IV SO/Po 38/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 28 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. S. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia 1. odrzucić wniosek 2. umorzyć postępowanie zażaleniowe dotyczące zażalenia na zarządzenie do uiszczenia wpisu Datowanym na dzień [...] sierpnia 2021 r. pismem nazwanym "Wniosek art. 55 ppsa", R. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie Burmistrzowi Miasta grzywny w związku z nieprzekazaniem do Sądu skargi z dnia [...] sierpnia 2021 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania. Zarządzeniem z dnia [...] września 2021 r. wezwano wnioskodawcę do uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł, pod rygorem odrzucenia wniosku. Pismem z dnia [...] września 2021 r. wnioskodawca wniósł zażalenia na powyższe zarządzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., organ którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Według zaś art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków przekazania skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy w wyznaczonym ustawą terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest środkiem dyscyplinującym organ administracji w przekazywaniu przez niego skargi do sądu wraz z aktami sprawy bez zbędnej zwłoki, w terminie ustawowo do tego wyznaczonym. Celem ukarania organu grzywną jest zapobieżenie przedłużaniu postępowania sądowoadministracyjnego przez organ poprzez opóźnianie przesłania stosownych dokumentów, określonych w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto wymierzenie grzywny, poza funkcją represyjną, pełni także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny został złożony przedwcześnie i jako taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny (art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a). W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że wniosek o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a może być złożony dopiero po upływie określonego przez ustawodawcę terminu na przekazanie skargi. Przemawia za tym zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa. Literalne brzmienie przepisu expressis verbis stanowi, iż wniosek o ukaranie grzywną może być złożony "w razie niezastosowania się do obowiązków", tzn. ustawodawca wprost precyzuje moment, w którym strona ma prawo taki wniosek sformułować, tj. moment przekroczenia przez organ ustawowego terminu. Idąc dalej, należy zwrócić uwagę na treść art. 54 § 3 p.p.s.a., który stanowi, iż organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W ocenie Sądu, nielogicznym i niespójnym systemowo byłoby przyjęcie, iż ustawodawca, pozwalając na uwzględnienie skargi przez organ, zakreślając mu do tego stosowny termin, jednocześnie pozwala stronie na złożenie prewencyjnego wniosku o wymierzenie grzywny organowi. Jak wynika z treści skargi na bezczynność wniosek o wymierzenie grzywny został sformułowany już w samej treści skargi, a co za tym idzie w trzydziestodniowym terminie na jej przekazanie, co bezpośrednio implikuje jego przedwczesność i zarazem wymusza jego odrzucenie (por. np. postanowienie NSA z 18 grudnia 2015 r., I OZ 1652/15; z 21 października 2020 r. sygn. akt II OZ 855/20, postanowienie WSA w Szczecinie z 5 października 2012 r., II SO/Sz 16/12; postanowienie WSA w Warszawie z 19 czerwca 2015 r., IV SO/Wa 42/14; postanowienie WSA w Warszawie z 27 maja 2016 r. – CBOSA,). Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wnioskodawca nie spełnił warunku koniecznego do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., gdyż żądanie skierowano w momencie, gdy nie upłynął jeszcze trzydziestodniowy termin (art. 54 § 2 p.p.s.a.) przewidziany do wypełnienia obowiązku przekazania skargi w sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Taki stan rzeczy powoduje, iż wniosek o wymierzenie grzywny był przedwczesny, a tym samym Sąd nie rozważył merytorycznie wniosku, ze względu na przyczyny formalne, związane z zachowaniem terminu, który musi upłynąć, aby można było skutecznie wystąpić z przedmiotowym wnioskiem. Należy zwrócić również uwagę, że wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 w związku z art. 64 § 1 p.p.s.a. jest pismem składanym bezpośrednio do Sądu, a nie za pośrednictwem organu, co w orzecznictwie również jest łączone z kwestią dopuszczalności wniosku (por. np. postanowienia WSA w Warszawie z 5.02.2013 r., I SO/Wa 26/12, I SO/Wa 27/12, I SO/Wa 2/13- CBOSA). W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a, orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Równocześnie wobec odrzucenia wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 195 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie zażaleniowe dotyczące zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu.