I SA/Gd 1002/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-11-17
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej został złożony w ustawowym terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jeśli strona dowiedziała się o wydaniu decyzji z dokumentu dotyczącego przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona dowiedziała się o wydaniu decyzji najpóźniej w dniu otrzymania aktualizacji zawiadomienia o zabezpieczeniu wierzytelności, które zawierało informacje o tytule wykonawczym dotyczącym zryczałtowanego podatku dochodowego za 2015 r. W związku z tym, wniosek o przywrócenie terminu złożony po upływie 7 dni od tej daty został uznany za złożony po terminie, co skutkowało oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, twierdząc, że dowiedziała się o niej dopiero po ponad pięciu miesiącach od jej wydania, z powodu zaniedbań poprzedniego pełnomocnika i braku awizowania przesyłki. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona dowiedziała się o decyzji wcześniej, w dniu otrzymania zawiadomienia o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne. Strona zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie daty powzięcia wiedzy o decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia 20 sierpnia 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: "Naczelnik", "organ pierwszej instancji") ustalił P. K. (dalej: "Strona", "Skarżąca") zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2015 r. w kwocie 1.017.075 zł.
Decyzja została wysłana na adres zamieszkania Strony (G., ul. [...]). Z uwagi na nieobecność adresata pod wskazanym adresem, w dniu 24 sierpnia 2020 r. przesyłka zawierająca ww. decyzję została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Powtórne zawiadomienie o nadejściu i możliwości odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję nastąpiło w dniu 1 września 2020 r. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie zwrócono ją do nadawcy. W związku z tym organ uznał decyzję za doręczoną, w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm.) - dalej: "Ordynacja podatkowa", w dniu 7 września 2020 r.
Pismem z dnia 12 lutego 2021 r. Strona wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika
z dnia 20 sierpnia 2020 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że o wydaniu ww. decyzji Strona dowiedziała się 9 lutego 2021 r., o czym poinformował ją adwokat M. Z., któremu 3 lutego
2021 r. Strona udzieliła pełnomocnictwa, aby wyjaśnił i ustalił, na jakim etapie jest postępowanie podatkowe za 2015 r., gdyż postępowanie za 2014 r. zostało niedawno zakończone na niekorzyść Strony. Podano, że chcąc wesprzeć się dodatkowym, rzetelnym pełnomocnikiem Strona poprosiła o analizę sprawy za 2015 r., była bowiem przekonana,
że sprawa ta jest w toku, ponieważ dotychczasowy pełnomocnik, doradca podatkowy S. Z., któremu Strona udzieliła pełnomocnictwa w lipcu 2020 r., zapewniał, że w sprawie nic się nie dzieje.
Podano, że 9 lutego 2021 r. adwokat M. Z. zapoznał się z aktami sprawy w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym. W trakcie tej wizyty pełnomocnik ustalił, że Naczelnik wydał decyzję za 2015 r. w dniu 20 sierpnia 2020 r., nadał ją na poczcie w dniu 21 sierpnia 2020 r. i uznał, że została ona doręczona z dniem 7 września 2020 r, wobec braku podjęcia przesyłki z placówki pocztowej. Strona podniosła, że w tamtym okresie nie były do niej awizowane żadne przesyłki urzędowe, nie otrzymała żadnego awiza, co potwierdziła osobiście na poczcie w dniu 5 lutego 2021 r. Nadmieniono, że w związku
z powziętymi informacjami o uznaniu decyzji za doręczoną w dniu 7 września 2020 r., złożono stosowną reklamację na poczcie.
Strona zaznaczyła, że od końca lipca 2020 r. nie spodziewała się, że będzie otrzymywać jakiekolwiek przesyłki w sprawie podatku za 2015 r., ponieważ 26 lipca 2020 r. udzieliła pełnomocnictwa doradcy podatkowemu S. Z., aby reprezentował ją w tej sprawie, koordynował sprawę i dbał o obieg dokumentów. Strona podkreśliła, że w tamtym czasie nie mogła osobiście monitorować biegu sprawy z uwagi na sytuację rodzinną związaną ze śmiertelną i nieuleczalną chorobą męża; codziennością była pielęgnacja i czuwanie nad najbliższą osobą oraz opieka nad trójką nieletnich dzieci i przygotowywanie ich do nieuniknionego.
Podano, że po załatwieniu formalności związanych z pogrzebem męża Strona wyjechała z dziećmi z G., pozostawiając sprawy urzędowe w rękach profesjonalnego pełnomocnika - doradcy podatkowego. Strona z niedowierzaniem przyjęła informację, że S. Z. nadał swoje pełnomocnictwo do Naczelnika dopiero 3 września 2020 r.; uczynił to więc w ponad miesiąc od otrzymania pełnomocnictwa, o czym Strona nie wiedziała. Zaznaczono, że przez cały ten czas S. Z. zapewniał Stronę, że sprawa jest pod kontrolą. Z akt przejrzanych przez adwokata M. Z. wynika natomiast, że oprócz nadesłania pełnomocnictwa S. Z. nie podjął żadnej czynności w sprawie. W związku z tym Strona jest przekonana, że jej prawo do obrony, do rzetelnego przedstawienia faktów i do ustosunkowania się do wydanych decyzji zostało naruszone.
Końcowo wskazano, że Strona nie miała większych problemów z odbieraniem przesyłek z [...] Urzędu Celno-Skarbowego, choć oczywiście na przestrzeni sprawy incydentalnie takie sytuacje mogły mieć miejsce. W samym jednak 2020 r. odebrała przesyłki, które poprzedziły przesyłkę poleconą mającą zawierać decyzję za 2015 r. Przykładowo, 31 lipca 2020 r. Strona odebrała jeszcze sama przesyłkę awizowaną 21 lipca 2020 r., czyli jeszcze przed udzieleniem pełnomocnictwa. Tak samo było w przypadku przesyłek z urzędu adresowanych do Strony, które odebrała 1 lipca 2020 r., 28 maja
2020 r., 1 kwietnia 2020 r. i 20 marca 2020 r. Zapewniono, że tak samo Strona odebrałaby przesyłkę z decyzją, nadaną przez urząd 21 sierpnia 2020 r., gdyby tylko otrzymała awizo
i gdyby w ogóle się spodziewała, że tego rodzaju przesyłka może być nadana do Strony, zamiast do pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 4 maja 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "Dyrektor", "organ odwoławczy") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 162 Ordynacji podatkowej i wskazał, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uzależnione jest od łącznego spełnienia czterech przesłanek: 1) złożenia wniosku w tym zakresie przez zainteresowanego, 2) w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi,
3) uprawdopodobnienia braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu oraz
4) dokonania wraz ze złożeniem wniosku czynności, dla której był określony termin. Dyrektor zaznaczył, że niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek skutkuje odmową przywrócenia terminu przez organ podatkowy. Podkreślił również, że zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest wymogiem formalnym rozpatrzenia tego wniosku; przywrócenie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. Wobec złożenia wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem terminowi nie podlega on merytorycznemu rozpoznaniu i w tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy strona ponosi, czy też nie winę za uchybienie terminowi i zbędne jest ustalanie istnienia tej przesłanki.
Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy wskazał, że Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a wraz z wnioskiem wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika z dnia 20 sierpnia 2020 r.
W odniesieniu do przesłanki formalnej, tj. złożenia wniosku w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, Dyrektor uznał, że informacja o wydaniu decyzji z dnia
20 sierpnia 2020 r. została przez Stronę powzięta w dniu 27 listopada 2020 r., tj. w dacie doręczenia jej zawiadomienia o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. Zawiadomienie to zawiera informację o dacie wydania orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W tych okolicznościach termin, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, upłynął w dniu 4 grudnia 2020 r. Organ odwoławczy uznał tym samym, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony w dniu 12 lutego 2021 r. został złożony po terminie, przewidzianym dla dokonania tej czynności procesowej.
W skardze na postanowienie Dyrektora P. K., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata M. Z., wnosząc o uchylenie postanowienia w całości, zarzuciła mu naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, polegające na błędnym przyjęciu, że Strona powzięła wiedzę o wydaniu decyzji Naczelnika z dnia 20 sierpnia 2020 r. już w dniu 27 listopada 2020 r., tj. w dacie doręczenia zawiadomienia o przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, ponieważ przedmiotowe zawiadomienie miało (rzekomo) zawierać informację o dacie wydania orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, podczas gdy z tego zawiadomienia żadne tego rodzaju informacje nie wynikają, a Skarżąca w rzeczywistości powzięła wiedzę o wydaniu ww. decyzji dopiero w dniu 9 lutego 2021 r., kiedy to o wydaniu decyzji poinformował ją jej nowy pełnomocnik, adwokat M. Z., który na ową decyzję natrafił zapoznając się z aktami sprawy w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w dniu 9 lutego 2021 r. w związku z przystąpieniem do sprawy wymiarowej.
W ocenie strony skarżącej powyższe naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkowało bowiem błędnym uznaniem, że Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z uchybieniem terminu określonego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. W rezultacie zaś w sprawie doszło do bezzasadnej odmowy przywrócenia Skarżącej terminu do wniesienia odwołania oraz do naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w aktach sprawy (k. 4 i 4v) znajduje się dokument zatytułowany "Aktualizacja zawiadomienia o zabezpieczeniu wierzytelności
z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (po przekształceniu)", do którego treści odwołał się Dyrektor w zaskarżonym postanowieniu aby wykazać, że Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Pełnomocnik Strony zwrócił uwagę, że przedmiotowe zawiadomienie zostało wydane w dniu 9 listopada 2020 r., lecz w jego treści brak jest jakichkolwiek odniesień do decyzji Naczelnika z dnia 20 sierpnia 2020 r. W szczególności w zawiadomieniu tym nie ma informacji o samej decyzji, ani o dacie jej wydania, ani o jej numerze, czy organie wydającym. W zawiadomieniu wskazano jedynie na numer i datę tytułu wykonawczego, który miał dotyczyć "zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł" w zakresie dat "od 2015-01-01 do 2015-1231". W ocenie strony skarżącej w zawiadomieniu tym nie ma jakiejkolwiek wzmianki ani o decyzji Naczelnika (jako podstawie wystawienia tytułu wykonawczego), ani tym bardziej o dacie jej wydania (20 sierpnia 2020 r.), czy jej numerze. Nie sposób zatem twierdzić, że Skarżąca dowiedziała się z owego zawiadomienia w dniu 27 listopada 2020 r. o "dacie wydania orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego", tj. o decyzji Naczelnika z dnia 20 sierpnia 2020 r. i że to 27 listopada 2020 r. był dniem, począwszy od którego należało obliczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Pełnomocnik Strony zwrócił uwagę, że listopad 2020 r. był okresem, w którym kończyło się prowadzone w stosunku do Skarżącej postępowanie odwoławcze od decyzji Naczelnika dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za wcześniejszy okres rozliczeniowy, tj. za 2014 r. Jeżeli więc Skarżąca w tym okresie mogła spodziewać się jakichkolwiek działań egzekucyjnych w stosunku do jej majątku, to były to tylko i wyłącznie ewentualne działania związane z podatkiem za rok 2014.
Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych podniesiono, że źródłem dostarczającym stronie wiedzy o wydaniu decyzji, gdzie strona na skutek swej niewiedzy
o fakcie wydania i doręczenia decyzji uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, nie jest ani zawiadomienie o zajęciu, ani upomnienie, lecz wyłącznie odpis tytułu wykonawczego. Strona skarżąca wskazała, że w zaskarżonym postanowieniu uznano, iż to z owego zawiadomienia wynikała informacja dotycząca decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego (choć w zawiadomieniu ani o decyzji, ani o jej numerze, ani o dacie jej wydania nie było w ogóle mowy). W zaskarżonym postanowieniu nie wykazano czy, a jeżeli tak, to kiedy Skarżącej doręczono odpis tytułu wykonawczego. Zdaniem pełnomocnika Strony okoliczność przemilczenia w postanowieniu kwestii związanej z tytułem wykonawczym o tyle nie dziwi, że z akt wynika, iż dokument ten nie został Skarżącej doręczony. Z akt sprawy (k. 6) wynika bowiem, że znajdująca się na tej karcie pierwsza strona tytułu wykonawczego jest przekreślona czterema liniami. Adnotacji zaś o doręczeniu tytułu wykonawczego nie ma w treści samego dokumentu tytułu wykonawczego. W aktach też nie sposób doszukać się potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej, która miałaby zawierać tytuł wykonawczy.
Wskazano, że z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 3) wynika z kolei tylko fakt doręczenia Skarżącej wymienionego w zaskarżonym postanowieniu zawiadomienia o zajęciu. W treści tego potwierdzenia odbioru powołano się bowiem na numer owego zawiadomienia i na datę jego wydania. Dodano, że w treści potwierdzenia odbioru brak jest jakiejkolwiek wzmianki o tytule wykonawczym nr [...] i o dniu 6 listopada 2020 r., będącym datą jego wystawienia.
W ocenie pełnomocnika Strony ze zgromadzonego materiału dowodowego, uzupełnionego wnioskiem Skarżącej o przywrócenie terminu, do którego załączyła ona m.in. protokół z czynności przeglądania akt sprawy wymiarowej w dniu 9 lutego 2021 r. przez adwokata M. Z., wynika, że za pewny i niebudzący wątpliwości moment powzięcia wiedzy przez Skarżącą o wydaniu decyzji Naczelnika z dnia 20 sierpnia 2020 r., nie można przyjąć innej daty, jak tylko datę 9 lutego 2021 r. Po pierwsze dlatego, że przed tą datą ani Skarżąca ani ktokolwiek inny działający w jej imieniu nie zapoznawał się z aktami sprawy wymiarowej. Po drugie dlatego, że z powołanego w zaskarżonym postanowieniu zawiadomienia żadna wiedza o ww. decyzji, o jej numerze ani o dacie jej wydania nie wynikała. Po trzecie dlatego, że zawarty w aktach przekreślony dokument, sporządzony na formularzu tytułu wykonawczego, nie został nikomu doręczony. W tych okolicznościach jedynie pewną datą powzięcia wiedzy o decyzji przez Skarżącą jest data 9 lutego 2021 r., jako moment, w którym Skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji, dacie i numerze tej decyzji, od swego nowego pełnomocnika dołączającego się do sprawy wymiarowej
i zapoznającego się w związku z tym z aktami sprawy wymiarowej. Tym samym dopiero
9 lutego 2021 r. ustała niewiedza Skarżącej, będąca przyczyną uchybienia terminowi do złożenia odwołania od ww. decyzji.
Dyrektor w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie,
a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Aktem poddanym sądowej kontroli jest postanowienie Dyrektora z dnia 4 maja
2021 r. odmawiające Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z dnia 20 sierpnia 2020 r. ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2015 r. w kwocie 1.017.075 zł.
Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia wskazać należy, że zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2).
Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie,
3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi, 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.
Pierwsza z ww. przesłanek została w rozpoznawanej sprawie spełniona.
W sprawie nie było również sporne, że wraz z wnioskiem o przywróceniem terminu do złożenia odwołania Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika z dnia 20 sierpnia 2020 r.
We wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że o wydaniu przez Naczelnika ww. decyzji Strona dowiedziała się w dniu 9 lutego 2021 r., kiedy ustanowiony w sprawie nowy pełnomocnik w osobie adwokata M. Z. zapoznawał się z aktami sprawy w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym.
W ocenie Sądu powyższe twierdzenie pełnomocnika Skarżącej jest niezgodne
z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszym postępowaniu.
Jak wynika z akt sprawy, decyzja Naczelnika z dnia 20 sierpnia 2020 r. została wysłana na adres zamieszkania Strony (G., ul. [...]). Z uwagi na nieobecność adresata pod wskazanym adresem, w dniu 24 sierpnia 2020 r. przesyłka zawierająca ww. decyzję została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Powtórne zawiadomienie o nadejściu i możliwości odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję nastąpiło w dniu 1 września 2020 r. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie zwrócono ją do nadawcy. W związku z tym organ uznał decyzję za doręczoną, w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, w dniu 7 września 2020 r.
Sąd potwierdza prawidłowość postępowania Naczelnika, który decyzję z dnia
20 sierpnia 2020 r. wysłał bezpośrednio Stronie. Co prawda w dniu 26 lipca 2020 r. Skarżąca udzieliła pełnomocnictwa doradcy podatkowemu S. Z., jednakże o fakcie tym Naczelnik dowiedział się w dniu 8 września 2020 r., a więc już po wydaniu i wysłaniu decyzji Stronie (pełnomocnictwo wraz z potwierdzeniem przelewu opłaty skarbowej zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 3 września 2020 r.).
Odnosząc się do argumentacji, że niewłaściwe postępowanie pełnomocnika w osobie S. Z. (który m.in. z opóźnieniem poinformował organ podatkowy o fakcie udzielenia pełnomocnictwa) nie powinno skutkować negatywnymi konsekwencjami dla Skarżącej, należy wskazać, że strona działająca w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika ponosi odpowiedzialność za jego działania i obciążana jest w pełni skutkami jego zaniedbań. Stanowisko to jest szeroko przyjęte w orzecznictwie, zarówno sądów powszechnym jak i administracyjnych, gdzie wskazuje się, że pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością jakby działał na własną rzecz (zob. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2004 r. sygn. akt FZ 7/04). Również w postanowieniu z dnia 29 lipca 2004 r. sygn. akt FZ 110/04 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że profesjonalny pełnomocnik powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych. Osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Stronę natomiast obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zleciła pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę. Także Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 maja 2007 r. sygn. akt II CSK 167/07 wskazał, że w sytuacji gdy to pełnomocnik zaniedbał dokonania czynności procesowej, taki błąd procesowy pełnomocnika obciąża stronę.
Również w najnowszym orzecznictwie przyjmuje się, że niestaranne działanie pełnomocnika obciąża stronę postępowania i jest traktowane jako zaniedbanie samej strony (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 231/21). Podkreśla się, że działania pełnomocnika obciążają stronę tak samo jakby działała osobiście (postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2021 r. sygn. akt II OZ 71/21). Wskazuje się również, że sam brak działania pełnomocnika nie uwalnia strony od winy w niezachowaniu terminu. Samo subiektywne przekonanie strony, że jej jedyną winą jest to, że nie uzyskała informacji od pełnomocnika o określonej czynności, nie świadczy o braku winy. Również brak kontaktu z pełnomocnikiem i niewiedza, z jakich przyczyn mogło dojść do zaniechania nie świadczą o prowadzeniu swoich spraw z należytą starannością, jaka cechuje dbających o swoje interesy (postanowienie NSA z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt II OZ 175/15). Ocena działań pełnomocnika jest wewnętrzną sprawą stosunku pełnomocnictwa łączącego go ze stroną, nie jest zaś okolicznością obiektywną pozwalającą na przywrócenie terminu. Działania pełnomocnika obciążają mocodawcę, który ponosi skutki tych działań i zaniechań. Kwestia ta może być jedynie podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej i cywilnej wobec strony, nie powoduje natomiast, że przywrócenie terminu staje się możliwe. Stronę obciąża ryzyko wyboru osoby, której powierzyła dokonanie czynności procesowej. Tym samym, strona nie może się skutecznie powoływać na okoliczność nieprofesjonalnego zachowania pełnomocnika w trakcie postępowania podatkowego (postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2021 r. sygn. akt I GZ 400/20).
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że ustanawiając w dniu 26 lipca
2020 r. pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego S. Z. Skarżąca odpowiada za jego wybór i ponosi konsekwencje jego ewentualnych zaniedbań.
We wniosku o przywrócenie terminu strona skarżąca wskazała również na nieprawidłowe, w jej ocenie, działania operatora pocztowego polegające na braku awizacji przesyłki poleconej zawierającej decyzję Naczelnika z dnia 20 sierpnia 2020 r. Do wniosku dołączono pismo z dnia 12 lutego 2021 r. zatytułowane "Reklamacja" oraz formularz reklamacji z dnia 11 lutego 2021 r.
Składając w dniu 8 czerwca 2021 r. (a więc prawie cztery miesiące od dnia złożenia reklamacji) skargę na postanowienie Dyrektora z dnia 4 maja 2021 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, strona skarżąca nie podała, czy reklamacja została uwzględniona przez operatora pocztowego. Nie załączono również żadnego dokumentu stanowiącego odpowiedź na złożoną reklamację. Sąd nie miał tym samym możliwości wypowiedzenia się w kwestii ewentualnych nieprawidłowości w doręczeniu Skarżącej decyzji Naczelnika z dnia 20 sierpnia 2020 r.
W odniesieniu do argumentacji Strony, która we wniosku o przywrócenie terminu wskazywała, że w lipcu 2020 r. nie spodziewała się otrzymać jakiejkolwiek korespondencji w sprawie postępowania podatkowego za 2015 r., należy zwrócić uwagę, że w dniu 28 maja 2020 r. Naczelnik wydał postanowienie, w którym wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W postanowieniu tym wskazano również, że Strona może skorygować w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym uprzednio złożoną deklarację podatkową. W podstawie prawnej tego postanowienia wskazano m.in. art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 720 z późn. zm.), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji lub wyniku kontroli organ kontroli skarbowej wyznacza kontrolowanemu 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to zostało odebrane przez Skarżącą w dniu 31 lipca 2020 r. (co potwierdziła sama Strona we wniosku o przywrócenie terminu).
Skoro Naczelnik poinformował Stronę, że wyznacza jej termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego "przed wydaniem decyzji", a postanowienie
w tym przedmiocie odebrała sama Skarżąca, to tym samym powinna była się spodziewać, że w najbliższym czasie może zostać wydana decyzja kończąca postępowanie podatkowe w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2015 r.
Przechodząc do zasadniczej kwestii, tj. ustalenia daty, w której Strona dowiedziała się o wydaniu przez Naczelnika decyzji z dnia 20 sierpnia 2020 r., Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, że nastąpiło to najpóźniej 27 listopada 2020 r. W tym bowiem dniu doręczono Skarżącej aktualizację zawiadomienia o zabezpieczeniu wierzytelności
z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (k. 3 i 4 tomu V akt administracyjnych). W piśmie tym poinformowano Stronę, że dotyczy ono zawiadomienia o zabezpieczeniu nr [...] z dnia 21 sierpnia 2020 r. i że zajęcie zabezpieczające ww. wierzytelności, na podstawie art. 154 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427), przekształciło się w zajęcie egzekucyjne. W piśmie tym oznaczono m.in. zobowiązanego (Skarżącą), wierzyciela ([...] Urząd Skarbowy w G.), tytuł wykonawczy (nr [...] z dnia 6 listopada 2020 r.), dane dotyczące dochodzonych należności (zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów z innych źródeł) i zakres dat (od 2015-01-01 do 2015-12-31).
Nie ulega zatem wątpliwości, że z otrzymanego w dniu 27 listopada 2020 r. pisma Skarżąca mogła powziąć informację, że w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2015 r. została wydana decyzja. W tej sytuacji Strona, jako dbający o swoje interesy podatnik, powinna była podjąć jak najszybciej kroki zmierzające do ustalenia wszystkich okoliczności związanych z wydaniem decyzji (np. zadzwonić do organu podatkowego, wysłać maila z zapytaniem, udać się osobiście w celu zapoznania się z aktami sprawy, czy wreszcie skontaktować się z ówczesnym pełnomocnikiem S. Z.). Tymczasem Skarżąca podjęła takie kroki dopiero po ponad dwóch miesiącach, udzielając w dniu 3 lutego 2021 r. pełnomocnictwa adwokatowi M. Z.
Skoro o wydaniu przez Naczelnika decyzji z dnia 20 sierpnia 2020 r. Strona powzięła wiadomość w dniu 27 listopada 2020 r., to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało złożyć do 4 grudnia 2020 r. Tym samym, składając ten wniosek w dniu 12 lutego 2021 r. Skarżąca uczyniła to po upływie terminu wskazanego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej.
Z uwagi na niespełnienie przez Stronę przesłanki złożenia wniosku w ustawowym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, a - jak już wyżej wskazano - przesłanki przywrócenia terminu muszą być spełnione łącznie, zbędne jest analizowanie ostatniej przesłanki, tj. uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło