II SA/Wa 1627/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-17
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Danuta Kania, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, wydając decyzję o odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora, naruszyła przepisy proceduralne dotyczące formy decyzji, sposobu jej podpisania oraz wymogów uzasadnienia, a także czy prawidłowo dobrała recenzentów, uwzględniając ich specjalizację i pokrewieństwo dziedzin nauki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących formy decyzji i jej podpisania przez sekretarza zamiast przewodniczącego Komisji. Ponadto, organ nie wykazał w sposób przekonujący, dlaczego dziedziny nauk chemicznych, biologicznych i technicznych uznał za pokrewne do dziedziny nauk leśnych, co mogło wpłynąć na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji nie spełniało wymogów art. 107 § 3 k.p.a., co stanowiło istotne naruszenie proceduralne.Stan faktyczny
Skarżący P. P. zaskarżył decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów odmawiającą przedstawienia go do tytułu naukowego profesora nauk leśnych. W postępowaniu recenzenci przedstawili sprzeczne opinie dotyczące dorobku naukowego skarżącego. Po poprzednim uchyleniu decyzji przez WSA, Centralna Komisja ponownie odmówiła, argumentując m.in. brakiem wystarczających osiągnięć naukowych i doborem recenzentów z dziedzin pokrewnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędny dobór recenzentów i wadliwe uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz P. P. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego profesora 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz P. P. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] grudnia 2020 r. (nr [...]) o odmowie przedstawienia skarżącego do tytułu naukowego profesora nauk w dziedzinie nauk leśnych.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Rada Wydziału [...] SG[...] w [...] w dniu [...] kwietnia 2018 r. na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789) podjęła uchwałę (nr [...]) w sprawie wszczęcia postępowania o nadanie [...] P.P. tytułu doktora nauk leśnych (za podjęciem uchwały 18 głosów "za",3 – "przeciw", 2- wstrzymujące się) oraz na podstawie art. 27 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, wyznaczyła dziesięciu kandydatów na recenzentów i na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy ich imiona i nazwiska, wraz z nazwami jednostek organizacyjnych zatrudniających te osoby przekazała Centralnej Komisji.
Centralna Komisja nie uwzględniła żadnego z proponowanych kandydatów, powołując na posiedzeniu w dniu [...] maja 2018 r. jako recenzentów M. F., prof. J. S., prof. K. P., prof. H. P. i prof. B. S. W dniu [...] września 2018 r. w miejsce prof. B. S. na recenzenta powołany został prof. P. S.
Prof. J. S. w recenzji z [...] czerwca 2018 r. stwierdził, że P. P. po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego nauk leśnych znacząco powiększył swój dorobek naukowy, jest wyrazistą osobowością w zakresie technologii drewna oraz przetwórstwa celulozy i papieru, posiada wyróżniające osiągnięcia w zakresie kształcenia kadr naukowych, posiada uznany autorytet naukowy. W konsekwencji stwierdził, że skarżący spełnia wszystkie wymogi do uzyskania tytułu naukowego profesora nauk leśnych. Tę ocenę dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego skarżącego podzieliła prof. H. P. w recenzji z [...] lipca 2018 r. oraz prof. P. S. w recenzji z[...] października 2018 r.
Prof. M. F. i prof. K. P. dokonując oceny całokształtu dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego P. P. stwierdzili, że nie spełnia warunków ustawowych wymaganych od kandydata do tytułu profesora. Zdaniem prof. M, F., P. P. po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego znacznie powiększył swój dorobek naukowy, niemniej jego prace mają mały wpływ na rozwój nauki oraz że posiada przeciętne doświadczenie w pracy dydaktycznej, rozwoju młodej kadry i działalności organizacyjnej. W ocenie prof. K. P., skarżący nie posiada osiągnięć naukowych znacznie przekraczających wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym oraz nie posiada wybitnych osiągnięć projektowych, konstrukcyjnych czy technologicznych, a wniosek o tytuł profesora złożył przedwcześnie .
W dniu[...] grudnia 2018 r. Rada Wydziału [...] SG[...] w [...] podjęła uchwałę w sprawie poparcia wniosku o nadanie skarżącemu tytułu profesora nauk leśnych (23 osoby uprawnione do głosowania, 19 osób obecnych, 12 głosów za, 4 głosy – przeciw, 3 głosy wstrzymujące się).
Sekcja Nauk Biologicznych, Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w dniu [...] kwietnia 2019 r. w głosowaniu tajnym nie poparła wniosku Rady Wydziału [...] SG[...] w [...] o nadanie P. P. tytułu naukowego profesora nauk leśnych (4 głosy za poparciem wniosku, 21 przeciw, 3 głosy wstrzymujące się). Prof. G. W. w opinii z [...] lutego 2019 r. dotyczącej wniosku o nadanie skarżącemu tytułu naukowego profesora stwierdził, że szybki i dynamiczny rozwój skarżącego zasługuje na uznanie, niemniej jego dotychczasowe osiągnięcia naukowe, w szczególności niewielka rola w publikacjach o zasięgu międzynarodowym powodują, że jego wniosek o nadanie tytułu naukowego jest przedwczesny. Prof. dr hab. inż. A. N. w opinii z [...] marca 2019 r. stwierdził, że P. P. jest bardzo dynamicznym, młodym naukowcem, niemniej jego osiągnięcia są umiarkowane, co powoduje, że wniosek o nadanie tytułu profesora należało uznać za przedwczesny.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z [...] kwietnia 2019 r. (nr[...]), wydaną na podstawie art. 28 ust. 4 i ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), odmówiła przedstawienia skarżącego do tytułu naukowego profesora nauk leśnych (wynik głosowania Prezydium - za przedstawieniem 1 głos, przeciw 9 głosów, wstrzymujący się 0 głosów).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2076/19 uchylił tę decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Sąd odwołał się do wyroku NSA z 4 października 2014 r. sygn. akt I OSK 1423/14 i stwierdził, że organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kryteriów doboru własnych recenzentów w postępowaniu. W szczególności nie wskazał, jakie dziedziny i dyscypliny nauki recenzenci ci reprezentują.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z [...] grudnia 2020 r., wydaną na podstawie art. 28 ust.2 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) oraz art. 179 ust. 1 ustawy z 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.), odmówiła przedstawienia dr hab. inż. P. P. do tytułu profesora (wynik głosowania Prezydium CK - 0 głosów za, 11-przeciw, 0 głosów wstrzymujących się).
W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów odwołała się do art. 26 ustawy z 14 marca 2003 r., dotyczącego warunków nadania tytułu profesora i podała, że przepis ten ma zastosowanie w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 179 ust. 1 i ust. 3 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Następnie Centralna Komisja przedstawiła sylwetkę naukową skarżącego, podając m. in., że w 2013 r. uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego na Wydziale [...] SG[...] w [...], a od 2017 r. jest zatrudniony jako adiunkt na tym Wydziale. Centralna Komisja podała, że zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy z 14 marca 2003 r., w postępowaniach o nadanie tytułu profesora Centralna Komisja powołuje pięciu recenzentów o renomie międzynarodowej sposób osób zaproponowanych przez radę jednostki organizacyjnej lub spośród innych osób. Recenzentem w postępowaniu o nadanie tytułu profesora może być osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki lub sztuki lub osoba posiadająca stopień doktora zatrudniona przez co najmniej pięć lat w zagranicznej szkole wyższej lub instytucji naukowej na stanowisku profesora, która przez okres co najmniej pięciu lat kierowała samodzielnie zespołem badawczym, była promotorem co najmniej dwóch osób, które uzyskały stopień doktora oraz posiada znaczny dorobek naukowy (ust. 5). Centralna Komisja podniosła, że o ile stopnie naukowe nadaje się w obrębie dyscyplin naukowych, o tyle tytuł profesora nadaje się w dziedzinach naukowych. To zaś oznacza, że recenzenci w przewodach profesorskich nie muszą być "wąskimi specjalistami" w tematyce reprezentowanej przez kandydata do tytułu profesora. Wręcz przeciwnie, przepisy prawa dopuszczają powołanie na recenzenta osób reprezentujących dziedziny pokrewne, co tym bardziej wskazuje na konieczność wyboru takich recenzentów, którzy reprezentują szerokie horyzonty i mają duże doświadczenie oraz odpowiednią wiedzę i autorytet aby móc ocenić istotność wkładu kandydata w rozwój nauki.
Centralna Komisja dodała, że Rada Wydziału [...] SG[...] w [...] na posiedzeniu w dniu [...] kwietnia 2018 r. przedstawiła 10 osób reprezentujących dziedziny nauk chemicznych, nauk biologicznych i technicznych i leśnych jako kandydatów na recenzentów w niniejszym postępowaniu, co nie było wówczas kwestionowane przez skarżącego. Zdaniem Centralnej Komisji, recenzenci powołani przez Centralną Komisję, z uwagi na konieczność oceny interdyscyplinarnego dorobku skarżącego, spełniają wymagania określone w art. 27 ust. 5 ustawy z 14 marca 2003 r. Biorąc pod uwagę nieobowiązujący wykaz obszarów wiedzy, stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz.U. z 2011 r., poz. 1065), recenzenci reprezentowali następujące dziedziny: 1) prof. P. S. - nauki chemiczne, 2) prof. M. F. - nauki techniczne, 3) prof. J. S. - nauki leśne, 4) prof. K. P. – nauki chemiczne, 5) prof. H. P. - nauki techniczne.
W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja dodała, że stosownie do art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora, w sprawach o których mowa m. in. w art. 28 ust. 4 mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Centralnej Komisji. Komisja przytoczyła fragmenty opinii powołanych recenzentów (prof. G. W. - reprezentującego nauki biologiczne i prof. A. N. - reprezentującego nauki techniczne), podała, że przyjmuje je za własne i stwierdziła, że P. P. nie wykazuje się osiągnięciami znacznie przekraczającymi wymagania stawiane w postępowaniach habilitacyjnych (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy), co wyraża się przede wszystkim brakiem autorskich publikacji oraz słabą rozpoznawalnością w środowisku naukowym (mała liczba cytowań), a w konsekwencji nie spełnia wszystkich ustawowych warunków nadania tytułu profesora.
P. P. w skardze na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] grudnia 2020 r. zarzucił, że została wydana z naruszeniem: art. 27 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie i w konsekwencji powołanie recenzentów reprezentujących odmienną niż skarżący dziedzinę naukową (nauki leśne), a w konsekwencji nie spełniających kryteriów wskazanych w tym przepisie. Skarżący podał, że recenzenci specjalizujący się nie tylko w ramach tożsamej lub możliwie zbliżonej (pokrewnej) do kandydata dziedziny naukowej, ale również tożsamej lub możliwie zbliżonej (pokrewnej) dyscypliny naukowej oraz specjalizacji w ramach dyscypliny naukowej są gwarancją obiektywnej oceny jego dorobku naukowego. Tymczasem prof. M. F., prof. K. P., prof. P. S., prof A. N., prof. G. W. reprezentują odmienną, aniżeli skarżący dziedzinę naukową
Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym i art. 107 § 3 k.p.a. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie uwzględniła bowiem wskazanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2076/19 oceny prawnej i sposobu interpretacji art. 27 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, jak również nieuwzględnienie wytycznych Sądu w zakresie obowiązku wskazania dyscyplin naukowych i specjalizacji powołanych recenzentów oraz wytycznych w zakresie sposobu sformułowania uzasadnienia decyzji;
P. P. zarzucił ponadto organowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów uznanych za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn dla których innym dowodom, w szczególności pozytywnym recenzjom recenzentów, odmówił mocy dowodowej oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 i art. 33 ust. 1b ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym poprzez: uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego i rzetelnego rozpoznania zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez nadanie znaczenia dowodowego tylko niektórym opiniom recenzentów i w konsekwencji błędne oparcie decyzji na wnioskach negatywnej recenzji prof. M. F., prof. K. P., prof. G. W. oraz prof A. N., które to recenzje nie powinny stanowić podstawy ponownego merytorycznego rozstrzygania w sprawie m.in. z uwagi na zawarte w nich błędy. Skarżący dodał, że w toku postępowania domagał się wyłączenia z postępowania recenzentów w osobach prof. M. F. oraz prof K. P. Organ postanowieniem z [...] października 2018 r. nr [...], nie uwzględnił jego wniosku i w ten sposób naruszył art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. w zw. z § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora.
P. P. zarzucił ponadto, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 34b ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym w zw. z art. 24 § 1 pkt. 1 i § 3 oraz art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z § 7 ust. 1 pkt 2 i pkt 10 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 47 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2012 r., polegające na uznaniu przez organ, postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...], że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanki określonej w art. 24 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a., co skutkowało ponownym udziałem prof. J. Z. w wydaniu decyzji, podczas gdy członek ten winien podlegać wyłączeniu.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji na postawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) i c) p.p.s.a.i na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów wymienionych w pkt. II ppkt. 3 petitum skargi.
Rada Doskonałości Naukowej (następca prawny Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów) w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Z przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z 14 marca 2003 r., o stopniach naukowych i tytule naukowym, która ma w tej sprawie zastosowanie na podstawie art. 179 ust. 1 ustawy z 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o szkolnictwie wyższym i nauce z 20 lipca 2018 r.
Przepis art. 35 ustawy z 2003 r. stanowi, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów działa na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy (ust. 1). Kompetencje organów Komisji i tryb ich działania określa uchwalony przez nią statut (ust. 5). Z treści art. 35 ust. 3 i 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym wynika, że zarówno działania Komisji in plenum, jak i działania wymienionych w art. 35 ust. 2 jej organów kolegialnych mają postać uchwał, również wówczas gdy zawierają rozstrzygnięcia o charakterze decyzyjnym. Charakter decyzji administracyjnej ma niewątpliwie uchwała Komisji w sprawie odmowy nadania stopnia naukowego doktora, o której mowa w art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych. Ze Statutu CKdSSiT wynika, że sprawy te należą do kompetencji Prezydium Komisji (§ 8 pkt 2a Statutu).
Uchwale Prezydium Komisji podjętej na posiedzeniu tego organu w dniu [...] grudnia 2020 r. odbytym w formie wideokonferencji (protokół nr [...]) nadano formę decyzji z tej samej daty. Ta decyzja jest przedmiotem skargi. Do niej mają zatem zastosowanie przepisy art. 189 ust. 1a i 1b ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o szkolnictwie wyższym i nauce. Według tych przepisów posiedzenia prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów i jej sekcji mogą być przeprowadzane przy użyciu środków komunikacji elektronicznej (ust. 1a); uchwały podjęte w trakcie posiedzenia przeprowadzonego w ten sposób podpisuje przewodniczący Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, a w przypadku jego nieobecności - sekretarz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
Ze wspomnianego protokołu posiedzenia Prezydium Komisji z [...] grudnia 2020 r. wynika, że w posiedzeniu Prezydium uczestniczył przewodniczący Komisji. Decyzja (uchwała) podjęta na tym posiedzeniu została zaś podpisana przez sekretarza Komisji, co prowadzi do wniosku, że organ naruszył powołany wyżej art. 189 ust. 1 b ustawy wprowadzającej i art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. i to uchybienie jest dostateczną podstawą do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Niezależnie od tego należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja wydana została w wykonaniu wyroku z 3 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2076/19, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że powołując recenzenta w postępowaniu o tytuł należy mieć na uwadze nie tylko dziedzinę nauki, ale również dyscyplinę nauki. Organ w motywach swojego rozstrzygnięcia powinien w sposób wielce dokładny wskazać to, jaką dyscyplinę naukową (lub nawet specjalizację) reprezentują powołani przez niego recenzenci. Sąd dodał, że organ nie powinien traktować na równi recenzentów będących fachowcami w dziedzinie naukowej w jakiej działa osoba ubiegająca się o tytuł i recenzentów reprezentujących pokrewne dziedziny. Zasadą powinno być powoływanie recenzentów specjalizujących się w dziedzinie reprezentowanej przez ocenianego, a powoływanie recenzentów z grona pokrewnej dziedziny nauki winno być stosowne wyjątkowo i powinno ograniczać się do sytuacji, gdy np. brak jest recenzentów reprezentujących dziedzinę stricte odpowiadającą tej, w której specjalizuje się kandydat do tytułu naukowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd odwołał się do wyroku z 7 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1423/14, wydanego w sprawie dotyczącej odmowy przedstawienia do tytułu profesora, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że w pierwszej kolejności powoływani powinni być recenzenci reprezentujący najbliższą kandydatowi specjalizację naukową, następnie eksperci reprezentujący dyscyplinę naukową, a w dalszej kolejności, gdy organ nie znajdzie odpowiednich recenzentów, specjaliści z tej samej dziedziny nauki - dziedziny nauk pokrewnych.
Z treści art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym wynika, że w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przypomnieć, że "odpowiednie" stosowanie prawa zakłada również możliwość niezastosowania określonych przepisów lub poddania ich modyfikacji, jednakże wyłącznie wówczas, gdy są one bezprzedmiotowe lub nie przystają do materii, w której miałyby znaleźć zastosowanie. Tego rodzaju zastrzeżenia nie dotyczą zastosowania art. 107 § 1 i 3 do uchwał Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, o których mowa w art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych, co znajduje wprost potwierdzenie w treści art. 189 ust. 1b ustawy - Przepisy wprowadzające. Podejmowanie decyzji w głosowaniu tajnym za pomocą systemu teleinformatycznego nie uniemożliwia przyjęcia w tym trybie uzasadnienia rozstrzygnięcia, odpowiadającego wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Jest to jedynie kwestia techniczna, dotycząca sposobu przygotowania i przedstawienia osobom uczestniczącym w głosowaniu projektu uzasadnienia, uwzględniającego przebieg jawnego posiedzenia, na którym podjęto uchwałę.
Należy podkreślić, że uzasadnienie rozstrzygnięcia mającego charakter decyzji administracyjnej stanowi istotną gwarancję realizacji podstawowych zasad postępowania administracyjnego: zasady zaufania (art. 8 § 1 i 2 k.p.a.) i zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i 78 Konstytucji RP). Nie sposób przyjąć, że te zasady prawa mają w sprawach dotyczących nadania stopni naukowych i tytułu naukowego mniejsze znaczenie, niż w innych sprawach załatwianych w postępowaniu administracyjnym.
Trzeba dodać, że w sprawach o nadanie stopnia naukowego i tytułu naukowego wagę uzasadnienia rozstrzygnięcia, zawierającego wyczerpujące określenie jego motywów podkreśla również to, że rozstrzygnięcia dotyczące tej materii mają w znaczącym stopniu charakter uznaniowy i że ich sądowa kontrola jest ograniczona, nie sięga bowiem aspektów merytorycznych. Sąd kontrolując zaskarżoną uchwałę pod względem proceduralnym musi mieć jednak możliwość zbadania m. in. czy jej uzasadnienie spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem Sądu w świetle tego, nie są pozbawione racji zarzuty dotyczące i wyboru recenzentów i jego uzasadnienia, także w świetle wyroku z 3 marca 2020 r.
W zaskarżonej decyzji organ argumentował, że tytuł profesora nadaje się w określonej dziedzinie nauki, a nie dyscypliny naukowej (art. 2 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r.), co oznacza, że recenzenci w przewodach profesorskich nie muszą być "wąskimi specjalistami" w tematyce reprezentowanej przez kandydata do tytułu profesora. Wręcz przeciwnie, przepisy prawa dopuszczają powołanie na recenzenta osób reprezentujących dziedziny pokrewne.
Sąd nie kwestionuje zapatrywania organu, że przepisy prawa dopuszczają powołanie na recenzenta osób reprezentujących dziedziny pokrewne. Z ust. 5 art. 27 ustawy z 14 marca 2003 r wynika, że w postępowaniu o nadanie tego tytułu recenzentem może być osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki (sztuki) lub osoba posiadająca stopień doktora zatrudniona co najmniej pięć lat w zagranicznej szkole wyższej lub instytucji naukowej na stanowisku profesora, która przez okres co najmniej pięciu lat kierowała samodzielnie zespołem badawczym, była promotorem co najmniej dwóch osób, które uzyskały stopień doktora oraz posiada znaczny dorobek naukowy. Organ nie wyjaśnił jednak, na jakiej podstawie przyjął, że dziedziną pokrewną do dziedziny nauk leśnych (która obok dziedziny nauk rolniczych i nauk weterynaryjnych stanowi obszar nauk rolniczych, leśnych i weterynaryjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych) jest dziedzina nauk chemicznych (obszar nauk ścisłych), czy dziedzina nauk biologicznych (obszar nauk przyrodniczych) i wreszcie dziedzina nauk technicznych. Zdaniem Sądu nie zmienia tego faktu stwierdzenie organu zawarte w decyzji odnośnie interdyscyplinarnych zainteresowań skarżącego, zwłaszcza w kontekście stwierdzenia prof. H. P. - jednego z recenzentów osiągnieć naukowych skarżącego, że "naukowy chemicy mają inne spojrzenie na współczynniki i indeksy dorobków naukowych, recenzenci są dobierani tak jak są dobierani a nie inaczej; podejrzewa, że w naukach leśnych nie ma zbyt wielu samodzielnych pracowników-profesorów (...), bo gdyby byli to recenzje zapewne byłyby pozytywne" (wyciąg z protokołu posiedzenia Rady Wydziału [...] z [...] grudnia 2018 r.).
Stwierdzone przez Sąd uchybienia procesowe, dotyczące zaskarżonej decyzji mogły mieć, zdaniem Sądu istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło