III SA/Po 742/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-11-09

Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Walentyna Długaszewska, Marek Sachajko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanej, błędu formalnego w postaci niespełnienia wymogów z art. 27 § 1 pkt 2 P.e.a. oraz zarzut nieistnienia obowiązku, podniesione w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zostały przez organy prawidłowo rozpoznane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo rozpoznały zarzuty strony skarżącej. Postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem ustalającym wysokość zobowiązania, a jedynie ma na celu przymusowe wyegzekwowanie świadczenia. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanej i adresu zostały uznane za niezasadne, ponieważ dane w tytułach wykonawczych były zgodne z danymi w systemie ZUS, a skarżąca nie wykazała, aby zgłosiła zmianę adresu. Zarzut nieistnienia obowiązku również nie został uwzględniony, gdyż skarżąca nie wykazała, że wywiązała się z obowiązku zapłaty składek.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora ZUS odmawiające uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z tytułu zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące błędnych danych adresowych i osobowych, błędu formalnego oraz nieistnienia obowiązku. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za niezasadne, wskazując na prawidłowość danych w tytułach wykonawczych i brak dowodów na wywiązanie się z obowiązku zapłaty składek.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2021 roku sprawy ze skargi B. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę III SA/Po 742/21 Uzasadnienie. Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], działając na podstawie art. 34 w zw. z art. 33 § 1 pkt 4, pkt 10 oraz na podstawie art. 34 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1960 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako organ egzekucyjny prowadzi egzekucję z majątku zobowiązanej - B. R., na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. , których podstawą wystawienia były zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy ( k. ,58-15 akt adm.). W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. dokonał próby zajęcia wierzytelności zobowiązanej z rachunku bankowego w [...] SA w [...] . Ww. zawiadomienie wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanej w dniu [...].02.2020r. Pismem z dnia [...] .02.2020r. zobowiązana złożyła do organu egzekucyjnego zarzuty na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne. W piśmie wskazała na błędne dane adresowe i osobowe, błąd formalny w postaci niespełnienia wymogów z art. 27 § 1 pkt 2 w zakresie wskazania adresu zobowiązanego i powołano te ż art. 27 § 1 pkt 6 ustawy w zakresie wskazania podstawy prowadzenia egzekucji. Zdaniem zobowiązanej jej wierzycielem jest osoba, na której utrzymaniu obecnie i wcześniej jest skarżąca a nie ZUS, któremu już należności zapłaciła. Kolejnym pismem z dnia [...].02.2020r. skarżąca złożyła skargę na czynność egzekucyjną, która została rozpoznana w odrębnym postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem postanowienia i skargą skierowaną do WSA w Poznaniu rozpoznaną pod sygn. akt III SA/Po 743/21. Dyrektor II Oddziału ZUS w [...], rozpoznał zarzuty, wydając w dniu [...] listopada 2020 r. postanowienie , którym odmówił uznania zarzutów skarżącej . Zobowiązana na to postanowienie złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w [...], który postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . Na wydane w tej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. skarżąca pismem z dnia [...].04.2021 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, żądając umorzenia w całości przedmiotowych należności. W kolejnych pismach procesowych kierowanych do Sądu skarżąca twierdziła załączając dokumenty, że wierzytelność objęta tytułami egzekucyjnymi jest bezzasadna, nie istnieje. Skarżąca kierowała do Sądu pisma , których adresatem był ZUS. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2017, ze zm.) do postępowań wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjn6ym w administracji i niezakończonych przed dniem [...] lipca 2020 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] lipca 2020 r. odnosząc się do zarzutów zgłoszonych przez skarżącą organ powtórzył swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oświadczając, ze zarzut błędu co do osoby zobowiązanej jak i błędu co do adresu zawartego w tytle wykonawczym i pozostałych są niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie zawiera prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie. Prawidłowo też organ zastosował przepisy prawa materialnego. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019.2325 - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W zakresie tak określonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte wadą nieważności, ani też nie doszło w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., mogłoby stanowić przesłankę do jego uchylenia. W niniejszej sprawie podstawą normatywną zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia[...] lutego 2021r. były przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.1427 ze zm. – dalej określanej także jako "u.p.e.a."). Zgodnie z art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazać należy, że postępowanie egzekucyjne ma na celu m.in. przymusowe wyegzekwowanie świadczenia należnego wierzycielowi, dobrowolnie nieuiszczonego przez zobowiązanego. Prawa dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym w administracji są chronione w sposób enumeratywnie wymieniony. Są nimi zarzuty, które można wnieść na zasadach i w przedmiocie określonym w art. 33 u.p.e.a. Jednym z zarzutów możliwych do wniesienia jest zarzut wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Jednym z dopuszczalnie normatywnych zarzutów jest zarzut błędu co do osoby zobowiązanej przewidziany treścią art. 33 § 1 pkt 4 ustawy. W niniejszej sprawie skarżąca w toku postępowania administracyjnego podniosła ww. zarzuty. Sąd wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniał obowiązek uzyskania wypowiedzi wierzyciela w formie ostatecznego postanowienia z uwagi na fakt, że kompetencja do wydania postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów nie aktualizuje się w sytuacji, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. W takim przypadku stanowisko wierzyciela wyraża się w postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów wydawanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Dyrektor II Oddziału ZUS w [...], w postanowieniu z dnia [...] listopada 2020 r. nie uwzględnił zgłoszonych przez skarżącą zarzutów. Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że tytuły wykonawcze nie zawierają żadnych błędów, w tytułach wykonawczych wskazany bowiem został poprawnie adres zamieszkania zobowiązanej. Jest to ostatni zgłoszony przez zobowiązaną adres, który widnieje w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS. Skoro zaś zobowiązana zmieniła adres zamieszkania/ pobytu to jej obowiązkiem było zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych zawiadomić Zakład. Także zarzut błędu co do osoby zobowiązanej organ uznał za niezasadny bowiem zobowiązana jako osoba prowadząca działalność gospodarczą zgłoszona została do ubezpieczeń i zobowiązana była do zapłaty składek. jako płatnik składek obowiązana była według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać i potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. tak więc w przedmiotowej sprawie płatnikiem jest skarżąca wobec której wszczęto postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawxcz4 zawierające dane dotyczące płatnika składek zobowiązanego do opłacania należności. Sąd wskazuje, że z akt sprawy nie wynika, żeby skarżąca wywiązała się z obowiązku zapłaty należnych składek na ubezpieczenie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Brak jest jakichkolwiek podstaw, by przyjąć że kwestionowany obowiązek nie istnieje a więc jest podstawa prawna do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym organ prawidłowo nie uwzględnił zarzutu nieistnienia obowiązku skarżącej (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Sąd zwraca uwagę na to, że postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem ustalającym wysokość zobowiązania. Postępowanie ustalające zasadność w zakresie wysokości należności podmiotu zobowiązanego poprzedzała wydanie tytułu wykonawczego, czyli toczyła się przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego – był to etap postępowania rozpoznawczego. Ochrona zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym obejmuje wyłącznie taki zakres oraz tryb postępowania, który wynika z przepisów prawa (w niniejszej sprawie jest to przepis art. 33 § 1 pkt 1 i 4 i art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a.). Wymienione przepisy zostały prawidłowo zastosowane przez organy egzekucyjne. Zdaniem Sądu także w zakresie drugiego zarzutu organ wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Organ uznał jako bezpodstawny zarzut przewidziany w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. tj. błędu co do osoby zobowiązanej. Organ I instancji prawidłowo wskazał, że w oparciu o zgromadzoną dokumentację ustalono, że przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione, wskazując jako zobowiązaną – B. R., wskazując też zamieszkania ww. osoby ([...], ul. [...]). Dane te są zgodne z dokumentacją znajdującą się w systemie informatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a na koncie B. R. nie odnotowano złożenia przez płatnika dokumentu w zakresie zmiany adresu siedziby, zamieszkania czy też adresu do korespondencji. Skarżąca nie twierdzi, że o jakiejkolwiek zmianie informowała wierzyciela. Dodatkowo zwraca uwagę to, że zarówno decyzję określającą wysokość zadłużenia jak i zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wraz z tytułami egzekucyjnymi skarżąca odebrała osobiście pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych. Reasumując Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło