II SA/Wa 2593/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-10

Skład orzekający: Joanna Kube, Danuta Kania, Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeśli nie posiada w swoich ewidencjach danych potwierdzających spełnienie przesłanek określonych w przepisach wykonawczych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli nie posiada w swoich ewidencjach, rejestrach lub innych danych danych potwierdzających spełnienie przesłanek określonych w przepisach wykonawczych, nawet jeśli wnioskodawca twierdzi, że pełnił służbę w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i odformalizowany, a jego istotą jest urzędowe poświadczenie istniejącego stanu prawnego lub faktycznego na podstawie posiadanych danych, a nie dokonywanie nowych ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie zadań służbowych w szczególnych warunkach zagrażających życiu i zdrowiu. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak w posiadanych ewidencjach danych potwierdzających spełnienie przesłanek. Szef Krajowej Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie Szefa KAS do WSA, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, obrazę prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę B. K. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] o pisemne potwierdzenie wykonywania zadań służbowych w szczególnych warunkach zagrażających życiu i zdrowiu w okresie od [...] września 1999 r. do [...] grudnia 2020 r., wskazanych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1611), dalej: "rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], dalej: "DIAS", "organ I instancji" postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), dalej k.p.a. odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez wnioskodawcę służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. DIAS wskazał, że podane przez wnioskodawcę dane nie pozwalają na ewentualne zidentyfikowanie dokumentów potwierdzających przebieg zdarzeń, w szczególności, że podejmowane czynności odbywały się w warunkach narażenia życia i zdrowia. Stwierdził, że zaświadczenie wydawane jest w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dane, których w niniejszej sprawie brak - w związku z tym wniosek o wydanie zaświadczenie o określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie. Po rozpoznaniu zażalenia B. K., Szef Krajowej Administracji Skarbowej, dalej: " Szef KAS", "organ odwoławczy" postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I Instancji. W ocenie Szefa KAS, przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie oraz dokonana analiza zgromadzonej dokumentacji nie dały podstaw do potwierdzenia żądanych treści, dotyczących podejmowania przez wnioskodawcę czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Zdaniem organu odwoławczego w toku postępowania organ I Instancji dokonał przeglądu akt osobowych strony, zwrócił się do podmiotów, które mogły posiadać dowody związane z przedmiotowym zagadnieniem. Podjęte czynności nie doprowadziły jednak do ustaleń, które pozwoliłyby na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez stronę. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I Instancji, co do braku podstaw do wydania wnioskowanego zaświadczenia jedynie z tytułu pełnienia służby w Służbie Celnej i Służbie Celno-Skarbowej. Dodał, iż z samego faktu pełnienia służby nie można wywodzić, że w każdym przypadku, w czasie jej pełnienia, występowało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza. Należy bowiem odróżnić pełnienie służby w warunkach realnego zagrożenia życia lub zdrowia od pełnienia służby w warunkach powszechnych, wykonywanych w warunkach wynikających z zakresu obowiązków i uprawnień. Istnieje bowiem oczywista różnica pomiędzy potencjalnym niebezpieczeństwem, z jakim wiąże się służba na określonym stanowisku a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w określonej akcji - i to w ściśle wymaganym wymiarze czasowym (co najmniej 6 razy w ciągu roku), wskazanym w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy. Istotne jest, żeby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 3462/15). Zagrożenie takie musi być realne, rzeczywiste, obiektywne i konkretne a nie potencjalne, czy abstrakcyjne. Musi odnosić się do konkretnych sytuacji zagrożenia, z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Nie chodzi zatem o codzienny trud służby i jej niebezpieczeństwa, ale wyjątkowe zdarzenia wprost godzące w życie lub zdrowie funkcjonariusza. Zagrożenie musi mieć zatem postać kwalifikowaną tzn. być wyższe niż to, jakie jest udziałem pełnienia służby w sposób określony obowiązkami i zadaniami przewidzianymi na zajmowanym stanowisku służbowym. Podkreślił, iż podejmowanie czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury musi niezbicie wynikać ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Związane jest to z faktem, że przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy przewidują liczbowe ujęcie wymiaru czynności, a zatem poszczególne czynności, w których brał udział funkcjonariusz, muszą zostać określone precyzyjnie. Informacji zaś, ani materiałów potwierdzających udział skarżącego w określonych akcjach (co najmniej 6 w ciągu roku), uzasadniających podwyższenie emerytury, organ I instancji nie posiada - co zostało opisane szczegółowo w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2021 r. oraz w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. przekazującym sprawę Szefowi KAS. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie organ I Instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie, a zebrany materiał stanowił wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia. W postępowaniu wykazano, że organ I instancji podjął działania mające na celu ustalenie, czy wnioskodawca pełnił służbę w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu. Jednak przeprowadzone czynności nie doprowadziły do ustalenia, że skarżący podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy. Skoro zaświadczenie jest wydawane w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dane, których w niniejszej sprawie brak, to wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie. Szef KAS podniósł, iż powyższe nie przesądza jednak o tym, że nie było tak, jak twierdzi skarżący, skarżący może - w drodze innego postępowania np. o podwyższenie emerytury (w zakładzie emerytalnym) - dowieść, za pomocą dostępnych w tamtym postępowaniu środków dowodowych, że pełnił służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. K. zakwestionował postanowienie Szefa KAS z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], któremu zarzucił: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegający na przyjęciu, iż skarżący wniósł o wydanie pisemnego potwierdzenia wykonywania zadań służbowych w szczególnych warunkach zagrażających życiu i zdrowiu w okresie od dnia [...] września1999 r. do dnia [...] grudnia 2020 r. w rozumieniu § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur, podczas gdy B. K. w istocie wniósł o wydanie pisemnego potwierdzenia wykonywania zadań służbowych wskazanych w powyższym rozporządzeniu, co stanowi istotną różnicę, albowiem organy I i II instancji konsekwentnie analizują wniosek strony, jedynie pod kątem wykonania zadań służbowych z narażeniem życia lub zdrowia, podczas gdy § 4 pkt 1 w/w rozporządzenia zawiera również inne przesłanki pozwalające spełnić warunki uzyskania dodatku do emerytury, które organy rozpoznające niniejszą sprawę całkowicie pomijają, 2. obrazę prawa materialnego - § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur, poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, iż dla spełnienia wymogu wskazanego w tym przepisie konieczne jest łączne występowanie okoliczności wskazanych w tym przepisie w połączeniu ze wskazanym w jego końcowej części przesłanką istnienia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, a tym samym skupienie się jedynie na tej ostatniej przesłance, podczas gdy użycie w tym przepisie, po słowie "dochodzeniowo-śledcze" spójnika "albo" oznacza wprowadzenie w nim alternatywy rozłącznej, która z uwagi na treść przepisu nie wymaga spełnienia łącznie wszystkich przesłanek wymienionych w dalszej części tego przepisu, a tym samym, z uwagi na złożony przez skarżącego wniosek o wydanie potwierdzenia spełniania wymogów wskazanych w § 4 pkt 1 w/w rozporządzenia, organ winien ocenić, czy skarżący w czasie pełnienia służby wykonywał czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, których wykonywanie stanowi przesłankę do spełnienia przesłanek w/w przepisu i powinno skutkować wydaniem stosownego zaświadczenia, 3. obrazę przepisów prawa procesowego - art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względnie interes społeczny i słuszny interes obywateli, polegające na znaczącym ograniczeniu czynności podejmowanych w sprawie, zakresu badania okoliczności faktycznych, zbierania informacji oraz wymagania od skarżącego posiadania i gromadzenia informacji służbowych i operacyjnych (odnośnie miejsc i czasu wykonywania czynności oraz nazwisk funkcjonariuszy), których gromadzić mu nie wolno, w sytuacji, gdy organ sam powinien posiadać informacje na temat przebiegu służby funkcjonariuszy i na podstawie zgromadzonych w archiwach informacji wydawać stosowne decyzje, czego zaniechano w niniejszym przypadku. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Szefa KAS i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w szczególności w celu rozpatrzenia wniosku skarżącego zgodnie z jego treścią, a nie w zakresie ograniczonym jedynie do kwestii wykonywania czynności służbowych z narażeniem życia lub zdrowia, oraz zobowiązanie organu do szczegółowego sprawdzenia przebiegu służby skarżącego, zbadania wszystkich archiwów, w tym elektronicznej książki służby, a także zwrócenia się do Działu [...][...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], Centralnego Biura Śledczego Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, z którymi współpracował skarżący podczas wykonywania zadań służbowych, gdzie będą znajdowały się informacje dotyczące przebiegu jego służby, wykonywanych czynności służbowych oraz powierzonych mu zadań, zbadania wszystkich przesłanek wynikających z § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, oraz wydanie stosownego pisemnego poświadczenia na rzecz skarżącego. Do skargi załączył wydruk publikacji książkowej funkcjonariusza A. Z. na okoliczność, że informacje w niej zawarte na temat służby (niewymienionych z imienia i nazwiska) funkcjonariuszy z rejonu [...] i [...] dokładnie odzwierciedlają również charakter jego pracy. W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o jej oddalenie wskazując, że w rozpoznawanej sprawie wbrew twierdzeniom skarżącego organy dopełniły ciążących na nich obowiązków procesowych, przeprowadzając szczegółowe i rzetelne postępowanie wyjaśniające, zaś w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć w sposób wyczerpujący wykazały, że przeprowadzona przez nie analiza akt osobowych oraz dokumentacji będącej w dyspozycji właściwych komórek organizacyjnych, nie wykazała istnienia dokumentów potwierdzających, że skarżący w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, co najmniej 6 razy w ciągu roku, podejmował czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia. Organ jako błędne ocenił twierdzenie skarżącego, iż jako wymóg wypełnienia przez funkcjonariusza przesłanek przewidzianych w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy organy uznały konieczność realizacji czynności wymienionych w tym przepisie w połączeniu z przesłanką istnienia bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia, w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wyjaśniono bowiem jaki wypływ na stosowanie tego przepisu, w szczególności przesłanki "bezpośredniości" wywarł wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. U 12/13. W ocenie Szefa KAS, wbrew temu co twierdzi skarżący, przesłanka "co najmniej 6 razy w ciągu roku" jest elementem odnoszącym się do każdej ze wskazanych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia sytuacji. Na taką wykładnię wskazuje usytuowanie przez ustawodawcę tego zwrotu w ramach całego brzmienia normy prawnej oraz oddzielenie go w ramach brzmienia przepisu dwoma przecinkami. Podobnie w ocenie Szefa KAS zwrot "w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia" dotyczy wszystkich sytuacji/czynności wymienionych w tym przepisie. Przy czym analizując tę przesłankę należy mieć na uwadze ww. wyrok TK z dnia 27 maja 2014 r. sygn. U 12/13. Nadto podkreślił, iż w części wstępnej § 4 omawianego rozporządzenia wskazano iż, emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Zwrócił również uwagę, że ww. przepis realizuje delegację ustawową zawartą w art. 15 ust. 6 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3 zd. 1, zaś jak stanowi art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy zaopatrzeniowej emeryturę podwyższa się o 0,5 % podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Przyjęcie zatem, iż realizacja przesłanki pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu nie jest niezbędna dla podwyższenia emerytury, świadczyłoby o stosowaniu wykładni uregulowań ww. rozporządzenia w sposób sprzeczny z ustawą upoważniającą do jego wydania, co jest niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.), a także art. 3 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, nie będąc przy tym związane zarzutami i wnioskami zawartymi w skargach oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych powyżej kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie Szefa KAS z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie DIAS nr [...] z dnia [...] marca 2021 r., odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści nie naruszają prawa. Stosownie do treści art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, dalej: "ustawa zaopatrzeniowa" (Dz. U. z 2020 r. , poz. 723), emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Przyznając funkcjonariuszom w ww. przepisie ustawy uprawnienie do podwyższenia emerytury, ustawodawca zawarł w art. 15 ust. 6 ustawy delegację do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3. Na podstawie tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1611). Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 1 czerwca 2005 r. (§ 7) i ma zastosowanie do okresu służby funkcjonariuszy po jego wejściu w życie, nie reguluje - poza wyjątkami określonymi w § 6 i 6a ust. 3 - kwestii jego stosowania do wcześniejszych okresów służby i nabycia uprawnień, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia. Wcześniejszym rozporządzeniem, regulującym kwestie szczegółowych warunków podwyższania emerytur było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 167, poz. 1373), które obowiązywało do dnia 31 maja 2005 r. Jeszcze wcześniejszym rozporządzeniem regulującym odnośne kwestie było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 21, poz. 114 z późn. zm.). Rozporządzenie to, stosownie do treści § 7, miało zastosowanie do funkcjonariuszy, którzy nabyli prawo do emerytury po dniu 25 maja 1994 r. Rozporządzenie to obowiązywało do dnia 23 października 2002 r. Działanie organów na podstawie przepisów prawa oznacza rozpoznanie sprawy co do istoty na podstawie obowiązującego prawa, mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym (por. wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r., sygn. akt II SA 1111/93, publ. ONSA 1995/3/120). W sytuacjach, gdy ustawodawca nie ustanawia przepisów przejściowych, należy przyjąć, że przepisy nowego rozporządzenia mają zastosowanie do zdarzeń zaistniałych po ich wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, ale trwały nadal. W świetle powyższego, zdaniem Sądu, złożony w niniejszej sprawie wniosek o wydanie zaświadczenia należy odnieść do przepisów obowiązujących we wnioskowanym okresie służby, nie zaś do aktualnie obowiązujących przepisów (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2011 r., sygn. akt 376/11, dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl). Jednakże treść § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., które stanowią, iż emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych: podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia - jest zasadniczo tożsama względem § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. Jakkolwiek więc organy w sprawie powołały się w wydanych rozstrzygnięciach na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., to jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy ze względu na analogiczne brzmienie przesłanek podwyższenia emerytury, określonych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzeń. Stosownie do treści § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy (...) (Dz. U. z 2018 r. , poz. 2373 z późn. zm.) środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy. Powyższe zaświadczenie, w myśl § 14 ust. 2 ww. rozporządzenia, wydaje się na żądanie funkcjonariusza. Wskazać również należy, że w wyroku z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13 (publ. Dz. U. z 2014, poz. 736, OTK-A 2014/5/56), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w zakresie w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny podniósł, że słowo "bezpośrednie" z § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. nie stanowi merytorycznego rozwinięcia przysłówka "szczególnie" z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Zwrot "bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia" dotyczy związku przyczynowo-skutkowego i nakazuje adresatom § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. odwołać się do konkretnej koncepcji związku przy określeniu, czy został spełniony ustawowy warunek emerytury. Natomiast zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r. wymaga, aby zagrożenie nie tylko miało charakter "szczególny", ale również pozostawało w ściśle określonej ("bezpośredniej") relacji kauzalnej z czynnościami funkcjonariusza. Uprawnienia do takiego dookreślenia ustawowego warunku podwyższania emerytury nie można wywieść z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Trybunał Konstytucyjny uznał w tej sytuacji, że wprowadzenie w rozporządzeniu z 2005 r. kryterium "bezpośredniości" doprowadziło do zawężenia ustawowego wymogu podwyższania emerytury. Podkreślić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z uwzględnieniem ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., co wprost wynika z treści zaskarżonego postanowienia Szefa KAS z dnia [...] maja 2021 r. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w przepisach działu VII (art. 217 i nast.) k.p.a. Zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Jego istotą jest jedynie urzędowe poświadczenie istniejącego stanu prawnego lub faktycznego. Podkreślić należy, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych, niewynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych, znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyrok NSA z 26 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1778/11 - dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl). Postępowanie, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności, wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencje lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1518/12 - dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl). Postępowanie wyjaśniające, prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a., polega na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie usunięcia wątpliwości co do znanych, bo istniejących już, faktów lub praw. Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. musi odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru, czy zbioru danych innego rodzaju. Innymi słowy, organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów, niedopuszczalne jest natomiast, na przykład w drodze zeznań świadków, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów. W rozpoznawanej sprawie organ, odmawiając wydania zaświadczenia, wskazał w sposób wyczerpujący, iż przeprowadzona analiza akt osobowych oraz dokumentacji będącej w dyspozycji właściwych jednostek organizacyjnych nie wykazała istnienia dowodów (dokumentów), potwierdzających, że skarżący pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w wymiarze ilościowym określonym ww. przepisami wykonawczymi w okresie od [...] września 1999 r. do [...] grudnia 2020 r. Organ I instancji wskazał, iż skarżący w powyższym okresie pełnił służbę w następujących komórkach organizacyjnych byłej Izby Celnej w [...] oraz [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]: 1) od [...] września 1999 r. do [...] kwietnia 2002 r. - Dział [...], 2) od [...] maja 2002 r. do [...] kwietnia 2004 r. - Referat [...][...], 3) od [...] maja 2004 r. do [...] grudnia 2010 r. - Referat [...] w [...]/Referat [...] w [...] (z wyłączeniem okresu czasowego przeniesienia do IC [...] od [...] stycznia 2009 r. do [...] lutego 2009 r.), 4) od [...] stycznia 2011 r. do [...] stycznia 2015 r. - Referat [...] w [...], 5) od [...] lutego 2015 r. do [...] lutego 2017 r. - Referat [...] w [...], 6) od [...] marca 2017 r. do [...] grudnia 2020 r. - [...] Urząd Celno-Skarbowy. Organ podał, że dokumenty zgromadzone w aktach osobowych nie zawierają żadnych zapisów o wykonywaniu przez B. K., wymienionych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów, czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia i lub zdrowia, a tym bardziej, aby w którymś z lat z okresu 1999-2020 czynności takowe wykonane były co najmniej 6-krotnie w danym roku. Rozpoznając wniosek o wydanie zaświadczenia, DIAS pismem z dnia [...] lutego 2021 r. zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] o wskazanie, czy wnioskujący funkcjonariusz w okresie służby w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym lub w byłej Izbie Celnej w [...] realizował zadania określone w ww. przepisie, tj. czy podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, a jeżeli tak, to w jakich okresach czasu, jak też jakie dokumenty poświadczają te fakty. Ponadto zwrócił się z zapytaniem czy w byłej Izbie Celnej w [...] przed [...] marca 2017 r. były prowadzone rejestry lub wykazy czynności określonych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów, lub dokumentowano je w inny sposób, jak też gdzie są przechowywane lub za jakimi spisami akt zostały zdane do Archiwum Zakładowego powyższe dokumenty. W dniu [...] lutego 2021 r. do DIAS wpłynęła odpowiedź Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], z której wynika, iż [...] Urząd Celno-Skarbowy nie dysponuje dokumentami mogącymi potwierdzić wykonywanie przez B. K. czynności określonych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów we wskazywanym we wniosku okresie od [...] września 1999 r. do [...] grudnia 2020 r. W związku z powyższym, DIAS pismem z dnia [...] lutego 2021 r. wezwał wnioskodawcę do doprecyzowania wniosku, poprzez jednoznaczne wskazanie, w jakim trybie ma być on rozpatrzony. Dodatkowo, w treści tego wezwania poinformowano, iż dotychczasowa analiza treści akt osobowych oraz przeprowadzona kwerenda rejestrów komórek organizacyjnych, w których pełnił służbę w okresie od [...] września 1999 r. do [...] grudnia 2020 r. nie daje podstaw do potwierdzenia jego żądania. W związku z tym wezwano wnioskodawcę do wskazania konkretnych dat i miejsc wykonywania zadań określonych w § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. ze wskazaniem osób uczestniczących w tych zdarzeniach, celem dokonania ponownej weryfikacji posiadanej dokumentacji. Skarżący w odpowiedzi nie wskazał żadnych konkretnych dat i miejsc wykonywania ww. zadań. Zdaniem Sądu okoliczności, na które powołuje się skarżący tj. pełnienie służby wyłącznie w komórkach związanych ze zwalczaniem przestępczości polegające na bezpośrednim udziale w akcjach związanych z wykrywaniem i zatrzymywaniem [...] i wyrobów [...], jak słusznie stwierdził Szef KAS same w sobie nie dają podstaw do wydania zaświadczenia o zaistnieniu warunków, o których stanowi § 4 ust. 1 rozporządzenia. Podstawą zaświadczenia mogą być bowiem tylko dane wynikające z dokumentów, nie zaś dane domniemane na podstawie charakteru służby. Z tych względów zarzut skarżącego, iż dokonana przez organ analiza jest niepełna i w związku z tym nierzetelna - nie jest trafny. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest zatem przesłanek do podważenia stanowiska orzekających w sprawie organów. Podkreślić należy, że stanowisko to jest wynikiem przeprowadzenia kwerendy i analizy dostępnych materiałów, co znajduje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych. Wyniki tej analizy doprowadziły organ do trafnego wniosku, że brak jest danych mogących stanowić podstawę wydania wnioskowanego zaświadczenia. Organ słusznie wskazał, że skoro zaświadczenie jest wydawane w oparciu o posiadane ewidencje, rejestry i dane, których w niniejszej sprawie brak, to wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie. Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., odmówił przeprowadzenia dowodu z załączonego do skargi wydruku publikacji książkowej funkcjonariusza A. Z., ponieważ dowód ten nie podważa ustaleń dokonanych w sprawie. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, ani nie dopatrując się zarzucanych w niej naruszeń prawa oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, a przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło