IV SA/Po 747/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-11-05
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Monika Świerczak, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska Ostrzeszów, uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, mogła ustalić strefy uciążliwości od dróg krajowych oraz nakazać uzgadnianie budowli o wysokości powyżej 50 m z organem ruchu lotniczego, wykraczając tym samym poza zakres kompetencji określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej Ostrzeszów w części dotyczącej ustalenia stref uciążliwości od dróg krajowych oraz nakazu uzgadniania budowli o wysokości powyżej 50 m z organem ruchu lotniczego. Ustalenia te wykraczają poza zakres kompetencji rady gminy określony w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, naruszając tym samym zasady sporządzania planu miejscowego i przepisy prawa powszechnie obowiązującego.Stan faktyczny
Wojewoda Wielkopolski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej Ostrzeszów w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej istotne naruszenie prawa. Skarżący wskazał, że uchwała w części tekstowej i graficznej zawiera ustalenia dotyczące stref uciążliwości od dróg krajowych oraz nakaz uzgadniania budowli o wysokości powyżej 50 m z organem ruchu lotniczego, które nie znajdują umocowania w przepisach prawa. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że ustalenia te wynikały z uzgodnień z zarządcą drogi oraz wniosku Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w jej części tekstowej i graficznej obejmującej § 1 ust. 6 pkt 9, § 2 ust. 2 pkt 2, § 4 pkt 5, § 11 pkt 1 oraz zasądził od Miasta i Gminy Ostrzeszów na rzecz Wojewody Wielkopolskiego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Monika Świerczak (spr.) WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej Ostrzeszów z dnia 29 grudnia 2020 r. nr XXVIII/236/2020 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Al. Wojska Polskiego w Ostrzeszowie 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w jej części tekstowej i graficznej obejmującej § 1 ust. 6 pkt 9, § 2 ust. 2 pkt 2, § 4 pkt 5, § 11 pkt 1; 2. zasądza od Miasta i Gminy Ostrzeszów na rzecz Wojewody Wielkopolskiego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda Wielkopolski dalej jako: " Wojewoda", " skarżący" na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.) zaskarżył w części, tj. w zakresie § 1 ust. 6 pkt 9, § 2 ust. 2 pkt 2, § 4 pkt 5, § 11 pkt 1 oraz odpowiadającym tym zapisom oznaczeniom na rysunku planu uchwałę Nr XXVIII/236/2020 Rady Miejskiej Ostrzeszów, dalej jako: " Radą", " organ" z dnia 29 grudnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Al. Wojska Polskiego w Ostrzeszowie, dalej jako: "uchwała" i wniósł o stwierdzenie nieważności § 1 ust. 6 pkt 9, § 2 ust. 2 pkt 2, § 4 pkt 5, § 11 pkt 1 oraz odpowiadającym tym zapisom oznaczeniom na rysunku planu uchwały ze względu na istotne naruszenie prawa.
Wojewoda w skardze wskazał, że na sesji w dniu 29 grudnia 2020 r. Rada Miejska Ostrzeszów podjęła uchwalę Nr XXVlll/23612020 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Al. Wojska Polskiego w Ostrzeszowie.
Podstawę prawną podjętej uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca l 990 roku o samorządzie gminnym ( t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.), art. 20 ust. l ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zrn.) dalej jako "ustawa".
W wyniku analizy uchwały w zakresie zgodności z ustawą, w odniesieniu do zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego Wojewoda stwierdził, że w § 11 pkt 1 uchwały, dla obszaru objętego planem miejscowym, w zakresie szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu w tym zakazu zabudowy ustalono, że przy lokalizacji budynków obowiązują odległości uciążliwości drogi krajowej GP nr 11 wynoszące (licząc od zewnętrznej krawędzi jezdni): 70,0 m dla obiektów budowlanych z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi i 25.0 m dla obiektów budowlanych z pomieszczeniami nie przeznaczonymi na pobyt ludzi. Następnie dopuszczono wznoszenie budynków w zasięgu uciążliwości drogi pod warunkiem zastosowania rozwiązań zmniejszających uciążliwości do poziomu określonego w przepisach odrębnych. Granice strefy uciążliwości drogi krajowej o zasięgu 25,0 m oznaczono na rysunku stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały. Na przedmiotowym rysunku zawarto również informację. że strefa uciążliwości o zasięgu 170.0 m obejmuje cały obszar planu.
Ponadto w § 1 ust. 6 pkt 9 uchwały zdefiniowano strefę uciążliwości drogi krajowej GP nr 11 jako: teren na którym występują szczególne warunki i ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, a w § 2 ust. 2 pkt 2 uchwały stwierdzono, że oznaczenie graficzne strefy zamieszczone na rysunku planu miejscowego stanowi oznaczenie wynikające z przepisów odrębnych.
Wojewoda w skardze wskazał, że powyższe ustalenia uchwały nie znajdują umocowania w regulacjach ustawy oraz w przepisach odrębnych. Wojewoda podniósł jednocześnie, że w treści uchwały nie sprecyzowano rodzaju czynnika powodującego uciążliwości w strefie 25 i 170 m od krawędzi jezdni, jednak należy przyjąć. że organ planistyczny zasadniczo odnosił się do kwestii oddziaływania akustycznego ruchu samochodowego na drodze.
Skarżący wskazał, że zgodnie z § 177 - 178 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2016 r. poz. 124 ze zm.). przy projektowaniu drogi powinno się dążyć do tego, aby w otoczeniu drogi obliczeniowe poziomy hałasu i wibracji powodowane prognozowanym ruchem na drodze nie przekraczały wartości dopuszczalnych określonych w przepisach odrębnych. Jeżeli prognozowane poziomy hałasu i wibracji przekraczają wartości dopuszczalne określone w przepisach odrębnych, przy projektowaniu drogi powinno się zaplanować zastosowanie odpowiednich środków ochrony. Urządzenia ochrony przed hałasem i wibracjami mogą być także zastosowane po wybudowaniu drogi w wypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu i wibracji.
Jednocześnie w myśl art. 135 ust. 1 i 3a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo
ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 219 ze zm.), jeżeli z przeglądu ekologicznego albo z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaganej przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz.U. z 2021 r. poz. 247 ze zm.). albo z analizy porealizacyjnej wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu, to dla oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych. kompostowni. trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej tworzy się obszar ograniczonego użytkowania. Organ właściwy do utworzenia obszaru ograniczonego, tworząc ten obszar określa jego granice, a także ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu i wymagania techniczne dotyczące budynków oraz sposób korzystania z terenów, wynikające z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko lub analizy porealizacyjnej albo przeglądu ekologicznego. Ograniczenia wynikające z utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.
Biorąc powyższe pod uwagę skarżący wskazał, że wprowadzenie do planu miejscowego dodatkowych ustaleń w kwestii kompleksowo regulowanej przepisami odrębnymi stanowi przekroczenie zakresu dopuszczalnych ustaleń planu miejscowego, określonych w art. 1 ustawy. Powyższe ustalenia stoją w sprzeczności z celem uchwalania planów miejscowych określonym w przepisach art.. 4 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tymi przepisami ustalenia planu winny ograniczać się do ustalenia przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Szczegółowy, zamknięty katalog obowiązkowego oraz fakultatywnego zakresu ustaleń planu miejscowego zawierają natomiast przepisy art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy. Żaden z przepisów ustawy nie przyznaje radzie gminy kompetencji do ustalania w drodze planu miejscowego granic stref uciążliwości od obiektów drogowych oraz rozstrzygania o zakresie obowiązków podejmowania działań mających na celu niwelowanie uciążliwości inwestycji drogowych.
W ocenie Wojewody podkreślenia wymagał fakt, iż przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie wyznaczają stref uciążliwości od obiektów drogowych, natomiast w sposób szczegółowy regulują kwestie ograniczania uciążliwości od tras komunikacyjnych oraz wskazują podmioty odpowiedzialne za realizację poszczególnych zadań z tym związanych (w myśl art. 135 ust. 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. tworzenie obszarów ograniczonego użytkowania należy do wyłącznych kompetencji właściwego miejscowo sejmiku województwa bądź rad powiatu). Wojewoda wielkopolski powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 25 lipca 2018 r.. sygn. akt IV SA/Po 425/18.
Wojewoda zauważył także, że w przypadku braku przepisów odrębnych szczegółowo regulujących kwestie wspomnianych. stref wątpliwości budzi sposób w jaki organy administracji architektoniczo-budowlanej miałyby weryfikować ustalenia planu w tym względzie bądź też wymagać spełnienia określonych warunków technologicznych.
Wojewoda odnosząc się do pisma Burmistrza Miasta i Gminy Ostrzeszów z dnia 12 stycznia 2021 r. powołującego się na wnioski do projektu planu miejscowego złożone przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w oraz treść uzgodnienia tegoż organu z dnia 6 maja 2020 r., odniósł się do wyroku z dnia 24 października 2019 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt. IV SA/Wa 7121/19) wskazującego, że warunki jakie może postawić zarządca drogi mogą być związane wyłącznie z ochroną ruchu drogowego istniejącej drogi publicznej lub samej drogi, a nie ochroną użytkowników sąsiednich - w stosunku do drogi - nieruchomości, przed uciążliwością powodowaną przez ruch na drodze. Z tego względu wypowiadanie się o uciążliwościach generowanych przez drogę leży poza zakresem kompetencji organu. Podobnie jak kwestia oceny wpływu ruchu generowanego przez drogę bowiem przepis na podstawie, którego zarządca drogi dokonuje uzgodnienia projektu planu miejscowego odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy to sposób zagospodarowania gruntów przyległych do drogi będzie oddziaływał na istniejącą drogę a nie odwrotnie.
Wojewoda zwrócił również uwagę na art. 174 i art. 175 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którymi eksploatacja dróg nie może powodować przekroczenia standardów jakości środowiska. Emisje polegające m.in. na powodowaniu hałasu, powstające w związku z eksploatacją drogi, nie mogą, z zastrzeżeniem obszarów ograniczonego użytkowania, spowodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego zarządzający drogą ma tytuł prawny.
Natomiast odnośnie § 4 pkt 5 uchwały, w zakresie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego na obszarze objętym planem miejscowym gdzie ustalono, że wszelkie projektowane budowle o wysokości równej i większej niż 50 m n.p.t. należy każdorazowo uzgadniać z właściwym organem ruchu lotniczego, zgodnie z przepisami odrębnymi, Wojewoda wskazał, że brak jest delegacji jakiegokolwiek przepisu odrębnego nakazującego każdorazowe uzgadnianie budowli o wysokości równej i większej niż 50 m n.p.t. z właściwym organem ruchu lotniczego, przed pozwoleniem na budowę. Zatem w ocenie Wojewody również ustalenia § 4 pkt 5 uchwały nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Rada Miasta Ostrzeszów wniosła o oddalenie skargi w całości.
Organ wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r., poz. 741 t.j.) - art. 17 ust 6) lit. b) tiret 3 zobowiązany jest do uzgodnienia projektu planu z właściwym zarządcą drogi. W wyżej wymienionych pismach zarządca drogi określił strefy uciążliwości, a ich pominięcie skutkowałoby negatywnym uzgodnieniem. Dodatkowo mimo ograniczenia funkcjonowanie terenu jest możliwe zgodnie z przeznaczeniem w planie. W związku z powyższym wprowadzenie przedmiotowych zapisów uznano za zasadne. W nawiązaniu do zapisu § 4 pkt 5 uchwały Nr XXVlll/236/2020 Rady Miejskiej z dnia 29 grudnia 2020r., ustalenia dotyczące uzgodnienia wysokości budowli o wysokości równej lub większej 50 m n.p.t. z właściwym organem ruchu lotniczego wynikały bezpośrednio z wniosku Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. (z dnia [...] marca 2019r. znak [...]). W drodze postanowienia nr [...] dnia [...] grudnia 2020r. pismem znak sprawy [...], powyższy organ uzgodnił bez uwag projekt planu miejscowego, w związku z czym taki zapis został zawarty w planie miejscowym. Organ jednoznacznie podkreślił, iż podjęta przez niego uchwała, będąca przedmiotem zaskarżenia, nie pozostaje w wyraźnej sprzeczności z prawem, a tylko wówczas miałoby miejsce, w świetle ugruntowanego orzecznictwa i poglądów doktryny istotne naruszenie w rozumieniu art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Wojewódzki Sad Administracyjny w P. zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ; zwanej dalej "p.p.s.a.") zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii istotnych naruszeń. Powyższe wynika z treści art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze w zw. z ust. 4 u.s.g., zgodnie z którymi uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego.
Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. wyróżniają zatem dwie kategorie wad prawnych uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy może być tylko istotne naruszenie prawa. Według stanowiska piśmiennictwa oraz ustalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej czy wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu.
O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Według art. 93 ust. 1 u.s.g., po upływie 30-dniowego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Może je tylko zaskarżyć do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie upłynął ustawowy 30-dniowy termin stwierdzenia nieważności uchwały. Organ nadzoru zaskarżył ją więc do Sądu.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała jako, że podjęta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy, zatem należy do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Oceny, czy uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. dokonuje się zaś na gruncie art. 28 ust. 1 ustawy, w myśl którego naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest w myśl art. 14 ust. 8 u.p.z.p. prawem miejscowym. Tym samym jest ona aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. i na mocy tego przepisu sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli działalności administracji publicznej w tym zakresie. Rolą sądu administracyjnego jest ocena prawidłowości czynności i aktów nadzorczych, a także legalności kontrolowanych decyzji i aktów, a więc w tym przypadku zaskarżonej uchwały. Należy podkreślić, iż kontrola sądu w sprawach dotyczących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie może dotyczyć celowości, czy słuszności dokonywanych w planie rozstrzygnięć. Ogranicza się ona wyłącznie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Nr XXVIII/236/2020 Rady Miejskiej Ostrzeszów z dnia 29 grudnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Al. Wojska Polskiego w Ostrzeszowie.
Uwzględniając przedmiot regulacji zawartych w zaskarżonej uchwale należy wskazać, że podstawę prawną wydania przez radę gminy uchwały w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego stanowią przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Artykuł 1 ust.1 tej ustawy stanowi, że ustawa ta określa zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej oraz zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań.
Zgodnie z art. 163 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych. Działania związane z polityką przestrzenną gminy stanowią działania publiczne w zakresie ochrony ładu przestrzennego. W takim zakresie, w jakim kompetencje te zostały przekazane gminom są one upoważnione do samodzielnego decydowania w granicach określonych przez ustawę. Natomiast Artykuł 15 ust. 2 i 3 ustawy wskazuje, jakie kwestie gmina winna obowiązkowo i fakultatywnie określić w planie miejscowym.
Przechodząc na grunt kontrolowanej sprawy Sąd wskazuje, iż w całości podziela zarzuty skargi uznając je za trafne, a także argumentację przedstawioną w celu ich poparcia. Sąd uznał, iż zaskarżona uchwała narusza zasady sporządzania planu miejscowego w stopniu i w zakresie uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności w części.
W ocenie Sądu zasadny jest zarzut przekroczenia zakresu dopuszczalnych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wprowadzenie w planie ustaleń zawartych w § 1 ust. 6 pkt 9, § 2 ust. 2 pkt 2, § 11 pkt 1.
w § 11 pkt 1 uchwały, dla obszaru objętego planem miejscowym, w zakresie szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczeń w ich użytkowaniu w tym zakazu zabudowy ustalono, że przy lokalizacji budynków obowiązują odległości uciążliwości drogi krajowej GP nr 11 wynoszące (licząc od zewnętrznej krawędzi jezdni): 70,0 m dla obiektów budowlanych z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi i 25.0 m dla obiektów budowlanych z pomieszczeniami nie przeznaczonymi na pobyt ludzi. Następnie dopuszczono wznoszenie budynków w zasięgu uciążliwości drogi pod warunkiem zastosowania rozwiązań zmniejszających uciążliwości do poziomu określonego w przepisach odrębnych. Granice strefy uciążliwości drogi krajowej o zasięgu 25,0 m oznaczono na rysunku stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały. W części graficznej uchwały zawarto również informację. że strefa uciążliwości o zasięgu 170.0 m obejmuje cały obszar planu.
Ponadto w § 1 ust. 6 pkt 9 uchwały zdefiniowano strefę uciążliwości drogi krajowej GP nr 11 jako: teren na którym występują szczególne warunki i ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, a w § 2 ust. 2 pkt 2 uchwały stwierdzono, że oznaczenie graficzne strefy zamieszczone na rysunku planu miejscowego stanowi oznaczenie wynikające z przepisów odrębnych.
Wojewoda słusznie wskazał, że zgodnie z § 177 i 178 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124, z późn. zm.), przy projektowaniu drogi powinno się dążyć do tego, aby w otoczeniu drogi obliczeniowe poziomy hałasu i wibracji powodowane prognozowanym ruchem na drodze nie przekraczały wartości dopuszczalnych określonych w przepisach odrębnych. Jeżeli prognozowane poziomy hałasu i wibracji przekraczają wartości dopuszczalne określone w przepisach odrębnych, przy projektowaniu drogi powinno się zaplanować zastosowanie odpowiednich środków ochrony. Urządzenia ochrony przed hałasem i wibracjami mogą być także zastosowane po wybudowaniu drogi w wypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu i wibracji. Natomiast w myśl art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U . z 2020 r. poz. 219 ze zm.), jeżeli z przeglądu ekologicznego albo z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaganej przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r. poz. 247 ze zm.), albo z analizy porealizacyjnej wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu, to dla oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych, kompostowni, trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej tworzy się obszar ograniczonego użytkowania. Organ właściwy do utworzenia obszaru ograniczonego tworząc ten obszar określa jego granice, a także ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu i wymagania techniczne dotyczące budynków oraz sposób korzystania z terenów wynikające z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko lub analizy porealizacyjnej albo przeglądu ekologicznego. Ograniczenia wynikające z utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, uwzględnia się w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.
Zaskarżone ustalenia uchwały w zakresie ustalenia strefy uciążliwości drogi krajowej GP nr 11 stoją w sprzeczności z celem uchwalania planów miejscowych, określonym w przepisach art. 4 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z tymi przepisami ustalenia planu winny ograniczać się do ustalenia przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Szczegółowy, zamknięty katalog obowiązkowego oraz fakultatywnego zakresu ustaleń planu miejscowego zawierają natomiast przepisy art. 15 ust. 2 i ust. 3 u.p.z.p.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych akt prawa miejscowego nie może swoimi przepisami wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia, naruszać innych powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a także nie może regulować jeszcze raz tego. co jest już zawarte w obowiązującej ustawie (wyrok NSA dnia 30 września 2009 r., sygn. akt. II OSK 1077/09, Legalis nr 215766, wyrok NSA oz. We Wrocławiu z 14 października 1999 r., sygn. akt II SA/WR 1179/98, Legalis nr 178893).
Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia25 lipca 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 425/18 i przyjmuje je za swoje, że żaden z przepisów ustawy nie przyznaje radzie gminy kompetencji do ustalania w drodze planu miejscowego stref uciążliwości od obiektów drogowych oraz nakładania na podmioty planujące inwestycje na terenach sąsiednich obowiązków podejmowania działań mających na celu niwelowanie uciążliwości inwestycji drogowych. Podkreślenia wymaga fakt, iż przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie wyznaczają stref uciążliwości od obiektów drogowych, natomiast w sposób szczegółowy regulują kwestie ograniczania uciążliwości od tras komunikacyjnych oraz wskazują podmioty odpowiedzialne za realizację poszczególnych zadań z tym związanych. Bez znaczenia pozostaje fakt, że organ uzgadniający narzucił zamieszczenie przedmiotowych uregulowań dotyczących wymogu indywidualnego zabezpieczenia nowych obiektów przed uciążliwościami wynikającymi z eksploatacji autostrady. Uzgodnienie organu nie skutkuje tym, że wprowadzone rozwiązania stają się prawnie usankcjonowane. Gmina powinna wejść w polemikę z organem uzgadniającym i wyjaśnić, że zasugerowane rozwiązania są niezgodne z obowiązującymi przepisami.
W ocenie Sądu, w pełni uzasadniony jest także zarzut, w którym skarżący podnosi, że doszło do naruszenia prawa przez ustalenie w § 4 pkt 5 uchwały, nakazu uzgadniania z właściwym organem ruchu lotniczego, wszelkich projektowanych budowli o wysokości równej i większej niż 50 m n.p.t. Powyższe stanowi nie tylko modyfikację przepisów wyższego rzędu, ale również zostało podjęte bez umocowania prawnego przysługującego organowi stanowiącemu, jednostki samorządu terytorialnego. W tym miejscu wskazać należy, że stwierdzenie nieważności planu miejscowego może nastąpić w wyniku ustalenia, że uchwalony plan jest sprzeczny z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności przepisami ustawy, jednak stan sprzeczności planu miejscowego z przepisami znajdującymi się w akcie wyższego rzędu powinien być odnoszony do ściśle określonego momentu czasowego, tj. powinien istnieć w dacie uchwalenia planu miejscowego, co skutkuje stwierdzeniem, że wynik podjętego procesu prawotwórczego od samego początku był obarczony materialnoprawną wadliwością. Porównując sporny zapis uchwały z treścią art. 87 ustawy Prawo Lotnicze ( t.j. Dz. 2020 r. poz. 1970 ) oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych (Dz. U. Nr 130, poz. 1193), zwanego dalej "rozporządzeniem", które obowiązywało w dacie podejmowania przedmiotowej uchwały, wskazać należy, że w ustawie jest mowa o zgłoszeniu oraz oznakowaniu obiektów budowlanych. Natomiast kwestie związane ze zgłoszeniem do właściwego organu ruchu lotniczego uregulowane zostały w/w rozporządzeniu. Zgodnie z rozporządzeniem, zgłoszeniu do właściwego organu nadzoru nad lotnictwem wojskowym, z zastrzeżeniem ust. 1, podlegają wszystkie stałe lub tymczasowe obiekty budowlane o wysokości 50 m i więcej. Natomiast w myśl § 11 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 8 rozporządzenia, informacje o przewidywanym terminie ukończenia budowy przeszkody lotniczej o wysokości do 100 m powyżej poziomu terenu są przekazywane z co najmniej dwumiesięcznym wyprzedzeniem terminów, których dotyczą. Niedopuszczalne jest zawarcie w planie ustaleń modyfikujących przepisy aktów wyższego rzędu. Zmieszczenie w § 4 pkt 5 uchwały przepisu zobowiązującego do uzgodnienia projektowanego obiektu budowlanego o wysokości równiej i większej niż 50 m n.p.t. z właściwym organem ruchu lotniczego uznać należało za przekroczenie ustawowych kompetencji jakie przysługiwały Radzie przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art.205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło