I GSK 777/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-09
Skład orzekający: Piotr Pietrasz, Dariusz Dudra, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić przyznania płatności dla młodych rolników z powodu braku dokumentów potwierdzających datę rozpoczęcia sprawowania faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną?Ratio decidendi
Organ nie może odmówić przyznania płatności dla młodych rolników z powodu braku dokumentów potwierdzających datę rozpoczęcia sprawowania kontroli, jeśli z dokumentów załączonych do wniosku wynika, że młody rolnik sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną w roku, którego dotyczy wniosek. Wymóg dokumentowania daty rozpoczęcia kontroli wprowadzałby nieuzasadniony dodatkowy warunek formalny sprzeczny z unijnymi przepisami. Wykładnia przepisów krajowych musi uwzględniać prawo unijne, które przyznaje płatności na dany rok po spełnieniu przesłanek w tym roku.Stan faktyczny
W dniu 13 maja 2019 r. spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, w tym płatności dla młodych rolników. Organ I instancji odmówił przyznania tej płatności z powodu braku dokumentów potwierdzających datę rozpoczęcia sprawowania faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną przez młodego rolnika. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. WSA uchylił decyzję, uznając, że organ błędnie interpretował przepisy. Organ kasacyjnie zaskarżył wyrok WSA do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze oraz zasądził od organu na rzecz spółki kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Go 29/21 w sprawie ze skargi R (...)Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia (...) października 2020 r. nr (...) w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze na rzecz R (...) Sp. z o.o. w G.kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w dniu 25 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 29/21 w sprawie ze skargi (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia (...) października 2020 r. nr (...)w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 uchylił zaskarżoną decyzję w całości, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.
W dniu 13 maja 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wielkopolskim Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019. W złożonym wniosku Spółka wskazała, iż ubiega się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności dla młodych rolników, płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. Łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku wyniosła 76,33 ha.
W wyniku przeprowadzonych kontroli organ I instancji stwierdził, że dla uzyskania płatności dla młodych rolników Spółka nie spełniła warunków określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie wniosku) w sprawie wniosku, bowiem nie przedłożyła dokumentów potwierdzających sprawowania przez młodego rolnika faktycznej i trwałej kontroli, nad osobą prawną oraz potwierdzających datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli. Analiza załączonych do wniosku przez Spółkę dokumentów wskazała, że z przedmiotowych dokumentów nie wynika, kto sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. U. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r.; dalej: rozporządzenie 639/2014) nad tą osobą prawną, oraz nie ma w nich daty potwierdzającej rozpoczęcie sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z (...) kwietnia 2020 r. Kierownik BP ARiMR przyznał Spółce płatności za rok 2019 obejmującą jednolitą płatność obszarową, płatność na zazielenienie, płatność dodatkową (redystrybucyjną) oraz płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno. Jednocześnie organ I instancji odmówił przyznania płatności dla młodych rolników.
Decyzją (...)października 2020 r. Dyrektor LOR ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że z załączonych do wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 r. dokumentów nie wynika, kto i w jakim zakresie oraz od kiedy sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki w zakresie rolnictwa. Strona nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których wynikałby zakres obowiązków i zagadnień jakie należą do kompetencji poszczególnych członków zarządu spółki. W toku niniejszego postępowania Spółka nie dołączyła dokumentów określających zakres wykonywanych zadań przez członków zarządu wynikających ze struktury organizacyjnej spółki. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, który z członków zarządu sprawuje trwały i znaczący zarząd na działalnością rolniczą spółki. Nie zostały przedłożone dokumenty określające osobę, która podejmuje w sposób stały, a nie incydentalny główne decyzje w zakresie działalności rolniczej. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, spółka nie spełniła warunku wynikającego z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję uznał, że nie odpowiada ona prawu.
W ocenie Sądu, stanowisko organów odmawiające przyznania skarżącej Spółce płatności dla młodych rolników na 2019 rok z powodu braku dokumentów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną wraz z datą rozpoczęcia sprawowania tej kontroli jest wynikiem błędnej interpretacji przepisu § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosku. Oceniając przesłanki przyznania tej płatności organy wprowadziły dodatkowy obowiązek udokumentowania przez ubiegającego się o przyznanie tej płatności, początkowej daty sprawowania przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014.
Sąd I instancji uznał, że analiza przepisów regulujących zasady przyznawania płatności wskazuje, że fakt udokumentowania sprawowania przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną winien dotyczyć roku, którego dotyczy składany wniosek. Wynika to przede wszystkim z ogólnej zasady, że płatności są przyznawane na dany rok, po spełnieniu przesłanek w każdym roku, w którym rolnik ubiega się o płatność. Co więcej, wymóg taki wprost wynika z unijnej regulacji art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, która przyznaje płatności dla młodych rolników sprawujących taką kontrolę nad osobą prawną w każdym roku, w odniesieniu do którego osoba prawna składa wniosek o tę płatność. Interpretacja przepisów krajowych musi zaś następować z uwzględnieniem przepisów unijnych w tym zakresie.
Sąd I instancji analizując złożony 13 maja 2019 r. wniosek o przyznanie płatności wraz z załącznikami za nieuprawnioną uznał ocenę Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze, że skarżąca Spółka nie spełniła warunków przyznania płatności wskazanych w art. 49 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 639/2014. W sytuacji, w której z dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie płatności wynika, że w roku, w którym spółka ubiega się o płatność, młody rolnik (lub rolnicy) sprawuje (sprawują) nad nią faktyczną i trwałą kontrolę samodzielnie albo wspólnie z innymi rolnikami, do otrzymania płatności dla młodych rolników nie jest niezbędne przedłożenie dokumentów potwierdzających początkową datę sprawowania tej kontroli. Odmienna wykładnia § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosku wprowadzałaby bowiem zbędny i nieuzasadniony treścią przepisów unijnych warunek formalny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ dokona oceny przesłanek warunkujących przyznanie skarżącej Spółce płatności dla młodych rolników, przy uwzględnieniu dokonanej przez Sąd wykładni przepisu § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Lubuski Oddział Regionalny wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosku oraz § 6 ust. 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju .Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. 2015 r. poz. 351, dalej rozporządzenie w sprawie płatności) oraz art. 49 ust. 1 lit. b oraz art. 49 ust. 4 rozporządzenia 639/2014, polegającym na uznaniu, że:
a) organ wyprowadził dodatkowy obowiązek udokumentowania początkowej daty sprawowania przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwalej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014 w sytuacji, gdy organy słusznie uznały, że wskazane przepisy wymagają ezpressis verbis w par. 8 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia przedłożenia dokumentu potwierdzającego również datę rozpoczęcia sprawowanej kontroli, stąd sąd administracyjny błędnie zarzucił błędną interpretację tego przepisu o rzekomym wprowadzeniu nowego obowiązku,
b) doszło do niewłaściwego ich zastosowania bowiem sąd administracyjny nie dokonał ich zastosowania (w ustalonym stanie faktycznym) w kontekście innych wymogów niż data rozpoczęcia sprawowania kontroli (rok w którym spółka obieg: się o płatność) ale pozostałych warunków takich jak kto i w jakim zakresie; sprawuje nadzór nad działalnością Spółki, a także obowiązku udokumentowania z których wynikałby zakres obowiązków i zagadnień jakie należą do kompetencji poszczególnych członków zarządu Spółki, bowiem z ww. przepisów nie wynika tylko, aby osoby fizyczne które mają sprawować faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną były tylko członkami zarządu spółki, podczas gdy osoba fizyczna (młody rolnik) spełniająca wymagania określone w art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 powinna legitymować się dokumentem (a nie tylko oświadczeniem) stwierdzającym że jako członek zarządu spółki sprawuje (faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawna, poprzez wskazanie takiego sposobu reprezentacji wynikający (na przykład z umowy spółki), który wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki - to znaczy że dany konkretny członek zarządu spełnia wymogi z art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 musi być wyznaczony do sprawowania faktycznej i stałej kontroli nad osobą prawną i musi uczestniczyć w każdej czynności prawnej tej spółki dotyczącej działalności młodego rolnika. Nie wystarczające jest zatem samo wskazanie oświadczeniem członków zarządu danej osoby prawnej poprzez przedłożenie odpisu z KRS oraz oświadczenia o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę oraz o dacie rozpoczęcia przez tych młodych rolników sprawowania kontroli, bez jednoczesnego przedłożenia innego dokumentu (np. umowy spółki), z którego będzie wynikać sposób reprezentacji osoby prawnej wymagajacv udziału danej, konkretnej osoby fizycznej (młodego rolnika) w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki.
W uzasadnieniu Dyrektor przedstawił argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
R (...)Sp. z o.o. w G w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku R (...) Sp. z .o. G - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Postawione przez skarżący kasacyjnie organ zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
W zarzutach tych organ wskazał na naruszenie poprzez błędną wykładnię § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz § 6 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia w sprawie płatności oraz art. 49 ust. 1 lit. b oraz art. 49 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 polegającym na uznaniu, że organ wprowadził dodatkowy obowiązek udokumentowania początkowej daty sprawowania przez młodego rolnika faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014 w sytuacji gdy organy słusznie uznały, że wskazane przepisy wymagają w § 8 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia krajowego przedłożenia takiego dokumentu. Powołuje się także na to, że doszło do niewłaściwego ich zastosowania, bowiem Sąd nie dokonał ich zastosowania w ustalonym stanie faktycznym w kontekście innych wymogów niż data rozpoczęcia sprawowania kontroli (rok, w którym Spółka ubiega się o płatność), ale pozostałych warunków takich jak kto i w jakim zakresie sprawuje nadzór nad działalnością Spółki, a także obowiązku udokumentowania, z których wynikałby zakres obowiązków i zagadnień jakie należą do kompetencji poszczególnych członków zarządu, bowiem z ww. przepisów nie wynika tylko, aby osoby fizyczne, które mają sprawować faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną były tylko członkami zarządu Spółki, podczas gdy osoba fizyczna (młody rolnik) spełniająca wymagania, o których mowa w art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 powinna legitymować się dokumentem (a nie tylko oświadczeniem) stwierdzającym, że jako członek zarządu spółki sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną poprzez wskazanie takiego sposobu reprezentacji wynikającego (np. z umowy spółki), który wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki, to znaczy, że dany, konkretny członek zarządu spełnia wymogi z art. 50 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.
Zauważyć zatem należy, że z przepisów art. 50 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1307/2013 wynika, że płatność dla młodych rolników przysługuje młodym rolnikom będących osobami fizycznymi, którzy są uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej: którzy po raz pierwszy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym lub które rozpoczęły już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej oraz których wiek w roku składania wniosku, nie przekracza 40 lat.
Zgodnie zaś z art. 49 ust. 1 rozporządzenia 639/2014, roczną płatność dla młodych rolników, o której mowa w art. 50 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, przyznaje się osobie prawnej, niezależnie od jej formy prawnej, jeżeli spełnione są następujące warunki: osoba prawna jest uprawniona do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o których mowa w tytule III rozdział 1 rozporządzenia nr 1307/2013, i aktywowała ona uprawnienia do płatności lub zadeklarowała kwalifikujące się hektary, o czym mowa w art. 50 ust. 4 tego rozporządzenia (lit. a); młody rolnik w rozumieniu art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad daną osobą prawną w zakresie decyzji dotyczących zarządzania, korzyści i ryzyka finansowego w każdym roku, w odniesieniu do którego osoba prawna składa wniosek o płatność w ramach systemu dla młodych rolników. W przypadku gdy kilka osób fizycznych, w tym osoba lub osoby, które nie są młodymi rolnikami, uczestniczy w kapitale osoby prawnej lub zarządzaniu nią, młody rolnik (lub rolnicy) musi (muszą) w każdym roku, w którym osoba prawna ubiega się o płatność w ramach systemu dla młodych rolników, być zdolny (zdolni) do sprawowania takiej faktycznej i trwałej kontroli samodzielnie albo wspólnie z innymi rolnikami, z zastrzeżeniem ust. 1a niniejszego artykułu (lit. b); co najmniej jeden z młodych rolników spełniających warunek określony w lit. b) spełnia kryteria kwalifikowalności ustanowione przez państwa członkowskie zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia nr 1307/2013, jeżeli takie istnieją, chyba że państwa członkowskie postanowiły, że kryteria te mają zastosowanie do wszystkich takich młodych rolników (lit. c).
Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie płatności młody rolnik sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad osobą prawną jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", oraz: jest członkiem zarządu spółki kapitałowej lub spółdzielni (pkt 1) oraz w przypadku jednoosobowego zarządu - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki lub spółdzielni (lit. a), w przypadku wieloosobowego zarządu - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki lub spółdzielni lub większość członków zarządu stanowią młody rolnik oraz inni rolnicy, którym został nadany numer identyfikacyjny (lit. b), lub (...).
Natomiast w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku – w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności dla młodych rolników, do wniosku o przyznanie tej płatności dołącza się: dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad tą osobą prawną oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli - w przypadku osób prawnych oraz grupy osób innej niż małżonkowie (pkt 1), oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, o dacie rozpoczęcia działalności, o której mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, przez młodych rolników sprawujących tę kontrolę oraz o dacie rozpoczęcia przez tych młodych rolników sprawowania tej kontroli, zawierające imiona i nazwiska tych osób, numery identyfikacyjne, jeżeli zostały nadane, numery PESEL, a w przypadku gdy osoby te nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości (pkt 2).
Wobec treści przywołanych przepisów, NSA zauważa, że w § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie płatności, wyraźnie i jednoznacznie zdefiniowano, jaka sytuacja oznacza, że młody rolnik sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 639/2014, nad osobą prawną. Taką sytuacją, w przypadku wieloosobowego zarządu spółki kapitałowej, jest członkostwo młodego rolnika w zarządzie spółki kapitałowej oraz jego udział w reprezentacji w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki lub gdy większość członków zarządu stanowią młody rolnik oraz inni rolnicy, którym został nadany numer identyfikacyjny (§ 6 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia w sprawie płatności).
Powyższe oznacza, że nie ma potrzeby poszukiwania "zdolności młodego rolnika" do samodzielnego sprawowania faktycznej i trwałej kontroli albo wspólnie z innymi rolnikami poprzez przedstawienie dodatkowych dokumentów innych niż odpis z KRS spółki.
Odnotować zatem przyjdzie, że zgodnie z art. 166 § 1 pkt 5 k.s.h. – zgłoszenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do sądu rejestrowego powinno zawierać m.in. nazwiska, imiona i adresy członków zarządu oraz sposób reprezentacji spółki. Skarżący kasacyjnie organ wskazuje, że wpisywane informacje muszą korespondować z odpowiednimi postanowieniami spółki, a więc dane ujawnione w rejestrze przedsiębiorców są identyczne z danymi, które znajdują się w treści umowy spółki. Stwierdzić więc należy, że to umowa spółki określa sposób reprezentacji danej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, ale sposób reprezentacji spółki musi być ujawniony w rejestrze przedsiębiorców i być zgodny z tym, jaki został określony w umowie spółki. Zgodnie bowiem z art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770 ze zm.; dalej: ustawa o KRS), podmiot obowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do Rejestru lub uległy wykreśleniu z Rejestru. Jednocześnie, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS, domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Zatem przedłożony przez spółkę odpis odpowiadający informacji aktualnej z Rejestru przedsiębiorców – co nie jest w sprawie kwestionowane – zgodnie z powyższymi przepisami, stanowi dokument, który potwierdza sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli w spółce.
Ponadto zgodnie z art. 201 § 1 k.s.h., Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Z kolei art. 204 § 1 i 2 k.s.h. stanowi, że prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki, prawa tego nie można ograniczać ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich. W myśl zaś art. 208 § 2 i 3 k.s.h., jeśli umowa spółki nie stanowi inaczej, każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki nieprzekraczających zakresu zwykłych czynności spółki - bez uprzedniej uchwały zarządu. Przez "prowadzenie spraw spółki" rozumieć należy podejmowanie decyzji we wszystkich sprawach zarządzania spółką.
Wobec powyższego każdy członek zarządu skarżącej jest uprawniony, jak i zobowiązany do bieżącego monitorowania i nadzorowania sytuacji spółki w zakresie prowadzonej działalności, w tym również w zakresie działalności rolniczej, zaś podstawą powstania tych obowiązków, jak i praw, jest sam fakt pełnienia funkcji członka zarządu. Co więcej, w świetle regulacji Kodeksu spółek handlowych, brak jest obowiązku przypisywania konkretnej decyzji zarządzającej spółką poszczególnym członkom zarządu. Przy czym – co istotne w rozpoznawanej sprawie – wspólnicy spółki wybrali do pełnienia funkcji członków zarządu takich członków, którzy jednocześnie są młodymi rolnikami. W rozpoznawanej sprawie członkami zarządu na dzień składania wniosku o przyznanie płatności dla młodego rolnika byli bowiem: M.P., K. .S i M. J., którzy spełniali kryteria młodego rolnika.
Zasadnie, w ocenie NSA, Sąd I instancji stwierdził, że stanowisko organów odmawiające przyznania skarżącej Spółce płatności dla młodych rolników na 2019 rok z powodu braku dokumentów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną wraz z datą rozpoczęcia sprawowania tej kontroli jest wynikiem błędnej interpretacji przepisu § 8 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Analiza przepisów regulujących zasady przyznawania płatności wskazuje, że fakt udokumentowania sprawowania przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną winien dotyczyć roku, którego dotyczy składany wniosek. Wynika to przede wszystkim z ogólnej zasady, że płatności są przyznawane na dany rok, po spełnieniu przesłanek w każdym roku, w którym rolnik ubiega się o płatność. Co więcej, wymóg taki wprost wynika z unijnej regulacji art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, która przyznaje płatności dla młodych rolników sprawujących taką kontrolę nad osobą prawną w każdym roku, w odniesieniu do którego osoba prawna składa wniosek o tę płatność. Interpretacja przepisów krajowych musi zaś następować z uwzględnieniem przepisów unijnych w tym zakresie.
Słusznie wskazał Sąd I instancji, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej sądy krajowe stały się jednocześnie sądami unijnymi i jako takie zobligowane zostały do uwzględniania europejskiego porządku prawnego na każdym etapie rozpatrywania podlegającej ich kognicji sprawy. Dochodzenie uprawnień mających swoje źródło w ustawodawstwie unijnym następuje bowiem przed sądami krajowymi, które z racji zagwarantowanej im niezawisłości dysponują efektywnymi i uwzględniającymi okoliczności konkretnego przypadku instrumentami zapewnienia maksymalnej skuteczności prawu unijnemu (zob. Z. Kmieciak, Zasada autonomii proceduralnej państw członkowskich UE i jej konsekwencje dla procesu orzekania przez sądy administracyjne i organy administracji publicznej, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2009, nr 2). Stwierdzone sprzeczności pomiędzy prawem krajowym i prawem unijnym powinny zostać rozstrzygnięte z uwzględnieniem zasady pierwszeństwa prawa unijnego nad prawem krajowym. Przez prounijną wykładnię norm krajowych należy rozumieć nadanie przepisom krajowym takiego sensu, przy którym wystąpi zgodność z normami prawa unijnego. Jednocześnie przyjmuje się, że zastosowanie zasady pierwszeństwa poprzedza stwierdzenie sprzeczności między normą krajową a europejską, a zatem zaistnienie stanu, w którym nie jest możliwe jednoczesne spełnienie tych dwóch norm mających wspólny zakres zastosowania.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwione uznał zarzuty skargi kasacyjnej, ponieważ WSA dokonał prawidłowej interpretacji i zastosował odpowiednio przepisy prawa materialnego.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z treścią art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło