II SA/Wa 2727/19
WyrokWSA w Warszawie2020-09-29
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Piotr Borowiecki, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, wydana po stwierdzeniu przez WSA niezgodności z prawem poprzedniej uchwały w tej samej sprawie, narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego nie narusza zasady powagi rzeczy osądzonej, nawet jeśli poprzednia uchwała w tej samej sprawie została uznana przez WSA za niezgodną z prawem. Uchwała uznana za niezgodną z prawem traci moc prawną z dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu (ex nunc), a nie z mocą wsteczną (ex tunc), co pozwala na wydanie nowej uchwały przez organ. Ponadto, sąd stwierdził, że odmowa zakwalifikowania skarżącej była zasadna ze względu na niespełnienie kryterium dochodowego, które nie zostało wyłączone przez przepisy dotyczące osób wychowywanych w pieczy zastępczej.Stan faktyczny
Skarżąca A.J. wniosła o zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego. Zarząd Dzielnicy odmówił, powołując się na niespełnienie kryterium dochodowego oraz posiadanie innego tytułu prawnego do lokalu. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej, wskazując na wcześniejszy wyrok WSA, który stwierdził niezgodność z prawem poprzedniej uchwały organu w tej samej sprawie. Skarżąca podniosła również, że nie stosuje się do niej kryterium dochodowego na podstawie § 5 ust. 2 pkt 4 Uchwały z 2009r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi A.J. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Zarząd Dzielnicy [...] W. (zwany dalej: "Zarządem Dzielnicy") uchwałą z [...] października 2019r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku A. J. (zwana dalej: "Skarżącą") o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...] W. nie wyraził zgody na zakwalifikowanie i umieszczenie Skarżącej na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony.
W podstawie prawnej podano § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 i § 50 statutu Dzielnicy [...] W., stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z 14 stycznia 2010r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz.U.Woj.Maz. Nr 23 poz. 453, ze zm.) w związku z § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z 18 grudnia 2008r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz.U.Woj.Maz. Nr z 2016r., poz. 6725 ze. zm.) oraz § 4, § 22 ust. 2 pkt 3 i § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z 9 lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz.U.Woj.Maz. Nr 132, poz. 3937, ze zm., zwana dalej: "Uchwałą z 2009r.").
Zarząd Dzielnicy w uzasadnieniu ww. uchwały z [...] października 2019r. wskazał, że Skarżąca [...] marca 2014r. złożyła wniosek o najem lokalu na czas nieoznaczony. Wówczas zamieszkiwała w spokrewnionej rodzinie zastępczej w miejscowości L., przy ul. [...] w gminie S.. Potwierdził to Zespół ds. Rodzinnej Piecz Zastępczej w O. w piśmie z [...] kwietnia 2014r. Miejscem zamieszkania Skarżącej, przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, był lokal nr [...] położony przy ul. [...] w W., w Dzielnicy [...].
Zarząd Dzielnicy, uwzględniając negatywne stanowisko Komisji Mieszkaniowej, uchwałą z [...] października 2014r. nr [...], stosownie do § 22 ust. 1 Uchwały z 2009r., stwierdził, że nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o najem lokalu z zasobu [...] W.. Zgodnie z § 1 pkt 29 Uchwały z 2009r., ilekroć w uchwale jest mowa o zawodowej rodzinie zastępczej, niezawodowej rodzinie zastępczej oraz rodzinnym domu dziecka - należy przez to rozumieć rodzinne formy pieczy zastępczej, o których mowa w art. 39 ust. 1 pkt 1 lit. b) i c) oraz pkt 2 ustawy z 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Katalog podmiotów wymienionych w ww. przepisie nie obejmuje spokrewnionych rodzin zastępczych. W związku z tym wnioski osób występujących o najem lokalu z zasobu [...] W., które pełnoletność uzyskały w spokrewnionej rodzinie zastępczej należało rozpatrywać na zasadach ogólnych. Skoro Skarżąca przebywała w spokrewnionej rodzinie zastępczej, a miejscem jej zamieszkania była gmina S., Zarząd Dzielnicy nie jest właściwy do rozpatrzenia ww. wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku skargi Skarżącej, wyrokiem z 13 czerwca 2019r. sygn. akt II SA/Wa 54/19 stwierdził, że ww. uchwałę z [...] października 2014r. wydano z naruszeniem prawa.
Zarząd Dzielnicy, po ponownej analizie wniosku Skarżącej i na podstawie złożonych dokumentów, ustalił, że Skarżąca aktualnie zamieszkuje przy ul. [...] nr [...] w T., gmina I., na postawie umowy najmu lokalu z [...] stycznia 2018r. zawartej z M. S. - właścicielką nieruchomości. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 35 m2, w tym powierzchnia mieszkalna 20 m2. W lokalu zamieszkuje sama, a miesięczne opłaty wnoszą 1.400 zł. Źródłem dochodu gospodarstwa domowego Skarżącej są dochody uzyskiwane z pracy, które za okres 6 miesięcy poprzedzający datę weryfikacji wniosku wynosiły 20.114,65 zł - miesięcznie 3.352,44 zł.
Komisja Mieszkaniowa negatywnie zaopiniowała wniosek Skarżącej, posiada ona inny tytuł prawny do lokalu – ww. umowa najmu na czas oznaczony, do [...] stycznia 2021r., której nie wypowiedziano. Skarżąca nie jest też w trudnej sytuacji zdrowotnej lub rodzinnej, obejmującej w szczególności niepełnosprawność bądź ciężką chorobę i przekroczyła powierzchnię mieszkalną lokalu, a dochód gospodarstwa domowego miesięcznie na osobę wynosi 3.352,44 zł. i przekracza kryterium minimum dochodowego w gospodarstwie jednoosobowym -2.420 zł.
Skoro Skarżąca nie spełnia § 4 i § 22 ust 2 pkt 3 Uchwały z 2009r., zasadnym jest niezakwalifikowanie i nieumieszczenie jej na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony.
2. Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie ww. uchwały z [...] października 2019r. i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie:
a) art. 170 P.p.s.a. - przez naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej, bowiem w obrocie prawnym funkcjonuje uchwała Zarządu Dzielnicy z [...] października 2014r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z mieszkalnego zasobu [...] W., gdyż WSA w Warszawie ww. wyrokiem z 13 czerwca 2019r. nie uchylił ww. uchwały, co miało wpływ na wydanie zaskarżonej uchwały bowiem w takim stanie faktycznym i prawnym organ nie powinien w ogóle podejmować żadnej uchwały,
b) § 5 ust. 2 pkt 4 Uchwały z 2009r., bowiem zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu z 13 czerwca 2019r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa/54/19, § 4 uchwały nie stosuje się do osób, które uzyskały pełnoletność w niezawodowej rodzinie zastępczej, co oznacza, że do Skarżącej nie stosuje się kryterium dochodowego.
3. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
4. Pełnomocnik Skarżącej pismem z [...] stycznia 2020r. podtrzymał wszelkie twierdzenia i wnioski zawarte w skardze i wniósł o:
a) rozpoznanie sprawy łącznie, bądź po sprawie o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...], albowiem sprawa uchwały nr [...] jest pierwotna, bo dotyczy uchylenia uchwały nr [...] w następstwie, której organ podjął uchwałę zaskarżoną skargą w sprawie i może mieć znaczenie prejudycjalne,
b) zobowiązanie organu do doręczenia odpisu uchwały Zarządu Dzielnicy nr [...], bowiem Skarżąca jej nie otrzymała,
c) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z odpisu wyroku WSA w Warszawie z 13 czerwca 2019r. sygn. akt II SA/Wa 54/19, na okoliczność stwierdzenia niezgodności z prawem uchwały Zarządu Dzielnicy z [...] października 2014r. nr [...], istnienia powagi rzeczy osądzonej,
d) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów zastępstwa procesowego podług norm prawem przepisanych,
e) modyfikując wniosek Skarżącej o uchylenie zaskarżonej uchwały wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Pełnomocnik Skarżącej wskazał, że uchylenie uchwały Zarządu Dzielnicy z [...] października 2014r. nr [...] jest nieważne, bo uchwała uchylająca nr [...] jest nieważna i została zaskarżona przez Skarżącą do WSA. Nadal zastosowanie ma zarzut naruszenia powagi rzeczy osądzonej. Uchylenie uchwały przez organ nie ma skutku ex tunc, a więc nie wyeliminowano jej całkowicie z obrotu prawnego, wobec czego wniosek Skarżącej z 2014r. został już raz prawomocnie rozpoznany i nie może być wielokrotnie rozpoznany. Nawet, jeżeli organ uchylił ww. uchwałę nr [...], nie znaczy to, że w całości wyeliminował ją z obrotu prawnego, bo nie może jej wyeliminować z mocą wsteczną. Wniosek Skarżącej rozpoznano uchwałą nr [...] i nie może być rozpoznawany ponownie. Powoduje to powagę rzeczy osądzonej. Całkowicie błędnym jest rozpoznawanie sprawy na podstawie innej podstawy prawnej. W takim wypadku jest to inna sprawa, a organ wszczął ją z urzędu, czego nie powinien robić.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
2. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sąd rozstrzyga ponadto w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.").
Sad podkreśla także, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 21 lipca 2008r. sygn. akt I OPS 4/08 (dostępna na www.nsa.gov.pl), wskazał, że uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.
NSA w ww. uchwale stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019r. poz. 506 ze zm.; zwana dalej: "u.s.g."), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Ustawodawca w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2019r., poz. 1182 ze zm.) określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej.
3. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, stwierdza, że podstawę prawną ww., zaskarżonej uchwały indywidualnej Zarządu Dzielnicy stanowiła Uchwała z 2009r., która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe, które dawały podstawę do podjęcia zaskarżonej uchwały.
Wobec ww. uchwały indywidualnej nie miały zastosowania przepisy k.p.a., co powoduje, że zaskarżona uchwała nie podlega kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami k.p.a. Sąd administracyjny bada jednak czy ww. uchwała została wydana zgodnie z przepisami prawa, które stanowiły podstawę do jej wydania, co wynika z art. 1 § 2 P.u.s.a., mając przy tym na względzie art. 134 § 1 P.p.s.a., biorąc pod uwagę naruszenia przepisów prawa, których nie powołano w skardze.
Kontrola sądowoadministracyjna uchwał indywidualnych dokonywana jest przez Sąd administracyjny na mocy art. 147 § 1 i 2 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Stosownie do art. 147 § 2 P.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.
Sąd administracyjny nie orzeka zatem, tak jak organ, co do istoty sprawy. Sąd nie orzeka więc, czy Skarżącą należy umieścić na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego [...] W., ale jedynie kontroluje prawidłowość dokonanego przez organ rozstrzygnięcia, pod kątem jego zgodności z przepisami prawa materialnego oraz procesowego, o których mowa w ww. przepisach Uchwały z 2009r.
4. Sąd wskazuje, że Zarząd Dzielnicy, wydając w rozpoznawanej sprawie zaskarżoną uchwałę z [...] października 2019r. nr [...], powołał się m.in. na § 4, § 22 ust. 2 pkt 3 i § 24 ust. 1 Uchwały z 2009r. Zdaniem Zarządu Dzielnicy negatywne rozstrzygnięcie wniosku Skarżącej, zawarte w zaskarżonej uchwale wynikało jedynie z faktu, że dochód gospodarstwa domowego Skarżącej miesięcznie na osobę wynosił 3.352,44 zł. i przekraczał kryterium minimum dochodowego w gospodarstwie jednoosobowym.
Sąd aprobuje to stanowisko z powodów poniżej wskazanych.
Sąd na wstępie wyjaśnia, że w sprawie nie doszło do naruszeń prawa wskazanych w skardze i w piśmie procesowym z [...] stycznia 2020r., a w szczególności do naruszenia przez Zarząd Dzielnicy w zaskarżonej uchwale art.170 P.p.s.a. – przez naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej.
Zdaniem Sądu w obrocie prawnym, w chwili, gdy doszło do wydania zaskarżonej uchwały już nie "funkcjonowała" (takim terminem posługuje się Skarżąca) uchwała Zarządu Dzielnicy z [...] października 2014r. nr [...], gdyż WSA w Warszawie ww. wyrokiem z 13 czerwca 2019r. stwierdził jej niezgodność z prawem, a orzeczenie to stało się prawomocne.
Sąd w związku z tym wskazuje, że na mocy art. 94 ust. 1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Stosownie natomiast do art. 94 ust. 2 u.s.g., jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy k.p.a. co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio.
W świetle ww. przepisów u.s.g., uchwała, której niezgodność z prawem stwierdzono w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie jest eliminowana z obrotu prawnego ex tunc, jak w przypadku stwierdzenia jej nieważności, lecz ex nunc, tzn. pozostaje w mocy przez okres od jej wejścia w życie do czasu jej uchylenia przez sąd i do tego momentu wywiera skutki prawne. Uchwała ta traci jednak moc prawną z dniem orzeczenia sądowego o jej niezgodności z prawem. W judykaturze i piśmiennictwie przyjmuje się, że nie chodzi o dzień wydania orzeczenia sądowego, lecz o dzień jego uprawomocnienia (do czasu upływu terminu wniesienia kasacji, a w razie jej wniesienia – do czasu jej odrzucenia albo merytorycznego rozpatrzenia. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do momentu, kiedy nie jest prawomocny, nie wywołuje skutków prawnych.
Tym samym, wbrew sugestiom podnoszonym przez Skarżącą w postępowaniu sądowym, należało uznać, że możliwe było wydanie przez Zarząd Dzielnicy zaskarżonej uchwały z [...] października 2019r. Odrębną sprawą jest natomiast kontrola legalności uchwały nr [...], którą, jak sama Skarżąca wskazuje, objęto osobną skargą do WSA w Warszawie.
Sąd stwierdza również, że wbrew stanowisku Skarżącej, nie doszło do naruszenia § 5 ust. 2 pkt 4 Uchwały z 2009r.
Stwierdzić bowiem należy, że z prawomocnego i wiążącego, na mocy art. 170 P.p.s.a., wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 czerwca 2019r. sygn. akt II SA/Wa 54/19 wynika, że ww. norma prawna - § 5 ust. 2 pkt 4 Uchwały z 2009r. - wyraźnie różnicuje dwie sytuacje warunkujące odstępstwo od ogólnych reguł rozpatrywania wniosku. Pierwsza dotyczy osób, które uzyskały pełnoletniość w placówce opiekuńczej lub rodzinie zastępczej położonej na terenie [...]. Do tej kategorii nie zalicza osób uzyskujących pełnoletniość w spokrewnionej rodziny zastępczej, zgodnie z brzmieniem § 1pkt 29 uchwały z 2009r. Druga zaś sytuacja dotyczy osób, które przed umieszczeniem w pieczy zastępczej zamieszkiwały na terenie [...] W. i do uzyskania pełnoletniości pozostawały w rodzinie sprawującej pieczę zastępczą (bez względu na formę rodzinnej pieczy zastępczej) zamieszkałej poza W., pod warunkiem wszakże złożenia wniosku o zawarcie umowy najmu w [...] W. w określonym czasie. Zatem prawodawca w tym drugim przypadku pozostawił osobie pełnoletniej wybór, gdzie chce zamieszkać (ubiegać się o pomoc mieszkaniową), czy w dotychczasowym miejscu zamieszkania, czy też w miejscowości, z którą łączą ją więzi emocjonalne i społeczne, innymi słowy miejscowości do której chce powrócić. Takie rozumienie powołanego przepisu zdaje się być racjonalne, jeśli się weźmie pod uwagę, iż Państwo, poprzez określone instrumenty prawne, wspiera osoby takie jak skarżąca w wejściu w dorosłe życie.
Sąd w ww. orzeczeniu stwierdził również, że zważywszy, że centrum życiowe Skarżącej (od urodzenia w 1995r. do 2008r.) toczyło się na terenie [...] W. i jak podaje zainteresowana w skardze, aktualnie też koncentruje się na terenie [...] W., należałoby przyjąć, że do Niej należy wybór miejsca zamieszkania, a więc i właściwości urzędu władnego rozparzyć jej wniosek. Sąd przyjął też, że Skarżąca jest objęta dyspozycją § 5 ust. 2 pkt 4 uchwały z 2009r. i wskazał, że uchwała z [...] października 2014r. nr [...] była prawnie wadliwa, wydana z naruszeniem § 22 ust. 1 w związku z § 5 ust. 2 pkt 4 uchwały z 2009r.
Sąd, rozpoznając niniejszą skargę stwierdza, że zaskarżona uchwała w żadnej mierze nie jest sprzeczna z ww. prawomocnym i wiążącym w niniejszej sprawie orzeczeniem WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 54/19. Warto bowiem wskazać, że organ nie kwestionował możliwości zastosowania w sprawie ww. przepisu - § 5 ust. 2 pkt 4 Uchwały z 2009r., ani nie uznał się niewłaściwym w sprawie, tak, jak miało to miejsce w uchwale z [...] października 2014r. nr [...]. W zaskarżonej uchwale Zarząd Dzielnicy nie kwestionował centrum życiowego Skarżącej i przyjął, że jest właściwy do rozpatrzenia wniosku Skarżącej, która od urodzenia w 1995r. do 2008r. zamieszkiwała na terenie [...] W., gdzie obecnie również koncentruje swoje centrum życiowe. Zarząd Dzielnicy nie kwestionował też, że to do Skarżącej należy wybór miejsca zamieszkania, co wpływa na właściwość urzędu władnego do rozparzenia wniosek Skarżącej. Tym samym Zarząd Dzielnicy nie kwestionował, że Skarżąca jest objęta dyspozycją § 5 ust. 2 pkt 4 Uchwały z 2009r., więc wszystkie zarzuty Skarżącej z tego zakresu należy uznać za chybione. Zarząd Dzielnicy w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały powołał się natomiast m.in. na § 4, § 22 ust. 2 pkt 3, § 24 ust. 1 Uchwały z 2009r.
Przepis § 4 Uchwały z 2009r. stanowi, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom:
pkt 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej (...),
pkt 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego.
Stosowanie do § 22 ust. 1 Uchwały z 2009r., wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i § 40a, wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku bezdomnych – w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w W. w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy.
Przepis § 22 ust 2 pkt 3 Uchwały z 2009r. stanowi, że przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1.
Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25 Uchwały z 2009r., potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania.
Natomiast z § 5 ust. 3 pkt 3 Uchwały z 2009r. wynika, że minimum dochodowe wskazane w § 4 pkt 2 Uchwały z 2009r., z zastrzeżeniem ust. 3a (nie dotyczy Skarżącej) zwiększa się o 30% w stosunku do osób wymienionych w § 7 ust. 1 pkt 5 Uchwały z 2009r.
Przepis § 5 ust. 2 pkt pkt 4 Uchwały z 2009r. stanowi, że postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób, które uzyskały pełnoletność w placówce opiekuńczo-wychowawczej, zawodowej rodzinie zastępczej, niezawodowej rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka, pod warunkiem, że opuściły placówkę znajdującą się na terenie [...] W. lub przed umieszczeniem w pieczy zastępczej zamieszkiwały na terenie [...] W. i z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu wystąpiły w ciągu 3 lat od uzyskania pełnoletności.
W § 7 ust. 1 pkt 5 Uchwały z 2009r. mowa jest o pierwszeństwie zawarcia umowy najmu w odniesieniu do przypadków określonych w § 4 i 5 ww. Uchwały z 2009r. w odniesieniu do osób, które uzyskały pełnoletność w placówce opiekuńczo-wychowawczej, zawodowej rodzinie zastępczej, niezawodowej rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka, pod warunkiem, że opuściły placówkę znajdującą się na terenie [...] W. lub przed umieszczeniem w pieczy zastępczej zamieszkiwały na terenie [...] W. i z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu wystąpiły w ciągu 3 lat od uzyskania pełnoletności.
Przepis art. 3 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2019r., poz. 2133 ze zm., zwana dalej: "u.d.m.") stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Przepis art. 3 ust. 2 u.d.m. stanowi, że przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku, ogłaszaną przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270, z późn. zm.).
Przepis art. 3 ust. 3 u.d.m. stanowi, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690 oraz z 2019 r. poz. 730, 752 i 992), świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2018 r. poz. 2134, z późn. zm.), dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1111, 924 i 1818), dopłaty do czynszu, o której mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. poz. 1540 oraz z 2019 r. poz. 1309), świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529) oraz świadczenia uzupełniającego przyznanego na podstawie ustawy z dnia 31 lipca 2019r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (Dz. U. poz. 1622).
Przepis art. 3 ust. 4 u.d.m. stanowi, że dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego ustala się na podstawie powierzchni gruntów w hektarach przeliczeniowych i przeciętnego dochodu z 1 hektara przeliczeniowego, ostatnio ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie art. 18 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1256 i 1309).
Z Komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 lutego 2018r. wynika, że kwota najniższej emerytury wynosi 1029,80 zł miesięcznie.
Sąd, mając na względzie ww. unormowania prawne przyjął, że zaskarżoną uchwałę podjęto bez naruszenia § 5 ust. 2 pkt 4 Uchwały z 2009r. W przepisie § 5 ust. 2 Uchwały z 2009r. powołano się bowiem na niestosowanie jedynie § 4 pkt 1 Uchwały z 2009r. Natomiast kryterium dochodowe, na które powołał się organ, wydając zaskarżoną uchwałę, zawarte jest w § 4 pkt 2 Uchwały z 2009r., którego nie wymieniono w § 5 ust. 2 pkt 4 Uchwały z 2009r. Tym samym legalne i prawidłowe było odwołanie się przez Zarząd Dzielnicy do zasad ogólnych, wynikających z § 4 pkt 2 Uchwały z 2009r., które dotyczą kryterium dochodowego. Zarzut skargi, uznający, że doszło do na naruszenia przez Zarząd Dzielnicy § 4 Uchwały z 2009r., jest więc chybiony.
Już powyższe wskazywało, że bez względu na to czy organ odwołałby się do innych okoliczności wynikających z akt sprawy, czyli do pełnoletności Skarżącej, jak również do posiadania przez Nią innego tytułu prawnego w postaci umowy najmu zawartej na czas oznaczony - do dnia [...] stycznia 2021r., której nie wypowiedziano, czy też braku istnienia trudnej sytuacji zdrowotnej lub rodzinnej obejmującej w szczególności niepełnosprawność bądź ciężką chorobę – okoliczności te nie miałyby istotnego znaczenia w sprawie. Skarżąca nie spełniała bowiem kryterium dochodowego, które nie zostało wyłączone w § 5 ust. 2 Uchwały z 2009r.
Warto też wskazać, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały wskazuje, że Zarząd Dzielnicy wydał zaskarżoną uchwałę po przeprowadzeniu analizy załączonych przez Skarżącą dokumentów potwierdzających Jej aktualną sytuację dochodową, majątkową i mieszkaniową. Wzięto bowiem pod rozwagę, że Skarżąca zamieszkuje w T. przy ulicy [...] nr [...], gmina I., na postawie umowy najmu lokalu zawartej z M. S. - właścicielką nieruchomości – [...] stycznia 2018r. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 35 m2, a powierzchnia mieszkalna 20 m2. Skarżąca w lokalu zamieszkuje sama, a miesięczne opłaty za lokal wnoszą 1.400 zł. Źródłem dochodu gospodarstwa domowego Skarżącej są dochody uzyskiwane z pracy. Łączny dochód gospodarstwa domowego za 6 miesięcy wynosi 20.114, 65 zł, czyli miesięcznie 3.352,44 zł.
Zarząd Dzielnicy, mając powyższe okoliczności na względzie, po negatywnej opinii Komisji Mieszkaniowej z [...] września 2019r. w sprawie Skarżącej, miał więc podstawy prawne by w zaskarżonej uchwale z [...] października 2019r. nr [...] rozstrzygnąć o niezakwaliflkowaniu i nieumieszczeniu Skarżącej na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu. Podstawę stanowiły m.in. § 4 pkt 1 w związku z § 5 ust. 2 pkt 4 i § 22 ust 2 pkt 3 Uchwały z 2009r.
5. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, uznał, że zasadne było oddalenie skargi na mocy art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło