 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania sanacyjnego wobec spółki oraz postanowienia z 7 grudnia 2020 r. sygn. akt [...] ([...]) o otwarciu wobec spółki przyspieszonego postępowania układowego - skarżąca utraciła status zarządcy spółki w postępowemu sanacyjnym i w efekcie w momencie wnoszenia skarg (z 9 czerwca 2021 r.) w przedmiotowych sprawach skarżąca nie posiadała statusu zarządcy w postępowaniu sanacyjnym, a jedynie status nadzorcy w przyspieszonym postępowaniu układowym i w rezultacie nie przysługiwało jej uprawnienie do skutecznego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego.
Tymczasem należało przyjąć, że:
a) W dacie wnoszenia skarg w przedmiotowych sprawach postępowanie sanacyjne wobec spółki było w toku i skarżąca miała status zarządcy w tym postępowaniu, co wynikało z prawomocnego postanowieniem Sądu Okręgowego w R. z 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt [...] (którym sąd I instancji był związany zgodnie z art. 365 § 1 kpc), w którym uchylił on postanowienie Sądu Rejonowego w R. z 20 października 2020 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania sanacyjnego prowadzonego wobec spółki i przekazał sprawy do dalszego prowadzenia Sądowi Rejonowi w R. [...] Wydziałowi Gospodarczemu - Sekcji ds. Restrukturyzacyjnych i Upadłościowych;
W dacie wnoszenie skarg w przedmiotowych sprawach skarżąca nie posiadała wyłącznie statusu nadzorcy sądownego w przyspieszonym postępowaniu układowym wszczętym w trybie art. 192 pr. rest., a przyspieszone postępowanie układowe nie zastąpiło wcześniejszego postępowania sanacyjnego, lecz było postępowaniem komplementaryjnym wobec prowadzonego wobec spółki postępowania sanacyjnego i nie mogło być otwarte bez niego.
W rezultacie w momencie wniesienia skarg w przedmiotowych sprawach, w myśl art. 192 pr. rest. wobec spółki toczyły równocześnie dwa postępowania restrukturyzacyjne:
- postępowanie sanacyjne, które zostało otwarte na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z 31 grudnia 2018 r. sygn. akt [...] (prowadzone po ww. wyroku uchylającym Sadu Okręgowego w R. pod nową sygn. akt [...]), w którym Skarżąca posiada status zarządcy oraz
- przyspieszone postępowanie układowe, które zostało otwarte w toku postępowania sanacyjnego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z 7 grudnia 2020 r. sygn. akt [...], w którym funkcję nadzorcy sądowego pełniła zgodnie z art. 192 ust. 2 pr. rest. skarżąca (tj. spółka Restrukturyzacja i Upadłość S. sp. z o.o. z siedzibą w M.) jako podmiot wyznaczony zarządcą w postępowemu sanacyjnym [...],
2) art. 49 § 1, art. 57 § 1, art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez niewywiązanie się przez sąd I instancji z obowiązku wezwania spółki (w restrukturyzacji) do poparcia (podpisania) skarg w przedmiotowych sprawach przed odrzuceniem skarg, w sytuacji gdy z treści skarg wniesionych przez pełnomocnika w przedmiotowych sprawach wynikała intencja działania pełnomocnika w imieniu zarządcy, ale na rzecz spółki (w restrukturyzacji) w celu zaskarżenia postanowień w przedmiotowych sprawach dotyczących zaliczenia przysługującego jej zwrotu nadwyżki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. na poczet zobowiązań podatkowych tej spółki;
2. art. 58 § i pkt 6 w zw. z art. 50 § 2 P.p.s.a. oraz art. 311 ust. 1 i art. 192 ust. 1 i ust. 2 pr. rest. oraz art. 49 § 1, art. 57 § 1 i art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez nieuprawnione odrzucenie przez sąd I instancji skarg w przedmiotowych sprawach, w sytuacji gdy:
1) po pierwsze, w dacie wnoszenia skarg w przedmiotowych sprawcach postępowanie sanacyjne wobec spółki było w toku i skarżąca miała status zarządcy w tym postępowaniu;
2) w dacie wnoszenie skarg w przedmiotowych sprawach skarżąca nie posiadała wyłącznie statusu nadzorcy sądowego w przyspieszonym postępowaniu układowym wszczętym w trybie art. 192 pr. rest., a przyspieszone postępowanie układowe nie zastąpiło wcześniejszego postępowania sanacyjnego, lecz było postępowaniem komplementaryjnym wobec prowadzonego wobec spółki postępowania sanacyjnego i nie mogło być otwarte bez niego;
3) przed odrzuceniem skarg w przedmiotowych sprawcach z powodu utraty przez skarżącą statusu zarządcy w postępowaniu sanacyjnym z uwagi na wydanie przez Sąd Rejonowy w R. postanowienia z 20 października 2020 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania sanacyjnego prowadzonego wobec spółki, sąd I instancji nie zbadał należycie legitymacji skargowej skarżącej, bo ani nie zbadał czy to postanowienie Sądu Rejonowego w R. zostało zaskarżone i jest prawomocne ani nie wezwał Skarżącej do przedstawienia orzeczeń sądów wykazujących posiadanie przez nią statusu zarządcy w postępowaniu sanacyjnym w momencie wnoszenia skarg w przedmiotowych sprawcach ani nie zwrócił się do Sądu Rejonowego w R. z zapytaniem w tej sprawie;
4) przed odrzuceniem skarg w przedmiotowych sprawach z powodu utraty przez skarżącą statusu zarządcy w postępowaniu sanacyjnym, sąd I instancji nie wezwał spółki w restrukturyzacji do poparcia (podpisania) skarg w przedmiotowych sprawcach, do czego był zobowiązany na podstawie art. 49 § 1, art. 57 § 1, art. 46 § 1 pkt 4 ppsa, w sytuacji gdy z treści skarg wynikała intencja działania pełnomocnika w imieniu zarządcy, ale na rzecz spółki w restrukturyzacji w celu zaskarżenia postanowień w przedmiotowych sprawach dotyczących zaliczenia przysługującego jej zwrotu nadwyżki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. na poczet zobowiązań podatkowych spółki.
II. naruszenie prawa materialnego, tj.
- art. 365 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez sąd I instancji sprzecznie z treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w R. z 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt [...], że postępowanie sanacyjne wobec spółki zostało umorzone i skarżąca w dacie wnoszenia skarg (z 9 czerwca 2021 r.) nie miała statusu zarządcy w postępowaniu sanacyjnym;
- podczas gdy prawomocnym postanowieniem z 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w R. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w R. z 20 października 2020 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania sanacyjnego prowadzonego wobec spółki i przekazał sprawy do dalszego prowadzenia Sądowi Rejonowi w R. [...] Wydziałowi Gospodarczemu - Sekcji ds. Restrukturyzacyjnych i Upadłościowych, z czego wynikało, że w dacie wnoszenia skarg w przedmiotowych sprawach postępowanie sanacyjne wobec spółki było w toku (prowadzonego po ww. wyroku uchylającym Sadu Okręgowego w R. pod sygn. akt [...]), a skarżąca miała status zarządcy w tym postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy i zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się bowiem z kasatorem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nienależycie zbadał legitymację skargową skarżącej, co w rezultacie doprowadziło do co najmniej przedwczesnego odrzucenia skarg. Trafne zatem były zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 2 P.p.s.a. oraz art. 311 ust. 1 i art. 192 ust. 1 i ust. 2 Prawa restrukturyzacyjnego poprzez nieuprawnione odrzucenie przez sąd I instancji skarg.
Z akt sprawy wynika bowiem, że w dacie wnoszenia skarg w przedmiotowych sprawach postępowanie sanacyjne wobec spółki było w toku, a skarżąca miała status zarządcy w tym postępowaniu, co wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w R. z 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt [...] (k. 83-89 akt sądowych), którym uchylono postanowienie Sądu Rejonowego w R. z 20 października 2020 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania sanacyjnego prowadzonego wobec spółki i przekazano sprawę do dalszego prowadzenia Sądowi Rejonowi w R. [...] Wydziałowi Gospodarczemu - Sekcji ds. Restrukturyzacyjnych i Upadłościowych.
Sąd wojewódzki okoliczności powyższej w ogóle nie rozważał i nie analizował, skupiając się tym, że w chwili wnoszenia skarg w przedmiotowych sprawach spółka nie miała już statusu zarządcy, a status nadzorcy sądowego w przyspieszonym postępowaniu układowym nie uprawniał jej do skutecznego wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego. Odrzucenie skarg w przedmiotowych sprawcach z powodu utraty przez skarżącą statusu zarządcy w postępowaniu sanacyjnym argumentował właśnie wydaniem przez Sąd Rejonowy w R. postanowienia z 20 października 2020 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania sanacyjnego prowadzonego wobec spółki. Sąd I instancji nie zbadał zatem należycie legitymacji skargowej skarżącej, skoro nie ustalił, czy postanowienie Sądu Rejonowego, na którym się oparł, jest prawomocne. Sąd nie wezwał też spółki do wyjaśnienia powyższej kwestii, dokonując własnych ustaleń na podstawie informacji pobranych ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, z Monitora Sądowego i Gospodarczego, publikowanego w formie elektronicznej.
Ww. okoliczność sąd wojewódzki podda analizie i ustali, czy istotnie skarżąca utraciła status zarządcy spółki w restrukturyzacji w postępowemu sanacyjnym, a co za tym idzie, nie mogła skutecznie wszcząć postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiotowych sprawach.
Wobec stwierdzenia zasadności sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 181 § 2 P.p.s.a. uchylił kwestionowane postanowienie w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
W przedmiocie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 209. w zw. z art. 203 P.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych kończących postępowanie. Powyższe wynika z faktu, że uwzględnienie skargi kasacyjnej na postanowienie kończące postępowanie przed sądem administracyjnym I instancji nie oznacza jeszcze, że stroną, której stanowisko okazało się chybione, jest organ administracyjny. Jeżeli w następstwie takiego orzeczenia sądu kasacyjnego, sąd I instancji - po ponownym rozpoznaniu sprawy - uwzględni skargę, to nie ma przeszkód ku temu, aby na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzić na rzecz skarżących wszystkie koszty postępowania, w tym koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ koszty te podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., w sprawie I OPS 4/07).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło