VIII SA/Wa 518/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-17
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utwardzenie terenu tłuczniem i jego ogrodzenie, służące jako parking dla samochodów z salonu samochodowego, stanowi obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę zgodnie z Prawem budowlanym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utwardzenie terenu tłuczniem i jego ogrodzenie, służące jako parking dla samochodów z salonu samochodowego, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagający pozwolenia na budowę. Wewnętrzny charakter parkingu (do użytku tylko przez firmę) nie ma znaczenia dla tej kwalifikacji. W związku z tym, umorzenie postępowania przez organy nadzoru budowlanego było niezasadne.Stan faktyczny
Spółka cywilna wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie budowy parkingu przy granicy ich działek, prowadzonej przez R. B. bez wymaganego zezwolenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że utwardzony teren stanowi magazyn na otwartej przestrzeni, a nie parking. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, wskazując na samowolę budowlaną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi W. G., B. G. - wspólników spółki cywilnej UPROH Usługi Produkcyjne-Handel na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia [...] listopada 2020r.; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących W. G., B. G. - wspólników spółki cywilnej UPROH Usługi Produkcyjne-Handel kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej jako: "[...]WINB", "organ odwoławczy") Nr [...] z dn. [...] kwietnia 2021r., na podstawie którego, działając na podstawie art. 138&1 pkt.1 kpa oraz art. 83 ust.2 ustawy z dn. 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( DZ U z 2020r. poz.1333, dalej jako: "u.p.b."), po rozpatrzeniu odwołania W. G. i B. G. wspólników spółki cywilnej "[...]" Usługi Produkcyjne - Handel s.c. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. Nr [...] z dn. [...] listopada 2020r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie parkingu przy ul. C. [...] w R. – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Powyższa decyzja została wydana w sprawie w której ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu [...].05.2020r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w m. R. wpłynął wniosek W. G. i B. D. G. – wspólników spółki cywilnej ,, [...]" Usługi Produkcyjne- Handel s.c. o wszczęcie postępowania przez nadzór budowlany w związku z prowadzonymi pracami budowlanymi bez wymaganego zezwolenia przez R. B., prowadzącego działalność gospodarczą przy ul. C. [...] w R. polegającymi na utworzeniu ponad [...] miejsc parkingowych przy granicy ich działek nr [...],[...],[...] i [...] przy ul. C. [...] w R. (...)". Wobec powyższego organ powiatowy pismem z dnia 28.07.2020r. poinformował strony o wszczęciu na wniosek P. W. G. i P. B. D. G. – wspólników spółki cywilnej "[...]" Usługi Produkcyjne- Handel s.c. postępowania administracyjnego w sprawie legalności parkingu przy ul. C. [...] w R. przy granicy z działkami o nr ew. [...],[...],[...]i [...].
W dalszej kolejności PINB w m. R. przeprowadził w dniu [...].08.2020r. oględziny, w trakcie których ustalił, że na części działki o nr ew. [...] o powierzchni [...]m2 przy ul. C. [...] w R. znajduje się ogrodzony parking na nowe samochody jako zaplecze salonu samochodowego - do użytku wewnętrznego. Według oświadczenia A. B. parking został wykonany w listopadzie 2019r. Teren parkingu jest utwardzony tłuczniem. W dniu oględzin na parkingu znajdowało się [...] samochodów bez możliwości wjazdu i wyjazdu - samochody bez tablic rejestracyjnych. Według decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...].11.2019r. znak: [...], zezwalającej na zajęcie pasa drogowego pasa drogowego, powierzchnia parkingowa wynosi [...]m.
Decyzją Nr [...] z dn. [...] listopada 2020r. PINB umorzył postępowanie administracyjne w sprawie, w uzasadnieniu której organ wskazując na przepis §3 pkt. 25 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( DZ U z 2015r. poz. 1422, dalej jako: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"), przedmiotowego miejsca postojowego nie można zakwalifikować jako parkingu dla samochodów, lecz jako magazyn na otwartej przestrzeni.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli małż. G. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postepowania, przez odstąpienie od przeprowadzenia wyczerpującego postępowania i wadliwe przyjęcie, że wykonane roboty budowlane nie doprowadziły do wybudowania parkingu w warunkach samowoli budowlanej.
WINB przed rozpoznaniem odwołania i rozstrzygnięciem sprawy, postanowieniem Nr [...] z dnia [...].01.202b. zlecił PINB w R. przeprowadzenie oględzin na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. C. [...] w R. w celu ustalenia, w jaki sposób zostało wykonane utwardzenie działki oraz przekazanie wypisu z rejestru gruntów dla ww. nieruchomości. W dniu [...].O3. 2021r. do tut. organu wpłynął m.in. protokół oględzin z dn. [...].03.2021r. z którego wynika, że ogrodzona część działki o nr ew. [...] położonej przy ul. C. [...] w R. przeznaczona do magazynowania nowych niezarejestrowanych samochodów wysypana została z luźnego tłucznia – nietrwale związanego z gruntem, co potwierdza dokumentacja fotograficzna ( widoczne przerosty roślinności). Grubość tłucznia wynosi ok. 1,5 cm. Część tylna o wymiarach 10,0 x10,0 m jest nieutwardzona. Na pozostałej części parkingu boki działki przy ogrodzeniu są nieutwardzone.
Dysponując tak ustalonym stanem faktycznym sprawy, WINB podniósł, że w u.p.b. brak jest legalnej definicji miejsc postojowych oraz parkingu. W tym kontekście organ odwoławczy wskazał na przepis §3 ust. 25 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 12.04.2002r. gdzie określenie parking jest rozumiane jako wydzielona powierzchnia terenu przeznaczona do postoju i parkowania samochodów, składająca się ze stanowisk postojowych oraz dojazdów łączących te stanowiska, jeżeli takie dojazdy występują. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przepisy ww. rozporządzenia dotyczą parkingów przeznaczonych do użytku powszechnego, a za taki nie można uznać miejsc do przetrzymywania nieoznakowanych aut przy salonie sprzedaży samochodów, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Ponadto w ocenie WINB samo wyłożenie terenu przeznaczonego na postój dla samochodów nieoznakowanych np. warstwą żużlu nie jest uznawane za obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, na poparcie tego poglądu organ wskazał na stanowisko NSA wyrażone w wyrokach z dn. 03.06.2003r. sygn.. II OSK 1741/01, z dn. 19.12.2008r. sygn.. II OSK 1691/07, z dn. 04.03.2009r. sygn.. II OSK 285/08. Jednocześnie WINB wskazał, że znany jest mu pogląd orzecznictwa sądowego wg. którego, jeżeli w wyniku robót utwardzających teren powstaje plac na którym w sposób stały i zamierzony parkuje więcej niż 10 samochodów osobowych, to nie jest to już wyłącznie urządzenie budowlane ( plac postojowy), a obiekt budowlany, co do którego budowy art. 29 ust.1 pkt. 10 u.p.b. przewiduje konieczność uzyskania pozwolenie na budowę. Niemniej ww. orzecznictwo dotyczy typowego parkingu przeznaczonego dla osób trzecich, a za taki obiekt nie można uznać inwestycji będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Według WINB z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że ogrodzona część działki nr ew. [...] położonej przy ul. C. [...] w R. wykorzystywana jest do magazynowania niezarejestrowanych samochodów przeznaczonych na sprzedaż. Teren ten został wysypany luźnym tłuczniem, nietrwale związanym z podłożem, co ustalono w przebiegu oględzin tego terenu. W ocenie WINB powyższy teren stanowi zaplecze salonu samochodowego, który z uwagi na charakter działalności gospodarczej musi posiadać miejsce do przetrzymywania aut. Auta te nie są jednak przeznaczone do użytku przez nieograniczony krąg osób trzecich.
W kontekście powyższych ustaleń wg. WINB nie można uznać aby na ww. nieruchomości powstał obiekt budowlany- parking samochodowy, stąd zrealizowane na przedmiotowej nieruchomości roboty budowlane nie podlegają reglamentacji wg. u.p.b. Powyższe uzasadniało umorzenie postępowania w sprawie z powodu jego bezprzedmiotowości w zakresie uregulowań u.p.b.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skargę na powyższą decyzję pismem z dn. 6 maja 2021r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli W. i B. D. małż. G..
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:
1/ naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 kpa poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności co doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistością i wadliwego przyjęcia, że wybudowany plac postojowy nie można zakwalifikować jako parkingu dla samochodów, lecz jako miejsce do przetrzymywania nieoznakowanych aut przy salonie sprzedaży,
2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 w zw. z art. 28ust.1, art.3 pkt.1 i art. 3 pkt.3 u.p.b. w związku z §21 pkt. 25 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 12 kwietnia 2002r. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na tym, iż [...]WINB przyjął, że definicja parkingu określona ww. rozporządzeniu dotyczy parkingów przeznaczonych do użytku powszechnego oraz typowego parkingu przeznaczonego dla osób trzecich, a utwardzony teren stanowi zaplecze salonu samochodowego, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że nawiezienie cienkiej warstwy tłucznia na grunt nie stanowi wykonania obiektu budowlanego oraz że prace polegające na utwardzeniu terenu i jego ogrodzeniu nie stanowią robót budowlanych, które wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, które powinny być wykonane zgodnie z warunkami określonymi ww. rozporządzeniu MI z dn. 12 kwietnia 2002r
3/ rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105§ 1 kpa poprzez błędne uznanie iż brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nałożenie obowiązku rozbiórki wykonanych robót budowlanych,
4/ naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138§pkt.1 kpa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji PINB w R. z dn. [...].11.2020r.w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy parkingu samochodowego przy ul. C. [...] w R.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że ustalenia poczynione w rezultacie przeprowadzonych oględzin doprowadziły do ustalenia, że wykonane w warunkach samowoli budowlanej roboty budowlane skutkowały budową parkingu samochodowego na ww. nieruchomości, tj. powstania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt.3 u.p.b. Ponadto skarżący wskazali, że ww. nieruchomość nie jest działką budowlana a stanowi część pasa drogowego drogi publicznej która została wydzierżawiona przez [...] sp. z o.o. od Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R.. Jednocześnie skarżący podnieśli, że ww. parking samochodowy przy salonie sprzedaży pojazdów prowadzony przez [...] sp. z o.o. nie może zostać zalegalizowany albowiem jego odległość od granic sąsiednich nieruchomości jest mniejsza niż wynikająca z mających zastosowanie przepisów §19 ust. 2 pkt.1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 12.04.2002r.
W odpowiedzi na skargę WINB, przedkładając akta sprawy, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej są decyzje organów nadzoru budowlanego o umorzeniu postepowania administracyjnego w sprawie budowy parkingu samochodowego przy ul. C. [...] w R. na podstawie art. 105§1 kpa, ze wskazaniem że bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wynika z ustaleń że wykonane roboty polegały na stworzeniu magazynu ( placu postojowego przy salonie samochodowym) dla samochodów na otwartej przestrzeni, którego nie można zakwalifikować jako obiektu budowlanego co do którego budowy należy uzyskać pozwolenie na budowę na podstawie przepisów u.p.b.
Decyzję tą oparto w szczególności na podstawie procesowej zawartej w art. 105 § 1 K.p.a. W myśl jego treści : gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Oznacza to, że brak przedmiotu sprawy administracyjnej zobowiązuje Organ prowadzący postępowanie do tego aby zakończyć je decyzją wskazaną w art. 105 § 1 K.p.a. Nieistnienie przedmiotu postępowania świadczy o trwałym (nieusuwalnym) braku możliwości jego kontynuowania i wydania przez organ decyzji merytorycznej konkretyzującej prawa i obowiązki stron. Jednocześnie zważyć należy, iż bezprzedmiotowość postępowania może zaistnieć zarówno na skutek okoliczności faktycznych lub prawnych. W postępowaniu dotyczącym kontrolowanej sprawy organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że nie można uznać aby na wskazanej nieruchomości przy ul. C. [...] w R. powstał obiekt budowlany – parking, którego budowa podlega reglamentacji u.p.b.
Z tego rodzaju stanowiskiem organów nadzoru budowlanego, w kontekście ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego, nie można się zgodzić.
W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania są roboty budowlane polegające na budowie miejsc postojowych dla pojazdów samochodowych. Roboty te to utwardzenie tłuczniem, ogrodzenie siatką ogrodzeniową terenu działki nr ew. [...] położonej przy ul. C. [...] w R.. Na powyższym terenie parkowane są samochody stanowiące własność salonu samochodowego [...] sp. z o.o. w R.. Organy nadzoru budowlanego sklasyfikowały powyższą inwestycją jako zaplecze salonu samochodowego – do użytku wewnętrznego . Jednocześnie organy nadzoru budowlanego wskazały, że inwestor, tj. [...] sp. z o.o. posiada decyzję Prezydenta Miasta R. z dn. [...].11.2019r. zezwalająca na zajęcie pasa drogowego o powierzchni [...]m2 w celu przeznaczenia terenu pod parking dla potrzeb salonu samochodowego.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że wniesiona przez skarżących do Sądu skarga, nie podważa ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji nadzoru budowlanego, a mianowicie nie kwestionuje, że na przedmiotowej nieruchomości inwestor [...]sp. z o.o. w R. dokonał nawiezienia i rozplantowania kruszywa ( tłucznia) w celu umożliwienia postoju pojazdów. Grubość tłucznia na omawianym terenie wynosi ok. 1,5 cm. Na tym terenie zostały urządzone miejsca postojowe dla samochodów osobowych w ilości ponad [...] stanowisk postojowych ( w dacie oględzin na ww. terenie znajdowało się [...] pojazdów bez tablic rejestracyjnych stanowiących własność salonu samochodowego prowadzonego przez [...] sp. z o.o. w R.). Powyższe nie jest kwestionowane zarówno przez skarżących małż. G., jak i uczestnika postępowania [...] sp. z o.o. w R., jak zresztą całokształt materiału dowodowego w sprawie na podstawie którego ustalono stan faktyczny dot. zrealizowania i funkcjonowania ww. parkingu ( placu postojowego przy ul. C. [...] w R.). W odniesieniu do tak ustalonego stanu faktycznego skarżący małż G. zarzucają organom nadzoru budowlanego, że niezasadnie umorzyły postępowanie w sprawie bowiem na wykonanie budowy tego rodzaju parkingu inwestor [...] powinien uzyskać pozwolenie na budowę, czego nie dopełnił i w związku z tym wykonania przez inwestora budowa ww. parkingu ( miejsc postojowych dla samochodów osobowych) stanowi samowolę budowlaną.
Przechodząc do oceny pod względem prawnym wykonanych robót budowlanych, które doprowadziły do powstania ww. parkingu ( czy też miejsc postojowych dla pojazdów), należy przede wszystkim stwierdzić, że przepisy u.p.b. nie wyjaśniają i nie zawierają definicji legalnej parkingu, jak również miejsc postojowych.
Zakres ustawy Prawo budowlane został określony w art. 1, zgodnie z którym ustawa ta normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów. Pojęcie obiektu budowlanego wyjaśnione zostało w art. 3 ustawy Prawo budowlane i obejmuje ono m.in. budowle, a więc to wszystko co nie jest budynkiem bądź obiektem małej architektury, a jednocześnie stanowi całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Niewątpliwie w takich kategoriach należy rozważać budowę parkingu, a nawet zwykłe utwardzenie terenu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2012r. sygn. akt. II OW 142/12, publikowane na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, mając na względzie takie rozumienie tych pojęć, przez parking, czy też miejsce postojowe, należy rozumieć takie obiekty budowlane, czy też obiekty powstałe w wyniku robót budowlanych, które umożliwiają postój pojazdów określonych w ustawie Prawo o ruchu drogowym.
Niewątpliwie miejsca postojowe, jak również parking mogą powstać w wyniku utwardzenia powierzchni gruntu, co potwierdza wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 593/12, gdzie trafnie stwierdzono: Naniesienie na grunt tłucznia i kruszywa niewątpliwie zwiększa twardość podłoża, a więc utwardza je. Nie sposób zatem przyjąć, że utwardzenie tłuczniem i kruszywem nawierzchni działki uniemożliwia przyjęcie, że doszło do wykonania budowli, na wykonanie której inwestor winien wykazać się pozwoleniem na budowę. O charakterze obiektu budowlanego przesądza według WSA funkcja jaką pełni. Jeżeli więc utwardzenie terenu powstało na skutek naniesienia np. kruszywa dla umożliwienia postoju pojazdu i temu celowi służy, to powinno być traktowane jako miejsce postojowe lub parking. Nie ma przy tym znaczenia, czy tego rodzaju obiekt budowlany jest wykorzystywany komercyjne ( dostępny powszechnie), czy też stanowi obiekt budowlany do użytku tylko określonych osób, czy jednostek organizacyjnych.
Jednocześnie na potrzeby niniejszej sprawy, należy wywieść, że przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie nie wyjaśniają co należy rozumieć przez pojęcie "utwardzenie terenu". Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, celowym jest w takiej sytuacji sięgnięcie do funkcjonującej w słowniku języka polskiego definicji pojęcia "utwardzać", które oznacza czynić coś twardym, twardszym (por. Nowy Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002). Wskazać także należy na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2725/15, zgodnie z którym przez utwardzenie gruntu należy rozumieć taki efekt działań, który doprowadza do trwałej zmiany charakteru podłoża, polega na połączeniu z podłożem materiału utwardzającego w sposób na tyle trwały, że skutek utwardzenia nie podlega usunięciu w efekcie zwykłego korzystania z takiego podłoża. Jakkolwiek zatem utwardzenie może ulegać zniszczeniu, wymagać napraw czy poddawać się rozbiórce, to ta ostatnia winna być efektem celowo podjętych działań, a nie zwykłego korzystania z dokonanego utwardzenia. Ocenę tę Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tym składzie w pełni podziela.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż rację mają skarżący, że przedmiotowa inwestycja wyczerpuje powyższe cechy i w związku z tym należy ją zaliczyć do określonej kategorii robót budowlanych, którym jest ww. utwardzenie powierzchni gruntu. Niewątpliwie nawiezienie i rozprowadzenie na gruncie kruszywa zwiększa twardość podłoża, a więc utwardza je. Budową jest więc nawiezienie na grunt materiału utwardzającego w celu wykonania parkingu (tak też: NSA w ww. wyroku z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2725/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Decydującym kryterium zakwalifikowania samowolnie wykonanego obiektu do określonej kategorii obiektów budowlanych powinna być, obok spełniania przez wykonany obiekt przesłanek wskazanych w art. 3 ustawy Prawo budowlane, zamierzona i realizowana przez inwestora funkcja obiektu. Utwardzenie terenu działek kruszywem w taki sposób, że umożliwia to wykorzystywanie działek jako parkingu, stanowi wykonanie obiektu w postaci placu postojowego. A zatem mamy tutaj do czynienia z obiektem budowlanym o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W konsekwencji wykonanie tego obiektu bez pozwolenia na budowę należy potraktować jako zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej. Stąd jako zasadne należy uznać zarzuty skargi naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane z art. 3 pkt.3, art. 28 ust.1, art. 29 ust.2 pkt.7 u.p.b. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w ww. sprawie.
W świetle zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego brak jest też jednoznacznych podstaw do przyjęcia, że umorzenie postępowania w sprawie jest uzasadnione okolicznością, że zrealizowane na przedmiotowej nieruchomości prace nie podlegają reglamentacji w oparciu o przepisy prawa budowlanego. W tym względzie stanowisko organów obu instancji zostało sformułowane z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, art. 77§1, art. 80 i art. 107§3 kpa w związku z treścią ww. przepisów ustawy Prawo budowlane.
Ograniczając się do ustalenia, że utwardzenie to nie stanowi parkingu w rozumieniu § 3 pkt 25 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z uwagi na fakt, że ww. parking jest wykorzystywany wyłącznie i stanowi zaplecze salonu samochodowego prowadzonego przez [...] sp. zo.o., organy orzekające w ogóle nie poczyniły odnośnie tego utwardzenia, ustaleń pod kątem treści art. 29 ust. 1 pkt 10 P.b. (w brzmieniu tego aktu prawnego obowiązującym do 18 września 2020 r.), lub art. 29 ust. 2 pkt 7 P.b. (w brzmieniu ustawy obowiązującym od 19 września 2020 r.), tj. czy utwardzenie to może być uznane za budowę tylko stanowisk lub miejsc postojowych dla samochodów osobowych. W świetle treści tych przepisów tego typu budowa podlega innej kwalifikacji niż utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych o jakich mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5 (przed nowelizacją) i art. 29 ust. 4 pkt 4 (po nowelizacji) Prawa budowlanego. W świetle tych przepisów oraz treści art. 30 ust. 1 utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych w wyniku którego miałyby powstać "miejsca postojowe" lub "stanowiska postojowe" dla samochodów innych niż osobowe lub też dla samochodów osobowych w ilości większej niż 10 stanowisk wymagały pozwolenia na budowę.
Jednocześnie Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie (m.in. powoływane wyżej) stanowisko, że o kwalifikacji danego terenu jako parkingu nie może decydować jedynie okoliczność czy na danym powstał parking do korzystania powszechnego ( komercyjny), czy też jak w ustalonym w sprawie stanie faktycznym, do korzystania wewnętrznego przez jeden podmiot (inwestora), którą to okoliczność organy orzekające, uznały w sprawie za przesądzającą.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wbrew twierdzeniom organów, roboty budowlane wykonane przez inwestora [...] sp. z o.o., polegające na utwardzeniu terenu, jego ogrodzeniu, wykorzystywanie do postoju i parkowania pojazdów salonu samochodowego, stanowi wykonanie obiektu budowlanego parkingu firmowego salonu samochodowego firmy [...] sp. z o.o. powyżej [...] stanowisk postojowych, co wymaga pozwolenia na budowę. Bez znaczenia dla takiej kwalifikacji ww. inwestycji jest wewnętrzny charakter ww. parkingu, tj. korzystanie z niego tylko przez firmę [...].
W ponownym postępowaniu organy nadzoru budowlanego będą zobowiązane do rozważenia, czy ww. obiekt budowlany można zalegalizować na podstawie art. 48 u.p.b.
Mając powyższe na względzie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w R. z dn. [...] listopada 2020r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ustawy p.p.s.a. ( pkt. 1 wyroku).
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a. ( zwrot od organu na rzecz skarżących uiszczonego wpisu sądowego) pkt. 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło