III SA/Gl 668/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-11-16
Skład orzekający: Anna Apollo, Dorota Fleszer, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca Wieloletnią Prognozę Finansową Miasta, wprowadzająca nowe przedsięwzięcie inwestycyjne z własnej inicjatywy radnych, bez zgody organu wykonawczego, stanowi istotne naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały przez organ nadzoru?Ratio decidendi
Sąd uznał, że inicjatywa uchwałodawcza w zakresie zmian Wieloletniej Prognozy Finansowej (WPF) należy wyłącznie do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. Wprowadzenie przez radę gminy nowego przedsięwzięcia inwestycyjnego do WPF z własnej inicjatywy radnych, bez zgody organu wykonawczego, stanowi istotne naruszenie prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały przez organ nadzoru. Sąd podzielił stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej.Stan faktyczny
Rada Miasta Ruda Śląska podjęła uchwałę zmieniającą Wieloletnią Prognozę Finansową (WPF) Miasta, wprowadzając do wykazu przedsięwzięć nowe zadanie dotyczące przebudowy dróg gruntowych z własnej inicjatywy radnych, bez zgody organu wykonawczego. Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO) stwierdziła nieważność tej uchwały w części dotyczącej wykazu przedsięwzięć, uznając to za istotne naruszenie prawa. Rada Miasta zaskarżyła uchwałę RIO, argumentując, że rada ma prawo decydować o ostatecznej treści uchwał, a inicjatywa organu wykonawczego nie wiąże organu stanowiącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Gminy Ruda Śląska na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z dnia 25 marca 2021 r. nr 103/VIII/2021 w przedmiocie zmiany w Wieloletniej Prognozie Finansowej Miasta oddala skargę.
W dniu 25.02.2021r. Rada Miasta Ruda Śląska podjęła uchwałę nr PR.0007.10.2021 którą zwiększyła w poz. 1.1.2.18 załącznika nr 2 do uchwały "Wykaz przedsięwzięć do Wieloletniej Prognozy Finansowej wielkość nakładów i limit wydatków majątkowych w 2021 r. o kwotę 1.000.000,00 zł dla przedsięwzięcia "Przebudowa dróg gruntowych (Kossaka, Grochowska, Piernikarczyka, Dzierżonia, Żeleńskiego, Mazurska, Zjednoczenia) - Utwardzenie istniejących dróg gruntowych".
W podstawie prawnej podała art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 713 z późń. zm. ), art. 12 pkt 11 w związku z art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 920) oraz art. 228 , art. 230 ust. 1 i 6 , art. 232 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 305).
Zaskarżoną uchwałą nr 103/VIII2021 z 25.03.2021r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach stwierdziło nieważność uchwały z uwagi na istotne naruszenie prawa.
Podstawę rozstrzygnięcia Kolegium stanowił następujący stan faktyczny i prawny:
Pismem z dnia 4.03.2021 r. skierowanym do RIO w Katowicach Prezydent Miasta Ruda Śląska, przekazał następujące uchwały wraz z wyciągami z protokołu posiedzenia Rady Miasta:
- Nr PR.0007.10.2021 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 25 lutego 2021 r. zmieniającej uchwałę Nr PR0007.175.2020 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 29 grudnia 2020 r. w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Ruda Śląska na lata 2021-2041,
- Nr PR.0007.11.2021 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie zmian w planie dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów budżetu miasta na prawach powiatu na rok 2021,
- Nr PR.0007.12.2021 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 25 lutego 2021 r. zmieniającej uchwałę Nr PR0007.176.2020 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 29 grudnia 2020 r. w sprawie budżetu miasta na prawach powiatu na rok 2021 i zwróciła uwagę na istotne okoliczności ich podjęcia przez Radę Miasta.
Na sesji w dniu 25.02.2021 r. porządkiem obrad objęto projekty ww. uchwał Rady Miasta (sporządzone na drukach nr 27/21, 28/21 i 29/21).
Podczas procedowania ww. projektów został zgłoszony wniosek Klubu Radnych Prawo i Sprawiedliwość, który dotyczył uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej oraz uchwały w sprawie zmian dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów, a w konsekwencji także uchwały zmieniającej uchwałę budżetową na rok 2021. Klub Radnych wniósł o zmianę planu wydatków (nie uzyskując zgody ani też nie występując o zgodę na wniesienie zmian do projektu uchwały), polegającą na zwiększeniu o kwotę 1.000.000,00 zł planu wydatków majątkowych w dziale 600 - Transport i łączność, rozdziale 60015 - Drogi publiczne w miastach na prawach powiatu z przeznaczeniem na zadanie: Przebudowa dróg gruntowych, a w szczególności na drogę u. Żeleńskiego. Jednocześnie Klub Radnych zaproponował zmianę zwiększenia wydatków przeznaczonych na podwyższenie kapitału zakładowego Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. w Rudzie Śląskiej z zawartej w projekcie uchwały kwoty 2.000.000,00 zł na kwotę 1.000.000,00 zł.
Prezydent zaznaczyła w piśmie, że projekt uchwały organu wykonawczego w sprawie zmian w planie dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów budżetu miasta na rok 2021 nie zawierał zwiększenia wydatków o kwotę 1.000,000,00 zł w dziale 600, rozdziale 60015 z przeznaczeniem na realizacje zadania "Przebudowa dróg gruntowych".
Projekt ten zawierał natomiast zwiększenie wydatków majątkowych o kwotę 2.000.000,00 zł w dziale 700 - Gospodarka mieszkaniowa, rozdziale 70095 - Pozostała działalność na wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego - Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. Także przygotowany przez organ wykonawczy projekt uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta na lata 2021-2041 nie zawierał zmiany wartości przedsięwzięcia o nazwie "Przebudowa dróg gruntowych".
Prezydent Miasta podkreśliła, że wniosek Klubu Radnych, nie uzyskał zgody na taką inicjatywę. Natomiast projekt uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie budżetu miasta na prawach powiatu na rok 2021 nie został zmieniony wskutek wniosku Radnych, ale w związku z podjęciem wcześniejszych uchwał uwzględniających wniosek Klubu Radnych. Projekt ten został dostosowany na sesji Rady przez Skarbnika Miasta zgodnie z wcześniej podjętymi uchwałami dotyczącymi zmiany Wieloletniej Prognozy Finansowej i zmian w planie dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów.
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach – dalej Kolegium- badając przedmiotową uchwałę stwierdziło iż zgodnie brzmieniem art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dalej u.f.p. (Dz. U. z 2021 r. poz. 305) inicjatywa w sprawie sporządzenia projektu uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej i jej zmiany należy wyłącznie do zarządu jednostki samorządu terytorialnego.
W ocenie Kolegium przy sposobie procedowania nad projektem zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej Miasta Ruda Śląska na lata 2021-2041 Rada Miasta Ruda Śląska naruszyła ww. przepisy prawa poprzez zwiększenie w załączniku nr 2 do uchwały - Wykaz przedsięwzięć do WPF, bez zgody organu wykonawczego, wielkości nakładów i limitu wydatków majątkowych w2021 r. o kwotę 1.000.000,00 zł w poz. 1.1.2.18 dla przedsięwzięcia "Przebudowa dróg gruntowych (Kossaka, Grochowska, Piernikarczyka, Dzierżonia, Żeleńskiego, Mazurska, Zjednoczenia) - Utwardzenie istniejących dróg gruntowych".
Zaznaczyło, że zarówno z wyjaśnień Zastępcy Prezydenta Miasta udzielonych na sesji w trakcie dyskusji nad projektem uchwały, jak i z podjętej przez Radę uchwały budżetowej Miasta na 2021 rok, a także wykazu przedsięwzięć uchwalonego w ramach WPF Miasta Ruda Śląska na lata 2021-2041 wynika, że przeprowadzenie utwardzenia ulicy Żeleńskiego było planowane na 2021 rok, a środki przeznaczone na jego realizację ujęte zostały w Wieloletniej Prognozy Finansowej w roku następnym, tj. w roku 2022.
Tak więc zmiany zaproponowane przez radnego w imieniu Klubu Radnych, dotyczące wprowadzenia do Wieloletniej Prognozy Finansowej wydatków majątkowych z przeznaczeniem na realizację powyższego zadania, w istotny sposób wykraczały poza zakres zmian proponowanych przez organ wykonawczy. Zdaniem Kolegium RIO Rada Miasta Ruda Śląska wadliwie uznała, iż posiada kompetencje do dokonania www. zakresie zmian w przedłożonym przez Prezydenta projekcie zmian Wieloletniej Prognozy Finansowej.
W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, przy podejmowaniu uchwały Nr PR0007.10.2021 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 25.02.2021 r. zmieniającej uchwałę Nr PR0007.175.2020 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 29.12.2020 r. w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta na lata 2021-2041 Rada Miasta Ruda Śląska, wprowadzając do wieloletniej prognozy finansowej z własnej inicjatywy nowe przedsięwzięcie inwestycyjne, które nie było objęte projektem zmian proponowanych przez organ wykonawczy, w istotny sposób naruszyła przepisy art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305), co uzasadnia stwierdzenia nieważności w części dotyczącej zał. nr 2 do uchwały – wykaz przedsięwzięć do WPF .
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego Rada Miasta Ruda Śląska uchwale RIO zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 91 ust. 1 w związku z art. 85 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 230 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu przez organ nadzoru, iż przedmiotowa uchwała w sposób istotny narusza prawo, ponieważ została podjęta mimo braku kompetencji, podczas gdy takie stanowisko pozostaje w sprzeczności z prawem Rady Gminy do decydowania o treści uchwalanych aktów.
W konsekwencji wniesiono o: uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego - uchwały Kolegium Izby Obrachunkowej w Katowicach nr 103/VIII/2021 z dnia 25.03.2021 roku w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Nr PR.0007.10.2021 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 25 lutego 2021r. w części dotyczącej załącznika nr 2 do uchwały i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na wstępie zwrócono uwagę na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 13.11.2012 roku o sygnaturze akt I OPS 3/12, zgodnie z którą " W postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność procesową (art. 26 § 1 w zw. z art. 28 § 1 i art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma wójt, burmistrz, prezydent miasta), chyba, te w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłoby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej".
Zdaniem skarżącej skoro na gruncie niniejszego stanu faktycznego, organ wykonawczy – Prezydent Miasta Ruda Śląska nie popiera skargi w sprawie zachodzą okoliczności szczególne uzasadniające podjęcie przez Radę Miasta Ruda Śląska czynności w celu obrony prawidłowości podjętych przez nią działań.
W ocenie Skarżącej skarga jest zasadna albowiem mimo, iż w myśl art. 230 ustawy o finansach publicznych, inicjatywa w sprawie sporządzenia uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej i jej zmian należy do kompetencji zarządu jednostki samorządu terytorialnego, to jednak o ostatecznej treści uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej zaproponowanej przez zarząd decyduje rada gminy.
Zdaniem Skarżącej przysługującą organowi wykonawczemu inicjatywę uchwałodawczą rozumieć należy jedynie jako prawo do wniesienia projektu uchwały z takim skutkiem, że organ stanowiący zobowiązany jest uczynić go przedmiotem swoich obrad. Powyższe nie oznacza jednak, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego musi podjąć uchwałę w kształcie przedstawionym przez zarząd. Inicjatywa uchwałodawcza, co do zasady nie wiąże bowiem organu stanowiącego, w tym znaczeniu, że nie pozbawia go możliwości decydowania o treści uchwalanych aktów .
Skarżący zauważył, iż sama procedura wprowadzenia zmian w wieloletniej prognozie finansowej zainicjowana została przez Prezydent Miasta, zaś Rada Miasta podjęła uchwałę w odmiennym kształcie, aniżeli jej zaproponowano. Co istotne to fakt, iż przedłożony przez organ wykonawczy projekt zawierał propozycję zwiększenia wydatków majątkowych na inne przedsięwzięcie o 2000000,00 zł, natomiast ostatecznie przyjęta uchwała stanowiła o zwiększeniu wydatków o kwotę o połowę niższą, na inne przedsięwzięcie.
Zauważył, w ślad za uchwałą RIO w Opolu z dnia 19 marca 2014 roku, sygn. 7/9/14, iż działanie przez radę gminy w zakresie norm kompetencyjnych wyznaczonych przepisami prawa jest spełnione przy zachowaniu kompetencji organu wykonawczego co do inicjatywy uchwałodawczej.
Co więcej, choć w judykaturze można spotkać się z rozbieżnością w zakresie kompetencji do wprowadzania bez zgody organu wykonawczego zmian w zakresie propozycji organu wykonawczego dotyczącego zmiany wieloletniej prognozy finansowej, to koniecznym jest podkreślenie, iż w głównej mierze przeważa stanowisko, w myśl którego związanie organu stanowiącego inicjatywą uchwałodawczą organu wykonawczego, nie oznacza braku możliwości decydowania przez organ o kształcie zaproponowanych zmian. Organ stanowiący może zatem nie tylko dokonać zmian w uchwale budżetowej czy wieloletniej prognozie finansowej zgodnie z wniesionym projektem, ale może także te zmiany w całości bądź części odrzucić, a nawet przesądzić o ostatecznym ich kształcie (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2014 roku, sygn. I SA/Ol 553/14).
Zwrócił uwagę na stanowisko Krajowej Rady RIO, w którym stwierdzono, iż ograniczenie kompetencji organu stanowiącego w zakresie podejmowania uchwały budżetowej, a na gruncie niniejszego stanu faktycznego w drodze analogii także uchwały dotyczącej wieloletniej prognozy finansowej, jako wyjątek od zasady może nastąpić jedynie na podstawie ustawy i powinno być interpretowane ściśle. Żaden przepis ustawowy nie wyłącza expressis verbis kompetencji rady gminy do dokonywania określonych zmian w treści uchwały, a ewentualne wątpliwości co do rozłożenia kompetencji w tym zakresie pomiędzy organem stanowiącym a organem wykonawczym należy rozstrzygać na rzecz organu stanowiącego.
Tym samym zdaniem skarżącego brak jest podstaw do uznania słuszności stanowiska RIO, który opiera się na wąskim rozumieniu kompetencji uchwałodawczej rady gminy, bowiem gdyby przyjąć powyższą tezę za trafną, prowadziłoby to do absurdalnych wniosków, zgodnie z którymi organ podejmujący czy to uchwały budżetowe czy też uchwały dotyczące wieloletniej prognozy finansowej mógłby jedynie przyjąć bądź odrzucić zmiany zaproponowane przez zarząd, czyli faktycznie jego kompetencja uchwałodawcza obejmowałaby wyłącznie prawo do udzielenia kontrasygnaty.
Skarżący zaznaczył, iż dokonana przez Skarżącą zmiana w wieloletniej prognozie finansowej miała na celu zagwarantowanie jej realności, co pozostaje w zgodzie z wymaganiami, by wieloletnia prognoza finansowa uwzględniała zdarzenia, które mają lub mogą mieć wpływ na gospodarkę finansową jednostki samorządu terytorialnego.
Skarżący podniósł, iż w jego ocenie nie zachodzi istotna sprzeczność z art. 230 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, bowiem przepis ten wskazuje wyłącznie na to, iż inicjatywa zmiany wieloletniej prognozy finansowej musi pochodzić od organu wykonawczego, natomiast nie statuuje wprost reguły, w myśl której uchwała o zmianie wieloletniej prognozy finansowej musi być podjęta przez radę gminy w kształcie zaproponowanym jej przez organ wykonawczy. Powyższe znajduje odzwierciedlenie również w poglądach doktryny, zgodnie z którymi pojęcie "sprzeczności", o którym mowa w art. 91 ustawy o samorządzie gminnym należy definiować zgodnie ze znaczeniem przypisanym mu w języku potocznym.
Zainicjowanie zmiany wieloletniej prognozy finansowej przez organ wykonawczy, tj. Prezydenta Miasta oraz podjęcie przez radę gminy uchwały zmieniającej wieloletnią prognozę finansową w odmiennym kształcie niż zaproponowany przez prezydent miasta nie stanowi czynności wzajemnie wykluczających się, a zatem nie może być mowy w tym przypadku o istotnym naruszeniu prawa przez organ stanowiący gminy.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej określanej skrótem P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonych aktów administracyjnych, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Aktem nadzoru jest m.in. rozstrzygnięcie nadzorcze.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była ocena prawidłowości i legalności rozstrzygnięcia nadzorczego Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach nr 103/VIII/2021 z 8 kwietnia 2021., a w konsekwencji również zakwestionowanej przez to rozstrzygnięcie nadzorcze uchwały Rady Miasta Ruda Śląska nr PR.0007.10.2021 zmieniającej uchwałę Nr PR.0007.175.2020 Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 29 grudnia 2020 roku w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Ruda Śląska na lata 2021-2041 w części dotyczącej załącznika nr 2 do uchwały.
Oceniając na wstępie wymogi formalne do wydania przedmiotowej uchwały przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzić należy, że zostało wydane z zachowaniem terminu określonego w art. 91 ust. 1 zdanie 2 u.s.g. W myśl bowiem powołanego przepisu, o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Uchwała Rady Miasta Ruda Śląska została przekazana do Regionalnej Izby pismem z dnia 04.03.2021 r., a zatem rozstrzygnięcie nadzorcze z 25.03.2021r. wydane zostało z zachowaniem ustawowego terminu.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że obowiązkiem sądu rozpoznającego skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samej uchwały organu samorządu terytorialnego lub zarządzenia, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność tej uchwały lub zarządzenia (por. J. Zimmerman: Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, PiP 1991, Nr 10, s.48 ). Przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w treści art. 91 ust. 1 zdanie 1 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.).
W rozpoznawanej sprawie ocena zaskarżonej uchwały dotyczyła przede wszystkim jej zgodności z przepisami ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z treścią art. 230 u.f.p. inicjatywa w sprawie sporządzenia projektu uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej i jej zmiany należy wyłącznie do zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że inicjatywa w sprawie sporządzenia projektu uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej i jej zmiany należy wyłącznie do organów wykonawczych. Ta wyłączna inicjatywa do zgłaszania projektów uchwał w sprawie zmian w budżecie przysługuje expressis verbis jedynie organom wykonawczym.
Sąd akceptuje stanowisko Kolegium RIO, iż w wydanej uchwale w sprawie zmian WPF organ wykonawczy nie ma inicjatywy w sprawie zarówno sporządzenia projektu uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej jak i jej zmiany. Zgodnie z art. 230 u.f.p. kompetencje w tym zakresie ma jedynie zarząd jednostki samorządu terytorialnego i brak jest w przepisach u.f.p. upoważnienia dla inicjatywy co do sporządzenia projektu uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej jak i jej zmiany. Organy działają na podstawie prawa i w jego granicach, zaś przekroczenie granic kompetencji oznacza istotne naruszenie prawa co z kolei uzasadnia legalność zaskarżonej uchwały Kolegium RIO.
Jakkolwiek skład orzekający w sprawie podziela wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2014 r. o sygn. akt II GSK 163/13 stanowisko, że - co do zasady - inicjatywa uchwałodawcza organu wykonawczego nie wiąże organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego przysługującą organowi wykonawczemu inicjatywę uchwałodawczą rozumieć należy jednak jako wyłączne prawo do wniesienia projektu uchwały z takim skutkiem, że organ stanowiący zobowiązany jest uczynić go przedmiotem swoich obrad. Powyższe jak słusznie wskazano w skardze nie oznacza, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego musi podjąć uchwałę w kształcie przedstawionym przez zarząd, nie wiąże bowiem organu stanowiącego, w tym znaczeniu, że nie pozbawia go możliwości decydowania o treści uchwalanych aktów. Nie mniej jednak inicjatywa uchwałodawcza musi wyjść od zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Działanie wykraczające poza wskazaną inicjatywę stanowi bowiem niewątpliwie istotne naruszenie prawa.
W spornej sprawie z taką sytuacją mamy do czynienia. Jakkolwiek procedura wprowadzenia zmian w wieloletniej prognozie finansowej Miasta Ruda Śląska na lata 2021-2041 zainicjowana została przez Prezydent Miasta ale inicjatywa dotyczyła zmian w planie dochodów i wydatków oraz -przychodów i rozchodów budżetu miasta na rok 2021 w zakresie zwiększenie wydatków majątkowych o kwotę 2.000.000,00 zł w dziale 700 - Gospodarka mieszkaniowa, rozdziale 70095 - Pozostała działalność na wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego - Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o.
Także przygotowany przez organ wykonawczy projekt uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta na lata 2021-2041 dotyczył zwiększenia wydatków majątkowych o kwotę 2.000.000,00 zł w dziale 700 - Gospodarka mieszkaniowa, rozdziale 70095 - Pozostała działalność na wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego - Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Mieszkaniowej Towarzystwo Budownictwa Społecznego Sp. z o.o.
Inicjatywa organu wykonawczego w zakresie projektu uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta na lata 2021-2041 nie dotyczyła zatem zmian dot. przedsięwzięcia o nazwie "Przebudowa dróg gruntowych". W tym bowiem zakresie inicjatywa leżała po stronie Klubu Radnych Prawo i Sprawiedliwość, który to Klub nie uzyskując zgody ani też nie występując o zgodę na wniesienie zmian do projektu uchwały, wniósł o zmianę planu wydatków polegającą na zwiększeniu o kwotę 1.000.000,00 zł planu wydatków majątkowych w dziale 600 - Transport i łączność, rozdziale 60015 - Drogi publiczne w miastach na prawach powiatu z przeznaczeniem na zadanie: Przebudowa dróg gruntowych, a w szczególności na drogę u. Żeleńskiego.
Skoro zatem do wprowadzenia zmian w uchwale budżetowej nie jest wystarczająca inicjatywa organu wykonawczego w jakimkolwiek zakresie, lecz musi ona dotyczyć ściśle określonej materii" czyli jak w spornej uchwale kwestii zmiany planu wydatków, polegającej na zwiększeniu o kwotę 1.000.000,00 zł planu wydatków majątkowych w dziale 600 - Transport i łączność, rozdziale 60015 - Drogi publiczne w miastach na prawach powiatu z przeznaczeniem na zadanie: Przebudowa dróg gruntowych, a w szczególności na drogę u. Żeleńskiego, co nie miało miejsca w sprawie, prawidłową jest ocena Kolegium RIO, iż przy podejmowaniu uchwały z dnia 25 lutego 2021r nr PR.0007.10.2021 zmieniającej uchwałę NR PR.0007.175.2020 naruszony został art. 233 pkt 3 u.f.p. albowiem Rada Miasta Ruda Śląska nie była umocowana do jej podjęcia.
W konsekwencji podjęta przez Kolegium RIO uchwała nr 103/VIII/2021 odpowiada prawu, natomiast zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Z powyższych względów orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151
P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło