II SA/Gl 484/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Asesor WSA Tomasz Dziuk, Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Pismem z dnia 25 marca 2021 r. K. K. (dalej jako: skarżąca), wniosła skargę na decyzję Wojewody Śląskiego z [...] r. nr [...], w przedmiocie wymeldowania. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym: W dniu 2 czerwca 2020 r., "A" Spółka Cywilna (dalej jako: "wnioskodawca"), złożyła wniosek o wymeldowanie skarżącej z miejsca pobytu stałego, Al. [...] w C. wskazując, że skarżąca nie zamieszkuje pod tym adresem od dłuższego czasu. Po uzyskaniu wyjaśnień skarżącej oraz członków jej rodziny, a także mieszkańców budynku Al. [...] w C., Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 ze zm. ), orzekł o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał przede wszystkim, że ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego i nie może rozstrzygać o statusie prawnym danego lokalu czy jego sytuacji właścicielskiej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym z zeznań ojca skarżącej wynikało, że skarżąca wraz z dziećmi od kilku lat zamieszkuje u ojca, a nie w lokalu przy Al. [...]. Z informacji uzyskanych od innych lokatorów tego budynku wynika, że skarżąca nie mieszka w tym lokalu od kilku lat. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że zasadne było wydanie decyzji o wymeldowaniu. Po rozpoznaniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda Śląski zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu. W uzasadnieniu podkreślił charakter instytucji zameldowania i wskazał, że centrum życiowe skarżącej nie znajduje się w lokalu przy Al. [...], w związku z czym zasadne było wydanie decyzji o jej wymeldowaniu. Organ podniósł, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje to, że skarżąca w przedmiotowym lokalu przechowuje swoje rzeczy. Wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy świadczy o tym, że od dłuższego czasu skarżąca nie zamieszkuje w tym lokalu, a jako adres korespondencyjny w innych postępowaniach podała adres swoich rodziców, u których aktualnie mieszka wraz z dziećmi. Organ podkreślił również, że instytucja zameldowania nie służy ochronie posiadania, a jedynie potwierdza określony stan faktyczny. Dodał, że gdy w przyszłości skarżąca na drodze postępowań sądowych odzyska posiadanie przedmiotowego lokalu i w nim zamieszka, organy będą miały obowiązek zameldowania jej w tym lokalu. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła organowi w szczególności naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm., dalej jako: k.p.a.) poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i zaniechanie przeprowadzenia oględzin przedmiotowego lokalu dla potwierdzenia okoliczności podnoszonych przez skarżącą oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów dotyczących okresu, w jakim skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Zarzuciła też organowi naruszenie art. 35 u.e.l. poprzez jego wadliwe zastosowanie w sytuacji, w której nie zaistniały przesłanki do jej wymeldowania. Nadto skarżąca wskazała, że organ bezpodstawnie pominął w swych rozważaniach złożony przez nią do Sądu Rejonowego w C. pozew o przywrócenie posiadania uznając, że pozew ten złożono jedynie "na potrzeby" postępowania w sprawie wymeldowania oraz pominął wcześniejsze wyroki Sądu Rejonowego w C. z których wynika, że skarżąca od dłuższego czasu walczy o swoje prawo do zamieszkania w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Pismem z 29 września 2021 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na to, że wpłynęła skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. Wydz [...] z [...] r., sygn. akt [...], dotyczącego przeniesienia m. in. przez skarżącą własności nieruchomości, w skład której wchodzi przedmiotowy lokal, na rzecz osoby trzeciej. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że powyższe postępowanie dotyczy m. in. praw do lokalu, z którego skarżąca została wymeldowana, i wobec tego powinno stanowić podstawę do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie wymeldowania. Na rozprawie Sąd oddalił wniosek pełnomocnika skarżącej o zawieszenie postępowania. Pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał argumentację zawartą w skardze i podkreślił, że skarżąca nie opuściła lokalu dobrowolnie, w związku z czym nie są spełnione przesłanki do wymeldowania. Pełnomocnik uczestników postępowania wskazał natomiast, że wola zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu nie odnosi się w istocie do skarżącej. Jej wola odnosi się do odzyskania tytułu własności lokalu. Wskazał też, że skarżąca przed wszczęciem postępowania nie podjęła żadnych działań związanych z próbą powrotu do tego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej określonym zakresie Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ wydaje decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Decyzja o wymeldowaniu jest decyzją związaną, nie pozostawiającą organowi żadnego luzu decyzyjnego w przypadku zaistnienia przesłanek do jej wydania. Definicja pojęcia miejsca pobytu stałego znajduje się w art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że decyzja o wymeldowaniu potwierdza jedynie opuszczenie stałego miejsca pobytu przez określoną osobę. Nie kreuje zatem żadnego uprawnienia, ani też w żaden sposób nie ogranicza praw do lokalu, nie będąc związana z prawem własności tego lokalu i nie może służyć ochronie własności czy też posiadania (tak chociażby WSA w Łodzi w wyroku z 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt: III SA/Łd 260/21 oraz WSA w Białymstoku z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt: II SA/Bk 216/21). Brak jest bowiem wymogu, aby miejsce stałego pobytu, czyli centrum życiowe danej osoby znajdowało się w lokalu będącym własnością tej osoby, czy też przez nią wynajmowanym. Ze względu na charakter decyzji o wymeldowaniu, organy przed wydaniem tej decyzji ustalają, czy dana osoba opuściła miejsce stałego pobytu. Według utrwalonego orzecznictwa sadowoadministracyjnego, opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności następuje, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jak wskazał WSA w Lublinie w wyroku z 6 maja 2021 r. "opuszczenie miejsca pobytu stałego musi być trwałe i dobrowolne. Ustalenia organu winny się zatem koncentrować jedynie wokół tego, czy dana osoba opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie i trwale opuściła lokal". WSA w Gorzowie wskazał w wyroku z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt: II SA/Go 520/21, że: "za podstawę przyjęcia, iż dana osoba nie opuściła stałego miejsca zameldowania, nie może być uznane samo oświadczenie zainteresowanej osoby, w którym stwierdza ona, że dane miejsce stanowi nadal jej centrum życiowe. Winno ono być potwierdzone obiektywnymi okolicznościami faktycznymi związanymi z daną sprawą". Wskazać należało, że nie można w kontekście omawianego przepisu utożsamiać zamiaru stałego pobytu z faktycznym stałym pobytem i zamieszkiwaniem. W podsumowaniu stwierdzić należało, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki zastosowania art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Prawidłowo organy ustaliły, że z dowodów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca od kilku lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Powyższe okoliczności wynikają z zeznań świadków, według których wyżej wymieniona nie zamieszkuje w tym lokalu od kilku lat. Zeznania ojca skarżącej zawierają stwierdzenie, że od kilku lat mieszka ona wraz z dziećmi u swoich rodziców. Z zeznań złożonych przez osoby, które zamieszkują budynek, w którym znajduje się przedmiotowy lokal, również wynika, że skarżąca nie zamieszkuje w tym lokalu. W związku z tym, miejscem stałego pobytu skarżącej nie jest lokal przy Al. [...], albowiem całokształt materiału dowodowego wskazuje jednoznacznie, że skarżąca w tym lokalu nie zamieszkuje. Jak już bowiem była o tym mowa wyżej, nie można utożsamiać zamiaru stałego pobytu z faktycznym stałym pobytem i zamieszkiwaniem. Natomiast w kwestii stwierdzenia dobrowolności opuszczenia lokalu, podnieść należało, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca nie podejmowała żadnych czynności zmierzających do ponownego zamieszkania w lokalu przy Al. [...] i to pomimo posiadania wyroków Sądu Rejonowego w C. z [...] r. i [...] r. w przedmiocie ochrony posiadania i oddalenia pozwu o eksmisję. Dopiero na etapie postępowania o wymeldowanie, skarżąca wystąpiła do Sądu Rejonowego w C. z pozwem o przywrócenie posiadania tego lokalu. W związku z powyższym opuszczenie przez skarżącą przedmiotowego lokalu, należało uznać za dobrowolne, w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Mając na względzie stwierdzenie wypełnienia przesłanek zastosowania art. 35 ustawy o ewidencji ludności, organy były zobowiązane do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącej z przedmiotowego lokalu. Ponownie wskazać należało, że decyzja ta jest decyzją związaną, a więc nie pozostawiającą organom luzu decyzyjnego w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek do jej wydania. Pozostałe zarzuty skargi, dotyczące nieprawidłowego prowadzenia przez organy postępowania wyjaśniającego i dokonanej przez nie oceny zgromadzonego materiału dowodowego nie są uzasadnione. Zdaniem Sądu organy prawidłowo i rzetelnie zebrały dowody w sprawie i jednoznacznie ustaliły zaistnienie przesłanek do wydania zaskarżonej decyzji. Skarżąca miała możliwość aktywnego uczestnictwa w czynnościach postępowania i była informowana o tych czynnościach i przysługujących jej prawach i obowiązkach. Odnosząc się do złożonego w dniu rozprawy wniosku pełnomocnika skarżącej o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy objętej skargą nadzwyczajną Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. Wydz. [...] z [...] r., sygn. akt [...], dotyczącego przeniesienia m. in. przez skarżącą własności nieruchomości, w skład której wchodzi przedmiotowy lokal, na rzecz osoby trzeciej, wskazać należy, że wniosek ten nie mógł odnieść skutku. Jak już wskazano, kwestia meldunkowa nie odnosi się do sfery cywilnoprawnej, tj. do własności czy posiadania danego lokalu i w żaden sposób nie tworzy praw z tą sferą związanych. Jest jedynie urzędowym potwierdzeniem określonego stanu faktycznego. "Żaden szczególny przepis nie uzależnia wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym" (tak WSA w Gdańsku w wyroku z 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt: III SA/Gd 1186/20). Ze względu zatem na to, że rozstrzygnięcie pozwu o przywrócenie posiadania, czy też wyżej wymienionej skargi nadzwyczajnej, nie stanowią zagadnienia wstępnego w postępowaniu meldunkowym, wniosek o zawieszenie na tej podstawie postępowania należało oddalić. Z powyższych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami - na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.