III SA/Kr 549/21

WyrokWSA w Krakowie2021-10-05

Skład orzekający: Ewa Michna, Renata Czeluśniak, Hanna Knysiak-Sudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, sprawująca opiekę nad niepełnosprawną matką i ojcem, spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, biorąc pod uwagę fakt, że posiada czworo rodzeństwa i otrzymuje specjalny zasiłek opiekuńczy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły brak związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a koniecznością sprawowania opieki nad matką. Świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które z powodu sprawowania stałej, codziennej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny zaprzestają aktywności zawodowej, a nie jako zastępcze źródło dochodu. Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła konieczności stałej obecności w domu rodziców i możliwości sprawowania opieki przez pozostałe dzieci.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, która ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a opieką, mimo że matka skarżącej posiadała orzeczenie o niepełnosprawności powstałej po 49. roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 38/13 mógł podważać podstawę odmowy, to jednak brak było związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a opieką, a matka skarżącej nie wymagała stałej opieki. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy proceduralne i materialne, w tym niewłaściwe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz brak uwzględnienia możliwości wyboru korzystniejszego świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt III SA/Kr 549/21 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak, WSA Hanna Knysiak-Sudyka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w dniu 5 października 2021 r., skargi L. W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 1 lutego 2021 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, , , skargę oddala., Decyzją z dnia 1 lutego 2021 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2020 r., nr [...] odmawiającą przyznania L. W. (dalej skarżącej) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką skarżącej. Zasadniczo podstawą prawną decyzji organu I instancji był art. 17 ust. 1b z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.) tj. fakt, że niepełnosprawność matki skarżącej powstała po ukończeniu przez nią 49 roku życia. Organ jednocześnie przyznał, że skarżąca otrzymuje przyznany jej zasiłek opiekuńczy na matkę. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia 1 lutego 2021 r. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przyznało wprawdzie, że odmowa świadczenia w oparciu o art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych była niezasadna z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1443) niemniej jednak, zdaniem organu, materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji w aktach sprawy pozwalał ustalić, że nie istniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad matką. Kolegium wskazało, że przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdził, że 80 – letnia matka skarżącej zamieszkała razem ze swoim mężem (również posiadającym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności) ma problemy z sercem, nadciśnieniem tętniczym i kręgosłupem co utrudnia jej poruszanie się. Skarżąca nie była jednak jedynym dzieckiem. Rodzice skarżącej mieli czworo dzieci (trzy córki i syna). Pozostałe dzieci (jak skarżąca podała w oświadczeniu z 17 sierpnia 2020 r.) ze względu na pracę i wychowywanie małych dzieci nie mogły podjąć się opieki nad matką. Organ wskazał, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie dochodu i ubezpieczenia społecznego osobie, która sama nie może sobie tego zapewnić (zaprzestając wykonywania pracy łub jej nie podejmując), gdyż musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim stopniu, który uniemożliwia jej zadbanie o własne potrzeby. W przypadku tych osób czynności związane z opieką mogą być wykonywane po zakończeniu pracy przez opiekuna. Organ podkreślał, że pomimo niepełnosprawności – matka skarżącej jest osobą na tyle sprawną, że nie wymaga stałej opieki. Dodatkowo, zdaniem organu, pozostałe dzieci (rodzeństwo skarżącej) mogło wspomóc skarżącą finansowo lub też w niektórych czynnościach. W wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze na powyższą decyzje, skarżąca zarzuciła: - błędne zastosowanie przepisu art. 17 ust. 1 pkt. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez uznanie, że w jej sprawie nie wystąpił związek między rezygnacją lub niepodejmowaniem pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowana opieki nad matką i w rezultacie przyjęcie, że istnieje możliwość podjęcia (przez skarżącą) pracy zarobkowej choćby w minimalnym zakresie bez uwzględnienia, że skarżąca sprawowała stałą, ciągłą i długoterminową opiekę nad obojgiem swoich rodziców niepełnosprawnych w stopniu znacznym, a organ I instancji od 5 lat ustanawiał dla skarżącej (wnioskowane na matkę) prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na kolejne okresy zasiłkowe, na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego pozytywne przesłanki są analogiczne z przesłankami z art. 17 ust. 1 ww. ustawy, które rzutują na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. - niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. h ustawy o świadczeniach rodzinnych i przez to, nieuwzględnienie, że w razie biegu uprawnień do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego oraz aktualnie posiadanego specjalnego zasiłku opiekuńczego, osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń — tego korzystniejszego jak wynika z art. 27 ust. 5 ww. ustawy. Skarżąca wskazała przy tym, że dokonała takiego wyboru poprzez złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne - błędne zastosowanie przepisu art. 23 ust. 4aa ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 107 ust. 1a pkt 1 , oraz ust. 1 b ustaw o pomocy społecznej, poprzez zaakceptowanie nowego dowodu w sprawie, niespełniającego wymogów Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. poz. 1406 z dnia 6 września 2016 r.). tj. rodzinnego wywiadu środowiskowego i tym samym uznanie trybu i sposobu jego wykonania za całkowicie zgodne z ww. rozporządzeniem. - niezastosowanie się do art. 107 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, który na podstawie Rozporządzenia MRPiPS określa m.in. sposób wykonania rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz wzór wymaganego kwestionariusza, obowiązującego na dany moment i odpowiedniego do zakresu wykonywanych czynności. - naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art 8, art. 9, art. 77 §1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, niezgodne z logiką prowadzenie postępowania, wykonanie wywiadu środowiskowego niezgodnie z przepisami, co w konsekwencji prowadziło do wydania rozstrzygnięcia bez uwzględnienia słusznego interesu strony. W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podkreślała, że wykonuje szereg standardowych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego za schorowanych rodziców oraz wiele koniecznych czynności bezpośrednio związanych z chorobami matki tj. higiena osobista (częste mycie i dezynfekcja rąk, ubieranie, kąpanie), prowadzenie rehabilitacji w domu (masaże nóg, okolic kręgosłupa, wcierki z leczniczych i przeciwbólowych maści, odpowiednie/nie obciążające ćwiczenia ruchowe), pełna kontrola nad dawkowaniem silnych leków przeciwbólowych, leków na nadciśnienie tętnicze, na prawidłowe krążenie krwi, nerwicę. Bardzo często dokonuje pomiaru ciśnienia oraz natlenienia krwi (Pulsoksymetr). Dba o prawidłową dietę. W dobie pandemii opieka nad dwiema starszymi i mocno schorowanymi osobami (skarżąca w rzeczywistości opiekuje się równocześnie matką i chorym ojcem - rak prostaty, problem z sercem po zawale, nadciśnienie tętnicze) jest bardzo odpowiedzialna i wymaga od opiekuna dodatkowej siły, wytrzymałości, empatii, a w związku z pandemią dużej uwagi i ostrożności. Z uwagi na to, że rodzice skarżącej od wielu lat posiadają orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. skarżąca zdecydowała się pomagać obojgu niepełnosprawnym - matce oraz ojcu i w związku z tym z konieczności nie podejmuje zatrudnienia, gdyż wykonywanie jakiejkolwiek pracy uniemożliwiałoby w pełni odpowiedzialne i nieprzysparzające dodatkowych problemów, sprawowanie stałej, osobistej, ciągłej i długoterminowej opieki nad obojgiem rodziców. Z tych to powodów organ I instancji skarżąca od 5 lat jest beneficjentką specjalnego zasiłku opiekuńczego (decyzja wydana 22 stycznia 2016 r.) przyznawanego przez organ pomocowy na matkę i to w sytuacji gdy warunki przyznawania takiego świadczenia są bardzo podobne jak brzmienie art. 17 ust. 1 i 1 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie skarżącej w przywołanym przepisie nie występowała żadna inna przesłanka, która obligowałaby organy do poszukiwania wśród pozostałych krewnych skarżącej osób mogących wesprzeć w opiece skarżącą, tak aby skarżąca mogła podjąć pracę zarobkową i np. za zarobione pieniądze wynająć opiekunkę z zewnątrz, jak to starał się (nie wiadomo z jakiego powodu) zasugerować organ odwoławczy. Z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynikało natomiast że: w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego, łub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Przepis ten wszedł do ustawy już w styczniu 2016 roku, ale skarżąca o tym fakcie nie wiedziała, gdyż nie została przez organ pomocowy poinformowana pomimo, że kilkukrotnie w okresie ostatnich 5 lat wnioskowała o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, spełniając jednocześnie przesłanki do uzyskania korzystniejszego świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca dotarła do informacji (m.in. potwierdzonych na stronie Rzecznika Praw Obywatelskich), że po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 38/13 z 21 października 2014 r. uległa zmianie sytuacja prawna opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, a także, że jako opiekun w związku z art. 27 ust. 5 ustawy, ma pełne prawo dokonać wyboru jednego najbardziej korzystnego dla siebie, świadczenia rodzinnego z kilku świadczeń wymienionych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Już w czasie przyjmowania wniosku, zanim jeszcze ruszyło postępowanie administracyjne, pracownicy GOPS kategorycznie stwierdzili, że skarżąca nie ma szans, aby uzyskać wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne i organ w tym zakresie, na pewno, nie wyda pozytywnej decyzji. Skarżąca podkreśliła, że rozumie i podziela potrzebę istnienia instytucji rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz konieczności weryfikowania poprzez wywiad pewnych sytuacji i okoliczności, mogących rzutować na prawo do świadczeń rodzinnych, jednakże nie zgadza się z przeprowadzaniem takiego wywiadu w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami/procedurą, w szczególności dopuszczeniu jeszcze innego dowodu w postaci Oświadczenia składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej. Oświadczenie to, nie wiedzieć czemu i na jakiej podstawie prawnej, podsunął skarżącej do wypełnienia pracownik socjalny podczas przeprowadzanego wywiadu środowiskowego. Oświadczenie jak wskazuje jego tytuł, wypełniane być powinno wyłącznie na wniosek skarżącej, a skarżąca nigdy o to nie wnioskowała, ani nie prosiła ustnie pracownika socjalnego ani pracowników organu pomocowego o możliwości skorzystania i wypełnienia takiego oświadczenia. To Oświadczenie będące dowodem w sprawie ma podstawę w art. 75 § 2 ustawy kodeks postępowania administracyjnego, który brzmi jednoznacznie: " Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywce zeznania. Przepis art. 83 prawo odmowy zeznań i odmowy odpowiedzi na pytania § 3 stosuje się odpowiednio. Skarżąca oświadczyła, że nie neguje niczego co napisała w ww. Oświadczeniu ani tego co powiedziała pracownikowi socjalnemu w czasie prowadzonego wywiadu, lecz podkreśla i nie może zgodzić się z nieprzepisowymi działaniami organu pomocowego i pracownika socjalnego skierowanymi wobec niej, które w rezultacie stały się, uznanymi przez Kolegium, dowodami w sprawie i stanowiły o podjęciu zaskarżonej decyzji. Skarżąca zauważyła, że w przypadku rozpatrywania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, organ I instancji nie miał ustawowego obowiązku wykonania wywiadu środowiskowego. Przepisy przewidują wykonanie wywiadu środowiskowego w stosunku do osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie wtedy, gdy wystąpią wątpliwości dotyczące okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia oraz sprawowaniem faktycznej opieki i wówczas po dokonaniu obowiązkowych czynności proceduralnych (wniosek organu o przeprowadzenie wywiadu i jego zlecenie odpowiedniemu organowi) organ pomocowy mógłby przeprowadzić taki wywiad w celu weryfikacji domniemanych wątpliwości. W aktach sprawy brak było dokumentów potwierdzających wykonanie określonych obowiązkowych czynności z tym związanych, a co więcej organ pomocowy w kwestii przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wykazał w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, że wywiad ten był wykonany bezpodstawnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie ponieważ organy w sposób prawidłowy ustaliły brak związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością opieki nad jej matką. Fakt, że w poprzednich okresach skarżącej przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy, sam w sobie nie jest wiążący w postępowaniu dotyczącym świadczenia pielęgnacyjnego. Każdorazowo bowiem organy mogą ocenić przesłanki przyznawania świadczenia, chociażby nawet poprzednio przyznawane (i niekwestionowane) świadczenia mogłyby zasadniczo przemawiać za pozytywnym rozpatrywaniem kolejnych wniosków. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest ściśle uzależnione od wystąpienia związku przyczynowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną a rezygnacją z wykonywania pracy zarobkowej. Przywołany przepis wprost wskazuje, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej następuje w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje przy tym pojęcia opieki, ale z wymienionego w tym przepisie warunku zaistnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki należy wywieść wniosek, że opieka ta ma charakter stały, codzienny i wykonywana jest przez znaczną część doby przez co uniemożliwia podjęcie/kontynuowanie pracy, choćby w niepełnym wymiarze godzin. Faktem jest, że od momentu opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13 w Dzienniku Urzędowym (Dz. U. poz. 1443), nie została skutecznie przeprowadzona żadna nowelizacja, która w sposób jasny określiłaby warunki przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Ma to o tyle znaczenie, że skarżąca od ponad 5 lat otrzymywała zasiłek opiekuńczy w związku z opieką sprawowaną nad matką (o możliwości starania się o znacznie wyższe świadczenie pielęgnacyjne dowiedziała się przypadkowo za pośrednictwem strony internetowej RPO). Poprzednio obowiązujący stan prawny (tj. przed ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego) w sposób wyraźny wyłączał w przypadku skarżącej możliwość wnioskowania o świadczenie pielęgnacyjne. W konsekwencji oczekiwania na działania ustawodawcy sądy ukształtowały orzecznictwo, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny (a tak zdaje się rozumieć tę zasadę skarżąca), lecz do tych osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu (por. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., I OSK 226/21, wszystkie cytowane orzeczenia sadów administracyjnych są dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Co więcej sądy administracyjne (por. wyrok NSA z 12 października 2021 r. I OSK 491/21) podkreślają, że wpływ na kształtowanie rozwiązań prawnych dotyczących określenia uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego bez wątpienia miało orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zarówno w wyroku z 15 listopada 2006 r., P 23/05, jak i w wyrokach z 18 lipca 2008 r., P 27/07 oraz z 22 lipca 2008 r., P 41/07, Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował jako niekonstytucyjnego warunku obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę a podopiecznym. Wręcz przeciwnie, wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Przez odesłanie do przepisów ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy art. 17 ust. 1 i 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie wskazują krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. W ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w uchwale z 9 grudnia 2013 r., I OPS 5/13 treść omawianych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być uzupełniona przez inne rozumienie zakresu podmiotowego obowiązku alimentacyjnego, niż to wynika z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd uznał, że sam fakt przyznania skarżącej znacznie niższego zasiłku opiekuńczego nie uniemożliwia organom przy późniejszym wniosku poszerzenia zakresu badania zasadności przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy, właśnie z uwagi na finansowanie ze środków publicznych kwoty 1 971 zł, a więc dochodu przekraczającego najniższą emeryturę z ZUS, organy są uprawnione do weryfikacji na ile rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie są związane z faktem braku realnej możliwości sprawowania opieki (poprzez faktyczne czynności opiekuńcze lub ich finansowanie) przez najbliższych członków rodziny, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Dodatkowo, organy mogą weryfikować, czy stan zdrowia podopiecznych jest tego rodzaju, że nie jest po prostu możliwe pozostawienie osoby niepełnosprawnej bez opieki (np. konieczność asystowania w czynnościach fizjologicznych; schorzenia zagrażające bezpieczeństwu osoby niepełnosprawnej itp.). W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo zinterpretował art. 17 ust. 1 pkt. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uznając, że w ustalonym stanie faktycznym nie wystąpił związek między rezygnacją lub niepodejmowaniem pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki nad matką. Skarżąca wprawdzie kwestionowała wykorzystanie jako dowodu złożonego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, ale w praktyce nie zaprzeczała faktom wynikającym z tego oświadczenia, ani też pozostałym ustaleniom co do charakteru wykonywanych przez skarżącą czynności opiekuńczych. Już w samej skardze skarżąca opisała swoje czynności jako wykonywanie szeregu "... standardowych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego za schorowanych rodziców oraz wiele koniecznych czynności bezpośrednio związanych z chorobami matki tj. higiena osobista (częste mycie i dezynfekcja rąk, ubieranie, kąpanie), prowadzenie rehabilitacji w domu (masaże nóg, okolic kręgosłupa, wcierki z leczniczych i przeciwbólowych maści, odpowiednie / nie obciążające ćwiczenia ruchowe), pełna kontrola nad dawkowaniem silnych leków przeciwbólowych, leków na nadciśnienie tętnicze, na prawidłowe krążenie krwi, nerwicę. Skarżąca bardzo często dokonuje pomiaru ciśnienia oraz natlenienia krwi (Pulsoksymetr). Dba o prawidłową dietę. W dobie pandemii opieka nad dwiema starszymi i mocno schorowanymi osobami (bo trzeba wyjaśnić, iż Skarżąca opiekuje się równocześnie matką i chorym ojcem - rak prostaty, problem z sercem po zawale, nadciśnienie tętnicze) jest bardzo odpowiedzialna i wymaga od opiekuna dodatkowej siły, wytrzymałości, empatii, a w związku z pandemią dużej uwagi i ostrożności". W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodabnia konieczności stałej obecności w domu rodziców. Z tych to powodów Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję o ile stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarżąca, jak już Sąd wskazał, nie negowała ani rozmiarów sprawowanej faktycznie opieki, ani faktu, że jej rodzice mieli w istocie czwórkę dorosłych dzieci, na których ciążył obowiązek alimentacyjny. W konsekwencji Sąd uznał, że ewentualne naruszenia przepisów procesowych nie miały wpływu na ustalony stan faktyczny. Zdaniem Sądu, skarżąca w istocie negowała ocenę ustalonego stanu faktycznego tj. przyjęcie przez organ, że rozmiary sprawowanej opieki nad matką nie wykluczały przynajmniej częściowego zatrudnienia, a w pozostałej części, że nie była możliwa współpraca i współfinansowanie czynności opiekuńczych przez pozostałe dzieci. Skarżąca oceny tej nie zakwestionowała. Co więcej, z akt wynika, że matka skarżącej potwierdzała, że utrzymuje kontakt z dziećmi. Wobec powyższego Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło