II OSK 1441/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-02-18

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Robert Sawuła, Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zblokowany tunel foliowy o wymiarach 18 x 60 m, z konstrukcją stalową, dachem krytym folią, ścianami bocznymi do wysokości 2 m wypełnionymi szkłem, a powyżej folią, osadzony w podmurówce betonowej i słupkach w stopkach betonowych, użytkowany sezonowo do upraw rolniczych i posiadający instalację wodociągową, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, czy też jest zwykłym urządzeniem rolniczym, zwolnionym z tego obowiązku?
Ratio decidendi
Zblokowany tunel foliowy o wskazanych wymiarach, konstrukcji i sposobie posadowienia, nawet przy sezonowym użytkowaniu i rozbieralnej instalacji wodociągowej, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę. Jego stabilna konstrukcja, gabaryty i odporność na warunki atmosferyczne przesądzają o jego budowlanym charakterze, a nie o statusie zwykłego urządzenia rolniczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki tunelu foliowego zblokowanego o wymiarach 18x60 m, wybudowanego przez A.K. bez pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały tunel za budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę. Inwestorka twierdziła, że jest to zwykłe urządzenie rolnicze. Po wieloletnim postępowaniu, w tym uchyleniach decyzji i wyrokach sądów, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę inwestorki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Po 690/21 w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 lipca 2021 r. nr WOA.7721.159.2019.RD w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek D.S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. 1. Wyrokiem z 8 lutego 2022 r., II SA/Po 690/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu oddalił skargę A.K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) z 16 lipca 2021 r. nr WOA.7721.159.2019.RD w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, przedmiotowe postępowanie administracyjne toczyło się w sprawie prawidłowości budowy tunelu foliowego "zblokowanego" w miejscowości [...] (dz. nr [...]), gm. [...], zostało ono wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kaliszu (PINB; organ I instancji). Organ powyższy ustalił, że na kontrolowanej nieruchomości zlokalizowany jest m. in. zblokowany tunel foliowy o wymiarach 18 x 60 m i wys. 3,30 m; ściany szczytowe oraz dach konstrukcji stalowej (słupki osadzone są w stopkach betonowych), kryte folią; ściany boczne (dł. 60 m) do wysokości 2 m wypełnione są szkłem, powyżej na wysokości 1,30 m folią; konstrukcja oszklenia osadzona jest w podmurówce betonowej; tunel usytuowany jest w odległości ca 1,4 m od miedzy z działką sąsiednią nr [...]; tunel nie posiada instalacji grzewczej. W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że budowy przedmiotowego obiektu dokonano w latach 2015-2016; inwestorem jest A.K., która nie uzyskała pozwolenia na budowę tego obiektu. 2.2. W wyroku wskazano, że pierwotnie PINB uznał, iż przedmiotowy tunel nie jest zwykłym urządzeniem rolniczym zapewniającym roślinom w sposób naturalny właściwe warunki termiczne przez wykorzystanie światła słonecznego do procesów wzrostu i rozwoju roślin, którego wykonanie zwolnione jest z reglamentacji administracyjnej, lecz obiektem tymczasowym, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2017, poz. 1332 ze zm., uPb); obiekt ten jest trwale połączony z gruntem, z uwagi na funkcję jaką pełni (sezonowe uprawy), nie jest przeznaczony do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce. Organ powiatowy stwierdził, że obiekt ten nie kwalifikuje się do wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w myśl art. 29 ust. 1 pkt 12 uPb; za bezsporny uznał fakt samowolnej budowy przedmiotowego tunelu foliowego zblokowanego, co stanowi naruszenie art. 28 tej ustawy. 2.3. Wyrokując w sprawie II SA/Po 690/21 kolejno wskazano, że postanowieniem z 14 marca 2018 r. PINB wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego tunelu, ustalił wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń obiektu oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie do 31 maja 2018 r., dokumentów szczegółowo określonych w tym postanowieniu. WWINB postanowieniem nr WOA.7722.65.2018.RD z 30 maja 2018 r. uchylił przedmiotowe postanowienie w części i na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 uPb orzekł o nałożeniu na inwestora obowiązku przedstawienia decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy dla budowli ("tunelu foliowego zblokowanego") oraz określił termin przedstawienia żądanych dokumentów – do 31 lipca 2018 r.; w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie PINB w mocy. Organ wojewódzki podzielił stanowisko, że przedmiotowy tunel foliowy nie jest zwykłym urządzeniem rolniczym, jak również nie znalazł podstaw do przyjęcia, iż jest tymczasowym obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 3 pkt 5 uPb. WWINB przyjął, że przedmiotowy tunel jest budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 uPb. 2.4. WSA w Poznaniu wyrokiem z 22 listopada 2018 r. II SA/Po 606/18, oddalił skargę A.K. na w/w postanowienie WWINB, wyrok ten stał się prawomocny. Sąd ten stwierdził, że przedmiotowy obiekt, jego konstrukcja, wielkość i przeznaczenie obiektu potwierdza niezbędność jego trwałego związania z gruntem, tak by przez częściowy fundament był w stanie opierać się czynnikom atmosferycznym, nadto ustalenia organów zaprzeczają twierdzeniom tymczasowości obiektu. Zaprzecza temu konstrukcja zapewniająca długotrwałą i stabilną ochronę, ze względu na rodzaj prowadzonej w obiekcie działalności i wielkość obiektu. Zdaniem tegoż sądu brak jest podstaw, aby tunel kwalifikować jako zwykłe urządzenie rolnicze; przedmiotowy obiekt nie jest typowym, opartym jedynie na metalowej konstrukcji zwykłym tunelem foliowym, który by można było uznać za urządzenie rolnicze wyłączone spod reglamentacji administracyjnej. W ocenie WSA jest to budowla. 2.5. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że PINB decyzją z 9 kwietnia 2020 r., nr 64/2019, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 uPb (Dz. U. 2018, poz. 1202 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm., K.p.a.), nakazał inwestorowi rozbiórkę samowolnie wybudowanego tunelu foliowego zblokowanego (wym. 60 x 18 m) na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W wyroku przywołano motywy tej decyzji, w której organ powiatowy stwierdził, że obowiązek przedstawienia nakazanych dokumentów wynikał z ostatecznego i prawomocnego postanowienia organu nadzoru budowlanego. Inwestor w toku postępowania dokonał rozbiórki betonowej podmurówki przedmiotowego obiektu; pozostawione ściany z wypełnieniem szkłem mają konstrukcję niezależną od rozebranej podmurówki; przeszklone pola pomiędzy słupami metalowymi podwieszone są za pomocą trzpieni tworzących zawiasy do łukowych stalowych dźwigarów kratowych; dźwigary łukowe oparte są na słupkach stalowych i tą drogą obciążenia od ciężaru paneli szklanych przenoszone są na grunt; przedmiotowy obiekt został wybudowany w taki sposób, że posiada osadzone w stopkach betonowych stalowe słupy; klasyczne fundamentowanie dwóch ścian bocznych zastąpione było fundamentowaniem powierzchniowym (które zostało rozebrane), na którym posadowione były szklane ściany o wys. 2 m i długości 60 m każda. Zdaniem PINB, cecha trwałego związania z gruntem wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce, co w rozpatrywanej sprawie zapewniają zabetonowane słupy; nie stwierdzono przy tym, że występuje tu doraźne związanie z gruntem nienoszące cech trwałości. Organ powiatowy stwierdził, że mając na uwadze wielkość przedmiotowego obiektu (powierzchnia zabudowy wynosząca 1080 m²) i jego konstrukcję, niezbędne jest jego trwałe związanie z gruntem, aby mógł opierać się czynnikom atmosferycznym. Uwzględnił organ zmianę stanu faktycznego – rozbiórkę betonowej podmurówki pod dwiema ścianami – a zarazem uznał, że cała konstrukcja, opierając się na słupkach osadzonych w betonie, jest trwale związana z gruntem. PINB końcowo stwierdził, że do dnia wydania decyzji inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, co wskazuje na to, że nie jest zainteresowany legalizacją przedmiotowej budowli, a niespełnienie przez inwestora w terminie obowiązków nałożonych na podstawie art. 48 ust. 3 uPb (co zachodzi w niniejszej sprawie – brak przedłożenia dokumentacji technicznej) uzasadnia wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 tej ustawy nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2.6. W odwołaniu od powyższej decyzji A.K. domagała się jej uchylenia i umorzenia postępowania. WWINB decyzją z 27 sierpnia 2019 r. nr WOA.7721.159.2019.RD, uchylił w całości decyzję PINB z 9 kwietnia 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ta decyzja organu odwoławczego została uchylona wyrokiem WSA w Poznaniu z 21 listopada 2019 r. IV SA/Po 844/19, wyrok ten stał się prawomocny. 2.7. W wyroku wskazano, że wobec powyższego, organ II instancji zlecił PINB przeprowadzenie ponownej kontroli obiektu i jednoznaczne ustalenie, czy przedmiotowy tunel jest trwale związany z gruntem. PINB przeprowadził w tym zakresie dwie kontrole: w dniu 27 lutego 2020 r. i w dniu 28 lutego 2020 r. W trakcie pierwszej z nich odkopano 11 miejsc wskazanych przez D.S. Odkopując słupy pośrednie natrafiono na kamienie, fragmenty gruzu betonowego oraz szczątki gruntu stabilizowanego cementem, nie napotykając na całej głębokości wkopu na wylewki betonowe; część stalowych rur osadzonych w gruncie stanowiących słupy konstrukcji miała w dnie wykopu podparcie cegłami lub płytkami betonowymi, część z nich nie miała takiego podparcia (słup stoi na cegle); w jednym z wykopów na słupie pośrednim na części odkopanej rury przylegał beton – według właściciela pozostałość rozebranej wcześniej podmurówki. Z kolei słupy narożne odkopywano od środka i od zewnątrz; do wszystkich słupów przylegają nierozebrane odcinki dawnej podmurówki (40-70 cm); część betonu podmurówek oblewa słupy i bez możliwości rozebrania tych podmurówek kontrolujący nie byli w stanie ustalić, czy beton stanowi konstrukcję podtrzymującą słup. Natomiast w dniu 28 lutego 2020 r. ustalono, że pozostałości podmurówek ścian podłużnych przyległe do słupków narożnych zostały rozebrane; tym samym uzyskano dostęp do całych podziemnych części słupków narożnych i stwierdzono, że nie są obetonowane. 2.8. Na podstawie takich uzupełniających ustaleń WWINB decyzją z 18 września 2020 r., nr WOA.7721.159.2019.RD, uchylił decyzję nakazową PINB w całości i umorzył w całości postępowanie organu I instancji. Organ wojewódzki podkreślił, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa) zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma fakt związania organów nadzoru budowlanego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego toku postępowania administracyjnego, jakie zostały wyrażone przez WSA w Poznaniu w prawomocnym wyroku z 21 listopada 2019 r. IV SA/Po 844/19. Ocena prawna wyrażona w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 22 listopada 2018 r. II SA/Po 606/18 miała nie być wiążąca, gdyż w toku późniejszego – w stosunku do tego orzeczenia – postępowania wyjaśniającego dokonano w zakresie stanu faktycznego sprawy odmiennych ustaleń od tych opisanych przez Sąd. WWINB, uznając reprezentatywność ustaleń na podstawie wyników kontroli stwierdził, że żaden z odkopanych słupków nie posiada fundamentu; przedmiotowa konstrukcja stalowa na dzień kontroli nie posiada fundamentów i jest osadzona w gruncie. Zwrócił uwagę na to, że dniu 19 czerwca 2019 r. przez PINB wynika, że przedmiotowy tunel foliowy zblokowany nie jest trwale związany z gruntem; słupki zakopane w ziemi ok. 40 cm nie są obetonowane, a "dla ustabilizowania gruntu w wykopanych dołkach obsypano je ziemią wymieszaną z gruzem". Organ wojewódzki stwierdził, że zasadność twierdzenia o braku związania przedmiotowego obiektu potwierdzać mają późniejsze ustalenia dokonane przez PINB podczas kontroli z 27 i 28 lutego 2020 r. Organ II instancji stwierdził, że wynika z tego, że przedmiotowy tunel nie jest trwale związany z gruntem. Przyjmując, że przedmiotowy "tunel foliowy zblokowany" nie jest budynkiem, budowlą ani obiektem małej architektury, ani też tymczasowym obiektem budowlanym, a jest jedynie urządzeniem rolniczym, którego budowa nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani nawet dokonania zgłoszenia, WWINB uznał, że postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 K.p.a.). 2.9. Jak dalej wskazał sąd pierwszej instancji, WSA w Poznaniu wyrokiem z 24 lutego 2021 r. IV SA/Po 1777/20, uchylił zaskarżoną przez E.S. decyzję WWINB z 18 września 2020 r. nr WOA.7721.159.2019.RD, a wyrok ten się uprawomocnił. W ocenie tegoż sądu wojewódzkiego w/w decyzja WWINB została wydana co najmniej przedwcześnie. Organ odwoławczy nie ustalił i nie ocenił wszystkich istotnych przesłanek, których istnienie jest niezbędne dla przyjęcia, że sporny tunel jest urządzeniem rolniczym; organ nie uwzględnił, że każdą sprawę należy rozstrzygać ad casum w realiach jej konkretnego stanu faktycznego. Sąd wojewódzki podniósł, że organ odwoławczy w swych rozważaniach całkowicie pominął kwestię sezonowości zblokowanego tunelu foliowego i posiadania przez niego instalacji; nie ocenił też faktu, że na tej samej działce istnieje już 6 tuneli foliowych o wymiarach 30 x 7 m każdy, tunel foliowy zblokowany (8 przęseł) o wymiarach 60 x 18 m oraz będący w budowie tunel foliowy o wymiarach 40 x 17,5 m. WSA w Poznaniu wytknął organowi II instancji, że w zaskarżonej decyzji skupiono się tylko na kwestii trwałego związania z gruntem zblokowanego tunelu foliowego, przyjmując na podstawie dodatkowo przeprowadzonych kontroli i odkrywek słupków, że takiego związania nie ma. Zdaniem WSA, WWINB w swych rozważaniach skupił się jedynie na sposobie mocowania słupków w gruncie, a całkowicie natomiast pominął to, że w judykaturze ugruntował się już pogląd, że w trwałym związaniu z gruntem w istocie nie chodzi o istnienie umieszczonych w ziemi fundamentów, ale o stabilność konstrukcji, opierającej się warunkom atmosferycznym, posadowionej w sposób wykluczający łatwe przemieszczanie; o tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem decyduje nie tyle sposób i metoda jego związania z gruntem oraz możliwości technicznej przeniesienia jego w inne miejsce, ale to czy jego rozmiar, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają trwałego związania; dla kwestii trwałego związania z gruntem nie zawsze mają znaczenie zastosowane rozwiązania techniczne dotyczące posadowienia obiektu na gruncie, lecz także jego wielkość; istnienie fundamentów nie jest jedynym wyznacznikiem kwalifikacji prawnej budynku jako trwale związanego gruntem, ponieważ aktualne technologie pozwalają na zastosowanie innych rozwiązań technicznych umożliwiających trwałe związanie obiektu budowlanego z gruntem. Sąd wojewódzki w przywoływanym wyroku stwierdził ponadto, że pomimo pewnej zmiany stanu faktycznego organ odwoławczy jest związany wyrokiem II SA/Po 606/18 w zakresie, w którym wskazano, że cecha "trwałego związania z gruntem" wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Sąd ten nie zaakceptował twierdzenia, że w tej sprawie występuje doraźne związanie z gruntem i nie nosi ono cech trwałości. Wobec tego WSA w Poznaniu zauważył, że rozpatrując niniejszą sprawę, należało ocenić, czy zblokowany tunel foliowy stanowi rodzaj budowli rolniczej, których przykładowy jedynie, a więc otwarty katalog przedstawiono w § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. 2014, poz. 81, rozp. MRiGŻ 1997). W uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu z 24 lutego 2021 r. stwierdzono nadto, że organ odwoławczy w ogóle nie ocenił w świetle nowych ustaleń faktycznych trwałości związania z gruntem w zakresie zapewnienia – jak to wskazano w wyroku II SA/Po 606/18 – obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce; tym samym wydał swoją decyzję, oceniając fragmentarycznie tylko jedną z trzech przesłanek umożliwiających przyjęcie, że przedmiotowy tunel stanowi zwykłe urządzenie rolnicze. Sąd wojewódzki przypomniał, że tunel foliowy może stanowić takie urządzenie, jeżeli: 1) nie jest trwale związany z gruntem, 2) ma charakter sezonowy i 3) nie posiada żadnych instalacji. W wytycznych co do dalszego postępowania wskazano na to, że organ II instancji w pierwszej kolejności ocenić winien trwałość połączenia spornego tunelu foliowego z gruntem i ustalić w trybie art. 136 K.p.a., czy sporny tunel ma charakter sezonowy, a także, czy posiada instalacje związane z jego użytkowaniem; następnie oceni zebrany materiał dowodowy, mając na uwadze konkluzję wypływającą z wyroku WSA w Poznaniu z 22 listopada 2018 r. II SA/Po 606/18, i wskaże, czy zachodzą przesłanki wyłączające związanie tym wyrokiem, a także wykładnię przeprowadzoną w niniejszym uzasadnieniu. 2.10. Dalej w wyroku II SA/Po 690/21 przywołano, że ponownie rozpatrując sprawę, WWINB zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W trakcie kontroli przeprowadzonej 2 czerwca 2021 r. (udokumentowanej zdjęciowo) PINB ustalił, że w obiekcie budowlanym "znajduje się jedynie instalacja wodociągowa z możliwością demontażu na okres zimowy", odnotował oświadczenie A.K., wedle którego "przedmiotowy tunel użytkowany jest sezonowo w okresie maj-wrzesień do rozsady ogórka". Po otrzymaniu tych wyjaśnień organ wojewódzki w piśmie z 11 czerwca 2021 r. wystosował do stron postępowania zawiadomienie z art. 10 § 1 K.p.a., a następnie, wskazaną na wstępie decyzją z 16 lipca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję PINB z 9 kwietnia 2019 r. nakazującą inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego tunelu foliowego zblokowanego. W motywach swojego rozstrzygnięcia, WWINB podkreślił zasadnicze znaczenie w tej sprawie faktu związania organów nadzoru budowlanego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego toku postępowania administracyjnego, jakie zostały wyrażone w prawomocnym wyroku z 24 lutego 2021 r., IV SA/Po 1777/20. Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego są roboty budowlane związane z wykonaniem ośmioprzęsłowego "zblokowanego tunelu foliowego" o wymiarach 60 m x 18 m. Ponadto odnotował, że na działce inwestora poza zabudowaniami mieszkalnymi istnieje sześć innych tuneli foliowych o wymiarach 30 m x 7 m każdy, oraz tunel foliowy o wymiarach 40 x 17,5 m. Dalej wskazał, że konstrukcja przedmiotowego tunelu foliowego zblokowanego została wykonana z rur stalowych i stalowych kątowników (dźwigary łukowe oparte są na słupkach stalowych); przęsła tunelu i ściany o długości 18,0 m przykryte są folią, zaś ściany o długości 60 m są szklane (do wysokości 2 m). Inspektor wojewódzki uznał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest trwale związana z gruntem budowla rolnicza o stalowej konstrukcji, wykorzystywana sezonowo i posiadająca jedynie rozbieralną instalację wodociągową. Organ zaznaczył, że w sytuacji, gdy przedmiotowy "tunel foliowy zblokowany" nie jest urządzeniem rolniczym, lecz budowlą, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 uPb (ściślej: budowlą rolniczą), to żadnego wpływu na tę kwalifikację prawną nie ma jej sezonowe wykorzystywanie ani brak instalacji wewnętrznych (za wyjątkiem rozbieralnej instalacji wodociągowej); bez znaczenia dla oceny wykonanych robót budowlanych pozostaje również fakt istnienia na działce innych tuneli foliowych (najpewniej również o przeznaczeniu rolniczym). 2.11. Przy takich ustaleniach faktycznych i kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych, organ II instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt wymagał uprzedniego uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, a bezsporny brak pozwolenia na budowę winien skutkować przeprowadzeniem postępowania na podstawie art. 48-49 uPb. WWINB stwierdził końcowo, że konsekwencją niewykonania obowiązków nałożonych na inwestora ostatecznym i prawomocnym postanowieniem WWINB z 30 maja 2018 r., którym utrzymano w mocy postanowienie PINB z 14 marca 2018 r., wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 uPb, musiało być wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (budowli) objętego zakresem niniejszego postępowania administracyjnego (art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 uPb). WWINB uznał, że przedmiotowy obiekt budowlany jest budowlą, której budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę; ze względu na niewykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki tej budowli i trafnie na podstawie art. 52 uPb wskazał jako adresata tego nakazu A.K., będącą inwestorem budowy "tunelu foliowego zblokowanego" i jednocześnie zarządcą tego obiektu budowlanego (umowa dzierżawy z 1 kwietnia 2015 r.). 3.1. Skargę na powyższą decyzję wniosła A.K., która zarzuciła naruszenie: 1) art. 138 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, podczas gdy wobec faktu, że przedmiotowy tunel foliowy zblokowany nie podlega reżimowi uPb, zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości; 2) art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 uPb poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę tunelu foliowego zblokowanego, podczas gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było podstaw do wydania takiej decyzji, gdyż przedmiotowy tunel foliowy zblokowany nie podlega reżimowi uPb; 3) art. 3 pkt 3 uPb poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji, że tunel foliowy mieszczący się na działce należącej do skarżącej jest budowlą, podczas gdy jest on zwykłym urządzeniem rolniczym, niewymagającym pozwolenia na budowę czy zgłoszenia; 4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak dokonania oględzin przedmiotowego tunelu foliowego oraz brak dokładnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. 3.2. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB z 9 kwietnia 2019 r. oraz umorzenie postępowania, lub też przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. 3.3. W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie. 3.4. D.S., w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od skarżącej na jej rzecz kosztów postępowania. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu skargę oddalił. 4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że zrealizowany samowolnie przez A.K. w latach 2015-2016 na działce nr [...] w [...] w gminie [...] tunel foliowy stanowi obiekt budowalny, tj. budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 uPb. Obiekt ten w momencie jego realizacji nie był wyłączony spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 uPb); w szczególności nie kwalifikował się do wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w myśl art. 29 ust. 1 pkt 12 uPb. Cechy tej nie utracił do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy zaskarżoną decyzją. Przedmiotowe urządzenie rolnicze stanowi trwale związaną z gruntem budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 uPb, a zarazem jest budowlą rolniczą w rozumieniu § 3 rozp. MRiGŻ 1997. Tunel foliowy zblokowany, z uwagi na swoją konstrukcję i przeznaczenie, w sposób oczywisty jest budowlą dla potrzeb rolnictwa. Nie jest to tymczasowy obiekt budowlany, nietrwale związany z gruntem, w rozumieniu art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 uPb. Jego istnienie w określonym miejscu, konstrukcja i cykliczne, sezonowe wykorzystywanie (zgodne z rytmem rolniczej produkcji roślinnej) stanowi wystarczająca podstawę dla takiego uznania. Stan faktyczny wskazuje jednoznacznie na to, że obiekt ten nie przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej. W sposób oczywisty nie jest też przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, skoro jest od lat posadowiony i wykorzystywany do działalności rolniczej w tym samym miejscu. Ma możliwość podłączenia instalacji wodnej i oświetlenia. To, że po wykorzystaniu w danym sezonie tego rodzaju instalacja jest demontowana (nie jest stała), nie ma żadnego znaczenia dla oceny charakteru obiektu. 4.3. Zdaniem sądu wojewódzkiego w sprawie nie doszło do takiej zmiany stanu faktycznego, która dezaktualizowałaby związanie wyrokami WSA w Poznaniu z 22 listopada 2018 r. II SA/Po 606/18 i 24 lutego 2021 r. IV SA/Po 1777/20. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z uwagi na prawidłową kwalifikację przedmiotowego obiektu przez organy obydwu instancji, nie był zasadny zarzut błędnego zastosowania w sprawie przepisu art. 3 pkt 3 uPb. Sąd a quo podkreślił, że skoro inwestor nie wykonał obowiązków wynikających z ostatecznego postanowienia PINB nr 39/2018 z 14 marca 2018 r., nałożonych na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 uPb, to zachodziły podstawy do zastosowania art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 uPb i orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła A.K. – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości. 5.2. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca kasacyjnie zarzuca na podstawie przepisu "art. 175 pkt 1" (stronie skarżącej kasacyjnie zapewne chodziło o art. 174 pkt 1 – uwaga Sądu) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2022, poz. 329, Ppsa) naruszenie przepisu prawa materialnego mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie: 1) art. 3 pkt 3 uPb poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, w której tunel foliowy wykonany przez skarżącą nie jest budowlą w rozumieniu powyżej wskazanego przepisu lecz zwykłym urządzeniem rolniczym niewymagającym pozwolenia na budowę, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy przez sąd decyzji organu II instancji utrzymującą decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę przedmiotowego tunelu, pomimo braku przesłanek uzasadniających wydanie decyzji w oparciu o przepisu art. 48 i nast. uPb; 2) art. 28 oraz art. 30 uPb poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nietrafnym przyjęciu, że przedmiotowy tunel foliowy, niebędący trwale związany z gruntem, mogący zostać w każdym czasie przeniesiony na inne miejsce, nieposiadający żadnych instalacji, w tym cieplnych i nawadniających jest budowlą, w związku z czym inwestor ma obowiązek uzyskać pozwolenie na budowę takiego tunelu, podczas gdy przedmiotowy tunel foliowy jest zwykłym urządzeniem związanym z produkcją rolną i nie wymaga pozwolenia na budowę; 3) art. 48 ust. 1 i 4 uPb poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji nakazanie rozbiórki tunelu foliowego, podczas gdy tunel ten stanowi zwykłe urządzenie rolnicze, a co za tym idzie, jest wyłączony spod reżimu prawa administracyjnego w szczególności w zakresie wymogu uzyskania na jego posadowienie pozwolenia na budowę. 5.3. W skardze kasacyjnej, na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 Ppsa zarzuca się ponadto naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie przepisu "art. 145 § 1 pkt 1c" (bez wskazania nazwy aktu – uwaga Sądu) w zw. z art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozważania okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, wszechstronnego zebrania i oceny zgromadzonych w sprawie dowodów co skutkowało błędnym ustaleniem, że: a) "zblokowany tunel foliowy" podlega rygorom uPb, w szczególności, że jego wykonanie wymaga pozwolenia na budowę oraz, że tunel ten stanowi budowlę i obiekt budowlany w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 1 i 3 uPb podczas, gdy przy wspomnianych powyżej ustaleniach pominięto całkowicie kwestie związane z rozwiązaniami konstrukcyjnymi wykonanymi na gruncie, w szczególności w zakresie doraźnego związania z gruntem przedmiotowego tunelu, który to brak ustaleń w tym zakresie skutkuje błędnym ustaleniem, że przedmiotowy tunel jest trwale związany z gruntem, a co za tym idzie stanowi budowlę i obiekt budowlany; b) "zblokowany tunel foliowy" jest trwale związane z gruntem podczas, gdy prawidłowa i wnikliwa analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do wniosku, że przedmiotowemu tunelowi nie można przypisać trwałości związania z gruntem, w szczególności z uwagi na brak fundamentu zlokalizowanego w głąb ziemi, a jego umocowanie na gruncie ma charakter doraźny, na co wskazuje chociażby łatwość przeniesienia tunelu na inne miejsce, bez konieczności przygotowania podłoża pod ten tunel. 5.4. Skarga kasacyjna na podstawie przepisu "art. 175 pkt 2" (powinno być "art. 174 pkt 2" – uwaga Sądu) Ppsa, zawiera zarzut naruszenia przepisu postępowania mającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 153 Ppsa poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że sąd pierwszej instancji był związany wyrokami WSA w Poznaniu wydanymi w sprawach II SA/Po 606/18 i IV SA/Po 1777/20 w zakresie ocen prawnych dokonanych w tych orzeczeniach mimo jednoczesnego zauważenia przez sąd pierwszej instancji zmiany stanu faktycznego, którą należy ocenić, jako zmianę dotyczącą istotnych okoliczności faktycznych, która zmiana skutkowała koniecznością wyrażenia przez sąd ponownej oceny prawnej w pełnym zakresie, w szczególności w zakresie tego, czy przedmiotowy tunel jest trwale związany z gruntem, czy też nie, co w konsekwencji skutkowało zaniechaniem przez sąd własnych ustaleń w powyżej wskazanym zakresie i w konsekwencji oddaleniem skargi złożonej przez A.K. na decyzję organu II instancji. 5.5. Skarżąca kasacyjnie wnosi o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zaskarżonej decyzji WWINB i poprzedzającą ją decyzję PINB, 2) ewentualnie na wypadek, gdyby sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do orzeczenia zgodnie z wnioskiem wskazanym w pkt. I niniejszej skargi, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 5.6. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że posadowienie na gruncie przez skarżącą przedmiotowego tunelu foliowego nie podlega uPb, bowiem tunel ten stanowi zwykłe urządzenie związane z produkcją rolną, a jako taki dla jego wykonania nie potrzebuje pozwolenia na budowę. Ocena dokonana przez sąd pierwszej instancji w tym zakresie jest błędna. Wbrew bowiem przyjętej przez organy i sąd pierwszej instancji ocenie, sposób posadowienia konstrukcji przedmiotowego tunelu nie daje podstaw do twierdzenia, że został on połączony trwale z gruntem. Podnosi się również, że słusznie i konsekwentnie skarżąca wskazuje, że przedmiotowy tunel jest użytkowany czasowo w okresie krótszym od jego trwałości technicznej. 5.7. Następnie w piśmie pełnomocnika skarżącej kasacyjnie z 11 maja 2022 r. wniesiono o rozpoznanie przedmiotowej sprawy na rozprawie. 5.8. W odpowiedzi, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika uczestnika postępowania – D.S. – na skargę kasacyjną wniesiono o: 1) oddalenie "skargi" w całości, 2) zasądzenie od skarżącej na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. D.S. podnosi, że wbrew twierdzeniom skarżącej przedmiotowy tunel foliowy nie może zostać zaliczony jedynie do zwykłego urządzenia rolniczego, bowiem posiada on instalacje oraz nie ma charakteru sezonowego, a ponadto jest trwale związany z gruntem, bowiem jego stabilna konstrukcja wynikająca m.in. z gabarytów opiera się warunkom atmosferycznym. 5.9. W trakcie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wnosił i wywodził, jak we wniesionym środku odwoławczym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. 6.2. Słuszne jest stanowisko sądu pierwszej instancji, wedle którego rozstrzygnięcie WWINB oparte zostało na prawidłowo i dostatecznie wyczerpująco ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy, organ ten właściwie ocenił zgromadzony materiał dowodowy, a także wywiązał się z obowiązków nałożonych nań przepisami art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. W sprawie przeprowadzono dodatkowe postępowanie wyjaśniające, zebrano wszelkie, niezbędne dowody pozwalające wszechstronnie ustalić stan faktyczny sprawy, przeprowadzono kontrolę spornego obiektu, przesłuchano świadków, odebrano wyjaśnienia od właścicieli sąsiednich nieruchomości przedmiotowego obiektu budowlanego, organy oceniały na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność jest udowodniona. WWINB rozpatrując niniejszą sprawę zastosował się przy tym do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroków WSA w Poznaniu z 22 listopada 2018 r. II SA/Po 606/18 i 24 lutego 2021 r. IV SA/Po 1777/20, co do kwestii "trwałego związania z gruntem", prawidłowo stwierdzając, że przedmiotowy tunel foliowy zblokowany podlegał reglamentacji administracyjnej. 6.3. Zarzut z kolei naruszenia przepisu art. 153 Ppsa przez przyjęcie jako wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyrokach WSA w Poznaniu wydanych w sprawach II SA/Po 606/18 i IV SA/Po 1777/20, ma istotne znaczenie dla oceny pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących kwestii zasadności przyjęcia, że przedmiotowy obiekt budowlany ma charakter budowli trwale związanej z gruntem. Przepis art. 153 Ppsa stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Powszechnie przyjmuje się, że od takiej oceny prawnej można odstąpić, np. gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, odmienne od wyjaśnionych w poprzednio wydanym wyroku, lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia, zmienił się stan prawny (zob. wyrok NSA z 28 października 2024 r., I OSK 937/23, LEX nr 3780756). Strona skarżąca kasacyjnie twierdzi, że sąd pierwszej instancji, mimo zasygnalizowania zmiany okoliczności faktycznych nie uzasadnił z jakich względów uważa, że nadal jest związany oceną prawną wyrażoną we wcześniej wydanych wyrokach WSA w Poznaniu. Z takim stwierdzeniem strony skarżącej kasacyjnie nie można się jednak zgodzić, a to już z tego względu, że sąd a quo w zaskarżonym wyroku na s. 20 swego uzasadnienia wyjaśnił, że "działania inwestora polegające na wykonaniu prac służących usunięciu fundamentowania, jakkolwiek mogą być uznane w pewnym zakresie za rozbiórkę części obiektu, to nie doprowadziły do sytuacji, w której w miejsce dotychczasowego obiektu budowlanego (budowli rolniczej) objętego postępowaniem legalizacyjnym powstał inny obiekt, wyłączony spod reżimu Prawa budowlanego, będący zwykłym urządzeniem rolniczym". Jak podkreślił WSA w Poznaniu w wyroku z 24 lutego 2021 r. IV SA/Po 1777/20 "pomimo pewnej zmiany stanu faktycznego organ jest na podstawie art. 153 Ppsa związany wyrokiem WSA w Poznaniu z 22 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Po 606/18 [sąd ten omyłkowo w tym miejscu określił sygn. jako "IV SA/Po 606/18"] "w zakresie, w którym wskazał, że »cecha trwałego związania z gruntem« wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce", gdyż "Sąd ten nie zaakceptował twierdzenia, że w tej sprawie występuje doraźne związanie z gruntem i nie nosi ono cech trwałości". Nie można zatem uznać, że w sprawie miałby dojść do takiej zmiany stanu faktycznego, która dezaktualizowałaby związanie wcześniej wydanymi wyrokami WSA w Poznaniu z 22 listopada 2018 r. II SA/Po 606/18 i 24 lutego 2021 r. IV SA/Po 1777/20. Tym samym, wbrew temu co podnosi się w skardze kasacyjnej, pomimo pewnej zmiany stanu faktycznego organy nadzoru budowlanego były związane na mocy art. 153 Ppsa tak wyrokiem IV SA/Po 1777/20, jak i wyrokiem IV SA/Po 606/18 w zakresie w którym wskazano, że "cecha trwałego związania z gruntem wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce". Chodzi po prostu o to, że cała ta konstrukcja, a nie sam sposób osadzenia jej poszczególnych elementów w gruncie, ma zapewniać stabilność i bezpieczeństwo użytkowania obiektu budowlanego. Zarzut naruszenia art. 153 Ppsa nie jest zatem zasadny. 6.4. Chybiony jest zarzut błędnego zastosowania art. 3 pkt 3 uPb, w którym wytknięto sądowi, że uznał rozpatrywany obiekt za budowlę w rozumieniu tego unormowania. Mając na uwadze stan faktyczny tej sprawy zauważyć należy, że zgodnie z art. 3 pkt 1 uPb obiektem budowlanym jest (1) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, (2) budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz (3) obiekt małej architektury. Nie ulega wątpliwości w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, że ze względu na charakter inwestycji prawidłowo uznano, że jest to budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 uPb. Jak wynika z art. 3 pkt 3 cytowanej ustawy, pojęcie "budowli" obejmuje swoim zakresem każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, taki jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Natomiast, jak powszechnie przyjmuje się w judykaturze, powyższe wyliczenie ma wyłącznie charakter przykładowy i zmierza do bliższego określenia pojęcia "budowla" (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., II OSK 1138/16, LEX nr 2341140). Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie przedmiotowy tunel foliowy nie może zostać zaliczony jedynie do zwykłego urządzenia rolniczego, bowiem posiada on instalacje oraz nie ma charakteru sezonowego, a ponadto jest trwale związany z gruntem, bowiem jego stabilna konstrukcja wynikająca m. in. z gabarytów, użytych materiałów konstrukcyjnych, opiera się warunkom atmosferycznym. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów nadzoru budowlanego a także sądu wojewódzkiego w zaskarżonym wyroku, że trwałość związania z gruntem przedmiotowego tunelu łącznie z jego wymiarami i powierzchnią wskazuje wprost, że w niniejszym przypadku mamy do czynienia z obiektem budowlanych będącym budowlą. W przypadku zaliczenia tunelu jako budowli, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 uPb, żadnego wpływu na tę kwalifikację prawną nie ma jego sezonowe wykorzystywanie, ani brak stałej instalacji wewnętrznych. 6.5. Nie można skutecznie zarzucić sądowi pierwszej instancji błędnej wykładni art. 28 uPb (z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że chodzi o ustęp 1 tego artykułu – uwaga Sądu) oraz art. 30 tej ustawy. Zgodnie z art. 28 ust. 1 uPb, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy. Natomiast przepisy art. 29 i 30 uPb określają przypadki, w których pozwolenie na budowę nie było wymagane, a w jakich sytuacjach należało dokonać zgłoszenia właściwemu organowi. Tym samym obowiązek posiadania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia właściwemu organowi, wynika z brzmienia art. 29 i art. 30 uPb. Na gruncie powołanych przepisów przyjąć należy, że przedmiotowy tunel foliowy zblokowany, z uwagi na swoją konstrukcję i przeznaczenie, w sposób oczywisty jest budowlą dla potrzeb rolnictwa. Nie jest to tymczasowy obiekt budowlany, nietrwale związany z gruntem, w rozumieniu art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 uPb. Jego istnienie w określonym miejscu, konstrukcja i cykliczne, sezonowe wykorzystywanie stanowi wystarczająca podstawę dla takiego uznania. Stan faktyczny wskazuje jednoznacznie na to, że wbrew temu co podnosi się w skardze kasacyjnej, brak jest również podstaw, aby tunel kwalifikować jako zwykłe urządzenie rolnicze; przedmiotowy obiekt nie jest bowiem zwykłym tunelem foliowym, który by można było uznać za urządzenie rolnicze wyłączone spod reglamentacji administracyjnej, co przesądził już WSA w Poznaniu w wyroku z 22 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Po 606/18, a którego oceną prawną tutejszy Sąd – jak wskazano już wyżej wskazano – jest związany. Ponadto, żadnego wpływu na tę kwalifikację prawną nie ma jego sezonowe wykorzystywanie ani brak instalacji wewnętrznych (za wyjątkiem rozbieralnej instalacji wodociągowej). 6.6. Analogicznie ocenić należy jako nieskuteczny zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 i 4 uPb. Zasadnie organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa przedmiotowego tunelu foliowego o wskazanych na wstępie parametrach i opisanej konstrukcji wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Argumenty przemawiające za tym poglądem zostały przedstawione w uzasadnieniach wydanych przez organy administracji rozstrzygnięć, z uwzględnieniem wiążących je wyroków WSA w Poznaniu z 24 lutego 2021 r., IV SA/Po 1777/20, oraz z 22 listopada 2018 r., II SA/Po 606/18. W realiach niniejszej sprawie zasadnie zaistniały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki obiektu. Nakaz ten znajduje oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że art. 48 ust. 1 i 4 uPb zostały nieprawidłowo zastosowane. 7.1. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. 7.2. Jednocześnie oddalono wniosek D.S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż żaden przepis Ppsa, w szczególności jej art. 203 i art. 204, nie stwarza podstaw do orzeczenia w tym zakresie na rzecz uczestnika postępowania. Obowiązuje w tym aspekcie ogólna reguła z art. 199 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło