III SA/Łd 641/21

Dnia 18 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie naliczenia opłaty za depozyt broni stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. [...] roku J.J. postawiono zarzut kierowania [...] maja 2012 roku samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości (2,46 promila we krwi) tj. popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. 8 sierpnia 2012 roku Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia J.J. pozwolenia na broń. Postanowieniem z 4 września 2012 roku Komendant Wojewódzki Policji w Ł. na podstawie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Dz.U. Nr 52 poz. 525) orzekł o odebraniu i przekazaniu do depozytu Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. pistoletu bojowego m-ki [...], nr [...], kal. [...]mm. oraz 5 szt. amunicji bojowej, oraz pistoletu gazowego m-ki [...] Mod. [...], kal. [...] mm. K, nr [...] stanowiących własność J.J.. Broń została złożona przez stronę w depozycie Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Ł. 17 września 2012 r. Prawomocnym wyrokiem z 30 lipca 2014 roku skarżący został skazany za popełnienie zarzucanego mu czynu wypełniającego dyspozycję art. 178 a § 1 k.k. Decyzją z 4 grudnia 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. cofnął J.J. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej i gazowej. Od powyższej decyzji J.J. złożył odwołanie. Decyzją z 19 lutego 2015 r. Komendanta Głównego Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 4 grudnia 2014 r. Powyższą decyzję strona odebrała 24 lutego 2015 r. Pismem z 20 kwietnia 2015 r. strona została poinformowana, że w depozycie Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Ł. znajdują się dwie sztuki będącej jej własnością broni oraz pięć sztuk amunicji, a także o konieczności ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji, oraz o możliwości jej zbycia lub złożenia wniosku o jej zniszczenie bądź oświadczenia woli o jej przeniesieniu na rzecz Skarbu Państwa. Organ poinformował także stronę o zasadach likwidacji niepodjętych depozytów. Powyższe pismo zostało przez stronę odebrane 28 kwietnia 2015 roku O opłatach za przechowywanie broni, obowiązkach związanych z zadysponowaniem bronią palną i zasadach likwidacji niepodjętych depozytów organ przypominał stronie pismem z 25 września 2017 roku, które zostało odebrane przez skarżącego 2 października 2017roku. Postanowieniem z 20 września 2018 r. w sprawie sygn. akt I Ns [...]/18 Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł. I Wydział Cywilny stwierdził likwidację niepodjętego depozytu w postaci dwóch sztuk broni oraz pięć sztuk poprzez przejcie praw do tego depozytu na Skarb Państwa. Postanowieniem z 4 kwietnia 2019 r., Sąd Okręgowy w Ł. w sprawie sygn. akt III Ca [...]/18, oddalił apelację J.J. od powyższego rozstrzygnięcia. Pismem z 23 lipca 2019 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. poinformował J.J. o naliczeniu opłaty za przechowywanie broni w depozycie w wysokości 3842,96 zł i wezwał do zapłaty powyższej kwoty. Naliczanie opłaty za przechowywanie broni w depozycie Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Ł. rozpoczęło się po upływie roku od dnia odbioru decyzji ostatecznej Komendanta Głównego Policji, tj. od 24 lutego 2016 r. i trwało do dnia 27 kwietnia 2018 r czyli dnia poprzedzającego przejście depozytu na Skarb Państwa. W dniu 17 lutego 2020 r. J.J. złożył w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Ł. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z 23 lipca 2019 r. w przedmiocie naliczenia opłaty za depozyt broni, bowiem pismo to nie zostało mu doręczone, bowiem w tym czasie przebywał u córki za granicą i w sanatorium. W treści wniosku J.J. podkreślił, iż brak odebrania broni i uiszczenia opłaty za depozyt wynika z jego trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej dokonanie opłaty za przechowywanie broni. W piśmie z 18 czerwca 2020 roku pełnomocnik skarżącego wskazał, że 28 listopada 2019 roku skarżący otrzymał wezwanie przedegzekucyjne do uiszczenia opłaty wynikającej z kalkulacji opłaty za depozyt. Do wezwania jednak nie dołączono pisma z 23 lipca 2019 roku. Fizycznie odbiór kserokopii wyżej wskazanej czynności materialno-technicznej na stąpił 12 lutego 2020 r. w siedzibie organu. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o odrzucenie wyżej wskazanego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Postanowieniem z 9 lipca 2020 r. sygn. akt III SO/Łd 1/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek J.J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z 23 lipca 2019 r. w przedmiocie naliczenia opłaty za depozyt broni. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 13 października 2020 r. sygn. akt II OZ 768/20 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o odrzuceniu wniosku J.J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 8 stycznia 2021 r. sygn. akt III SO/Łd 6/20 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z 23 lipca 2019 r. w przedmiocie naliczenia opłaty za depozyt broni. Postanowieniem z 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt II GZ 98/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi i odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako niedopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu bowiem w ocenie sądu organ nieprawidłowo ustalił okres za który winna być naliczona opłata za depozyt. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona czynność wydana została z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego. Na wstępie wyjaśnić należy, że przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej jest skarga na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. polegającą na naliczeniu skarżącemu opłaty za przechowywanie broni w depozycie, a zatem czynność określoną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W rozstrzyganej sprawie sąd przyjął, że zaskarżona czynność nie została skarżącemu prawidłowo doręczona. O jej podjęciu strona dowiedziała się 28 listopada 2019 roku z wezwania przedegzekucyjnego do uiszczenia opłaty, fizycznie zaś z pismem Komendanta Wojewódzkiego Policji z 23 lipca 2019 roku zapoznała się 12 lutego 2020 roku. W tych okolicznościach uznać należało, że uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność naliczenia opłaty nastąpiło bez winy skarżącego. Przechodząc do oceny zaskarżonej czynności wskazać należy, że w rozstrzyganej sprawie obowiązek uiszczenia opłaty za zdeponowanie broni wynikał z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2019 r., poz. 284) – dalej "u.b.a" w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej czynności, zaś jej wysokość określona została w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. z 2004 r. Nr 152, poz. 1609) – dalej: "rozporządzenie MSWiA". Zgodnie z art. 23 ust. 1 u.b.a. koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi: 1) Policja lub Żandarmeria Wojskowa - w przypadku przejęcia jej do depozytu, w trybie określonym w art. 19 ust. 1, 1a oraz ust. 3 lub art. 36 ust. 3, oraz przekazania do depozytu przez znalazcę; 2) osoba, która utraciła prawo do jej posiadania, deponująca ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3; 3) osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej; 4) osoba deponująca ją w trybie, o którym mowa w art. 41 ust. 2, art. 42 ust. 5, art. 43 ust. 5 oraz w art. 54. Stosownie do art. 23 ust. 2 u.b.a. osoba składająca broń do depozytu może: 1) wyrazić zgodę na jej zniszczenie - do protokołu przyjęcia broni oraz amunicji; 2) złożyć pisemny wniosek o zniszczenie broni oraz amunicji; 3) złożyć pisemne oświadczenie woli o przeniesieniu własności broni oraz amunicji na rzecz Skarbu Państwa. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, opłaty związane z deponowaniem broni i amunicji są pobierane po upływie roku od dnia ich złożenia do depozytu (art. 23 ust. 3 u.b.a.). Zgodnie zaś z § 11 rozporządzenia MSWiA za przechowywanie broni oraz amunicji w depozycie jest pobierana opłata w wysokości 1% opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania. Opłata ta jest pobierana od każdej sztuki broni lub broni wraz z amunicją przyjętej do depozytu na podstawie protokołu, o którym mowa w § 2. Z kolei stosownie do art. 22 ust. 1 u.b.a. osoba, która utraciła uprawnienie do posiadania broni lub której unieważniono kartę rejestracyjną broni pneumatycznej, jest obowiązana niezwłocznie zbyć broń i amunicję do tej broni. Jeżeli broń nie zostanie zbyta w terminie 30 dni, należy ją złożyć wraz z amunicją do depozytu właściwego organu Policji (art. 22 ust. 3 u.b.a.). Stosownie do ust. 4 tego artykułu, złożenie broni i amunicji do depozytu nie stanowi przeszkody do ich zbycia w trybie, o którym mowa w ust. 2. Ja wynika z powyższych przepisów ustawa ściśle określa krąg podmiotów, które mogą być obciążone kosztami związanymi z deponowaniem broni i amunicji, jak również moment powstania obowiązku ponoszenia tych kosztów. Bezspornym jest, że skarżący utracił pozwolenie na posiadanie broń na podstawie decyzji Wojewódzkiego Komendanta Policji w Łodzi z 4 grudnia 2014 r., utrzymanej w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z 19 lutego 2015 r. Stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 22 ust. 1 i 3 u.b.a., osoba która utraciła uprawnienie do posiadania broni i nie dokonała jej zbycia w terminie 30 dni, obowiązana jest ją złożyć wraz z amunicją do depozytu właściwego organu Policji. Przy czym koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba, która utraciła prawo do jej posiadani. Pismem z 20 kwietnia 2015 roku skarżący był informowany o konieczności ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji, oraz o możliwości jej zbycia lub złożenia wniosku o jej zniszczenie bądź oświadczenia woli o jej przeniesieniu na rzecz Skarbu Państwa. Organ poinformował także stronę o zasadach likwidacji niepodjętych depozytów. Tożsama informacja została do strony wystosowana kolejnym pismem z 25 września 2017 roku J.J. nie złożył wniosku o zniszczenie broni, ani nie złożył oświadczenia woli o przeniesieniu własności broni i amunicji na rzecz Skarbu Państwa. W tych okolicznościach uznać należało, że skarżący miał pełną wiedzę o obowiązkach wynikających z przechowywania broni w depozycie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. z 2006r. Nr 208 poz. 1537 ze zm.) likwidacja niepodjętego depozytu z mocy prawa następuje w razie niepodjęcia depozytu przez uprawnionego, mimo upływu terminu do odbioru depozytu. Termin ten wynosi 3 lata od dnia doręczenia wezwania do odbioru uprawnionemu lub wezwania, o którym mowa w art. 6 ust. 5 (art. 4 ust. 2). Wobec braku rozporządzenia depozytem i nieodebrania przez skarżącego depozytu w terminie trzech lat, stosownie do art. 4 ust. 1 powyższej ustawy nastąpiła z mocy prawa likwidacja niepodjętego depozytu z dniem 28 kwietnia 2018 r., co potwierdził postanowieniem z 20 września 2018 r., sygn. akt I NS [...]/18, Sąd Rejonowy dla Ł. w Ł . Podkreślić także należy, że organ jest zobligowany przez przepisy prawa, aby na deponującego nałożyć stosowną opłatę. Obowiązek ponoszenia przedmiotowych opłat wynika wprost z ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji ma bez wątpienia charakter publicznoprawny. Powstanie tego obowiązku jest konsekwencją obowiązku złożenia broni do depozytu. Stawkę opłaty za przechowywanie broni w depozycie określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. nr 152, poz. 1609). Obliczenie tej opłaty przez organ jest więc czynnością dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Rola organu w ustaleniu wysokości takiej opłaty sprowadza się do ustalenia liczby dni, przez które broń była przechowywana w depozycie i pomnożeniu jej przez stawkę dzienną opłaty wynikającą z § 11 ust. 1 rozporządzenia MSWiA. W rozstrzyganej sprawie broń skarżącego została złożona w depozycie na zasadzie prewencyjnego zabezpieczenia broni, w oparciu o art. 19 ust. 1 u.b.a. Jak wynika z art. 23 ust. 1 u.b.a. gdy deponującym broń jest Policja koszty jej przechowywania ponosi organ Policji, jednak tylko do momentu, gdy zmianie ulegnie podstawa prawna do przechowywania broni i amunicji w depozycie. W rozstrzyganej sprawie podstawa ta uległa zmianie bowiem po wydaniu wyroku karnego skazującego skarżącego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. ostateczną decyzją Komendanta Głównego Policji z 19 lutego 2015 roku cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową i gazową. Dokonując wyliczenia należnej opłaty za depozyt broni organ policji prawidłowo uwzględnił fakt, że broń i amunicja stanowiące własność skarżącego zostały przyjęte do depozytu w ramach prewencyjnego zabezpieczenia tej broni i koszty przechowywania za ten okres ponosi organ. Prawidłowo także organ przyjął, że opłata za depozyt broni winna być naliczana do 27 kwietnia 2018 roku tj. dnia poprzedzającego przejście broni i amunicji będącej własnością J.J. na Skarb Państwa. Ustalając wysokość opłaty organ jednak w sposób nieuprawniony przyjął, że dniem od którego zobowiązanym do jej uiszczenia jest skarżący jest dzień 24 lutego 2016 roku, w którym upłynął rok od doręczenia stronie (24 lutego 2015 rok) decyzji organu II instancji cofającej jej pozwolenie na broń. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 3 u.b.a. opłaty związane z deponowaniem broni i amunicji są pobierane po upływie roku od dnia ich złożenia do depozytu, a nie od dnia utraty prawa do posiadania broni, czy też od dnia uprawomocnienia się decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, czy też daty odbioru przez stronę ostatecznej decyzji cofającej jej pozwolenie na broń (por. wyrok NSA z 21 marca 2019 roku sygn. akt I GSK 954/18 LEX nr 2665594). Z datą doręczenia decyzji Komendanta Głównego Policji o cofnięciu skarżącemu uprawnień na broń strona bez wątpienia utraciła uprawnienie do posiadania broni. Zgodnie jednak z art. 22 ust. 1 i 3 u.b.a. osoba, która utraciła uprawnienie do posiadania broni zobowiązana jest broń niezwłocznie zbyć, na którą to czynność ma 30 dni i dopiero po tym terminie ma obowiązek złożenia broni do depozytu organu Policji. W rozstrzyganej sprawie przyjąć należy, że dniem w którym doszło do zmiany podstawy deponowania broni należącej do skarżącego jest dzień 28 kwietnia 2015 roku, a więc dzień, w którym skarżący został przez organ poinformowany o zmianie podstawy przechowywania broni w depozycie, o konieczności ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji, oraz o możliwości jej zbycia lub złożenia wniosku o jej zniszczenie bądź oświadczenia woli o jej przeniesieniu na rzecz Skarbu Państwa oraz zasadach likwidacji niepodjętych depozytów (por wyrok WSA w Poznaniu z 10 lipca 2020 roku sygn. akt II SA/Po 1001/19 LEX nr 3042671). A zatem po upływie roku od tego dnia organ uprawniony był do naliczenia opłaty za depozyt broni od skarżącego. W związku z powyższym należy stwierdzić, że Wojewódzki Komendant Policji w Ł. dopuścił się naruszenia art. 23 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.b.a., w rezultacie czego w sposób nieuprawniony określił wysokość należnej od skarżącego opłaty za przechowywanie broni i amunicji w depozycie za okres od 24 lutego do 28 kwietnia 2016 roku. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ Policji uwzględni przytoczoną powyżej ocenę prawną i ustali opłatę w prawidłowej wysokości. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. bg