VI SA/Wa 1395/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Joanna Wegner Protokolant ref. Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odpowiedzialności przewoźnika oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej "Prezes ULC" lub "Prezes Urzędu") utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2020 r. umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku pasażerów M. K. ( dawniej F., dalej jako "Skarżąca") i M. K. przeciwko przewoźnikowi "L." S.A. w W. ( dalej jako PLL "L." S.A. ,"Uczestnik"). Jako postawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. art.. 105 § 1 k.p.a. i art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 1 oraz art. 209b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1183),art. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019, poz. 235), art. 5, art. 7 ust. 1 lit. c, art. 8, art. 9, art. 14, art. 16 ust.2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (Dz. Urz. WE L 46 s. 1, 2004, s.1) - zwanego dalej rozporządzeniem (WE) nr 261/2004, Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 19 grudnia 2018 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęła skarga ww. pasażerów o stwierdzenie naruszenia przez PLL "L." S.A. przepisów rozporządzenia (WE) 261/2004 w związku z odwołaniem lotu z dnia [...] października 2014 r. o oznaczeniu kodowym [...], który miał zostać wykonany na trasie A. – K. Istotą żądania zawartego w skardze było, aby Prezes ULC stwierdził w drodze decyzji administracyjnej, że przewoźnik lotniczy nie wywiązał się względem ww. pasażerów z zobowiązań określonych przepisami rozporządzenia (WE) 261/2004. Prezes Urzędu na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił, że przewoźnik PLL "L." S.A. nie realizował, ani nie miał realizować spornego rejsu. Przewoźnik ten wykonywał w sezonie letnim 2014 r. dla Biura Podróży [...] zlecenia na wykonywanie lotów czarterowych, jednak lot [...] w dniu [...] października 2014 r. nie był mu zlecony. Organ wyjaśnił, że w sprawie, dotyczącej tego samego lotu, (sygn. sprawy ULC [...]), biuro podróży N. sp. z o.o. pismem z dnia [...] lutego 2018 r. wyjaśniło, że przewoźnikiem obsługującym sporny lot był S. sp. z o.o. i lot ten nie był opóźniony. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny sprawy, Prezes Urzędu decyzją z [...] grudnia 2020 r. umorzył postępowanie w sprawie w całości. Ponownie rozpoznając sprawę Prezes Urzędu jako organ II instancji stwierdził, że pasażerowie przedstawili dokument podróży wskazujący, iż lot w dniu [...] października 2014 r. na trasie A. – K. miał zostać wykonany przez PLL "L." S.A. rejsem o oznaczeniu [...]. Dokument podróży został wystawiony w dniu 24 września 2014 r. Przewoźnik w piśmie z [...] marca 2019 r. wyjaśnił, że PLL "L." S.A. nie realizowały w dniu [...] października 2014 r. rejsu [...] na trasie A. - K. Przewoźnik potwierdził, że biuro podróży N. sp. z o.o. zwróciło się z pytaniem się o możliwość realizacji takiego rejsu ale przewoźnik odmówił z uwagi na niedostępność załóg. Na dowód przewoźnik przedstawił korespondencję prowadzoną w tym zakresie pomiędzy działem czarterów PLL "L." S.A. z biurem podróży N. Z tej korespondencji wynika, że biuro podróży zapytało w dniu [...] września 2014 r. przewoźnika o możliwość realizacji spornego rejsu, tj. dwa dni po wystawieniu dokumentu podróży. Przewoźnik udzielił negatywnej odpowiedzi w dniu [...] września 2014 r. Natomiast biuro podróży w sprawie, dotyczącej tego samego lotu, o sygn. [...], pismem z dnia [...] lutego 2018 r. wyjaśniło, że przewoźnikiem obsługującym sporny lot nie były PLL "L." S.A. lecz S.sp. z o.o. Prezes Urzędu uznał zatem, że załączone do akt dowody w postaci korespondencji przewoźnika z biurem podróży, wyjaśnienia udzielone w sprawie przez przewoźnika oraz wyjaśnienia udzielone przez biuro podróży w innej sprawie, dotyczącej tego samego lotu są ze sobą spójne i nie budzą wątpliwości co do faktu, że PLL "L." S.A. nie był przewoźnikiem obsługującym sporny rejs. Zdaniem organu ewentualne wyjaśnienia dlaczego biuro podróży wystawiło dokument podróży wskazujący PLL "L." S.A. jako przewoźnika obsługującego w dniu [...] października 2014 r. sporny rejs na trasie A.-K. zanim przewoźnik ten potwierdził, iż może taki rejs wykonać, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wyjaśnienie tej kwestii może mieć jedynie znaczenie w relacjach pomiędzy biurem podróży, a wprowadzonymi w błąd taką informacją klientami biura. Relacje te nie są jednak przedmiotem niniejszego postępowania. Tym samym PLL "L." S.A. nie były przewoźnikiem obsługującym przedmiotowy lot w rozumieniu art. 2 lit. b w zw. z art. 3 pkt 5 rozporządzenia (WE) 261/2004. W konsekwencji pasażerowie błędnie skierowali reklamację do tego przewoźnika lotniczego. Skoro nie została zawarta umowa wiążąca biuro podróży - organizatora wycieczki - z PLL "L." S.A. w zakresie dotyczącym przedmiotowego lotu [...] na trasie A-K. to w sprawie nie miał również zastosowania art. 5 rozporządzenia (WE) 261/2004. W konsekwencji organ uznał, że w tej sprawie postępowanie przeciwko PLL "L.". S.A., należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Pasażerka M. K. złożyła skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 ust. 2B, w związku z art. 5 ust. 1 c rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (zwanego w dalszej treści skargi rozporządzeniem 261/2004) poprzez niezastosowanie w/w przepisów polegające na błędnym uznaniu, iż pasażerowie posiadający rezerwację na rejs, wydaną przez organizatora turystyki, który to nie został zrealizowany nie są uprawnieni do uzyskania rekompensaty określonej przepisami art. 7 rozporządzenia (WE) 261/2004; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 2 lit. G poprzez pominięcie uprawnienia organizatora wycieczek do wydania wiążącego przewoźnika lotniczego potwierdzenia rezerwacji na rejs; 3. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 205b ust. 5 ustawy Prawo lotnicze, poprzez jego niezastosowanie polegające na błędnym ustaleniu braku naruszenia przepisów art. 5 ust 1c, w zw. z art. 7 ust. 1 b rozporządzenia (WE) 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (dalej zwanego rozporządzeniem 261/2004), w sytuacji, w której przewoźnik nie wykazał przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności wobec pasażerów, którzy to legitymowali się potwierdzeniem .rezerwacji na rejs liniami PLL" L.", który to został nie został zrealizowany. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezesa ULC z dnia [...] grudnia 2020 r. i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Prezes ULC wniósł o oddalenie skarg jako niezasadnej. Uczestnik postępowania PLL "L." S.A. w W. nie zajął stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest bowiem sprawa administracyjna. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa administracyjna, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła taki charakter w toku postępowania. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bo przyczynę bezprzedmiotowości wykryto w toku postępowania, w drugim przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego bezzasadne jest dalsze kontynuowanie postępowania w związku z brakiem niemożliwości wydania decyzji pozytywnej, ani negatywnej. Chodzi zatem o istnienie takich okoliczności, które czynią prawnie niemożliwym wydanie decyzji z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się zatem bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że Skarżąca wprawdzie posiadała rezerwację na lot w dniu [...] października 2014 r., o oznaczeniu kodowym nr [...], na trasie na trasie A. – K., niemniej nie znajduje potwierdzenia okoliczność, że przewoźnikiem lotniczym obsługującym ten lot były PLL "L." .S.A. Przeciwnie z wyjaśnień ww. przewoźnika lotniczego zawartych w piśmie przesłanym drogą elektroniczną do Prezesa ULC m.in. w dniu [...] marca 2019 r. oraz załączonej korespondencji Działu czarterów ULC z Biurem Podróży N. wynika, że przewoźnik nie potwierdził on możliwości realizacji dodatkowego rejsu w dniu [...] października 2014 r. z powodu braku dostępnych załóg. W konsekwencji organ zasadnie uznał, że PLL "L." S.A. nie były przewoźnikiem obsługującym przedmiotowy lot w rozumieniu art. 2 lit. b w zw. z art. 3 pkt 5 rozporządzenia. W konsekwencji Skarżąca błędnie skierowała reklamację do tego przewoźnika lotniczego. Skoro nie została zawarta umowa wiążąca biuro podróży - organizatora wycieczki - z PLL "L." S.A. w zakresie dotyczącym przedmiotowego lotu, to w sprawie nie miał również zastosowania art. 3 ust. 2b rozporządzenia, dotyczący wyłącznie sytuacji, w której pasażerowie zostali przeniesieni przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek z lotu, na który mieli rezerwacje, na inny lot. W świetle dokonanych przez organ ustaleń nie można było zgodzić się z argumentacją skargi przedstawioną w związku z treścią art. 2 lit. g rozporządzenia (wskazującym, że "rezerwacja" oznacza fakt posiadania przez pasażera biletu lub innego dowodu potwierdzającego, że rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek), że PLL "L." S.A. odpowiadały za działania i zaniechania kooperującego z nim organizatora turystyki - w tym za nieuprawnione użycie jego kodu. Prawidłowo zatem Prezes ULC umorzył - jako bezprzedmiotowe - postępowanie w niniejszej sprawie. Należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekał już w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym. Wyrokami z dnia 9 stycznia 2020 r. o sygn. akt. VII SA/Wa 1424/19 oraz o sygn. akt. VII SA/Wa 1415/19 skargi iinych pasażerów dotyczące tego samego lotu nr [...] zostały także oddalone. Z podanych przyczyn zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.