II OSK 328/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-12-04
Skład orzekający: sędzia NSA Robert Sawuła, sędzia NSA Tomasz Bąkowski, sędzia del. WSA Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na przywróceniu zabytku do stanu poprzedniego, konieczne jest uprzednie doręczenie upomnienia zobowiązanemu, nawet jeśli organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy i postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra, uznając, że w przypadku egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na przywróceniu zabytku do stanu poprzedniego, konieczne jest uprzednie doręczenie upomnienia zobowiązanemu. Przepis § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Finansów z 2014 r. nie miał zastosowania, ponieważ dotyczy on należności pieniężnych, a nie obowiązków niepieniężnych. W związku z tym, brak doręczenia upomnienia stanowił podstawę do uchylenia postanowień organów.Stan faktyczny
Spółka J. sp. z o.o. została zobowiązana decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do przywrócenia zabytkowej kamienicy do stanu poprzedniego. Po bezskutecznym upomnieniu, organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy i postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Spółka wniosła zarzuty, kwestionując m.in. brak skutecznego doręczenia upomnienia. Ministrowie utrzymali w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zarzuty. WSA w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że doręczenie upomnienia było wymagane. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zasądzono od Ministra na rzecz J. sp. z o.o. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1277/21 w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 29 marca 2021 r. znak DOZ-OAiK.650.1267.2020.MW w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz J. sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z 12 listopada 2021 r., VII SA/Wa 1277/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z/s w K. (Spółka) na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (Minister, MKiDN) z 29 marca 2021 r. znak: DOZ-OAiK.650.1267.2020.MW, w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w pkt I. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, w pkt II. zasądził od Ministra na rzecz Spółki kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Minister powołanym na wstępie postanowieniem, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.), art. 17 § 1, art. 18 i art. 34 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2020, poz. 1427 ze zm., Upea), oraz art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. 2020, poz. 282 ze zm., Uoz), po rozpatrzeniu zażalenia Spółki – utrzymał w mocy postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (DWKZ) z 11 września 2020 r. nr 382/2020, oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania obowiązku nałożonego decyzją DWKZ z 29 czerwca 2017 r., tj. przywrócenia do stanu poprzedniego zabytkowej kamienicy przy ul. [...] w Ś., dz. nr ew. [...], wpisanej do rejestru zabytków pod nr [...], poprzez usunięcie z elewacji frontowej podświetlanych kasetonu z napisem "[...]" i semafora tej samej treści w terminie do 31 grudnia 2017 r.
2.2. W wyroku zrekapitulowano argumentację organów orzekających w sprawie, wskazujących, że wobec braku wykonania nakazu DWKZ wystosował do zobowiązanej Spółki upomnienie, a w dniu 19 sierpnia 2020 r. wystawił tytuł wykonawczy i jednocześnie postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 1277/21 kolejno wskazano, że Spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia upomnienia organ egzekucyjny wyjaśnił, że zgodnie z § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U 2017, poz. 131 ze zm., rozp. MF 2014), egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia m. in., jeśli dotyczy grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zarówno upomnienie jak i wezwanie do zapłaty przypominają o konieczności uregulowania należności i konsekwencjach jej zaniechania. Obowiązek wysyłania upomnienia w takiej sytuacji tylko wydłuża postępowanie i narusza istotę tej instytucji. W tej sprawie nakaz wynikający z decyzji z 29 czerwca 2017 r. nie został wykonany. DWKZ wystosował zatem upomnienie z 17 grudnia 2019 r., które doręczono 3 stycznia 2020 r. pod adres Spółki ujawniony w KRS. Jednak odbiór pokwitowała T. sp. z o.o., mająca siedzibę pod tym samym adresem, co Spółka. Skarżąca od 10 kwietnia 2010 r. do 1 kwietnia 2020 r. miała siedzibę przy ul. [...], [...] w K. Upomnienie wysłano zatem pod właściwy adres, ale nie doręczono zobowiązanej. Zdaniem Ministra, uchybienie to nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym grzywny w celu przymuszenia, gdzie egzekwowany jest obowiązek o charakterze niepieniężnym, nie jest konieczne uprzednie doręczenie upomnienia.
2.3. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że skargę na powyższe postanowienie Ministra złożyła Spółka zarzucając naruszenie:
1) art. 15 § 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 4 Upea poprzez przyjęcie, że w sprawie o przywróceniu zabytku do stanu poprzedniego nie jest wymagane doręczenie upomnienia ;
2) § 2 pkt 8 rozp. MF z 2014 w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia z 30 października 2014 r. w zw. z art. 15 § 1 i § 5 Upea poprzez przyjęcie, że w postępowaniu o przywróceniu zabytku do stanu poprzedniego nie jest wymagane wystosowanie upomnienia do zobowiązanego;
3) art. 29 § 1 Upea poprzez jego niezastosowanie i niezbadanie dopuszczalności egzekucji w sytuacji, gdy skarżącej nie doręczono upomnienia, co skutkować winno umorzeniem postępowania;
4) art. 59 § 1 pkt 1 Upea poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy było ono niedopuszczalne z uwagi na niedoręczenie upomnienia, które było konieczne;
5) art. 6 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 Upea przez jego niezastosowanie i niepoddanie analizie wszystkich regulacji prawnych mających wpływ na ocenę ww. kwestii, a więc prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu;
6) art. 11 K.p.a. w zw. z art. 18 Upea przez jego niezastosowanie i niedostateczne uzasadnienie prawne, a tym samym naruszenie zasady przekonywania,
7) art. 7, 77 i art. 80 K.p.a. w zw. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 18 Upea poprzez dowolne ustalenia i przyjęcie, że upomnienie doręczono skarżącej i wadliwą ocenę stanu faktycznego poprzez uznanie, że w tej sprawie nie było obowiązku doręczenia upomnienia i nie ma podstaw do umorzenia egzekucji.
2.4. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, umorzenie postępowania egzekucyjnego i zasądzenie kosztów postępowania.
Spółka wskazała, że oparła zarzuty na braku uprzedniego doręczenia upomnienia, które organ egzekucyjny wprawdzie wystosował, jednak doręczył je 3 stycznia 2020 r. innemu podmiotowi, tj. T. sp. z o.o. Tym samym, skoro DWKZ wydał upomnienie, to uznał, że jest ono konieczne do ewentualnego wszczęcia egzekucji w celu wykonania nakazu, jednocześnie w tytule wykonawczym stwierdził, że 3 stycznia 2020 r. upomnienie doręczono skarżącej. Powołując się na art. 15 Upea, skarżąca podkreśliła, że doręczenie upomnienia warunkuje dopuszczalność wszczęcia egzekucji. Okoliczność tę potwierdził DWKZ kierując do skarżącej upomnienie. Brak upomnienia stanowi podstawę zarzutu, a na mocy art. 59 § 1 pkt 1 Upea do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W orzecznictwie podnosi się, że tzw. czynność upominawcza jest etapem poprzedzającym egzekucję administracyjną. Na poparcie tego stanowiska skarżąca powołała również piśmiennictwo. Podkreśliła, że upomnienia nie doręczono prawidłowo, a nadto z jego treści wynika wezwanie do wykonania obowiązku przywrócenia zabytku do stanu poprzedniego, a nie uiszczenia grzywny w celu przymuszenia. Grzywna może być nałożona dopiero, gdy w wyniku niezastosowania się do upomnienia zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne i będzie ona środkiem mającym skłonić zobowiązanego do wykonania obowiązku. Dopiero wówczas jest ściągana grzywna w trybie należności pieniężnych i nie wymaga osobnego upomnienia. Spółka zaznaczyła, że w chwili wydania upomnienia nie toczyło się wobec niej żadne postępowanie egzekucyjne, a tytuł wykonawczy wydano dopiero 19 sierpnia 2020 r. Nie można było zatem na tym etapie nałożyć grzywny w celu przymuszenia. Dalej, skarżąca wskazała na formalny charakter przesłanki spełniania wymagań określonych w art. 27 § 1 i 2 Upea. Brak w tytule wykonawczym wzmianki o dacie doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, wskazania podstawy prawnej braku tego obowiązku, jest wadliwy niezależnie od tego, czy upomnienie doręczono zobowiązanemu i czy było ono obligatoryjne. Minister uchybił temu obowiązkowi stwierdzając jednocześnie uchybienie w doręczeniu upomnienia i brak konieczności doręczenia upomnienia, zamiast umorzyć postępowanie na mocy art. 59 § 1 pkt 1 Upea.
2.5. Dalej w wyroku VII SA/Wa 1277/21 przywołano, że w odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
3.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę uwzględnił.
3.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji wskazał, że istotę problemu prawnego w tej sprawie stanowiło to, czy organy prawidłowo powołały się na § 2 pkt 8 rozp. MF 2014, a w konsekwencji mogły odstąpić od wystosowania do skarżącej upomnienia wymienionego w art. 15 § 1 Upea, który wskazuje, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania administracyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Sąd wojewódzki powołując się na treść tytułu wykonawczego stwierdził, że w postępowaniu egzekwowany był obowiązek o charakterze niepieniężnym, nałożony na skarżącą decyzją, polegający na przywróceniu do stanu poprzedniego zabytkowej kamienicy przy ul. [...] w Ś. W tytule wykonawczym wymieniono upomnienie, którym wzywano skarżącą do dobrowolnego wykonania ww. nakazu w terminie jednego miesiąca od doręczenia upomnienia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W pkt 10 tytułu wykonawczego złożono wniosek o zastosowanie środka egzekucyjnego – grzywny w celu przymuszenia. Skoro postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało wydane tego samego dnia co tytuł wykonawczy, to organ nie mógł egzekwować jednocześnie jej nieuiszczenia przez zobowiązaną.
3.3. Zdaniem sądu pierwszej instancji rację miała skarżąca podnosząc, że nie miał w tej sprawie zastosowania powołany przez organy § 2 pkt 8 cyt. rozp. MF 2014, skoro zwalnia on z obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia wyłącznie w przypadku egzekucji grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Sąd pierwszej instancji zauważył, że z akt sprawy wynika, że obligatoryjne upomnienie nie zostało zobowiązanej Spółce doręczone, gdyż jego odbiór pokwitowała inna spółka, tj. T. sp. z o.o., mająca siedzibę pod tym samym adresem, podczas gdy – jak ustalił Minister – od 10 kwietnia 2010 r. do 1 kwietnia 2020 r. siedziba skarżącej mieściła się przy ul. [...] w K.
4.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Minister – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości.
4.2. Na zasadzie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.; Ppsa) skarżonemu wyrokowi Minister zarzuca naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 Ppsa oraz § 2 pkt 8 rozp. MF 2014 w zw. z art. 15 § 1 Upea w zw. z art. 7 K.p.a., poprzez wadliwą ocenę przez WSA w Warszawie ustaleń dokonanych przez organ, poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie konieczne było upomnienie strony, co doprowadziło do wadliwego uchylenia zaskarżonego postanowienia, kiedy to egzekucja grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym może być wszczęta bez wcześniejszego doręczenia upomnienia:
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 Ppsa oraz § 2 pkt 8 rozp. MF 2014 w zw. z art. 15 § 1 Upea w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez przyjęcie, że doręczenie upomnienia jest elementem koniecznym do wszczęcia egzekucji administracyjnej nieznającym żadnych wyjątków.
4.3. Na zasadzie art. 174 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się także naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) § 2 pkt 8 rozp. MF 2014 poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym nie może być wszczęta bez wcześniejszego doręczenia upomnienia;
2) art. 122 § 1 Upea, poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu i uznanie, że postanowienie o nałożeniu grzywny i tytuł wykonawczy nie mogą znajdować się w jednym dokumencie;
3) art. 33 § 2 pkt 4 Upea w zw. z § 2 pkt 8 rozp. MF 2014 poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na uznaniu, że podstawą zarzutu w sprawach o egzekucję obowiązków o charakterze niepieniężnym może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, mimo iż nie jest ono wymagane.
4.3. Naruszenia wskazanych wyżej przepisów - zdaniem Ministra – doprowadziły do mylnego stwierdzenia przez WSA w Warszawie, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające zostały wydane z naruszeniem prawa i doprowadziło to do ich bezpodstawnego uchylenia zaskarżonym wyrokiem.
4.4. Minister wnosi o: uwzględnienie skargi kasacyjnej poprzez uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz oddalenie wniesionej przez Spółkę "skargi administracyjnej" w całości; w przypadku gdyby Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 188 Ppsa, wnosi o uwzględnienie skargi kasacyjnej organu poprzez uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie; zasądzenie na rzecz organu od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym również kosztów zastępstwa procesowego; rozpoznanie skargi na rozprawie.
4.5. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że § 2 pkt 8 rozp. MF 2014 w sposób wyraźny wyłącza konieczność wystosowania upomnienia do zobowiązanego. W ocenie skarżącego kasacyjnie można zatem stwierdzić, iż sąd rozpoznający sprawę w pierwszej instancji orzekł w niniejszej sprawie contra legem. Nadto wskazuje się, że sąd wojewódzki w zaskarżonym wyroku orzekł, że skoro postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostało wydane tego samego dnia co tytuł wykonawczy, to organ nie mógł egzekwować jednocześnie jej nieuiszczenia przez zobowiązaną. Powyższe stanowisko sądu – zdaniem Ministra wnoszącego skargę kasacyjną – jest bezpodstawne w świetle przepisu art. 122 § 1 pkt 1 i 2 Upea, zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Nie wskazuje on w żaden sposób kolejności doręczenia tych pism.
4.6. Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną, sporządzoną przez fachowego pełnomocnika, wnosi o oddalenie skargi kasacyjnej jako bezzasadnej, zasądzenie kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, rozpoznanie sprawy na rozprawie.
4.7. Zdaniem Spółki stanowisko skarżącego (kasacyjnie – uwaga Sądu) zaprezentowane w skardze kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, a skarga kasacyjna winna zostać oddalona. Podnosi się, że doręczenie upomnienia w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym jest obligatoryjne, twierdzenia skarżącej o braku wymagalności takiego doręczenia nie mogą się ostać.
4.8. W piśmie z 4 listopada 2024 r. pełnomocnik Spółki wnosi o umorzenie postępowania, które stało się bezprzedmiotowe, zasądzenie kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W powyższym piśmie wskazano, że 7 października 2021 r. Spółka poinformowała DWKZ, że wykonała obowiązek nałożony decyzją, co organ wojewódzki potwierdził w piśmie do Ministra z 8 grudnia 2021 r. Spółka informuje, że 3 grudnia 2021 r. DWKZ uchylił środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia orzeczonej postanowieniem nr 342/2020 i zakończył postępowanie oraz środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia orzeczonej postanowieniem z 22 września 2021 r. sygn. 393/2021 i umorzył postępowanie, wskazując, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skoro obowiązek wskazany w tytule wykonawczym został ostatecznie wykonany, to dalsze prowadzenie postępowania (rozpoznanie skargi kasacyjnej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym egzekucji tego obowiązku jest niezasadne, bo wystąpiło zdarzenie w następstwie którego przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (przestał istnieć przedmiot zaskarżenia). Zdaniem pełnomocnika Spółki w świetle powyższego strona skarżąca winna albo cofnąć skargę kasacyjną, a skoro tego nie zrobiła, to postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
4.9. Na rozprawie pełnomocnik organu popierał wniesioną skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
5.2. Wniosek skarżącej Spółki, aby umorzyć postępowanie sądowe nie jest trafny. Skarżący kasacyjnie nie cofnął wniesionego środka, gdy zaś idzie o kolejne czynności związane z postępowaniem egzekucyjnym, w toku którego doszło do wykonania dochodzonego obowiązku nie mają znaczenia z punktu widzenia rozpoznania przedmiotowej skargi kasacyjnej.
5.3. Zarzuty skargi kasacyjnej są całkowicie nieusprawiedliwione.
5.4. Podnoszenie w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia § 2 pkt 8 rozp. MF 2014 jest zupełnie chybione. Przepisy cyt. rozporządzenia określają należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Tytuł wykonawczy wystawiony przez organ egzekucyjny – DWKZ – dotyczył obowiązku niepieniężnego wynikającego z decyzji tegoż organu z 29 czerwca 2017 r., a polegającego na przywróceniu zabytku do stanu poprzedniego poprzez wykonanie oznaczonych robót. Z tych względów toczyło się egzekucja obowiązków niepieniężnych, zatem w sprawie nie mogło mieć zastosowanie powyższe rozp. MF 2014.
5.5. W konsekwencji chybiony jest zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 Upea, z którego wynika, że podstawą zarzutu jest brak doręczenia upomnienia zobowiązanemu, "jeżeli jest wymagane". Brak wymogu uprzedniego doręczenia upomnienia Minister wyprowadza z treści § 2 pkt 8 rozp. MF 2014, dodatkowo wywodząc, że powyższy przepis "jest skonstruowany w prosty sposób, a jego wykładnia nie nastręcza trudności". O ile nawet wypadnie z organem naczelnym się zgodzić co do "prostoty konstrukcji" powyższego przepisu, to organ popełnia oczywisty błąd subsumpcji, uważając, że cyt. rozporządzenie miało zastosowanie w sprawie. Delegację do wydania tegoż rozporządzenia odnajdujemy w art. 33 § 5 Upea, zgodnie z którym "Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, inne niż określone w § 3a należności pieniężne (podkr. Sądu), których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, kierując się celowością doręczenia upomnienia oraz potrzebą zapewnienia efektywności czynności wierzyciela zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych". Przedmiot rozp. MF 2014 określono w jego § 1 – określa ono należności pieniężne, inne niż określone w art. 15 § 3a Upea, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Przepis na który wskazuje Minister, ujmuje grzywny w celu przymuszenia nakładane w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków niepieniężnych. Rzecz w tym, co Sąd raz jeszcze chce uwypuklić, że w przedmiotowej sprawie obowiązek miał charakter niepieniężny.
W przypadku egzekucji administracyjnej podstawowe znaczenie dla prawidłowego, zgodnego z prawem egzekwowania, ma realizacja zasady uprzedniego zagrożenia wyrażonej w art. 15 § 1 Upea, z treści której wynika obowiązek wierzyciela uprzedniego doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku. W ocenie Sądu twierdzenia skarżącego kasacyjnie organu, jakoby został naruszony przepis art. 33 § 2 pkt 4 Upea, albowiem nie było wymagane uprzednie upomnienie, jest zupełnie bezpodstawny.
5.6. Chybiony jest także zarzut błędnej wykładni art. 122 § 1 Upea. Sądowi pierwszej instancji przypisano wadliwe uznanie, że postanowienie o nałożeniu grzywny i tytuł wykonawczy nie mogą znajdować się w jednym dokumencie. Rzecz w tym, że lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wskazuje, aby takie twierdzenie miałoby się w nim znajdować. Innymi słowy, Minister przypisuje sądowi a quo stwierdzenie, które w skardze kasacyjnej zwalcza, którego w motywach zaskarżonego wyroku brak.
6.1. Skoro skarga kasacyjna pozbawiona były jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu w myśl art. 184 Ppsa.
6.2. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło