III SA/Gl 376/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w C. z [...] r. nr [...] o obniżeniu R. J. (dalej określanemu jako policjant lub skarżący) dodatku służbowego do kwoty 604 złote na czas nieokreślony poczynając od 1 marca 2020r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Komendant Miejski Policji w C. [...] r. wydał Orzeczenie Nr [...], w którym uznał policjanta winnym popełnienia 2 przewinień dyscyplinarnych, polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej, tj. czynów określonych w art. 132 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 161) oraz wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Po rozpoznaniu wniesionego policjanta odwołania Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach Orzeczeniem Nr [...] z [...] r. uchylił zaskarżone orzeczenie w zakresie zarzutu oznaczonego nr 1 - dot. niewykonania w trakcie służby w dniu 17 sierpnia 2018 r. polecenia przełożonego - i uniewinnił w tym zakresie obwinionego, w pozostałej natomiast części, w tym wymierzającej karę dyscyplinarną nagany, organ II instancji orzekł o utrzymaniu zaskarżonego orzeczenia w mocy. Komendant Miejski Policji w C., uwzględniając przepisy § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm., dalej określanego w skrócie jako rozporządzenie z 2001 r.) Rozkazem Personalnym Nr [...] z [...] r. obniżył policjantowi dodatek służbowy przyznany na czas nieokreślony o 20% dotychczas otrzymywanej stawki, tj. do kwoty 604,- zł. miesięcznie, z dniem 1 marca 2020 r. Od powyższego rozkazu personalnego odwołał się policjant uznając że kwestionowane orzeczenie jest co najmniej przedwczesne, bowiem zaskarżył do sądu administracyjnego orzeczenie o ukaraniu go karą dyscyplinarną. Ponownie rozpoznając sprawę Komendant Wojewódzki Policji podkreślił, że regulacja § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia z 2001 r., godnie z którą w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu, a przepisy § 8 ust. 5-8 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6. Z kolei w myśl § 8 ust. 8 pkt 1 przywołanego aktu prawnego, dodatek funkcyjny obniża się w granicach od 20 do 50% otrzymywanej stawki, w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną. Zatem w sytuacjach przewidzianych w § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia z 2001 r. obniżenie dodatku jest obligatoryjne. Ustawodawca nie przewiduje przy tym żadnych wyjątków od obowiązku zastosowania takich sankcji finansowych. W konsekwencji, skoro policjant został ukarany dyscyplinarnie, co jest okolicznością niesporną, to organ pierwszej instancji był zobligowany do obniżenia mu dodatku. Przy czym uczynił to w najniższym przewidzianym prawem wymiarze 20%. Policjant zaskarżył opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jej uchylenia w całości, a także uchylenia rozkazu personalnego organu pierwszej instancji i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. poprzez przedwczesne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji o obniżeniu dodatku służbowego skarżącego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jego obrońca, korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 135f ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, w dniu 6 czerwca 2019 roku złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie skarżącego, oddalony postanowieniem z [...] roku. Postanowienie to skarżący odebrał w 2 lipca 2019 roku. Postanowienie zostało zaskarżone w ustawowym terminie w 5 lipca 2019 roku. Mimo to, organ I instancji już w dniu [...] roku, zakończył postępowanie i wydał orzeczenie. Organ Il instancji w ogóle nie dopatrzył się w takim rozstrzygnięciu żadnych uchybień. W dalszej części uzasadnienia skarżący także odnosił się do przebiegu postępowania dyscyplinarnego. Na rozprawie w niu9 września 2020 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że orzeczenie o ewentualnym obniżeniu skarżącemu dodatku służbowego mogłoby być wydane dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie II SA/Gl 911/19 oddalającego skargę skarżącego od orzeczenia dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach wniósł o jej oddalenia podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zaznaczył także, że zgodnie bowiem z art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 pozo 568 ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach administracyjnych, sądowych i sądowoadministracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Terminy te rozpoczęły swój bieg dopiero z dniem 23 maja 2020 r. na mocy art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. 2020 poz. 875). Skarga nadkom. R. J. w tej sytuacji została wniesiona w ustawowym terminie i jako taka winna zostać merytorycznie rozpatrzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm., dalej określanej skrótem P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach utrzymująca w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w C. o obniżeniu skarżącemu dodatku służbowego do kwoty 604 zł , a w istocie o 20% poczynając do 1 marca 2020 r. Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia z 2001 r. Zgodnie z art. 104 ust. 3 ustawy o Policji na stanowiskach innych niż wymienione w ust. 2 (czyli kierowniczych i samodzielnych stanowiskach) policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymywać dodatek służbowy. Stosownie do art. 104 ust. 6 ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość dodatków do uposażenia, o których mowa w ust. 1-4, uwzględniając ich rodzaj i charakter, przesłanki przyznawania lub podwyższania na stałe lub na czas określony, warunki obniżania lub cofania oraz stanowiska uprawniające do dodatku funkcyjnego. Na podstawie wskazanego wyżej upoważnienia zostało wydane rozporządzenie z 2001 r. Uzależnia ono przyznanie dodatku służbowego oraz jego wysokość od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). Dodatek służbowy może być podwyższany na stałe lub na czas określony związku z powierzeniem policjantowi nowych lub dodatkowych zadań bądź obowiązków służbowych na innym stanowisku, a także za wzorową służbę (§ 9 ust. 4 rozporządzenia). Natomiast zgodnie z § 9 ust. 5 rozporządzenia, w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu, zaś przepisy § 8 ust. 5-8 (dotyczące dodatku funkcyjnego) stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 6, określającego sytuacje w których cofa się dodatek służbowy. Zgodnie z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia mającego odpowiednie zastosowanie do dodatku służbowego, dodatek funkcyjny obniża się w granicach od 20 do 50% otrzymywanej stawki w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań lub czynności służbowych, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną. Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z w sprawie o sygn. akt I OSK 2325/15 stwierdził, ze Prawodawca stanowiąc w § 9 ust. 5 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., że dodatek służbowy podlega obniżeniu w szczególnie uzasadnionych przypadkach, odesłał jednocześnie do odpowiedniego stosowania § 8 ust. 5-8 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. Regulacja zawarta w § 8 ust. 5-8 dotyczy dodatku funkcyjnego. Oczywistym zatem jest, że w sprawach dotyczących dodatku służbowego powyższe unormowanie odnoszące się do odrębnego świadczenia, to jest dodatku funkcyjnego, nie może mieć bezpośredniego zastosowania. Możliwe jest natomiast odpowiednie stosowanie tego unormowania, dzięki odesłaniu zawartemu w § 9 ust. 5 rozporządzenia z 2001 r. Taki zabieg jest dość często stosowany w praktyce legislacyjnej. Pozwala on na uniknięcie powtarzania takich samych warunków, które z założenia mają odnosić się do różnych, odrębnych instytucji prawnych. Zawarte w § 9 ust. 5 rozporządzenia z 2001 r. odesłanie do odpowiedniego stosowania § 8 ust. 5-8 rozporządzenia oznacza, że szczególnie uzasadnionymi przypadkami są stany wyszczególnione w tych ostatnio wymienionych przepisach. Zatem przypadkami powodującymi obniżenie dodatku służbowego są: naruszenie dyscypliny służbowej, nienależyte wywiązywanie się z obowiązków służbowych, nienależyta realizacja zadań i czynności służbowych, a także zmiana zakresu obowiązków służbowych, warunków służby bądź ustanie innych przesłanek, które uzasadniały przyznanie przedmiotowego dodatku w dotychczasowej wysokości. Przy próbie odmiennej interpretacji regulacji zawartej w § 9 ust. 5 rozporządzenia z 2001 r. należałoby przyjąć, że dodatek służbowy obniża się zarówno w niezdefiniowanych "szczególnie uzasadnionych przypadkach", jak też we wszystkich stanach wyszczególnionych w § 8 ust. 5-8 rozporządzenia. Takie odczytywanie sensu przedmiotowego unormowania nie jest jednak uzasadnione. NSA zaznaczył także, że w § 8 ust. 8 rozporządzenia z 2001 r., który to przepis miał zastosowanie w niniejszej sprawie, posłużono się zwrotem "dodatek obniża się". Oznacza to, że decyzje w tym zakresie mają charakter związany. Nie są one podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Tym samym organy Policji nie mają żadnej możliwości odstąpienia od wykonania dyspozycji przedmiotowej normy w razie stwierdzenia stanu faktycznego w niej opisanego. W konsekwencji, skoro skarżący został ukarany karą nagany, za naruszenie dyscypliny służbowej w czasie służby, a orzeczenie uzyskało przymiot ostateczności, to organ pierwszej instancji był zobligowany do obniżenia mu dodatku służbowego. Przy czym organ zastosował najniższy możliwy wymiar. Zatem trudno w tym zakresie przyjąć, że przekroczył granice uznania administracyjnego. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że wyrokiem z 4 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 911/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącego na orzeczenie dyscyplinarne. Zatem nadal funkcjonuje ono w obrocie prawnym Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2018 r. w sprawie I OSKK 2836/17 oraz poprzedzający go wyrok WSA w Olsztynie z 19 września 2017 r. zapadły na tle innego stanu faktycznego. Zgodnie z którym sąd administracyjny uchylił uprzednio wydane orzeczenie dyscyplinarne. W konsekwencji sad rozpoznający sprawę dotyczącą obniżenia dodatku służbowego uznał, że zaistniały w tej sytuacji podstawy do wznowienia postępowania w przedmiocie obniżenia dodatku. Mając to na uwadze należy stwierdzić, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji organ orzekający – dysponując wiedzą dotyczącą wydania wobec skarżącego orzeczenia dyscyplinarnego stwierdzającego naruszenie przez niego dyscypliny służbowej w czasie służby oraz orzeczenia dotyczącego wymierzenia mu za ten czyn kary dyscyplinarnej – miał uzasadnioną podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia o obniżeniu skarżącemu dodatku służbowego. Kontrolując zaskarżone decyzje w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że przy wyborze proporcji obniżenia skarżącemu dodatku służbowego (najniższej z możliwych) organy kierowały się stopniem zawinienia skarżącego przy popełnianiu zarzucanego mu w orzeczeniu dyscyplinarnym czynu, wysokością wymierzonej mu kary, dotychczasowym przebiegiem służby. Odnosząc się do zarzutów skargi i ich uzasadnienia zauważyć należy, że w istocie nie dotyczą one sprawy o obniżenie wysokości dodatku służbowego lecz odnoszą się do postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec skarżącego. Wobec powyższego skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalono.