II SA/Wa 1223/20
WyrokWSA w Warszawie2021-11-19
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Joanna Kube, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja Lekarska, uchylając decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania, może samodzielnie merytorycznie rozstrzygnąć o zdolności funkcjonariusza do służby, czy też powinna skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Centralna Komisja Lekarska, uchylając decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania, naruszyła zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż sprawa powinna być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia przez organy obu instancji, a nie wyłącznie przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie może zastępować organu pierwszej instancji w merytorycznym rozpatrzeniu sprawy, jeśli organ pierwszej instancji zakończył postępowanie decyzją o charakterze formalnym.Stan faktyczny
Centralna Komisja Lekarska (CKL) uchyliła decyzję Rejonowej Komisji Lekarskiej (RKL) o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia zdolności do służby funkcjonariusza W. K. z powodu dwukrotnego niestawienia się na badanie. Następnie CKL samodzielnie wydała orzeczenie, uznając funkcjonariusza za trwale niezdolnego do służby. W. K. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o komisjach lekarskich. WSA uwzględnił skargę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej oraz poprzedzającą ją decyzję Rejonowej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2021 r. sprawy ze skargi W. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych w Bydgoszczy nr [...] z dnia [...] października 2019 r.; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz skarżącego W. K. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wydała w dniu [...] marca 2020 r. orzeczenie nr [...], w którym po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] uchyliła w całości tą decyzję, jednocześnie decydując o wydaniu orzeczenia własnego. Komisja nadmieniła, że wydała orzeczenie na podstawie dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej przez [...] Rejonową Komisję Lekarską, badania własnego oraz dokumentacji uzyskanej przez CKL.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ stwierdził, że W. K. jest funkcjonariuszem Służby Więziennej. Na komisję lekarską został skierowany przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...] w celu ustalenia zdolności do służby na zajmowanym stanowisku. Z powodu dwukrotnego niestawienia się funkcjonariusza na badanie komisyjne RKL w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r. umorzyła w całości postępowanie orzecznicze. Orzekany odwołał się od decyzji komisji pierwszej instancji do Centralnej Komisji Lekarskiej.
Funkcjonariusz został zaproszony na badanie komisyjne do siedziby CKL na dzień [...] marca 2020 r. CKL skład orzekający w [...] dokonała badania podmiotowego i przedmiotowego orzekanego. Podczas badania podmiotowego orzekany przedstawił komisji swoje argumenty dotyczące dwukrotnej niemożności stawienia się na badanie komisyjne przez komisję pierwszej instancji. Ponadto przedstawił przebieg leczenia rozpoznanego u niego w 2018 r. nowotworu złośliwego gruczołu krokowego. W trakcie badania funkcjonariusz przekazał komisji dodatkową dokumentację dotyczącą diagnostyki i leczenia choroby nowotworowej oraz dokumentację leczenia w poradni zdrowia psychicznego. SOCKL dokonała wnikliwej analizy całości zgromadzonej w sprawie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej. U strony w listopadzie 2018 r. rozpoznano nowotwór złośliwy gruczołu krokowego. Z uwagi na zaawansowanie miejscowe oraz przerzuty do węzłów okołoaortalnych funkcjonariusz został zakwalifikowany do leczenia systemowego i hormonoterapii. W czerwcu 2019 r. zakończono chemioterapię. Uzyskano znaczną regresję zmian. Aktualnie kontynuowana jest hormonoterapia. Orzekany jest regularnie kontrolowany onkologicznie i urologicznie. Strona od 2018 r. leczy się w poradni zdrowia psychicznego. Dolegliwości natury psychicznej polegają głównie na zaburzeniach snu. Wizyty u lekarza psychiatry strona odbywa co ok. 3 miesiące, przyjmuje zalecane leki.
Centralna Komisja Lekarska na podstawie badania podmiotowego i przedmiotowego oraz całości zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej przyznała stronie kategorię zdrowia "C" i uznała za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej, trwale niezdolnego do służby. Komisja zaliczyła orzekanego do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą. Orzekany jest zdolny do pracy zarobkowej. Inwalidztwo istnieje od [...] marca 2020 r. Inwalidztwo jest czasowe, badanie kontrolne wyznaczono na marzec 2023 r. Przed badaniem komisyjnym wymagana jest konsultacja onkologiczna i urologiczna. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Skład Orzekający w [...] na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 z późniejszymi zmianami) uchyliła w całości zaskarżoną decyzję [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] października 2019 r., jednocześnie decydując o wydaniu niniejszego orzeczenia własnego.
W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] marca 2020 r. nr [...].
Skarżący zarzucił ww. orzeczeniu naruszenie przepisów:
- art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 6, art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a. w zw. z art. 4, art. 16 i art. 47 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów medycznych: badania RM gruczołu krokowego, TK klatki piersiowej z kontrastem, zaświadczenia o opiece w poradni specjalistycznej, które przedstawił na okoliczność aktualnego stanu zdrowia strony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W kontrolowanej sprawie organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] października 2019 r., mocą której umorzył w całości postępowanie w sprawie ustalenia stanu zdrowia skarżącego z powodu dwukrotnego niestawienia się funkcjonariusza na badania komisyjne.
Centralna Komisja Odwoławcza po rozpatrzeniu odwołania wydała w dniu [...] marca 2020 r. orzeczenie uchylające w całości zaskarżoną decyzję i jednocześnie wydała własne orzeczenie ustalające, że skarżący jest trwale niezdolny do służby – kategoria "C". Komisja ponadto zaliczyła orzekanego do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą.
CKL, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, orzekając w przedmiocie zdolności funkcjonariusza do służby w Służbie Więziennej, oparła się na dostarczonej przez odwołującego się dokumentacji medycznej oraz na wyniku badania komisyjnego przeprowadzonego w dniu [...] marca 2020 r., a więc w toku postępowania odwoławczego.
Odnosząc się do tak ukształtowanego stanu prawnego i faktycznego sprawy, wskazać należy, iż istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 k.p.a. jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ II instancji w pełnym zakresie. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak i ocenę stanu faktycznego.
Podkreślić należy, iż właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek skontrolowania sprawy w jej całokształcie i wydania orzeczenia według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania swej decyzji.
Tymczasem w niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylił decyzje RKL i orzekł merytorycznie w kwestii zdolności skarżącego do służby w Służbie Więziennej, pomimo iż RKL zakończyła postępowanie I instancji wydaniem orzeczenia o charakterze formalnym, umarzającym w całości postępowanie w sprawie.
Takie działanie CKL – w ocenie Sądu – stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jako że sprawa skarżącego powinna być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia przez organy dwu instancji, a nie wyłącznie przez organ odwoławczy (por. też wyrok NSA z 9 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 801/12, LEX nr 1291980).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą związane oceną prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszym orzeczeniu.
Biorąc pod uwag powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło