VII SA/Wa 699/21
WyrokWSA w Warszawie2021-05-31
Skład orzekający: Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a sprzeciw od tej decyzji zasługuje na uwzględnienie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu istotnych braków w postępowaniu dowodowym oraz niewyjaśnionych okoliczności dotyczących oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, w szczególności kumulacji promieniowania anten. Sprzeciw od decyzji organu odwoławczego został oddalony, gdyż nie wykazano naruszenia prawa w zakresie zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
W dniu 21 maja 2019 r. P. sp. z o.o. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na działce w S. Starosta zatwierdził projekt i wydał pozwolenie na budowę. Od decyzji odwołał się R. J., podnosząc m.in. negatywny wpływ inwestycji na zdrowie i wartość nieruchomości. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty, ale WSA w Warszawie uchylił ją z powodu niewyjaśnionych kwestii dotyczących oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i kumulacji promieniowania anten. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca złożyła sprzeciw od decyzji Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od decyzji Wojewody [...] z marca 2021 r. uchylającej decyzję Starosty [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2021 r. sprawy ze sprzeciwu P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala sprzeciw.
1. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] marca 2021 r., znak:
[...], po rozpatrzeniu odwołania R. J. (dalej: "uczestnik postępowania"), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 lipca 2020 r, sygn. akt VII SA/Wa 2556/19, uchylił w całości decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] czerwca 2019 r., znak: [...], którą organ pierwszej instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda [...] jednocześnie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. W dniu 21 maja 2019 r. do Starostwa Powiatowego w S. wpłynął wniosek inwestora – P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca") o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] Nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą na działce nr ewid. [...], obręb [...] S., jednostka ewidencyjna [...] S.
3. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Starosta [...] decyzją nr [...] z [...] czerwca 2019 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ww. stacji bazowej telefonii komórkowej P.
Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej "pr.bud.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: "k.p.a.").
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzonego postępowania oraz po analizie całości materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym stwierdzono, że inwestor spełnił obowiązki wynikające z art. 35 ust. 1 pr.bud. Projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Sierpca, a także z innymi wymaganymi przepisami. Wniosek inwestora spełnia wymogi przewidziane w ustawie Prawo budowlane. W ocenie organu pierwszej instancji zasadnym było więc udzielenie pozwolenia na budowę.
4. Pismem z 10 lipca 2019 r. uczestnik postępowania – R.J. złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji [...] czerwca 2019 r., w którym wniósł o uchylenie decyzji. Uzasadniając swoje odwołanie, uczestnik postępowania wyjaśnił, że budowa zaprojektowanego masztu może mieć niekorzystny wpływ na zdrowie mieszkańców oraz wpłynie negatywnie na wartość działek sąsiadujących z inwestycją.
5. W związku z odwołaniem złożonym przez R. J. od ww. decyzji organu pierwszej instancji, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] września 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] czerwca 2019 r.
Organ odwoławczy zbadał zgodność zatwierdzonego projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie stwierdził naruszenia prawa w tym zakresie. Organ powołał się również na przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.), interpretowanej w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. Przedmiotowe przedsięwzięcie było również oceniane pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z dnia 2016 r., poz. 71).
Po przeprowadzeniu kontroli przedmiotowej inwestycji w świetle obowiązujących przepisów organ wojewódzki nie znalazł przesłanek uzasadniających uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję organu wojewódzkiego złożyli R. J., A. C. oraz E. K. Skarżący wskazali, że Starosta wydając pozwolenie na budowę stacji bazowej, telefonii komórkowej nie wziął pod uwagę interesu skarżących, a także innych właścicieli sąsiednich działek. Skarżący podkreślili, że postawienie masztu do telefonii komórkowej ma duży wpływ na obniżenie wartości ich i innych działek. Przede wszystkim jednak skarżący wskazali, że projekt przedmiotowej stacji bazowe w sposób błędny stosuje przepisy o promieniowaniu anten w miejscach dostępnych dla ludności.
Sąd po rozpoznaniu ww. skargi, wyrokiem z 29 lipca 2020 r, sygn. akt VII SA/Wa 2556/19, uchylił decyzję Wojewody [...].
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Wojewody [...] nr [...] z [...] września 2019 r. została wydana z naruszeniem przepisów: art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud., a naruszenie to mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, Wojewoda [...] nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że przedsięwzięcie projektowane na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] S., nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że inwestor nie uzyskał decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na to, że – jak przyjęły organy opierając się na kwalifikacji przedsięwzięcia przedłożonej przez inwestora – inwestycja nie należy do katalogu przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. To z kolei może wywoływać wątpliwości, czy Starosta [...], wydając decyzję z [...] czerwca 2019 r., nie naruszył wymagania, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 pr.bud., dotyczącego stwierdzenia kompletności zgromadzonej dokumentacji obejmującej posiadanie przez inwestora wszystkich wymaganych pozwoleń.
Sąd prowadzący postępowanie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2556/19 przyjął za konieczne uwzględnienie systemowej wykładni przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Ocena takiego oddziaływania wymaga zsumowania parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie (poszczególną antenę) z parametrami pozostałych przedsięwzięć tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu budowlanego. Sąd powołał się przy tym na dominującą linią orzeczniczą sądów administracyjnych, zgodnie z którą rolą organu jest ustalenie, w jaki sposób cała inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpływa na środowisko. Konieczne jest zatem w celu ustalenia zasięgu pola elektromagnetycznego, wyjaśnienie, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach realizowanego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie. Takiej oceny – zdaniem Sądu - w zaskarżonej decyzji zabrakło.
6. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania uczestnika, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] marca 2021 r. uchylił w całości decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Organ drugiej instancji wydał ww. rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) oraz art. 82 ust. 3 pr.bud. (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.).
W ocenie Wojewody [...] zaszła konieczność uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] czerwca 2019 r., bowiem organ pierwszej instancji nie dokonał w sposób wyczerpujący sprawdzeń projektu budowlanego pod kątem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami, co mogło mieć istotne znaczenie na wynik rozstrzygnięcia sprawy. Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany zawiera braki i nieprawidłowości, jednakże organ pierwszej instancji nie wzywał do ich uzupełnienia.
W ocenie organu wojewódzkiego Starosta [...] nie wykazał, że przedsięwzięcie projektowane na działce nr ewid. [...] nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. To z kolei wywołuje wątpliwości, czy Starosta [...] nie naruszył wymagania, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 pr.bud., dotyczącego stwierdzenia kompletności zgromadzonej dokumentacji obejmującej posiadanie przez inwestora wszystkich wymaganych pozwoleń.
W celu ustalenia zasięgu pola elektromagnetycznego konieczne jest zatem wyjaśnienie, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach realizowanego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie. Tej oceny w zaskarżonej decyzji zabrakło.
Z uwagi na lakoniczny charakter uzasadnienia decyzji Starosty [...], organ wojewódzki nie był w stanie określić w sposób jednoznaczny, czy wydając zaskarżoną decyzję, organ pierwszej instancji dokonał wszystkich niezbędnych sprawdzeń zgodnie z art. 35 ust. 1 pr.bud., a także czy poprawnie przeprowadził procedurę zmierzającą do wydania decyzji kończącej, co mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazać należy, że w świetle poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń pozostają one bez wpływu na podjęte przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcie.
7. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca pismem z 20 marca 2021 r. złożyła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji. Dodatkowo, skarżąca wniosła o przyznanie jej kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na zastosowanie go w przedmiotowej sprawie, podczas gdy nie było podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji;
art. 35 ust. 4 pr.bud. poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące uchyleniem decyzji w sprawie wydania pozwolenia na budowę, pomimo spełnienia wymagań określonych w art. 33 i nast. pr.bud.;
art. 59 ust. 1, art. 72 ust. 1 pkt 3 oraz art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z naruszeniem § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213 poz. 1397 ze zm.), bądź aktualnie obowiązującego rozporządzenia, polegające na błędnym i bezpodstawnym przyjęciu, że w tym stanie faktycznym istnieje ryzyko, że zamierzenie budowlane może być zaliczane do kategorii inwestycji mogących wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy w rzeczywistości planowane przedsięwzięcie nie jest inwestycją zaliczaną do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko gdyż jego parametry krytyczne nie kwalifikują go do takiego;
§ 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust 1 pkt 8, a także § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko polegające na błędnym i bezpodstawnym przyjęciu, że w stanie faktycznym możliwe jest zaliczenie inwestycji skarżącej do kategorii inwestycji mogących wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy z uwagi na parametry techniczne przedsięwzięcia, nie należy ono do kategorii przedsięwzięć wskazanych w przepisach ww. rozporządzenia;
naruszenie przez pominiecie przepisów, jakie zastąpiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tj. nieuwzględnienie aktualnie obowiązujących przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, skutkiem czego było wydanie orzeczenia, które nie uwzględnia w swej treści aktualnej treści przepisów i które to naruszenie w związku z podjętym rozstrzygnięciem nakazuje organom opierać swe decyzje o przepisy prawne, które nie istnieją w aktualnym obiegu prawnym, gdyż zostały około rok przed zapadłym orzeczeniem zastąpione nowymi przepisami;
art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z 11 k.p.a. poprzez niedokonanie istotnych ustaleń i niewyjaśnienie, a co najmniej nie zawarcie tego w uzasadnieniu decyzji, jakimi motywami w rzeczywistości kierował się organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję, a ponadto bezpodstawne uznanie przez organ odwoławczy, że dla poczynienia prawidłowych ustaleń w niniejszej sprawie konieczne jest rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny oraz dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten, jak i całego przedsięwzięcia przy uwzględnieniu maksymalnego możliwego emitowania pola elektromagnetycznego z urządzenia i maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania;
normy z art. 7a § 1 k.p.a. w związku z art. 4 pr.bud. poprzez bezpodstawne ograniczenie zasady wolności budowlanej i nierozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony;
art. 7 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy przez pominiecie słusznego interesu strony;
art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania i załatwienie sprawy w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania;
art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 84 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy wyrażającej się w bezpodstawnym uznaniu, że organ pierwszej instancji wydał decyzję wyłącznie na podstawie deklaracji inwestora przedstawionej w kwalifikacji inwestycji radiokomunikacyjnej, a nie dokonał własnej kwalifikacji przedmiotowej inwestycji;
normy z art. 2 i 7 Konstytucji RP w zw. art. 6 k.p.a., art. 7 oraz 8 k.p.a. poprzez brak działania przez organ drugiej instancji w niniejszym postępowaniu w granicach i na podstawie przepisów prawa, nie stanie na straży zasady praworządności oraz prowadzanie niniejszego postępowania w taki sposób, że nie pogłębiało to zaufania obywateli do organów Państwa.
