III SA/Po 743/21

Dnia 9 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2021 roku sprawy ze skargi B. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę III SA/Po 743/21 Uzasadnienie. Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. oddalił skargę B. R. na czynność egzekucyjną dokonaną przez Dyrektora II Oddziału ZUS w [...], Inspektorat w [...] dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] polegająca na próbie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego Bankiem [...] SA Wydział Obsługi zajęć Egzekucyjnych w sosnowcu na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do [...] Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], działając na podstawie art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako organ egzekucyjny prowadzi egzekucję z majątku zobowiązanej - B. R., na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2020r. dokonał próby zajęcia wierzytelności zobowiązanej z rachunku bankowego w Banku [...] SA w [...]. Ww. zawiadomienie wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanej w dniu [...].02.2020 r. Pismem z dnia [...].02.2020r. zobowiązana złożyła do organu egzekucyjnego skargę na czynności organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że czynności organu egzekucyjnego polegające na próbie zajęcia wierzytelności zobowiązanej ww. Banku na podstawie wskazanych zawiadomień o zajęciu winny być umorzone bowiem obowiązek tworzący przedmiotowe wierzytelności nie istniał. Uzasadniając wniesioną skargę wskazała, że wniosła do Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zarzuty i wnosi o połączenie tych obu spraw. Postanowieniem z [...] lutego 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie Strona wniosła skargę do WSA w Poznaniu. Skarżąca nie zgadzała się z rozstrzygnięciem i wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Dokonując kontroli działania organów w przedmiotowej sprawie Sąd analizował, czy organy egzekucyjne prowadziły swoje postępowanie prawidłowo w oparciu o przepisy regulujące kwestię wnoszenia i rozpatrywania skargi na czynności egzekucyjne. Podstawą prawną wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego jest art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( według stanu obowiązującego w rozpoznawanej sprawie Dz.U. z 2020r. poz. 1427, dalej u.p.e.a.), zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r.). Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (§ 5a). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (§ 6). Treść art. 54 § 1 u.p.e.a. nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem skargi wnoszonej na jego podstawie mogą być jedynie czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, ewentualnie przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne – stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego – ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia [tak: wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., II FSK 290/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego – w stosunku do wskazanych wyżej – środka zaskarżenia, a jej – opisany wyżej – ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Jeżeli przysługuje dłużnikowi środek zaskarżenia w postaci zarzutów (środkiem tym można się posłużyć w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego – zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego – art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. ) to skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 omawianej ustawy, nie może stanowić takiego właśnie konkurencyjnego środka zaskarżenia. Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego [tak: wyrok NSA z dnia 02 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Skarżąca wniosła zarzuty od ww tytułów wykonawczych , które stały się przedmiotem odrębnego postępowania egzekucyjnego, w którym wydano postanowienie będące przedmiotem postępowania przed tutejszym Sądem zainicjowanego skargą B. R.- sprawa prowadzona pod sygn. akt III SA/Po 742/21). Wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały podjęte w związku z rozpoznaniem skargi na czynność egzekucyjną. Z uwagi na powyższe rozpoznając skargę organ I jak i II instancji zobligowane były do rozpoznania podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów związanych z zajęciem wierzytelności z tytułu wierzytelności wobec ZUS tj. nieopłaconych przez zobowiązaną należności składkowych . Organ w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] SA, dłużnik poinformował o braku środków na rachunku bankowym, zobowiązanej. W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo oddalił skargę na przedmiotową czynność egzekucyjną, ponieważ działanie organu egzekucyjnego w zakresie zastosowania i zrealizowania wskazanego środka egzekucyjnego było zgodne z przepisami. Tym samym za zgodne z prawem należało również uznać zaskarżone rozstrzygnięcie, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. Dokonana przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjna- zajęcie wierzytelności z tytułu należności składkowych wobec ZUS jest prawidłowe i znajduje swoją podstawę w art. 80 § 1 u.p.e.a Słusznie też wskazał organ II instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia, że urząd skarbowy i strona skarżąca odebrały zawiadomienia o zajęciu. W tej sytuacji wydając zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszono art. 54 u.p.e.a. Strona podniosła ponadto okoliczności, które stanowiły przedmiot zarzutów egzekucyjnych wniesionych w trybie art. 33 u.p.e.a. Stanowiły one przedmiot odrębnego postępowania , o czy była mowa . Nie mogą być zatem analizowane w sprawie z przedmiotowej skargi na czynności egzekucyjne. Biorą pod uwagę powyższe, skargę jako bezzasadną należało oddalić zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2019.2325), o czym orzeczono w sentencji wyroku.