VIII SA/Wa 566/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi P. P. na wezwania Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] kwietnia 2021r. znak [...] i z [...] maja 2021r., znak: [...] oraz [...] w przedmiocie złożenia korekty postanowił: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić P. P. kwotę [...] zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. P. P. (dalej: "skarżąca") [...] maja 2021r. (drogą mailową) i [...] maja 2021r. drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd"), za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "Naczelnik US", "organ podatkowy") z tożsamymi skargami na bezprawne i bezpodstawne wezwania do złożenia korekty nr: [...],[...] i [...] oraz bezczynność i przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa, w sprawie niedokonania korekty przez Urząd Skarbowy przez okres 3 lat PIT za 2018r. oraz okres 2 lat PIT za 2019r. Skarżąca postawiła przy tym zarzuty naruszenia: - art. 155 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie, iż organ musi wezwać podatnika, gdy tymczasem może to uczynić ale nie musi, szczególnie jeżeli jest to uciążliwe dla strony lub strona ze względów zdrowotnych nie może tego uczynić - co w przypadku skarżącej jest uzasadnione ze względu na zagrożoną ciążę. Tymczasem organ wzywa do osobistego stawiennictwa choć strona może zgodnie z art. 155 § 1 złożyć wyjaśnienia na piśmie lub drogą elektroniczną - obie te formy zostały zastosowane, co jednak nie odpowiada Urzędowi Skarbowemu; - łamanie art. 225 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez łamanie obowiązku przeciwdziałania ograniczaniu prawa do składania skarg i wniosków. Zgodnie bowiem z art. 225 § 1 nikt nie może być narażony na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu złożenia skargi lub wniosku albo z powodu dostarczenia materiału do publikacji o znamionach skargi lub wniosku, jeżeli działał w granicach prawem dozwolonych - tymczasem strona cały czas ponosi dodatkowe koszty poprzez konieczność składania korekt. Zgodnie z § 2 organy państwowe, organy jednostek samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy organizacji społecznych są obowiązane przeciwdziałać hamowaniu krytyki i innym działaniom ograniczającym prawo do składania skarg i wniosków lub dostarczania informacji – do publikacji - o znamionach skargi lub wniosku - tymczasem zdaniem skarżącej Urząd Skarbowy cały czas "mści się", i dąży do tego, aby skarżąca siedziała cicho, bo wie, że Urząd nie funkcjonuje zgodnie z przyjętymi standardami; - tworzenie własnych przepisów prawa przez pracowników oraz łamanie standardów i przepisów obowiązujących pracowników organów podatkowych; - prowadzenie postępowania w sposób nieprawidłowy; - rażące naruszenie art. 274 Ordynacji podatkowej, który to przepis mówi o postępowaniu w przypadku stwierdzenia błędów w deklaracji podatkowej. Przytaczając art. 274 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, skarżąca wskazała, iż omyłka z wpisaniem nazwy miejscowości w miejsce ulicy jest oczywista dla organu, bo prawidłowo adresuje on korespondencję do skarżącej, a więc adres zamieszkania jest organowi znany i nie wymaga dodatkowych wyjaśnień, to samo kwota dochodu w PIT ZG za 2019 r. zawierająca błąd rachunkowy, pomniejszający go o [...]zł, więc nie ulega wątpliwości, że kwota ta jest nieporównywalnie niższa od [...]zł i korekta tego błędu leży w obowiązku organu podatkowego, zaś przytaczając pkt 2 art. 272 § 1 Ordynacji podatkowej, skarżąca wskazała, iż wezwaniu dotyczącym PIT ZG 2019 r. organ nie wskazał co budzi jego wątpliwości, czy to pesel, nazwisko, czy kwota dochodu, skarżąca może się tylko domyślać, że chodzi o dochód. To samo tyczy się wezwania sygn. [...], gdzie organ podatkowy nie określił, które dane adresowe budzą jego wątpliwości oraz nie wzywał do złożenia podpisu, dlatego strona skarżąca znów musiała snuć domysły o co chodzi, stąd kolejne braki; - nadinterpretowanie i nadużywanie art. 274a Ordynacji podatkowej. Przepis określa czynności organu podatkowego w razie stwierdzenia uchybień w deklaracji lub sprawozdaniu finansowym. Przywołując brzmienie art. 274a § 1 Ordynacji podatkowej skarżąca wskazała, iż wyraz może to nie to samo co musi. Przytaczając zaś brzmienie art. 274a § 2 Ordynacji podatkowej wskazała, iż Urząd Skarbowy sam ma problem ze wskazaniem, które dane są wątpliwe i czego nie czyni z należytą starannością; - dopuszczenie się bezczynności i przewlekłości w myśl art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 272 Ordynacji podatkowej. Przywołując art. 35 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, skarżąca wskazała, że organ zna adres skarżących. Dodała, iż w tym samym przepisie czytamy, że organ ma miesiąc na prowadzenie postępowania, a więc Urząd Skarbowy korektę PIT- 36 za 2020r. powinien zrobić do [...] marca 2021r., korektę PIT ZG oraz PIT-36 za 2019r. do [...] marca 2020r., a korektę PIT-36 za 2018r. do [...] kwietnia 2019r. Nie ulega więc wątpliwości, że czynności sprawdzające nie miały miejsca w ogóle w roku 2019 i 2020, gdyż strona skarżąca w piśmie z dnia [...] kwietnia wysłanym do organu sama błędy w PIT-ach wskazała; - narażanie skarżących na ponoszenie dodatkowych kosztów, gdyż wysłanie PIT za pośrednictwem operatora pocztowego kosztuje [...] zł. Wobec powyższych zarzutów skarżąca wystąpiła o: 1) natychmiastowe wydanie korekt PIT-36 za 2020r. oraz PIT-36 i PIT ZG za 2019r. przez pracowników Urzędu Skarbowego w S.; 2) zwolnienie z kosztów postępowania zgodnie z obowiązującym prawem; 3) zasądzenie kosztów postępowania od Urzędu Skarbowego w S.; 4) wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec wszystkich osób, które dopuściły się zaniedbań, w szczególności wobec pracowników: P. W.- [...] oraz M. D.; 5) zasądzenie odszkodowania dla skarżących, którzy narażani są na ciągłe ponoszenie dodatkowych kosztów przez Urząd Skarbowy w S. oraz straty moralne w wysokości [...]zł. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na jej niedopuszczalność z uwagi na wniesienie pisma, które można uznać za ponaglenie w dniu [...] maja 2021 r. oraz wniesienie skargi drogą mailową w dniu [...] maja 2021 r i za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu [...] maja 2021 r. Powyższe sprawiło, iż organ nie miał możliwości udzielenia odpowiedzi na ponaglenie przed wniesieniem skargi. W przypadku nie uwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wniósł o jej oddalenie. Wskazał jednocześnie, iż [...] marca 2021r. do Urzędu Skarbowego w S. wpłynął wniosek skarżącej o wydanie zaświadczenia zagranicznego organu podatkowego do zeznania podatkowego dotyczącego podatku dochodowego za 2020 rok skarżącej oraz jej męża B. P.. Zeznanie złożone przez wnioskujących drogą elektroniczną [...] lutego 2021 r. i z przyczyn niezależnych od organu wpłynęło do Urzędu w dniu [...] marca 2021r. Po obsłudze zeznania podatkowego w systemach informatycznych, [...] marca 2021r. Naczelnik US wystawił żądane zaświadczenie, które zostało odebrane [...] marca 2021r. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] (doręczonym [...] kwietnia 2021 r.) organ podatkowy w wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających wezwał skarżącą oraz jej męża do złożenia korekty zeznania podatkowego PIT-36 za 2020 r. w formie elektronicznej lub papierowej w związku z błędnymi danymi adresowymi. W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca wystąpiła ze skargą do urzędu skarbowego na pracownika ([...] P. W.- [...]), która zdaniem skarżącej bezpodstawnie wysyła wezwanie do złożenia korekty zeznania z 2020r. Na przesłanym jako załącznik do powyższej skargi wydruku dokumentu elektronicznego PIT-36 za 2020 brak było podpisu podatnika lub małżonka. Nie poprawiono też adresu P. P. (podmiotu związanego). Istniała jedynie poprawa adresu po stronie podmiotu głównego tj. B. P. z podpisem skarżącej. W związku z powyższym, [...] maja 2021r. ponownie wygenerowano wezwanie do usunięcia braków bądź złożenia korekty za 2020 rok w formie elektronicznej z prawidłowymi danymi adresowymi oraz do skorygowania danych adresowych w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2019 r. W piśmie z dnia [...] lipca 2021 r. skarżąca sprecyzowała przedmiot skargi, wskazując na notoryczne i nagminne wzywanie przez Urząd Skarbowy w S. do złożenia korekt PIT-ów, w których pojawiły się oczywiste błędy, które powinny być skorygowane przez organ podatkowy. Działanie organu wygenerowało zbędne koszty, a organ odmawia zapłacenia odszkodowania ze Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "ppsa"), skargi zawarte w piśmie skarżącej zostały rozdzielone i podlegają rozpoznaniu przez Sąd pod odrębnymi sygnaturami. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Z uwagi na powyższe skarga w niniejszej sprawie została po sporządzeniu odpisu skargi zarejestrowanej pod sygnaturą VIII SAB/Wa 27/21, zarejestrowana pod sygnaturą akt VIII SA/Wa 566/21. Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 3 § 2 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3), inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6), akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w myśl ar. 3 § 3 ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie zaś do treści art. 274 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020r., poz. 1325 ze zm.) w razie stwierdzenia, że deklaracja zawiera błędy rachunkowe lub inne oczywiste omyłki bądź że wypełniono ją niezgodnie z ustalonymi wymaganiami, organ podatkowy w zależności od charakteru i zakresu uchybień: 1) koryguje deklarację, dokonując stosownych poprawek lub uzupełnień, jeżeli zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu podatku albo kwoty nadwyżki podatku do przeniesienia lub wysokości straty w wyniku tej korekty nie przekracza kwoty [...]zł; 2) zwraca się do składającego deklarację o jej skorygowanie oraz złożenie niezbędnych wyjaśnień, wskazując przyczyny, z powodu których informacje zawarte w deklaracji podaje się w wątpliwość. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić przede wszystkim należy, że sąd administracyjny rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został zaś określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych zawarty jest w powołanych wyżej przepisach art. 3 § 2, § 2a i § 3 ppsa. W ocenie Sądu niniejsza sprawa, zainicjowana skargą skarżącej na wezwania Naczelnika US w S. z [...] kwietnia 2021 r. i z [...] maja 2021r. nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Wezwania te, wystosowane do skarżącej na podstawie art. 274 § 1 Op do dokonania wskazanych w tych wezwaniach korekt zeznań PIT – 36 za 2019 i 2020r., tzn. czynności organu podejmowanych w ramach postępowania uregulowanego w dziale V Op (Czynności sprawdzające), nie stanowią żadnego z aktów wymienionych w treści art. 3 § 2 ppsa. Nie mieszczą się także w zakresie wskazanym w art. 3 § 2a i § 3 ppsa. Wprawdzie w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa wskazano inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jednak z zakresu tej kontroli wyłączone zostały akty lub czynności podejmowanie w ramach postępowania określonego m.in. w dziale V Ordynacji podatkowej. Wskazać zatem należy, iż Sąd w ramach przyznanych mu kompetencji pozbawiony został możliwości dokonania oceny zasadności wystosowania wskazywanych przez skarżącą wezwań do dokonania korekty zeznań podatkowych. Podobnie, jak wynika z przywołanych wyżej przepisów nie leży w kompetencji sądu administracyjnego sprawowanie nadzoru nad pracownikami organów podatkowych, czego domaga się skarżąca zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec pracowników, którzy dopuścili się zaniedbań oraz zasądzenia odszkodowania, które stanowiłoby naprawienie szkody polegającej na narażaniu na ponoszenie dodatkowych kosztów i starty moralne, a zatem naprawienie szkód wywołanych działaniem pracowników organu podatkowego. Nadzór nad prawidłowością wykonywanych przez pracowników organów podatkowych zadań sprawują te organy we własnym zakresie przez uprawnione do tego osoby. Żądanie naprawienia ewentualnych szkód możliwe jest w właściwym trybie przez sądem powszechnym. W konsekwencji uznać należy, iż skarga w nieniniejszej sprawie wykracza poza kognicję Sądu. Jest zatem niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie skarżącej uiszczonego bez wezwania Sądu wpisu od skargi (pkt 2 sentencji) Sąd postanowił zaś na mocy art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.