III OSK 345/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Dawid Lis po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X.X od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 października 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1369/21 w sprawie ze skargi X.X na orzeczenie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia 25 stycznia 2021 r. nr 1/2021 w przedmiocie wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego na rzecz X.X. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 października 2021 r., II SA/WA 1369/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi X.X (dalej: "skarżący") na orzeczenie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z 25 stycznia 2021 r., nr 1/2021 w przedmiocie wyznaczenia na niższe stanowisko, oddalił skargę. Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. Dyrektor Departamentu Ochrony Centralnego Biura Antykorupcyjnego (dalej: "przełożony dyscyplinarny", "Dyrektor DO CBA") postanowieniem z 24 czerwca 2020 r., nr 2/2020, na podstawie art. 120 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1671 ze zm., dalej: "ustawa o CBA"), wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, [...] (dalej: "BKiSW CBA"), delegowanemu do pełnienia służby w Departamencie Ochrony Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym, przełożony dyscyplinarny orzeczeniem z 28 grudnia 2020 r., nr 2/2020, stwierdził, że: 1) skarżący przeprowadzając 8 kwietnia 2020 r. rozmowę z p.o. Dyrektorem BKiSW CBA P.P. w sposób wskazujący na wywieranie na ww. presji noszącej znamiona szantażu emocjonalnego, explicite wyraził swoje oczekiwania odnoszące się do przywrócenia go do służby w BKiSW CBA, skrócenia okresu pełnienia służby przygotowawczej lub przyznania podwyżki uposażenia, w zamian za powstrzymanie publikacji mogących wpłynąć na dobre imię służby, wiążąc stan zagrożenia atakami medialnymi z sytuacją wewnętrzną w BKiSW CBA. Przy czym związek ten był niekonkretny w zakresie faktów, ale brzmiał jednoznacznie, ponieważ wskazywał jednostkę organizacyjną i odnosił się do relacji przyczynowo skutkowej. Działaniem tym skarżący wzbudził u P.P. obawę, że nie godząc się na warunki przynoszące korzyść obwinionemu, jako Dyrektor BKiSW CBA nie zapobiegnie atakom medialnym na służbę, przez co skarżący dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej, o którym mowa w art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy o CBA, tj. niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa w zw. z art. 51 ust. 1 ustawy o CBA stanowiącym zobowiązanie do przestrzegania norm wynikających z przepisów prawa oraz dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej; 2) skarżący będący w służbie przygotowawczej, nie współpracował w trakcie postępowania dyscyplinarnego, konsekwentnie odmawiał odpowiedzi na pytania, składał wnioski dowodowe, które zostały uznane za bezzasadne, czym powodował wydłużanie postępowania, a także nie podjął jakichkolwiek działań służących ochronie wizerunku służby, na obronę którego się powoływał, co skutkowało wymierzeniem mu kary dyscyplinarnej przewidzianej w art. 113 ust. 1 pkt 3 ustawy o CBA wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe jako współmiernej do popełnionego czynu i stopnia zawinienia, przy jednoczesnym braku zaistnienia przesłanek z art. 119 ust. 3 oraz art. 108 ust. 2 ustawy o CBA. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego (dalej: "Szef CBA", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") orzeczeniem z 25 stycznia 2021 r., nr 1/2021, na podstawie art. 133 ust. 4 pkt 1 ustawy o CBA, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że postępowanie dyscyplinarne doprowadziło do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności zdarzenia będącego podstawą przewinienia dyscyplinarnego. Według Szefa CBA wymierzona skarżącemu kara jest adekwatna do winy, ma walor dyscyplinujący i edukacyjny. W prowadzonym postępowaniu dokonano prawidłowej kwalifikacji czynu jako przekroczenia uprawnień, dokonanego przez skarżącego wbrew przyjętemu zobowiązaniu dotyczącego stosowania zasad etycznych, a przede wszystkim prymatu dobra służby nad interesem własnym. Organ drugiej instancji wskazał, iż skarżący klasyfikował działanie P.P. jako zmowę byłych zwierzchników: P.P., W.W. i J.J., których skarżący oskarżył o działania noszące znamiona mobbingu. Jak podał Szef SBA, podczas postępowania dyscyplinarnego skarżący nie współpracował w sposób wskazujący na refleksję wynikającą z przyjmowania określonego wzorca zachowań i stosowania go. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora DO CBA, w zakresie stwierdzenia, że źródłem znamion ewentualnego przewinienia dyscyplinarnego jest zachowanie skarżącego, którego nikt nie inspirował i który prowadząc rozmowę z P.P., wyznaczał jej zakres tematyczny. Organ drugiej instancji zgodził się z przełożonym dyscyplinarnym, że wnioski dowodowe skarżącego należało odrzucić jako nieobjęte właściwością postępowania. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, iż obwinionemu nie ograniczano korzystania z przewidzianych prawem środków gwarancyjnych dla zabezpieczenia jego interesów w postępowaniu dyscyplinarnym. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia badania poligraficznego, organ drugiej instancji stwierdził poprawność tej procedury, a także brak podstaw do kwestionowania profesjonalizmu poligraferów czy trafności wyniku. Szef CBA wyjaśnił, że badanie poligraficzne miało rozstrzygnąć kwestię "uzależnienia explicite'' przy zachowaniu wcześniej udokumentowanych relacji przyczynowo-skutkowych, niepozostawiających wątpliwości co do sposobu działania i motywacji skarżącego. Organ odwoławczy uznał, iż cele postępowania dyscyplinarnego zostały osiągnięte w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, a orzeczona kara wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe wypełnia przesłanki współmierności do popełnionego czynu i stopnia zawinienia skarżącego. W przypadku skarżącego, pozostającego w służbie przygotowawczej, nie zaistniały przesłanki umożliwiające złagodzenie kary. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że dla formacji takich jak Centralne Biuro Antykorupcyjne, które buduje swoje zaufanie u obywateli poprzez skuteczne działanie funkcjonariuszy, jest niezmiernie ważne, aby ujawnione postawy niegodnego zachowania były naprawiane, a ewentualne kary miały dla obwinionych charakter edukacyjny, w szczególności, gdy dotyczą funkcjonariusza w służbie przygotowawczej. Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisane wyżej orzeczenie Szefa CBA z 25 stycznia 2021 r., nr 1/2021. W odpowiedzi na skargę Szef CBA wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 października 2021 r., II SA/Wa 1369/21 uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i orzekł o jej oddaleniu. W uzasadnieniu orzeczenia, Sąd pierwszej instancji wskazał, że zagadnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną funkcjonariuszy CBA zostały w sposób kompleksowy uregulowane w rozdziale 7 ustawy o CBA. Jest to pełna regulacja materialnoprawna, jak i procesowa postępowania dyscyplinarnego. Dotyczy ona zarówno wszczęcia jak i przebiegu oraz formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Jedynie art. 135 ust. 1 ustawy o CBA zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Sąd Wojewódzki podał, że w ustawie o CBA brak jest przepisu zawierającego odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie stanowi go również art. 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a. Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza CBA nie jest sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej. Z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i zawartą w ustawie o CBA regulację szczególną, do postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy CBA nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 113 ust. 1 ustawy o CBA. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego polega na weryfikacji, czy zgromadzony materiał dowodowy stanowi dostatecznie umotywowaną podstawę do ewentualnego wymierzenia funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej, a tym samym, czy materiał dowodowy obejmuje całokształt okoliczności mających znaczenie dla sprawy i czy podjęto wszelkie czynności w celu wyjaśnienia zdarzenia, będącego przedmiotem postępowania. Natomiast – jak wskazał Sąd Wojewódzki – w części dotyczącej kary kontrola sądu administracyjnego sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. WSA w Warszawie stanął na stanowisku, że organy obu instancji trafnie uznały, że skarżący dopuścił się popełnienia przypisanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Organy orzekające w postępowaniu dyscyplinarnym zbadały i uwzględniły wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść skarżącego, przeanalizowały jego drogę zawodową oraz miały na uwadze zarówno jego dotychczasową niekaralność dyscyplinarną, jak i charakter popełnionego czynu. Odnosząc się do zarzutu przeprowadzenia badania poligraficznego, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że jego wiarygodność zależy zarówno od stanu emocjonalnego osoby badanej, jak i umiejętności kontrolowania przez nią oddechu i pulsu. Na wynik badania wpływa również jej stan zdrowia, samopoczucie oraz to, czy przywołuje złe/dobre wspomnienia albo wspomnienia wywołujące uspokojenie lub psychiczne wzburzenie. Sąd pierwszej instancji uznał, że wywieranie przez funkcjonariusza CBA w służbie przygotowawczej jakiejkolwiek presji na innego funkcjonariusza tej formacji (w tym także równego rangą) trzeba oceniać nagannie. W przedmiotowej sprawie presja ta przybrała formę szantażu emocjonalnego, gdyż w ramach rozmowy przeprowadzonej 8 kwietnia 2020 r., skarżący swoje oczekiwania w postaci przywrócenia go do służby w BKiSW, skrócenia okresu pełnienia służby przygotowawczej lub podwyżki uposażenia w zamian za powstrzymanie publikacji mogących wpłynąć na dobre imię służby, skierował do funkcjonariusza tzw. funkcyjnego - Dyrektora BKiSW. Odpowiada on za kierowanie jednostką organizacyjną CBA, w tym pracę zatrudnionych w niej osób i któremu w sposób szczególny zależało na dobrym wizerunku i pozytywnym odbiorze społecznym formacji jaką jest CBA. Według WSA w Warszawie, okoliczność, iż skarżący nie dostrzega nic niewłaściwego w swoim działaniu nie może przemawiać na jego korzyść. Sąd Wojewódzki podniósł, że na etapie służby przygotowawczej następuje weryfikacja nie tylko umiejętności zawodowych, ale i cech osobistych funkcjonariusza pod kątem jego przydatności do służby w CBA. Skarżący był zobowiązany do ścisłego przestrzegania rygorów dyscypliny służbowej, a odbywając służbę przygotowawczą podlega surowszej ocenie niż funkcjonariusz w służbie stałej. Na powyższy wyrok skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: a) art. 135 ustawy o CBA, zgodnie z którym, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Kodeks postępowania karnego, dotyczące m.in. świadków, poprzez niezastosowanie tego przepisu, polegające na tym, że organ nie zastosował w postępowaniu dyscyplinarnym, choć miał taki obowiązek zastosować: - art. 171 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którym niedopuszczalne jest stosowanie m.in. środków technicznych wpływających na procesy psychiczne osoby przesłuchiwanej albo mających na celu kontrolę nieświadomych reakcji jej organizmu, w związku z przesłuchaniem, podczas gdy skarżącemu tuż przed badaniem okazano akta z postępowania dyscyplinarnego wraz z obciążającą notatką urzędową P.P.. Rzecznik Dyscyplinarny planując badanie poligraficzne, powinien odmówić skarżącemu dostępu do akt, tymczasem organ uczynił wszystko, aby stosunek emocjonalny do postępowania był możliwie najsilniejszy i wpłynął na wynik badania, ponieważ poligraf bada związek emocjonalny osoby badanej ze zdarzeniem; - art. 171 § 5 pkt 1 Kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którym niedopuszczalne jest wpływanie na wypowiedzi osoby przesłuchiwanej za pomocą przymusu lub groźby bezprawnej, podczas gdy skarżący został powiadomiony bezpośrednio przed badaniem, że odmowa udziału w badaniu poligraficznym wiązałaby się ze zwolnieniem z pracy (art. 64 ust. 2 pkt 7 ustawy o CBA), zatem jego zgoda na badanie nie była dobrowolna, została wymuszona szantażem; - art. 192a Kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którym badanie poligraficzne wykonuje się za zgodą osoby badanej w sytuacji, gdy skarżący został powiadomiony bezpośrednio przed badaniem, że odmowa udziału w badaniu poligraficznym wiązałaby się ze zwolnieniem z pracy, co wiąże się z brakiem dobrowolności wyrażonej zgody na badanie, działaniem pod przymusem; - art. 174 Kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którym niedopuszczalne jest zastępowanie dowodu z wyjaśnień oskarżonego lub z zeznań świadka treścią pism, zapisków lub notatek urzędowych, podczas gdy organ zastąpił protokół przesłuchania skarżącego notatką służbową poligrafera z 16 listopada 2020 r., 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niezastosowanie tego przepisu, tj.: a) art. 107 ustawy o CBA, zgodnie z którym funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenia dyscypliny służbowej określonej w ustawie (katalog ten jest taksatywny), podczas gdy przewinienie skarżącego, polegające na rozmowie z przełożonym P.P., w której skarżący miałby wpływać na decyzję kadrową, nie mieści się w katalogu przewinień wyczerpujących naruszenie dyscypliny służbowej, w szczególności nie stanowi czynu niedopełnienia obowiązków służbowych albo przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa, którego depozycja jest szeroko opisana w orzecznictwie i judykaturze; b) art. 125 ust. 1 pkt 3 ustawy o CBA, zgodnie z którym w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do składania wniosków dowodowych, podczas gdy organ oddalił wszystkie wnioski dowodowe skarżącego wraz z wnioskiem o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego z 21 listopada, w tym kluczowy dla sprawy wniosek o przeprowadzenie badania poligraficznego u P.P., który był jedynym uczestnikiem rozmowy ze skarżącym 15 kwietnia 2020 r., która to rozmowa była fundamentalna dla wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, legła u podstaw sporządzenia przez P.P. notatki urzędowej i obciążenia skarżącego, a następnie postawienia mu zarzutów dyscyplinarnych; c) art. 125 ust. 2 ustawy o CBA, zgodnie z którym Rzecznik Dyscyplinarny może, w drodze postanowienia, odmówić udostępnienia akt, jeżeli sprzeciwia się temu dobro postępowania dyscyplinarnego, podczas gdy dobro postępowania dyscyplinarnego wymagało przeprowadzenia badania poligraficznego u skarżącego i powinno ono zostać przeprowadzone zgodnie z zasadami sztuki. Rzecznik Dyscyplinarny, planując badanie poligraficzne, zamiast odmówić dostępu do akt Skarżącemu, uczynił wszystko, aby stosunek emocjonalny do postępowania był możliwie najsilniejszy i wpłynął na wynik badania; d) art. 125 ust. 1 pkt 2 ustawy o CBA, zgodnie z którym w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do odmowy składania wyjaśnień, podczas gdy prowadzący postępowanie dyscyplinarne uznał prawo obwinionego do odmowy składania wyjaśnień za utrudnianie postępowania, "brak współpracy" ze strony skarżącego; e) art. 131 ust. 1 ustawy o CBA, zgodnie z którym w postępowaniu odwoławczym, jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, Szef CBA może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając Rzecznikowi Dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres, poprzez nieuwzględnienie w odwołaniu kluczowego zarzutu skarżącego, dotyczącego zasadności przeprowadzenia badania poligraficznego także u P.P, skoro to rozmowa z nim legła u podstaw sporządzenia notatki urzędowej i obciążenia skarżącego, a następnie postawienia mu zarzutów dyscyplinarnych; 3. naruszenie przepisów prawa postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niewłaściwej kontroli przez Sąd działalności organu administracji publicznej, poprzez niedostrzeżenie istotnych naruszeń organu mających wpływ na wynik sprawy oraz powielenie tych naruszeń, w szczególności poprzez pominięcie istotnej okoliczności, że jedynymi dowodami winy skarżącego było nieprawidłowo przeprowadzone badanie poligraficzne oraz notatka urzędowa P.P., nie było żadnych innych obiektywnych dowodów winy, poprzez pominięcie istotnej okoliczności, mianowicie niewyjaśnienia dlaczego Rzecznik Dyscyplinarny nie wykonał badania poligraficznego u P.P, skoro rozmowa legła u podstaw postawienia zarzutów dyscyplinarnych, a w jego notatce urzędowej i w protokole zeznań zawarte zostały zasadnicze nieścisłości; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niewłaściwej kontroli przez Sąd działalności organu administracji publicznej, poprzez niedostrzeżenie istotnych naruszeń organu mających wpływ na wynik sprawy oraz powielenie tych naruszeń, mianowicie niezwrócenie uwagi na okoliczność, że skarżący leczył się psychiatrycznie, co oznaczało, że mógł być poddany badaniu poligraficznemu, tylko jeśli jego stan był ustabilizowany (w każdym innym wypadku badanie należało przełożyć), zaś wyniki testów badanych zaburzonych psychicznie należy brać pod uwagę, z zachowaniem ostrożności i odnotowaniem takich informacji w sprawozdaniu po badaniu; c) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez: - przedstawienie przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu sprawy wybiórczo, bez odniesienia się dlaczego Sąd uznał, że pominięcie kluczowego dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy dowodu, mianowicie niewykonanie badania poligraficznego u P. N. było prawidłowe dla postępowania. P.P. nie został poddany badaniu poligraficznemu ani innym badaniom (np. psychologicznym, psychiatrycznym), mającym stwierdzić jego stan psychofizyczny i możliwości poznawcze, podatność na konfabulacje, czy inne dolegliwości psychiczne, które mogłyby mieć wpływ na to, w jaki sposób zrozumiał i przedstawił rozmowę ze skarżącym, - nieodniesienie się przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego nieprawidłowo wykonane i źle przygotowane badanie poligraficzne u skarżącego nie miało znaczenia dla wszechstronnego rozpoznania sprawy, w szczególności dla oceny stopnia przydatności tego ułomnego dowodu dla sprawy, zwłaszcza, że w żadnym wypadku badanie wariografem nie może służyć wyjaśnianiu sprzeczności, czy też nieścisłości w relacjach przesłuchiwanych osób (Postanowienie SN z 13 lutego 2020 r., V KK 621/19), - nieodniesienie się przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do faktu, że jedynym dowodem winy skarżącego była rozmowa w "cztery oczy", przeprowadzona bez świadków, a zatem w okolicznościach, które uniemożliwiają jej obiektywne odtworzenie, ustalenie dokładnych wypowiedzi każdego z rozmówców, w szczególności, że P.P. opisał inny przebieg rozmowy w notatce urzędowej, a inny podczas zeznań; - nieodniesienie się przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do faktu, że rozmowa ze skarżącym odbyła się 8 kwietnia 2021 r., zaś notatka urzędowa została sporządzona dopiero po tygodniu, nie wiadomo z czyjej inicjatywy i czym kierował się P.P. redagując ją w tym okresie, - przedstawienie przez Sąd w ustnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu sprawy niezgodnego z przepisami prawa tezy, iż "Szefa CBA nie obowiązują przepisy Kodeksu postępowania karnego, bo procedura prowadzenia postępowania dyscyplinarnego została określona w ustawie o CBA", co jest sprzeczne z art. 135 ustawy CBA, zgodnie z którym, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Kodeks postępowania karnego, - ograniczenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku do powtórzenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji, bez szczegółowego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, które nie mogło zastąpić opisu przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęty konkretny kierunek interpretacji i zastosowania określonego przepisu prawnego w okolicznościach stanu faktycznego sprawy. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Kasator wnioskował o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoja dotychczasową argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut najdalej idący, tj. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Treść uzasadnienia powinna zatem umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2013 r., II OSK 1751/11). Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku pozwala poznać przesłanki, jakimi kierował się sąd pierwszej instancji podejmując rozstrzygnięcie oraz prześledzić tok rozumowania tego sądu. Uzasadnienie to pełni przy tym podwójną funkcję. Z jednej strony bowiem ma charakter informacyjny dla stron postępowania sądowoadministracyjnego, a jego prawidłowe skonstruowanie umożliwia należyte wywiedzenie zarzutów skargi kasacyjnej. Oczywistym jest, że chcąc merytorycznie polemizować ze stanowiskiem sądu strona musi poznać argumenty przemawiające za sposobem rozstrzygnięcia sprawy zawartym w zaskarżonym wyroku. Z drugiej zaś strony uzasadnienie wyroku umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie, co jest niezbędne dla przeprowadzenia właściwej kontroli instancyjnej. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga przy tym szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Jeżeli wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy, zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej, której prawidłowość interpretacji i zastosowania przez organ stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2017r., II GSK 5181/16). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie to jest lakoniczne, nie daje jasnego obrazu przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji oceny postępowania dyscyplinarnego. Brak rozważań nie pozwala na przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji przeanalizował wszystkie istotne aspekty rozpoznawanej sprawy oraz wyjaśnił w dostateczny i jednoznaczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Te wątpliwości powodują, że zaskarżony wyrok wymyka się spod kontroli instancyjnej. Uzasadnienie zawiera co prawda formalnie wszystkie elementy przewidziane powyższym przepisem, jednakże część określana przez ustawodawcę jako wyjaśnienie, nie spełnia wymogów prawa. W skardze wniesionej do Sądu pierwszej instancji podniesiono szereg zarzutów pod adresem rozstrzygnięcia organu dyscyplinarnego dotyczących braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz naruszenia zasady swobodnej oceny zebranych dowodów. Sąd pierwszej instancji szczegółowo przedstawił wspomniane wyżej zarzuty skargi w uzasadnieniu wyroku (s. 7-9 uzasadnienia), jednakże odniósł się do nich w sposób bardzo ogólny. Ze względu na specyfikę rozpoznawanej sprawy, w której oś sporu koncentruje się na ustaleniu okoliczności faktycznych wyczerpujących znamiona przedmiotowe deliktu dyscyplinarnego, jest to stanowczo za mało. Istota sporu na etapie postępowania dyscyplinarnego oraz istota wniesionej do sądu skargi sprowadza się do podważania oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Podkreślenia wymaga, że jak wskazano w orzeczeniu dyscyplinarnym z 28 grudnia 2020 r. "dla wydania niniejszego orzeczenia kluczowy okazał się wynik badania poligraficznego", któremu to badaniu został poddany skarżący. Skarżący konsekwentnie, tak w toku postępowania dyscyplinarnego, jak i w skardze zgłaszał szereg zarzutów związanych z tym badaniem, dotyczących jego przygotowania, przeprowadzenia, oceny tak uzyskanego dowodu. Sąd pierwszej instancji w odniesieniu do tych zarzutów omówił istotę badania poligraficznego, zauważając jego ograniczoną przydatność i nieskuteczność w badaniu prawdomówności, ale swoich rozważań w żadnym zakresie nie odniósł do okoliczności faktycznych sprawy i zarzutów skarżącego. Skonstatował jedynie, że badanie miało służyć weryfikacji wyjaśnień obwinionego, albowiem jedynym świadkiem zachowania skarżącego był P. N.. W sytuacji gdy badanie poligraficzne zostało uznane za kluczowy dowód winy skarżącego, w istocie brak stanowiska Sądu co do wartości dowodowej tego badania, należy uznać za uchybienie istotne, mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Przyznać wprawdzie należy rację Sądowi pierwszej instancji, że wobec regulacji art. 135 ust. 1 ustawy o CBA w postępowaniu dyscyplinarnym nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie i to w ograniczonym zakresie przepisy Kodeksu postępowania karnego, to jednak okoliczność przywołania w skardze kierowanej do WSA w Warszawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie zwalniała Sądu z obowiązku oceny legalności orzeczenia dyscyplinarnego także z uwzględnieniem zarzutów formułowanych wobec tego orzeczenia przez skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując oceny przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego Sąd pominął zastrzeżenia skarżącego odnośnie dokonanej przez organy oceny zeznań świadka P.P, które to zastrzeżenia odnosiły się do rozbieżności w treści notatki służbowej sporządzonej przez tego świadka, która spowodowała wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w przedmiotowej sprawie, a zeznaniami tego świadka złożonymi w toku tego postępowania. Sąd jedynie wskazał, że organ dokonał oceny zeznań świadka pod katem ich wiarygodności i na tej podstawie zbudował spójną i logiczną wersję zdarzeń. Nie przeanalizował natomiast czy rozbieżności, na które wskazuje skarżący, są tak istotne, że mogą zdyskredytować zeznania tego świadka na tyle, że nie powinny one stanowić podstawy ustaleń faktycznych sprawy. Nie może być uznane za wystarczające stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażające ocenę, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane po dokonaniu wszechstronnej analizy prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, w sytuacji gdy skarżący wskazuje na pominięcie szeregu dowodów, które w jego ocenie miały istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd powinien przeanalizować wartość dowodową zgłaszanych przez skarżącego dowodów, a pominiętych przez organ, z punktu widzenia przedmiotu sprawy i ich przydatności dla poczynienia ustaleń faktycznych. Takie stanowisko Sądu, jakie zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w istocie nie poddaje się żadnej kontroli. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jest na tyle istotne, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie przepisu przez niesporządzenie uzasadnienia odpowiadającego wymogom prawa uniemożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z: 28 września 2010 r., I OSK 1605/09; 13 października 2010 r., II FSK 1479/09). W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można uznać, że braki w argumentacji Sądu odnosiły się do zagadnień bez istotnego znaczenia w sprawie. Wręcz przeciwnie ustalenia faktyczne, czynione dodatkowo w oparciu o ograniczony materiał dowodowy, mają kluczowe znaczenie w sprawie. W sytuacji ich zakwestionowania zarówno strona, jak i Naczelny Sąd Administracyjny muszą mieć możliwość poznania argumentów Sądu przemawiających za oceną, że orzeczenie zapadło rzeczywiście po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, w tym postępowania dowodowego, że ocena dowodów był swobodna lecz nie dowolna, że racje skarżącego zostały rzetelnie rozważone. Z tych względów, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Odniesienie się do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej jest na tym etapie przedwczesne i byłoby możliwe w przypadku sporządzenia uzasadnienia odpowiadającego wymogom przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji dokona ponownej oceny legalności zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego z uwzględnieniem zarzutów skargi, a swoje stanowisko przedstawi w formie pozwalającej na uznanie, że sprawa został przez Sąd przeanalizowana z należytą starannością. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w trybie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.