I SA/Bk 421/21
WyrokWSA w Białymstoku2021-11-03
Skład orzekający: Andrzej Melezini, Paweł Janusz Lewkowicz, Justyna Siemieniako
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż działek gruntu przez osobę fizyczną, która otrzymała je w darowiźnie, a następnie dokonała ich podziału geodezyjnego i uzyskała decyzje o warunkach zabudowy, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opisane przez skarżącego czynności, takie jak sukcesywny podział nieruchomości na mniejsze działki, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych z infrastrukturą, ustanowienie służebności drogowych i przesyłowych, a także wcześniejsze zawarcie umów pośrednictwa sprzedaży nieruchomości, wykraczają poza zwykłe zarządzanie majątkiem prywatnym. Działania te noszą znamiona zorganizowanej aktywności nakierowanej na podniesienie atrakcyjności działek w celu osiągnięcia korzyści finansowej, co kwalifikuje je jako działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a skarżącego jako podatnika VAT.Stan faktyczny
Skarżący B. C. złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie podatku VAT dotyczącym sprzedaży działki gruntu i planowanej sprzedaży kolejnych czterech działek. Skarżący otrzymał działkę w darowiźnie w 1992 r., a następnie dokonał jej podziału na mniejsze działki i uzyskał decyzje o warunkach zabudowy. Sprzedał jedną działkę i planował sprzedaż kolejnych, nie prowadząc wcześniej zarejestrowanej działalności gospodarczej ani nie będąc zarejestrowanym podatnikiem VAT. Dyrektor KIS uznał, że działania skarżącego noszą znamiona działalności gospodarczej, co skutkuje obowiązkiem zapłaty VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. C. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
W dniu [...] kwietnia 2021 wpłynął do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wniosek B. C. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania za podatnika podatku VAT z tytułu dostawy działki nr [...] i planowanej dostawy czterech kolejnych działek. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:
W dniu [...] marca 1992 roku Wnioskodawcy (skarżący i jego małżonka) otrzymali od rodziców skarżącego w darowiźnie działkę nr [...] o powierzchni 1 ha 8200 m², położoną we wsi C. Rodzice Wnioskodawcy nabyli tę ziemię zgodnie z prawomocnym aktem własności ziemi wydanym przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. [...] kwietnia 1973 r. Otrzymana działka stanowiła wspólność ustawową i obciążona była dożywociem na rzecz małżonków R. (J. R. zmarł w 1978 roku, a O. R. zmarła w 2000 roku). Otrzymana przez Wnioskodawców działka stanowiła grunty rolne, orne i użytki zielone. Przedmiot umowy objęty został wspólnością majątkową małżeńską.
Na mocy decyzji z [...] kwietnia 1992 roku Burmistrza Miasta i Gminy S. Wnioskodawcy uzyskali pozwolenie na budowę na działce nr [...] budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego. Dnia [...] listopada 2012 roku decyzją Burmistrza S. działka nr [...] została podzielona na następujące działki: nr [...] o powierzchni 0,0073 ha, nr [...] o powierzchni 0,1558 ha, nr [...] o powierzchni 0,2385 ha oraz nr [...] o powierzchni 1,4193 ha. Decyzja zobowiązała Wnioskodawców do ustanowienia służebności przejścia i przejazdu oraz ułożenia infrastruktury do nowo wydzielonych działek. Decyzja ta była spowodowana koniecznością wytyczenia drogi dojazdowej do działki [...] oraz działek sąsiednich o numerach [...]i [...], będących własnością sąsiadów. Wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony wspólnie z sąsiadami [...] września 2011 r. Decyzją z [...] października 2020 r. decyzja została przeniesiona na rzecz sąsiadów.
Dnia [...] listopada 2012 r. decyzją Burmistrza S. działka nr [...] została podzielona na następujące działki: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Decyzja zobowiązała Wnioskodawców do ustanowienia służebności przejścia i przejazdu oaz ułożenia infrastruktury do nowo wydzielonych działek. Decyzja ta byłą spowodowana koniecznością wytyczenia drogi dojazdowej do działki nr [...] i działek sąsiednich [...]i [...]. Kwestie formalne służebności gruntowych zostały uregulowane w 2015 r.
Ze względu na chorobę Wnioskodawczyni, w dniu [...] kwietnia 2013 roku Wnioskodawcy zawarli umowę dzierżawy z bratem Wnioskodawczyni. Umowa dzierżawy została zawarta w trybie ustawy z dnia [...] grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników i dotyczyła gospodarstwa rolnego złożonego z działek nr: [...], [...], [...], [...] i [...]. Umowę zawarto na okres 10 lat od dnia jej zawarcia. Na jej podstawie dzierżawca nie płaci czynszu dzierżawnego, ale zobowiązał się do płacenia podatków i innych należności związanych z utrzymaniem przedmiotu dzierżawy oraz pokrywać świadczenia na rzecz Skarbu Państwa. Umowa była dotychczas czterokrotnie aneksowana. Dnia [...] listopada 2013 roku (aneks 1) jako przedmiot umowy dzierżawy określono gospodarstwo rolne wraz z budynkiem gospodarczym oraz wyłączono z umowy dzierżawy działki nr: [...] i [...]. Dnia [...] kwietnia 2016 roku (aneks 2) wyłączono z umowy dzierżawy działkę nr [...]. Dnia 9 maja 2016 roku (aneks 3) umową dzierżawy objęto dodatkowo działki [...] i [...]powstałe po podziale działki nr [...]. Dnia 3 września 2020 roku (aneks 4) wyłączono z umowy dzierżawy działkę nr [...] oraz działki nr [...] i nr [...], powstałe po podziale działki nr [...]. Dnia [...] lipca 2015 roku Wnioskodawcy zawarli z sąsiadami umowę o ustalenie służebności gruntowych w celu zapewnienia wewnętrznej drogi dojazdowej do działek [...], [...] oraz działek sąsiadów.
Dnia [...] września 2017 roku decyzją Burmistrza S. dokonano podziału działki nr [...] na 14 działek o numerach od [...] do [...]. Decyzja ta została poprzedzona wydaniem w dniu [...] lutego 2017 roku, przez Burmistrza S., decyzji o warunkach zabudowy polegającej na budowie dwunastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...]. Działka ta nie wymagała zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W związku z podziałem działki nr [...], w dniu [...] września 2020 roku, decyzją Burmistrza S. Wnioskodawcy zostali zobowiązani do uiszczenia opłaty adiacenckiej w kwocie 8775,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Dnia [...] kwietnia 2018 roku Burmistrz S. wydał decyzję dot. ustalenia warunków zabudowy na działce nr [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Decyzja ta została zmieniona decyzją z [...] września 2020 roku, a następnie przeniesiona decyzją na rzecz nabywców działki nr [...].
Dnia [...] kwietnia 2018 roku Burmistrz S. wydał również decyzje dot. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z niezbędną infrastrukturą na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].
Dnia [...] maja 2018 roku Burmistrz S. wydał decyzje dot. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] i nr [...]. Dnia [...] maja 2018 roku Burmistrz S. wydał decyzję dot. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...], zaś [...] czerwca 2018 roku decyzję dot. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...].
Dnia [...] września 2020 roku Wnioskodawcy sprzedali działkę rolną nr [...] wraz z udziałem w działkach nr [...] i nr [...], czyli z udziałem w działkach dojazdowych. Kupiec znaleziony został bezpośrednio poprzez ogłoszenia o planowanej sprzedaży, które umieszczone były na tablicach ustawionych przy domu Wnioskodawców oraz na zbywanej działce. [...] listopada 2020 r. dokonano przeniesienia warunków zabudowy na rzecz nowych właścicieli.
Dnia [...] listopada 2020 roku decyzją Starosty Powiatu B. Wnioskodawcy otrzymali potwierdzenie możliwości wyłączenia z produkcji rolnej gruntów o powierzchni 0,1254 ha na działkach [...] i [...], przeznaczonych pod budowę dojścia i dojazdu do działek budowlanych. Według decyzji, datą faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej ma być data zdjęcia wierzchniej próchniczej warstwy gleby. Na chwilę składania wniosku warstwa ta jeszcze nie została zdjęta. Wyłączenie z produkcji rolnej ww. działek konieczne będzie do uzyskania pozwolenia na budowę przez właścicieli działki nr [...] oraz ewentualnych przyszłych pozwoleń na budowę na pozostałe działki powstałe z podziału nieruchomości nr [...], a także do doprowadzenia niezbędnej infrastruktury do tych działek.
Wnioskodawca od 2004 r. otrzymywał dopłaty z ARiMR, ostatnią za rok 2017.
Wnioskodawca ani jego małżonka nigdy nie byli zarejestrowani jako podatnicy VAT. Nigdy nie rejestrowali i nie prowadzili działalności gospodarczej.
Dnia [...] lutego 2021 roku Wnioskodawcy oraz nowi właściciele działek nr [...] i [...] ustanowili służebność na rzecz gestora sieci elektroenergetycznej, tj. PGE Dystrybucja S.. na działkach nr [...] i [...] oraz [...]. Przedmiotowa służebność polega w szczególności na posadowieniu i znoszeniu istnienia posadowionych na nieruchomościach urządzeń elektroenergetycznych w postaci linii elektroenergetycznej kablowej niskiego napięcia, służących do przesyłu energii elektrycznej i prowadzenia za pomocą tych urządzeń dystrybucji energii elektrycznej. Przedmiotowa służebność jest konieczna do rozbudowy sieci elektroenergetycznej przez zakład energetyczny, w celu zasilenia w energię elektryczną działki nr [...] oraz ewentualnego przyszłego zasilenia w energię elektryczną pozostałych działek przyległych do obciążonych nieruchomości. W najbliższym czasie Wnioskodawcy planują sprzedać jeszcze cztery działki wraz ze sprzedażą udziałów w działkach dojazdowych, tj. nr [...], nr [...] oraz nr [...]. Działki Wnioskodawcy zamierzają sprzedawać bez pośredników, a kupcy będą poszukiwani za pośrednictwem portali z ogłoszeniami drobnymi, portali internetowych do sprzedaży bezpośredniej oraz za pomocą tablicy informacyjnej ustawionej na działkach. Podczas sprzedaży nie zamierzają korzystać z pomocy żadnego podmiotu zajmującego się profesjonalnym obrotem nieruchomościami.
Zarówno sprzedana działka [...] jak i działki, które Wnioskodawcy zamierzają sprzedać w najbliższym czasie, są działkami nieuzbrojonymi i niezabudowanymi. Z uwagi na plany inwestycyjne nowych właścicieli działki nr [...] (budowa domu), konieczne było ustanowienie służebności gruntowej na działkach dojazdowych w celu możliwości doprowadzenia do działek energii elektrycznej. Jedną działkę Wnioskodawczy planują darować jednej z córek, a środki uzyskane ze sprzedaży pozostałych przeznaczyć na budowę domów dla ich trzech córek, a także remont budynku gospodarczego i własnego domu. Otrzymane ze sprzedaży pieniądze nie będą służyły do zakupu gruntów ani do prowadzenia żadnej działalności gospodarczej.
Dodatkowo wskazano, że Wnioskodawcy zawarli trzy umowy pośrednictwa sprzedaży nieruchomości z trzema agencjami pośrednictwa sprzedaży, odpowiednio [...] września 2018 roku, [...] lipca 2019 roku oraz [...] grudnia 2019 roku. Wszystkie umowy zostały wypowiedziane przez Wnioskodawców z dniem [...] lipca 2020 roku, tj. z momentem zgłoszenia się do Wnioskodawców kupca znalezionego w sposób bezpośredni.
Wnioskodawcy zamierzają sprzedać cztery działki spośród posiadanych działek o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Liczą na to, że umożliwienie wyboru spośród tych działek da możliwość szybszej sprzedaży nieruchomości i pozyskania środków finansowych. Do sprzedaży nie jest przeznaczona działka [...], którą skarżący z małżonką chcą darować jednej z córek.
W 2018 roku zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy (dla każdej z działek na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z niezbędną infrastrukturą techniczną) dla działek, które obecnie Wnioskodawcy planują przeznaczyć do sprzedania. Dotychczas nie podejmowali i nie zamierzają podejmować czynności wymagających nakładów finansowych zmierzających do podniesienia wartości nieruchomości działek.
Skarżący zadał następujące pytania:
1) Czy w związku z faktem sprzedania działki nr [...], Wnioskodawcy są zobowiązani do zapłacenia podatku VAT z tytułu sprzedaży tej nieruchomości?
2) Czy w związku z planowaną sprzedażą czterech kolejnych działek Wnioskodawcy zobowiązani będą do zapłacenia podatku VAT z tytułu sprzedaży tych nieruchomości?
Zdaniem skarżącego, brak jest podstaw do kwalifikacji jako działalności gospodarczej na gruncie dyspozycji art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.u.t. podejmowania czynności, które zaliczają się zwykłego i racjonalnego zarządu majątkiem. Działania podatnika, nawet zorganizowane i zaplanowane odbiegałyby od wykonywania prawa własności, gdyby były źródłem stałego zarobku, a nie okazjonalnego. Aby dostawę towarów (np. gruntów) uznać za działalność gospodarczą, należy wykazać, że w momencie jej realizacji podatnik miał zamiar dokonywać takie czynności wielokrotnie, a sprzedawane towary czy usługi zostały nabyte w celu wykorzystania w działalności gospodarczej. Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Ponadto, zdaniem skarżącego, osoba fizyczna nieprowadząca regularnej czy zorganizowanej działalności gospodarczej, dokonująca jednorazowej lub okazjonalnych transakcji, nie występuje w charakterze podatnika od towarów i usług. Jeśli osoba fizyczna dokonuje sprzedaży swojego majątku prywatnego, a czynność ta wykonywana jest okazjonalnie i nie zmierza do nadania jej stałego charakteru, to czynność taka nie oznacza prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Wyprzedaż majątku prywatnego przez osobę fizyczną, nawet jeżeli przybierze w określonych ramach czasowych charakter częstotliwy, nie może być uznana za działalność handlową, a podmiot dokonujący tych czynności nie staje się podatnikiem podatku od towarów i usług.
Skarżący wskazał, że w momencie nabycia nieruchomości nie mieli oni zamiaru jej sprzedaży. Nieruchomość otrzymali w darowiźnie od rodziców Wnioskodawcy. Wnioskodawca nie zakupił tej nieruchomości i nie była ona przeznaczona na cele inwestycyjne. Będąc stroną umowy nie występował w charakterze handlowca, a otrzymana nieruchomość stała się jego majątkiem prywatnym. Przez wiele lat Wnioskodawca nie miał potrzeby pozbywania się nieruchomości. W ostatnim czasie jednak sytuacja finansowa i potrzeby życiowe rodziny Wnioskodawcy, zmusiły go do sprzedaży posiadanych gruntów. Wnioskodawca nie jest podatnikiem podatku VAT ze względu na to, że nigdy nie złożył zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm.), a sprzedając swoją ziemię nie występuje jako profesjonalny podmiot zajmujący się obrotem nieruchomościami, a jako osoba fizyczna wykonująca czynności w zakresie swojego prawa własności.
W zaskarżonej interpretacji z [...] czerwca 2021 r. nr [...] Dyrektor KIS uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe zarówno w zakresie pytania 1 jak i 2.
Organ przytoczył przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. [...]) – art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 2 pkt 6 i art. 15 ust. 1 i 2 a także przepis art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz UE L 347 z 11.12.2006, str. 1 ze zm). Stwierdził, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Organ wywiódł, że nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność "handlową" wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Zatem w kwestii opodatkowania planowanej sprzedaży działki istotne jest, czy w świetle zaprezentowanego opisu sprawy Wnioskodawcy w celu dokonania sprzedaży ww. gruntu podejmowali/podejmą aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., co skutkuje koniecznością uznania Wnioskodawców za podmioty prowadzące działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Zdaniem organu z przedstawionych okoliczności sprawy wyraźnie wynika, że Wnioskodawcy dokonywali szeregu określonych czynności w związku ze sprzedażą ww. nieruchomości. Dokonano podziału działki nr [...] na następujące działki: nr [...] o powierzchni 0,0073 ha, nr [...] o powierzchni 0,1558 ha, nr [...] o powierzchni 0,2385 ha oraz nr [...] o powierzchni 1,4193 ha. Decyzja zobowiązała Wnioskodawców do ustanowienia służebności przejścia i przejazdu oraz ułożenia infrastruktury do nowo wydzielonych działek. Następnie dokonano podziału działki nr [...] na 14 działek o numerach od [...] do [...]. Decyzja ta została poprzedzona wydaniem decyzji o warunkach zabudowy dot. ustalenia warunków zabudowy polegającej na budowie dwunastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...]. Wnioskodawcy zamierzają sprzedać cztery działki spośród posiadanych działek o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...]. W 2018 roku zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy (dla każdej z działek na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z niezbędną infrastrukturą techniczną) dla działek, które obecnie Wnioskodawcy planują przeznaczyć do sprzedania. Dnia [...] września 2020 roku Wnioskodawcy sprzedali działkę rolną nr [...] wraz z udziałem w działkach nr [...] i nr [...] czyli z udziałem w działkach dojazdowych.
Zdaniem organu, ww. działania i czynności nie pozostają bez wpływu na sytuację prawną zainteresowanych – sprzedających. Podjęte działania i czynności doprowadziły do uatrakcyjnienia przez zainteresowanego przedmiotowej nieruchomości oraz wzrost jej wartości. W efekcie wykonywanych czynności dostawie podlega grunt o zupełnie innym charakterze jak w chwili jego nabycia przez Zainteresowanych.
Organ ocenił, że zainteresowani dokonując sprzedaży działki niezabudowanej nr [...] oraz planując sprzedaż czterech kolejnych działek, nie korzystają z przysługującego prawa do rozporządzania własnym majątkiem prywatnym, nie jest to bowiem typowe (zwykłe) rozporządzanie prawem własności. Zainteresowani podejmując ww. czynności, zaangażowali środki podobne do tych, jakie wykorzystują podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem nieruchomościami, o których mowa w orzeczeniu w sprawach C-180/10 i C-181/10, tj. wykazali aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem.
Ponadto, zdaniem organu, podejmowane przez Zainteresowanych działania oraz dokonane czynności wykluczają sprzedaż przedmiotowych nieruchomości w ramach zarządu swoim majątkiem prywatnym. Organ uznał, że sprzedaż przez Zainteresowanych ww. nieruchomości stanowiła i stanowić będzie dostawę dokonaną w ramach prowadzenia działalności gospodarczej w myśl art. 15 ust. 2 u.p.t.u., a Zainteresowani działali\będą działali jako podatnicy VAT, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.p.t.u. Z uwagi na powyższe, w tej konkretnej sytuacji nie można uznać, że przedmiotem dostawy był składnik majątku osobistego Zainteresowanych, a sprzedaż działek niezabudowanych, stanowiła realizację prawa do rozporządzania majątkiem osobistym.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący, działając przez pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, ti.
- art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.) - dalej jako: u.p.t.u., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że sprzedaż działek należy zakwalifikować jako odpłatną dostawę towarów, bowiem czynności dokonane przez Zainteresowanych wykluczają sprzedaż przedmiotowych nieruchomości w ramach zarządu swoim majątkiem prywatnym, podczas, gdy podział działek, ich sprzedaż oraz planowanie kolejnych transakcji nie może być zaliczana do profesjonalnych czynności, które implikują twierdzenie, że spełnia to przesłanki prowadzenia działalności gospodarczej, głównie z uwagi na fakt, że jest to typowe rozporządzanie prawem własności i nie jest zastrzeżone tylko dla handlowców, a co więcej, w niniejszym stanie faktycznym dokonana i planowana sprzedaż była podyktowana pogorszeniem się zdrowia skarżącego oraz jego żony, co stwarzało konieczność szybkiego uzyskania większej gotówki,
- art. 15 ust. 1 u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. błędną ocenę co do zastosowania tego przepisu, co polegało na uznaniu, że przy sprzedaży działek gruntu Skarżący wystąpi w roli podatnika VAT, bowiem zdaniem organu sprzedaż działek, która nastąpiła i ma nastąpić, spełnia przesłanki uznania jej za działalność gospodarczą, podczas, gdy jest to błędne założenie, tym bardziej, że działania skarżącego w żaden sposób nie wykraczają poza zwykły zarząd swoim majątkiem, brak jest jednak racjonalnych podstaw, aby przyjąć, że taki zarząd nie obejmuje działań zmierzających do uzyskania korzystnej ceny w sytuacji, gdy działki miałyby zostać sprzedane, tym bardziej, że skarżący nie poniósł istotnych wydatków charakterystycznych dla działalności gospodarczej, związanych ze sprzedażą przedmiotowych działek, tym samym organ całkowicie pominął, że:
- skarżący nie poniósł żadnych nadzwyczajnych nakładów mających na celu zwiększenie wartości nieruchomości, co wskazywałoby na prowadzenie działalności gospodarczej, zaś organ i tak przyjął, że nawet w przypadku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, celem skarżącego było tylko i wyłącznie uzyskanie w przyszłości wyższej z sumy ze sprzedaży działek, pomimo, że jest to rutynowe działanie i nie nosi znamion profesjonalnego, nie wymaga ani wiedzy specjalnej ani szczególnego wysiłku.
- skarżący nie korzystał z usług pośrednika, kupiec sam się do niego zgłosił. Skarżący co prawda zawarł trzy umowy pośrednictwa sprzedaży nieruchomości z trzema agencjami pośrednictwa sprzedaży, odpowiednio dnia [...] września 2018 roku, dnia [...] lipca 2019 roku oraz dnia [...] grudnia 2019 roku, ale umowy zostały wypowiedziane przez z dniem [...].07.2020 roku, tj. z momentem zgłoszenia się do kupca znalezionego w sposób bezpośredni (ogłoszenie na tablicy ustawionej na działce), tym samym skarżący nigdy nie zapłacił pośrednikowi prowizji, bowiem nie znalazł on kupca chętnego na jego nieruchomość,
- organ kwalifikuje zwykłe działania podejmowane przez skarżącego, takie jak podział nieruchomości, wniosek o ustanowienie służebności, zapewnienie infrastruktury itp. jako wypełniające znamiona działalności gospodarczej, podczas, gdy jest to błędne twierdzenie, bowiem żadna z tych czynności nie wykracza poza zwykłe formalności, a zatem żadne z tych działań nie może zostać uznane jako profesjonalny obrót nieruchomością, trzeba bowiem pamiętać, że ustanowienie służebności było konieczne z uwagi na przyszłe doprowadzenie do działki energii elektrycznej,
a także przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) - dalej jako: "o.p.", przez niewłaściwe zastosowanie polegające na ograniczeniu wywodu prawnego do przytoczenia poszczególnych przepisów interpretowanej ustawy podatkowej bez ścisłego powiązania ich ze stanem faktycznym przedstawionym we wniosku oraz ze stanowiskiem strony skarżącej, podlegającym ocenie organu; uzasadnienie prawne nie może być bowiem utożsamiane z przytoczeniem przepisów prawa; rzeczą organu jest wskazać, dlaczego w świetle określonych przepisów pogląd wnioskodawcy jest wadliwy i wymaga to odniesienia się do argumentacji wnioskodawcy, czego organ w niniejszej sprawie nie dopełnił.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlegała oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "p.p.S..") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach. Stosownie do treści art. 57a p.p.S.., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczenia się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, przy czym Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Spór w sprawie dotyczy oceny działań skarżącego i jego małżonki, którzy dokonali sprzedaży jednej działki i planują sprzedaż czterech kolejnych w kontekście możliwości uznania ich za osoby wykonujące działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. w zakresie obrotu nieruchomościami, a w związku z tym za podatnika podatku od towarów i usług zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.t.u.
Sporne zagadnienie było już wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych, jak też TSUE. Część z wyroków została zaprezentowana w skardze i w interpretacji i stała się też przedmiotem analizy sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Analiza orzecznictwa w tych sprawach pozwala dostrzec wypracowane już kierunki oceny tego rodzaju spraw, jednak rozpoznawana sprawa należy do tej kategorii, gdzie z uwagi na wielość elementów stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o interpretację przepisów prawa podatkowego, szczególnie potrzebne jest podejście indywidualne.
Sąd podzielił w sprawie zapatrywania organu podatkowego, który uznał, że opisane we wniosku o interpretację czynności nie świadczą jedynie o wykonywaniu przez stronę prawa własności wobec majątku osobistego na potrzeby prywatne, ale wypełniają definicję prowadzenia działalności gospodarczej w myśl art. 15 ust. 2 u.p.t.u., co sprawia, że skoro w sprawie występują przesłanki stanowiące podstawę do uznania skarżącego za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.t.u., prowadzącego działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 u.p.t.u., to czynność dostawy działek będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 u.p.t.u.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl zaś art. 7 ust. 1 u.p.t.u. przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Jednocześnie zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.t.u. podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 2 u.p.t.u., działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zdefiniowane w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. (odpowiednio art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112) pojęcie działalności gospodarczej obejmuje więc wszelką działalność producentów, handlowców i usługodawców, w tym wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu ww. przepisów, jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. O tym, że dokonujący sprzedaży gruntu działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym wykonując prawo własności, decyduje stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami. Konieczna jest zatem w każdym przypadku ocena okoliczności faktycznych danej sprawy.
Właściwe zatem jest wykluczenie z grona podatników osób fizycznych w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
Należy mieć na uwadze, że dla uznania danego majątku za prywatny istotny jest sposób jego wykorzystania i charakter działań podejmowanych w odniesieniu do niego w całym okresie posiadania przez dany podmiot. Aby majątek uznać za prywatny, musi być on w całym okresie posiadania wykorzystywany wyłącznie do celów prywatnych. Potwierdził to Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen V. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej wyłącznie do celów prywatnych. "Majątek prywatny" to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej.
Zasadniczo jeśli osoba fizyczna dokonuje sprzedaży swojego majątku osobistego, a czynność ta wykonywana jest okazjonalnie i nie zmierza do nadania jej stałego charakteru, nie oznacza to prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. W kontekście powyższego nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności. Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową – profesjonalną (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2798/18).
Z uwagi na to, że spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy dokonana przez skarżącego sprzedaż działek powstałych z podziału większej działki stanowi wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., przy dokonywaniu wykładni powyższego przepisu należało też odnieść się do kryteriów określonych w tej mierze przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C - 180/10 i C - 181/10. Trybunał stwierdził, że osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem od podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 112, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Natomiast, jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców, w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 112 należy uznać ją za podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej. TSUE wskazał jedynie przykładowo okoliczności, które mogą świadczyć o tym, że dana osoba sprzedając nieruchomości działa w charakterze podatnika podatku VAT a podział nieruchomości w celu uzyskania lepszej ceny, liczba transakcji, odstępy pomiędzy transakcjami i wysokość osiągniętych przychodów, nie są decydujące i nie są czynnościami, które same z siebie wykraczałyby poza zarząd majątkiem prywatnym. TSUE wskazał, że to, czy dany podmiot działa jako podatnik podatku VAT, wymaga oceny odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Każdorazowo należy zatem zbadać, jakie środki angażuje sprzedający w celu sprzedaży gruntu. Jeżeli środki te są podobne do tych, które wykorzystują handlowcy, wówczas strona sprzedając grunt, zachowuje się jak handlowiec. Jak zauważa organ, w wymienionym wyroku TSUE wskazał również, że kryteria czynności, związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznane za prowadzenie działalności gospodarczej oraz iż możliwe jest dokonywanie nawet dużych transakcji sprzedaży jako czynności mających charakter osobisty. Nadto, sama liczba i zakres dokonywanych transakcji dostawy gruntów, nie decydują o przypisaniu podmiotowi statusu podatnika VAT, gdyż zakres samych transakcji sprzedaży nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, co do których nie jest stosowana dyrektywa, a czynnościami uznawanymi na gruncie przepisów za działalność gospodarczą. Za działania wykraczające poza zakres poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym uznał TSUE nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność "handlową" wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
TSUE podobne stanowisko konsekwentnie prezentował także w innych orzeczeniach (sprawy: C-263/11, C-331/14, C-72/137).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przy ocenie działalności osoby sprzedającej nieruchomości należy uwzględniać działania na poszczególnych etapach aktywności sprzedającego w ich całokształcie, a nie wyłącznie osobno. Należy przede wszystkim mieć na uwadze te elementy, które łączą się z nakładami inwestycyjnymi wykraczającymi poza standardowe działania zarządu majątkiem prywatnym (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2018 r. w sprawie I FSK 45/18 i przywołane tam orzecznictwo).
Podkreślenia wymaga, że kwestia przeznaczenia uzyskanych środków pieniężnych na zaspokojenie własnych potrzeb czy potrzeb osób najbliższych, zamiar czy motywy, jakimi kieruje się podmiot rozpoczynając działalność gospodarczą, ani jakie potrzeby zaspokaja z uzyskanych środków pieniężnych nie mają istotnego znaczenia dla oceny spornej kwestii. Istotne znaczenie mają bowiem obiektywne, a nie subiektywne przesłanki pozwalające odróżnić działania o cechach zawodowych od tych, które mieszczą się w granicach dysponowania majątkiem prywatnym.
Tak jak nie jest przesądzające i nie skutkuje staniem się automatycznie podatnikiem VAT przez osobę, która zbywa nieruchomość uprzednio nabytą w celach inwestycyjnych, tak nie można wykluczyć także działania w charakterze podatnika VAT przez osobę, która nieruchomość otrzymała nieodpłatnie, np. w darowiźnie od rodziców. Znaczenie ma bowiem całokształt działań podjętych w stosunku do posiadanej nieruchomości.
Przyjmuje się, że o profesjonalnym charakterze czynności nie przesądza także fakt podziału gruntu na działki. Istotne mogą być czynności związane z uzbrojeniem terenu, wydzieleniem dróg wewnętrznych oraz działaniami marketingowymi podjętymi w celu sprzedaży działek, które wykraczają poza zwykłe formy ogłoszenia. Profesjonalny charakter działalności mogą potwierdzać także działania, takie jak uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego, szczególnie, gdy sprzedawca działa na rynku budowlanym, developerskim, czy innym zbliżonym.
Sąd uznał w tej sprawie, że kompleksowa ocena podjętych przez skarżącego działań i zamiaru, jaki mu przyświecał w całym okresie władania gruntem, tj. od chwili nabycia, aż do wyodrębnienia i sprzedaży poszczególnych działek, pozwala na uznanie, że na pewnym etapie powziął on zamiar prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. W ocenie sądu dokonana sprzedaż i kolejne planowane noszą znamiona działalności zorganizowanej.
Sąd pragnie zaznaczyć, że nie podziela stanowiska organu interpretacyjnego, iż wydzierżawienie nieruchomości bratu żony skarżącego stanowiło działanie wskazujące na działanie w charakterze podatnika VAT. Nawet jeżeli dzierżawca zobowiązał się do płacenia podatków i innych należności związanych z utrzymaniem przedmiotu dzierżawy, to sąd tej aktywności skarżącego nie uznaje za wskazującą na działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami.
Należało jednak potwierdzić prawidłowość oceny organu, że za stwierdzeniem, iż strona skarżąca podjęła prowadzenie działalności handlowej w zakresie obrotu nieruchomościami przemawia łącznie to, iż dokonywano sukcesywnego podziału geodezyjnego nieruchomości na coraz mniejsze działki a także ustanowiono służebność przejścia i przejazdu do poszczególnych działek. Działkę o nr [...] podzielono na 14 działek. Strona skarżąca uzyskała decyzje o warunkach zabudowy ustalając takie warunki dla zabudowy polegającej na budowie dwunastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...].
Bez wątpienia podjęte działania doprowadziły do uatrakcyjnienia nieruchomości i wzrostu jej wartości. Nie sposób nie zgodzić się z organem, że w ich efekcie przedmiotem dostawy będzie grunt o zupełnie innym charakterze niż ten w chwili nabycia. Wprawdzie, jak wskazuje skarżący, z uzyskaniem warunków budowy nie są związane praktycznie żadne koszty, to jednak nie budzi wątpliwości że działki posiadające warunki zabudowy stają się bardziej atrakcyjne. Podjęcie trudu uzyskania takich warunków ma bez wątpienia uatrakcyjnienie działek i w perspektywie ich sprzedaż z większym zyskiem. Słusznie przyjęto, że wykonanie ww. działań wskazuje na podjęcie przez skarżącego świadomych działań mających na celu sprzedaż przedmiotowych działek, w sposób profesjonalny, w celu osiągnięcia korzyści finansowej. Skarżący podjął konkretne działania prowadzące do podniesienia atrakcyjności sprzedawanej nieruchomości (uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, ustanowienie służebności drogowych na rzecz nowo wydzielonych działek, ustanowienie służebności na rzecz gestora sieci elektroenergetycznej PGE Dystrybucja SA na działkach [...], [...] i [...], w celu zasilenia działki nr [...], a w perspektywie również pozostałych). Podejmowane działania nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, lecz stanowią aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, właściwe dla handlowców. Działania te są ponadto przejawem zorganizowanej aktywności nakierowanej na podniesienie atrakcyjności posiadanych działek w celu uzyskania jak największego zarobku z ich sprzedaży. W przeciwnym razie ponoszenie wskazanych w opisie sprawy nakładów byłoby niecelowe i ekonomicznie nieuzasadnione. Z opisu stanu faktycznego wynika, że skarżący poza podziałem gruntu (który sam w sobie bez wątpienia mieści się w granicach zarządzania majątkiem prywatnym) podejmował działania przekraczające czynności standardowe, umożliwiające zbycie nieruchomości i powodujące jej uatrakcyjnienie.
Wprawdzie skarżący wskazuje, że działkę nr [...] zbył bez udziału profesjonalnych pośredników i w taki sam sposób zamierza zbyć pozostałe cztery działki, to jednak nie może umknąć uwadze sądu fakt, że skarżący w latach 2018 – 2019 zawarł trzy umowy pośrednictwa sprzedaży nieruchomości z trzema agencjami pośrednictwa sprzedaży. Jak wynika z wniosku o interpretację, umowy te następnie wypowiedział 31 lipca 2020 r. Fakt zawarcia takich umów pośrednictwa sprzedaży rzutuje jednak dodatkowo na ocenę podejmowanych przez skarżącego działań jako wykraczających poza zwykłe zarządzanie majątkiem prywatnym.
Analiza opisanych przez skarżącego działań w ich wzajemnej łączności prowadzi więc do wniosku, że podjął on aktywne działania charakterystyczne dla podmiotów profesjonalnie trudniących się obrotem nieruchomościami. W rezultacie zasadnie stwierdziły organy, że w przedstawionym stanie sprawy zachodzą przesłanki stanowiące podstawę uznania skarżącego za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.t.u.. prowadzącego działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 tej ustawy, w związku z dostawą działek, która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 u.p.t.u..
Sąd podziela zatem wniosek organu, że w tej konkretnej sytuacji nie można uznać, że przedmiotem dostawy były składniki majątku osobistego skarżącego, a sprzedaż prawa własności do nieruchomości stanowiła realizację prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, ponieważ całość opisanych we wniosku dokonanych i planowanych działań świadczy o gospodarczym wykorzystaniu gruntu w celach handlowych. Stanowisko skarżącego wyrażone we wniosku o interpretację w zakresie uznania go za podatnika VAT słusznie uznano – zarówno w zakresie dostawy działki nr [...] jak i planowanej sprzedaży kolejnych czterech działek za nieprawidłowe.
Podsumowując należy przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego sąd stwierdza, że zgadza się ze skarżącym co do tego, że decyzja w przedmiocie warunków zabudowy nie jest aktem, o którego wydanie zwracają się jedynie podmioty prowadzące zorganizowaną działalność gospodarczą w dziedzinie obrotu nieruchomościami. Niewątpliwie również w ramach zarządu majątkiem osobistym można wystąpić o warunki zabudowy. Nie sam jednak fakt wystąpienia przez skarżącego o warunki zabudowy zdecydował o przyznaniu mu statusu podatnika VAT, lecz to, że w niedługim czasie (w 2017 r.) dokonał on podziału działek oraz uzyskał warunki zabudowy dla dwunastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. To zaś wykracza już poza zwykłe zarządzanie majątkiem prywatnym.
Nie ma większego znaczenia to, że skarżący w związku z podejmowaną aktywnością dotyczącą sprzedaży nieruchomości nie ponosił nadzwyczajnych nakładów. Dla przyjęcia, że działalność nosi znamiona działalności gospodarczej wystarczy zorganizowany charakter działań i cel zarobkowy, nie jest zaś konieczne ponoszenie wydatków.
Nie znajduje też potwierdzenia i w związku z tym nie mógł zostać uwzględniony zarzut skargi naruszenia art. 14c § 2 o.p. Analiza zaskarżonej interpretacji pozwala stwierdzić, że organ nie tylko przywołał stosowne przepisy prawa kluczowe dla rozstrzygnięcia ale też wskazał na to, jak przepisy te są interpretowane w orzecznictwie. Następnie organ powiązał te wywody ze stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym przedstawionym we wniosku. Kontrolując przedmiotową interpretacją sąd nie powziął wątpliwości co do sposobu dokonanej przez organ wykładni ani co do ich osadzenia w realiach sprawy.
Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło