II OZ 877/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 października 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 908/21 o odrzuceniu skargi B. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 4 października 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 908/21, odrzucił skargę B. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL skarżącego, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Ponadto, odrębnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 6 sierpnia 2021 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi. Sąd wskazał, że przesyłkę zawierającą ww. wezwania doręczono skarżącemu pod adresem podanym w skardze, w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej: "p.p.s.a."). Wyjaśnił, że przesyłka została wysłana do skarżącego w dniu 10 sierpnia 2021 r., po raz pierwszy była awizowana w dniu 12 sierpnia 2021 r. Awizo informujące o możliwości odbioru przesyłki w terminie 7 dni w Urzędzie Pocztowym listonosz umieścił w drzwiach adresata. Kolejna próba doręczenia przesyłki sądowej miała miejsce w dniu 20 sierpnia 2020 r. Z uwagi na nieobecność adresata pozostawiono kolejne zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej i o terminie do jego odbioru (awizo). Wobec nie podjęcia przez adresata, w zakreślonym do odbioru terminie, awizowanej przesyłki operator pocztowy zwrócił ją do nadawcy - WSA w Szczecinie, w dniu 30 sierpnia 2020 r. W ocenie Sądu, skuteczne doręczenie wezwań sądowych nastąpiło w dniu 26 sierpnia 2021 r. Stąd też termin 7 dni, zakreślony skarżącemu do uzupełnienia numeru PESEL i do uiszczenia opłaty od skargi, upłynął w dniu 2 września 2021 r. (czwartek). Skarżący nie odpowiedział na wezwania sądowe. W związku z powyższym, Sąd, mając na uwadze przepisy art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., odrzucił skargę, przyjmując za podstawę prawną art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył B. K., podnosząc, że "listonosz nawet nie zostawiła "awizo" w skrzynce pocztowej, aby można było odebrać pismo sądowe na Poczcie". Wskazał, że w dniu 14 października 2021 r. "przeprowadzono rozmowę z Naczelnikiem Poczty Polskiej przy ul. S. [...] w G. i wyjaśniono, że faktycznie listonosz popełniła rażący błąd w ten sposób, że m.in. nie zostawiła, "awizo" w skrzynce pocztowej – chociaż tak naprawdę to zawsze jest ktoś w mieszkaniu przy ul. A. [...] w G.". Zaznaczył też, że należy wyjaśnić poprawność zaadresowania przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który przewiduje odrzucenie skargi, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Natomiast zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, tj. nie zawierała, jako pierwsze pismo w sprawie numeru PESEL, a także brakiem fiskalnym, bowiem nie uiszczono wraz z jej wniesieniem wpisu sądowego. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącego do uzupełnienia tych braków, zakreślając siedmiodniowy termin na wykonanie wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Pisma wzywające do uzupełnienia ww. braków zostały skarżącemu doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. Z adnotacji uczynionych na kopercie i potwierdzeniu odbioru wynika, że warunki wynikające z treści art. 73 p.p.s.a., do uznania przesyłki za doręczoną zostały spełnione. Skutek doręczenia przesyłki nastąpił w dniu 26 sierpnia 2021 r. Wyjaśnić trzeba, że dla zaistnienia skutków procesowych czynności doręczenia istotne jest wyłącznie stworzenie adresatowi możliwości zapoznania się z pismem procesowym, co odbywać się będzie poprzez prawnie skuteczne doręczenie mu pisma (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. [red.] R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2019, str. 479). Instytucja fikcji doręczenia z art. 73 p.p.s.a. sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, mimo gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Strona miała jednakże możliwość odbioru przesyłki, ale z niej nie skorzystała. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041), potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Adnotacje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korzystają więc z domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego i może je podważyć tylko wskazanie okoliczności obalających to domniemanie, w szczególności złożenie reklamacji, która uwzględnia wadliwość doręczenia przesyłki. Na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje adnotacja o dwukrotnym awizowaniu przesyłki, a także poświadczenie, że adresat nie podjął awizowanej przesyłki z placówki pocztowej w terminie i przesyłkę zwrócono z tego powodu nadawcy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika także, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym G. [...] umieszczono w drzwiach adresata w dniu 12 sierpnia 2021 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mogły zatem w tym zakresie odnieść skutku argumenty zażalenia o braku "awiza" w skrzynce pocztowej – umieszczono je bowiem, jak wyżej zaznaczono, w drzwiach. Skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych dowodów (w tym np. złożonej oficjalnie (pismem) reklamacji, wyników postępowania reklamacyjnego), które prowadziłby do ewentualnego obalenia domniemania prawdziwości zapisów znajdujących się na przesyłce zwróconej do Sądu I instancji. Takim dowodem nie jest gołosłowne oświadczenie, iż w dniu 14 października 2021 r. została przeprowadzona rozmowa z Naczelnikiem Urzędu Pocztowego. Z akt sprawy wynika również, że przesyłka została wystosowana na prawidłowy adres do korespondencji. Tym samym uznać należy, że nie podważono domniemania o skutecznym doręczeniu przesyłki w wyniku tzw. fikcji doręczenia. Prawidłowo zatem Sąd I instancji stwierdził, że skoro w zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braku formalnego i fiskalnego skargi, to skargę tę należało odrzucić. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.