VII SA/Wa 2327/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Asesor WSA Elżbieta Granatowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Z.P. i K.P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) postanowieniem z [...] października 2020 r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia K i Z P - utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z [...] kwietnia 2020 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji WINB z [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] z [...] grudnia 2011 r., nr [...] nakazującą doprowadzenie budynku jednorodzinnego przy ul. [...] w [...] , do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie cegłą pełną otworu okiennego w ścianie w granicy z budynkiem przy ul. [...]. Organ wskazał, że skarżący wnieśli o zmianę ww. decyzji na mocy art. 155 k.p.a. WINB decyzją z [...] kwietnia 2017 r. odmówił zmiany ww. decyzji, którą GINB decyzją z [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 lipca 2018 r. VII SA/Wa 2322/17 oddalił skargę. Skarżący 11 lutego 2020 r. ponownie wnieśli o zmianę ww. decyzji, w trybie art. 155 k.p.a. Organ odwołał się do art. 61 a § 1 k.p.a. i wyjaśnił, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji może nastąpić z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe odmowy dotyczą np. sytuacji, gdy żądanie złoży podmiot niebędący stroną lub strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Przesłanki przedmiotowe odnoszą się m.in. do przypadków, gdy organ działał w innej formie (np. umowy cywilnej) lub gdy sprawy nie zakończono decyzją ostateczną oraz żądanie zmiany dotyczy decyzji zweryfikowanej już w tym zakresie inną decyzją ostateczną. W ocenie GINB w tej sprawie występują przyczyny przedmiotowe, ponieważ decyzja z [...] marca 2012 r. była już przedmiotem postępowania w sprawie zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., bowiem WINB decyzją z [...] kwietnia 2017 r., już odmówił zmiany, a GINB decyzją z [...] lipca 2017 r. utrzymał ją w mocy. Wniosek z 11 lutego 2020 r. był zatem kolejnym wnioskiem o zmianę ww. decyzji w tym samym trybie z tą samą argumentacją, że nakaz dotyczy zamurowania otworu okiennego cegłą pełną w kuchni, a skarżący wnoszą o zmianę na luksfery. Dalej – powołując się na orzecznictwo - wyjaśnił, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. ma charakter formalny co oznacza, że organ nie rozstrzyga w nim kwestii merytorycznych. Dodał, że niedopuszczalne jest wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama podmiotowo i przedmiotowo, w tym samym stanie prawnym i niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną skutkowałoby nieważnością, co wynika wprost z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Skargę na ww. postanowienie złożyli pp. P i wnosząc jego uchylenie i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ewentualnie zmianę poprzez zgodę na zamurowanie np. luksferami zarzucili naruszenie: - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a.; - art. 61 a § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie; - art. 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie; - art. 232 § 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie. Skarżący przedstawili przebieg postępowania i ustalenia organów oraz argumentację na poparcie powyższych zarzutów. Wskazali ponownie, że okno znajduje się w kuchni, w której spędza się największą część dnia. Dodali, że ponad 40 lat w tym miejscu było okno i sąsiadom nie przeszkadzało. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd kontrolował w tej sprawie postanowienie Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] października 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2020 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji WINB z [...] marca 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] z [...] grudnia 2011 r. nakazującą doprowadzenie budynku jednorodzinnego przy ul. [...] do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie cegłą pełną otworu okiennego w ścianie w granicy z budynkiem przy ul. [...]. W świetle wskazanych na wstępie kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Podstawę prawną rozstrzygnięć stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Z powołanej regulacji wynika zatem, że przesłanki odmowy wszczęcia postępowania prawodawca podzielił według kryterium podmiotowego i przedmiotowego. Jak słusznie argumentował GINB, podmiotową przesłanką jest brak przymiotu strony wnoszącego żądanie, a przedmiotową gdy żądanie nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji lub postanowienia, ale w innej formie (np. cywilnoprawnej), jak również, gdy żądanie dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu powszechnego. Natomiast inne uzasadnione przyczyny obejmują sytuacje, gdy żądanie dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją; bądź postępowanie administracyjne jest w toku lub upłynął terminu do domagania się uprawnienia. Zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Omawiany przepis kreuje zatem po stronie organu obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy zgłoszonego żądania pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. W świetle zarzutów skargi dodać również należy, że w postanowieniu wydanym w omawianym trybie organ nie może formułować ani wniosków, ani ocen dotyczących meritum żądania. W okolicznościach niniejszej sprawy, organy orzekające słusznie uznały, że zaszła przesłanka przedmiotowa do odmowy wszczęcia postępowania skoro art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Dopóki bowiem w obrocie prawnym pozostaje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej sprawy staje się niedopuszczalne (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 31 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 785/16 - CBOSA). W postępowaniu administracyjnym obowiązuje bowiem zasada stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych określona w art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z powyższą zasadą decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone, zmienione bądź dopóki nie zostanie stwierdzona ich nieważność na podstawie odpowiednich przepisów prawa. Naruszenie wskazanej zasady przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy pociąga za sobą sankcje nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Powyższe ma zastosowanie w przypadku zaistnienia tożsamości sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Omawiana tożsamość zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Taką decyzją w rozpatrywanej sprawie jest niewątpliwie decyzja GINB z [...] lipca 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję WINB z [...] kwietnia 2017 r. odmawiającą zmiany – w trybie art. 155 k.p.a. - decyzji WINB z [...] marca 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] z [...] grudnia 2011 r. Zachodzi zarówno tożsamość podmiotowa jak i przedmiotowa. Ponadto, decyzja GINB z [...] lipca 2017 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 19 lipca 2018 r. VII SA/Wa 2322/17 oddalił skargę skarżących uznając, że rozstrzygnięcie to jest zgodne z prawem. Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.