8. Odpowiadając w dniu 8 kwietnia 2021 r. na ww. sprzeciw organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jego oddalenie. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącą pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
9. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Wskazana norma prawna ma przy tym zastosowanie zarówno do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), jak i do sprzeciwów od decyzji przewidzianych w art. 64a p.p.s.a. i przepisach następnych wskazanej ustawy.
Badając i oceniając zaskarżony akt należało mieć na uwadze fakt, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] jako organu drugiej instancji, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowy stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], obręb [...] S. Od decyzji organu drugiej instancji skarżąca wniosła, z zachowaniem ustawowego terminu, sprzeciw uregulowany w art. 64a – 64e p.p.s.a.
Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw (dalej: "sprzeciw"). Na podstawie art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Konsekwentnie, zgodnie z art. 151a § 1 p.p.s.a., sąd właściwy uwzględniając sprzeciw uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Z kolei stosownie do art. 151a § 2 p.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu, sąd oddala sprzeciw.
Z powołanych przepisów wynika, że w przypadku rozpoznawania przez sąd administracyjny sprawy na podstawie sprzeciwu, dokonana przez sąd kontrola jest ograniczona. Sąd nie rozstrzyga więc, tak jak w przypadku skarg, tj. w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami środka zaskarżenia oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Co do zasady ocenie sądu podlega tylko prawidłowe zastosowanie przez organ art. 138 § 2 k.p.a. W ten sposób sąd ma ustalić, czy w analizowanej sprawie organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do istoty.
W przypadku sprzeciwu, wyrok sądu ma więc charakter formalny w tym znaczeniu, że sąd nie odnosi się do zagadnień merytorycznych z wnikliwością właściwą dla postępowania w przedmiocie skargi na decyzję, w tym zwłaszcza nie przesądza wprost o szczegółowych uprawnieniach lub obowiązkach stron. Nie oznacza to wszakże całkowitego pominięcia analizy zastosowania prawa materialnego przez organy administracji właściwe w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się bowiem, że w świetle art. 138 § 2 k.p.a. zakres sprawy pozostały i konieczny do wyjaśnienia, a zarazem mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, należy oceniać właśnie przez pryzmat przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Nie może być przecież uznana za zgodną z prawem decyzja administracyjna wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą normy prawnej zrekonstruowanej na podstawie właściwych przepisów. W przypadku sprzeciwu, zgodnie z powołanym wyżej art. 64e p.p.s.a. stosowanym jednak w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny nie może więc oceniać, czy zostały spełnione przesłanki do wydania przez organ administracji decyzji pozytywnej, czy też negatywnej, lecz ma obowiązek ocenić, czy zostały wyjaśnione te wszystkie okoliczności, które są istotne dla rozstrzygnięcia danej sprawy (zob. wyroki NSA: z 6 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 392/19; z 24 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 2785/20; z 13 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 132/19; z 26 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3311/19 oraz z 23 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 512/21).
W związku z powyższymi zasadami, jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy ma także obowiązek określić wytyczne w zakresie wykładni właściwych przepisów (art. 138 § 2a k.p.a.).
Natomiast zgodnie z art. 138 § 2b k.p.a. przepisu oznaczonego jako art. 138 § 2 k.p.a. nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3 k.p.a. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy wydaje decyzję, o której mowa w art. 138 § 1 albo § 4 k.p.a.
10. Mając na względzie przedstawione zasady orzekania w przypadkach sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i po rozpoznaniu stanowiska organu drugiej instancji, a także zarzutów skarżącej wyrażonych w sprzeciwie, Sąd oddalił sprzeciw jako niezasadny.
Zdaniem Sądu Wojewoda [...] ponownie sprawę nie miał podstaw, aby orzec w odmienny sposób. Wcześniejsza decyzja organu nr [...] z [...] września 2019 r. utrzymująca w mocy pozwolenia na budowę stacji bazowej (decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] czerwca 2019 r.) została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lipca 2020 r. Wyrok nie został zaskarżony zatem wkrótce po jego wydaniu stał się prawomocny. Co więcej Wojewoda [...] był związany rozstrzygnięciem Sądu we wskazanej sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2556/19. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Należy przy tym mieć na uwadze okoliczność, że w uzasadnieniu ww. wyroku Sądu wyraźnie zarzucono Wojewodzie [...], że we wcześniejszym rozstrzygnięciu utrzymał decyzję organu pierwszej instancji obarczoną istotnymi wadami w zakresie postępowania dowodowego. Jak wskazano w pierwszej części niniejszego uzasadnienia (pkt 5), zdaniem Sądu, Starosta [...] nie zbadał, czy przedmiotowa inwestycja zasadnie została uznana za wymagającą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przewidzianej w art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Sąd orzekający w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2556/19 podkreślił także, że budzi poważne wątpliwości kwestia, czy Starosta [...] nie naruszył obowiązków, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 pr.bud., dotyczącego stwierdzenia kompletności zgromadzonej dokumentacji obejmującej posiadanie przez inwestora wszystkich wymaganych pozwoleń.
Kluczowe znaczenie w sprawie miała jednak opinia Sądu wyrażona w ww. wyroku z 29 lipca 2020 r., że nie została dostatecznie zbadana kwestia sposobu, w jaki faktycznie wyliczone zostały moce poszczególnych anten oraz w jaki sposób powinny one być obliczone ze względu na potencjalnie możliwe zjawisko tzw. kumulacji promieniowania. Z jednej bowiem strony Sąd powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, a z drugiej strony inwestor zdecydowanie prezentuje przeciwne stanowisko.
W świetle ww. wyroku nie może więc być wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Oczywiste staje się też stwierdzenie, że konieczny do rozstrzygnięcia zakres sprawy na istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie jest bowiem możliwe kompromisowe pogodzenie stanowiska Sądu wyrażonego w wyroku z 29 lipca 2020 r. przyjętego też przez Wojewodę [...] jako organ drugiej instancji ze stanowiskiem inwestora jako uczestnika postępowania. Co więcej, kwestie zasięgu promieniowania anten zaplanowanych na przedmiotowej inwestycji mogą być wyjaśnione tylko po bardzo szczegółowym zbadaniu okoliczności planowanej inwestycji. W rozpatrywanej sprawie nie ma więc ryzyka zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. oraz przepisów o sprzeciwie w sposób formalny i pobieżny, przed czym przestrzega Naczelny Sąd Administracyjny. Dogłębnej analizy wymagają nie tylko techniczne parametry zaplanowanej stacji bazowej, ale i przepisy materialnoprawne, które mogą mieć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
W przedstawionym stanie rzeczy należy stwierdzić, że również druga przesłanka decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Konsekwentnie należy uznać, że Wojewoda [...] prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji oraz przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Z tego względu sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając na względzie zasadę szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.) stosowaną w związku z art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podziela pogląd organu drugiej instancji, że w rozpatrywanej sprawie nie było dopuszczalne uzupełnienie wskazanych wyżej braków postępowania dowodowego oraz zrodzonych na ich tle podstawowych wątpliwości prawnych, a także rozwiania istotnych wątpliwości prawnych, bezpośrednio przez organ drugiej instancji zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. Co do zasady bowiem organ odwoławczy może na żądanie strony lub z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Zasada ta nie mogła jednak być zastosowana w rozpatrywanej sprawie. Art. 136 § 2 k.p.a. przewiduje bowiem, że jeżeli decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie wówczas organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające, jeśli jednak dokonuje się to na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu. Takiego wniosku w rozpatrywanej sprawie nie było.
Taki sam wniosek wynika przede wszystkim z art. 138 § 2b k.p.a. Przepisu oznaczonego jako art. 138 § 2 k.p.a. nie stosuje się bowiem w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub § 3 k.p.a.
11. Dokonana przez Sąd analiza treści sprzeciwu, a także wydanych w sprawie decyzji nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do uchylenia kwestionowanej decyzji. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Warszawie do oddalenia sprzeciwu jako bezzasadnego na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.
............................................
Tomasz Stawecki
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło