II SA/Wa 2279/19
WyrokWSA w Warszawie2020-07-06
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie przesłanki "ważnego interesu służby" jest uzasadnione w sytuacji, gdy policjant nie ukończył szkolenia zawodowego podstawowego i prowadził działalność gospodarczą bez wymaganej zgody przełożonego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby z powodu "ważnego interesu służby" jest uzasadnione, gdy policjant nie posiada wymaganych kwalifikacji zawodowych (nie ukończył szkolenia) i wykazuje lekceważące podejście do służby, traktując ją jako jedno ze źródeł utrzymania, a nie rzeczywistą służbę. W takich okolicznościach interes społeczny związany z bezpieczeństwem publicznym i prawidłowym funkcjonowaniem Policji ma prymat nad interesem indywidualnym funkcjonariusza.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu jej ze służby. Powodem zwolnienia było nieukończenie szkolenia zawodowego podstawowego, co uniemożliwiało uzyskanie niezbędnych kwalifikacji, a także prowadzenie działalności gospodarczej bez zgody przełożonego. Skarżąca kwestionowała zasadność zwolnienia, twierdząc, że przerwanie szkolenia było usprawiedliwione stanem zdrowia i nie opuściła samowolnie terenu szkoły. Organy uznały, że sytuacja skarżącej narusza ważny interes służby.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę
Komendant Główny Policji (dalej: KGP, organ), rozkazem personalnym
nr [...] z [...] lipca 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej Kpa.), po rozpatrzeniu odwołania K. K. (dalej: strona, skarżąca) od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej Komendant) nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby
w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.; dalej ustawa o Policji) z dniem [...] kwietnia 2019 r., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta.
Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie sprawy.
Komendant Miejski Policji w [...] (dalej Komendant Miejski) wnioskiem
z [...] stycznia 2019 r. wystąpił do Komendanta o wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia Pani K. K. - kursanta [...] Komendy Miejskiej Policji w [...], ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wymieniona do służby w Policji przyjęta została w dniu [...] grudnia 2018 r., następnie w dniu [...] stycznia 2019 r. złożyła ślubowanie
i z dniem [...] stycznia 2019 r. rozpoczęła szkolenie zawodowe podstawowe w Szkole Policji w [...]. W dniu [...] stycznia 2019 r. strona przesłała wiadomość tekstową, w której poinformowała, że przebywa na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] lutego 2019 r. i we wszystkich sprawach związanych z jej osobą prosi o kontakt ze swoim pełnomocnikiem.
W dniu [...] stycznia 2019 r. do Komendy Miejskiej Policji w [...] wpłynął rozkaz nr [...] Komendanta Szkoły Policji w [...], zgodnie z którym strona
na podstawie § 43 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania szkoleń zawodowych oraz doskonalenia zawodowego w Policji (Dz.U. Nr 126 poz. 877 ze zm.), została z dniem [...] stycznia 2019 r. usunięta ze szkolenia zawodowego podstawowego i wyłączona ze stanu słuchaczy. Jak wskazano
w uzasadnieniu rozkazu, policjantka w dniu [...] stycznia 2019 r. oznajmiła, że nie chce kontynuować nauki na szkoleniu, jednak po uzyskaniu informacji o procedurach związanych z możliwością rezygnacji ze szkolenia, nie podjęła stosownych kroków, tylko samowolnie opuściła teren Szkoły Policji w [...], przerywając szkolenie.
W związku z powyższym Komendant Szkoły Policji w [...] podjął decyzję
o usunięciu wymienionej ze szkolenia.
Komendant Miejski dodał, że wymieniona przed przyjęciem do służby prowadziła działalność gospodarczą, której nie zakończyła, pomimo nieuzyskania zgody na wykonywanie zajęcia zarobkowego poza służbą.
Uwzględniając powyższe Komendant Miejski wskazał, że strona, będąc usunięta ze szkolenia zawodowego podstawowego ze Szkoły Policji w [...], nie może być ponownie skierowana na takie szkolenie, co powoduje, że nie uzyska minimalnych kwalifikacji zawodowych umożliwiających jej dalsze pełnienie służby
w Policji. Zaznaczył, że wymieniona nie zakończyła prowadzenia działalności gospodarczej w momencie rozpoczęcia służby w Policji.
Następnie Komendant pismem z [...] stycznia 2019 r. poinformował stronę
o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz o przysługującym prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Pismem z [...] stycznia 2019 r. wystąpiono do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów (woj. [...]) z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia K. K. ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby.
W odpowiedzi Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów przesłał opinię z [...] lutego 2019 r., w której wskazano, że zachowanie się kursantki podczas kursu podstawowego oraz prowadzenie działalności gospodarczej bez zgody przełożonego są nie do zaakceptowania, patrząc na wyzwania w służbie oraz zasady etyczne z tym związane. Jednocześnie zwrócono uwagę na potrzebę dochowania staranności
i rzetelności w zakresie zebrania dowodów, które są podstawą zwolnienia w tym trybie.
W piśmie z [...] lutego 2019 r. strona wskazała, że nigdy nie złożyła oświadczenia o braku chęci kontynuowania nauki na szkoleniu zawodowym podstawowym, jak również nie opuściła samowolnie terenu szkoły. Teren ten opuściła w karetce pogotowia ratunkowego. Następnie realizując zalecenia lekarza udała się do miejsca swego zamieszkania, celem kontynuowania leczenia. Od [...] stycznia 2019 r. do chwili obecnej pozostaje na zwolnieniu lekarskim. Zdaniem strony, w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do usunięcia ze szkolenia zawodowego podstawowego, bowiem przerwa w szkoleniu była usprawiedliwiona, wynikała ona ze stanu jej zdrowia, czego potwierdzeniem jest zwolnienie lekarskie. W związku z powyższym brak było podstaw do przyjęcia, że ważny interes służby,
w rozumieniu przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uzasadnia zwolnienie jej ze służby.
Rozkazem personalnym nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. Komendant, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił K. K. ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2019 r.
W uzasadnieniu rozkazu personalnego Komendant wskazał, że strona usunięta została ze szkolenia zawodowego podstawowego, a tym samym nie ma możliwości uzyskania kwalifikacji niezbędnych do mianowania na stanowisko służbowe umożliwiające wykonywanie podstawowych zadań Policji. Ponadto wymieniona przebywa na zwolnieniu lekarskim oraz prowadzi działalność gospodarczą bez wymaganej zgody przełożonego.
Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od ww. rozkazu personalnego Komendanta. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że brak było podstaw do przyjęcia, iż ważny interes służby, w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, przemawia za zwolnieniem ze służby. Jej zdaniem, stanowiący jedną z przyczyn mających uzasadniać zwolnienie ze służby fakt usunięcia ze szkolenia zawodowego, jest konsekwencją rozkazu personalnego wydanego niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami oraz wbrew zaistniałym okolicznościom faktycznym. W przedmiotowym rozkazie wskazano jako przyczynę usunięcia ze szkolenia okoliczność, która nie miała miejsca. Strona nigdy nie złożyła oświadczenia, iż nie chce kontynuować nauki na szkoleniu zawodowym podstawowym, jak również nie opuściła samowolnie terenu szkoły. Na skutek zasłabnięcia, teren szkoły opuściła w karetce, a następnie realizując zalecenia lekarza udała się do miejsca swego zamieszkania, celem kontynuowania leczenia.
W konsekwencji pozostaje od [...] stycznia 2019 r. do chwili obecnej na zwolnieniu lekarskim.
Z tych względów pełnomocnik strony wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta i przywrócenie K. K. do służby w Policji.
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozkazu personalnego KGP zwrócił uwagę na zasady dotyczące rozpatrywania sprawy na skutek złożonego odwołania. Odnosząc się z kolei do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał, że podstawę materialnoprawną zwolnienia strony ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
KGP wyjaśnił, że pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Jak stwierdził organ, mając na względzie bogactwo możliwych stanów faktycznych, ustalenie treści ww. pojęcia ustawodawca pozostawił organowi Policji stosującemu prawo, który przeprowadza w tym zakresie wykładnię przepisów prawnych i w każdym indywidualnym przypadku konkretyzuje je, wskazując okoliczności faktyczne uzasadniające taką ocenę. Dodał, że użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też, jak uznał, jeżeli ustawodawca pozostawił kwestie zwolnienia policjanta ze służby uznaniu organu zwalniającego, to organ ten zobowiązany jest ocenić materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, a nie jedynie w świetle niektórych z nich.
KGP stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia i oceny, czy w stanie faktycznym tej sprawy pozostawienie K. K. narusza ważny interes służby. Okoliczności faktyczne muszą natomiast odnosić się do art. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu
i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wskazał, że niezbędnym warunkiem prawidłowego wykonywania powyższych zadań przez danego funkcjonariusza jest uzyskanie przez niego co najmniej podstawowych kwalifikacji zawodowych,
co następuje przez ukończenie szkolenia zawodowego podstawowego.
KGP wyjaśnił, że jak wynika z notatki dowódcy kompanii Wydziału [...] Szkoły Policji w [...] z [...] stycznia 2019 r., strona poinformowała go telefonicznie w dniu [...] stycznia 2019 r., że "chce zrezygnować ze służby w Policji oraz natychmiast opuścić teren szkoły, a w chwili obecnej jedzie już po nią mąż". Rozpytana o powody rezygnacji wymieniona oświadczyła, że w szkole jest patologia, została źle potraktowana podczas pobytu w szkole, ale jednocześnie nie wskazała nikogo personalnie, ani nie podała żadnej sytuacji, która miałaby być powodem tej decyzji.
Następnie organ podał, że o powyższym powiadomiony został Komendant Szkoły Policji w [...], który polecił p.o. Zastępcy Komendanta Szkoły Policji
w [...] wykonanie czynności służbowych mających na celu wyjaśnienie zaistniałej sytuacji, z przeprowadzenia których p.o. Zastępca Komendanta Szkoły Policji
w [...] sporządziła notatkę służbową, w której szczegółowo opisała wszystkie podjęte czynności oraz przeprowadzone rozmowy. I tak, w pierwszej kolejności dokonano rozpytania nieetatowego dowódcy plutonu 4 kompanii 10, w którym służyła strona. W trakcie rozmowy policjant wskazał, że strona około godz. 12.00 poinformowała go, że "mąż po nią jedzie, będzie za 4 godziny i ona wraca do domu". W jego ocenie była to decyzja nagła, nic we wcześniejszym zachowaniu strony nie wskazywało, że nosi się ona z zamiarem odejścia z Policji. Również inne słuchaczki mieszkające w pokoju obok wymienionej były zaskoczone jej decyzją. Policjant wskazał również, że na zajęciach wszyscy traktowani byli równo, nie miały miejsca żadne złośliwości i obraźliwe komentarze, nie było żadnych niepokojących incydentów. Również strona nie sygnalizowała wcześniej o jakichkolwiek problemach czy nieprawidłowościach. Przeprowadzono również rozmowę ze stroną w obecności upoważnionych funkcjonariuszy, w trakcie której podały z jej ust zarzuty dotyczące patologii w Szkole Policji w [...]. Rozmowę przeprowadzono także ze współlokatorkami strony, które oświadczyły, że nie rozmawiała ona z nimi
o jakiejkolwiek sytuacji, w której została źle potraktowana oraz są zaskoczone jej decyzją, gdyż rano się uczyła, a po rozmowie z mężem powiedziała, że rezygnuje
z Policji, nie podając żadnych powodów swojej decyzji. Po rozpytaniu słuchaczy p.o. Zastępca Komendanta Szkoły Policji w [...] poprosiła dowódcę plutonu
o wezwanie strony na rozmowę. Po około 10 minutach od wezwania policjant poinformował, że trzeba wezwać Zespół Ratownictwa Medycznego, ponieważ strona zażyła tabletki i bardzo źle się poczuła, traciła przytomność. Po udaniu się do pokoju strony zastano ją siedzącą na parapecie okna, z którego samodzielnie zeszła nie oczekując pomocy. Wezwany na miejsce Zespół Ratownictwa Medycznego dokonał badania strony, w wyniku którego zdecydowano się zabrać ją na SOR, gdyż nie chciała ona podać jakichkolwiek informacji dotyczących jej samopoczucia
i przyjętego leku. W godzinach wieczornych K. K. wraz z mężem pojawiła się w szkole, składając przed Zastępcą Komendanta Szkoły Policji
w [...] wyjaśnienia. Jak podała strona, jest zdrowa, to tylko stres. Z kolei jej mąż poinformował, że jest chora, zestresowana, będzie na długim zwolnieniu lekarskim
i będzie kontynuowała leczenie w [...]. Podczas rozmowy strona i jej mąż zostali poinformowani, że w sytuacji operowania ogólnikami, wykrzykiwania o patologii bez wskazania konkretnych faktów, takie oskarżenia mogą być odbierane jako oszczerstwa i naruszenie dobrego wizerunku instytucji.
KGP przypomniał, że w dniu [...] stycznia 2019 r. strona przesłała Naczelnikowi Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] wiadomość tekstową,
w której poinformowała, że przebywa na zwolnieniu lekarskim od [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] lutego 2019 r. i we wszystkich sprawach związanych z jej osobą prosi
o kontakt ze swoim pełnomocnikiem. Następnie do Komendy Miejskiej Policji
w [...] wpływały kolejne zwolnienia lekarskie wymienionej, obejmujące okres
od [...] lutego 2019 r. do [...] maja 2019 r.
W ocenie organu niezaprzeczalnym pozostaje, że strona nie ukończyła szkolenia zawodowego podstawowego, a co za tym idzie, nie posiada umiejętności
i wiedzy niezbędnej do samodzielnej realizacji zadań służbowych. Powyższa sytuacja rzutuje więc ujemnie na ważny interes służby jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów. Brak stosownego przeszkolenia zawodowego, a w konsekwencji brak możliwości uzyskania minimalnych kwalifikacji zawodowych powoduje, że stronie nie mogą być przydzielane żadne zadania służbowe. Taki stan rzeczy bezspornie sprzeczny jest
z interesem organu Policji i godzi w "ważny interes służby".
Zdaniem KGP, Komendant Szkoły Policji w [...] miał podstawy
do usunięcia strony ze szkolenia zawodowego podstawowego i wyłączenia ze stanu słuchaczy. Wyrażane przez stronę opinie o panującej w szkole "patologii", złym traktowaniu podczas pobytu w szkole, nie zostały poparte przez nią żadnymi przykładami, faktami, nie wskazała ona osób, które mogłyby dopuścić się takiego traktowania słuchaczy. Ograniczyła się tylko do gołosłownych oskarżeń wykładowców, czy lakonicznych i emocjonalnych stwierdzeń dotyczących złej sytuacji panującej w Szkole Policji w [...]. Uniemożliwiło to zweryfikowanie przez władze szkoły prawdziwości oskarżeń i odniesienie się do nich. Powyższe świadczy również o takim zachowaniu strony, które ma na celu szkalowanie dobrego imienia szkoły, podważanie autorytetu pracujących w niej wykładowców, czy dyskredytowanie władz szkoły, które według słów strony "wiedzą o wszystkim
i wyrażają na to zgodę, bo dzieje się to od dawna". Taka postawa strony wskazuje na to, że nie podchodzi ona do służby w sposób zdyscyplinowany i poważny. Takie zachowanie oznacza też, że wymieniona nie wyraża gotowości podporządkowania się dyscyplinie służbowej, a jej stosunek do służby jest lekceważący.
KGP dodał, że kolejnym przejawem niepodporządkowania się strony dyscyplinie służbowej i lekceważącego podejścia do służby jest wykonywanie przez nią dodatkowego zajęcia zarobkowego bez zgody przełożonego na prowadzenie działalności zarobkowej poza służbą. Policjantka przy przyjęciu do służby informowana była o tym, że w dniu przyjęcia do służby nie może pozostawać
w stosunku pracy u innego pracodawcy oraz prowadzić własnej działalności gospodarczej. Dopiero raportem z [...] stycznia 2019 r. wystąpiła o udzielenie zgody na prowadzenie działalności gospodarczej. Raport ten został negatywnie zaopiniowany, o czym wymieniona została poinformowana pismem z [...] lutego
2019 r. Mimo tego kontynuowała zajęcie zarobkowe, czym naruszyła art. 62 ust. 1 ustawy o Policji. Postępowanie strony dowodzi, że nie wyrażała ona chęci podporządkowania się dyscyplinie służbowej, a także może wskazywać, że wymieniona prowadzenie działalności gospodarczej traktowała priorytetowo w życiu, służbę w Policji natomiast bardziej jako zjawisko akcydentalne.
W opinii KGP, stan sprawy związany z brakiem po stronie K. K. odpowiednich kwalifikacji zawodowych i lekceważącym podejściem do służby oraz traktowaniem służby w Policji jako jednego ze źródeł utrzymania, a nie jako rzeczywistej służby, zasadnie został potraktowany jako sprzeczny z ważnym interesem służby, a tym samym, w łącznym zestawieniu, uzasadniający rozwiązanie ze stroną stosunku służbowego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
KGP wskazał również, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Przepis ten określa więc wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed wydaniem decyzji w sprawie, jednak nie uzależnia zwolnienia funkcjonariusza w tym trybie od wydania opinii przez organ związkowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2015 r: sygn. akt II SA/Wa 816/15). W niniejszej sprawie, jak podał organ, przesłanka zasięgnięcia opinii organizacji związkowej została spełniona.
Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wymieniony we wstępie rozkaz personalny KGP, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, to jest art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w błędnym przyjęciu, że zachodzą
w sprawie niniejszej przesłanki do jego zastosowania i zwolnienia jej ze służby
w Policji.
Podniosła również zarzut naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7 Kpa., art. 77 Kpa. i art. 80 Kpa., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, nieuwzględnienie przy orzekaniu całości okoliczności ujawnionych w toku postępowania administracyjnego oraz przeprowadzenie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wybiórczy, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i w konsekwencji utrzymania w mocy decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby w Policji.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu KGP.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi rozwinęła argumentację towarzyszącą sformułowanym w niej zarzutom. Nie zgodziła się co do tego, że w rozkazie personalnym nr [...] z [...] stycznia 2019 r. została wskazana rzeczywista przyczyna usunięcia skarżącej ze szkolenia - to jest jej samowolne opuszczenie terenu szkoły i przerwanie szkolenia, które to okoliczności w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miały miejsca.
Skarżąca jako bezsporne uznała, że doszło w niniejszej sprawie
do przerwania przez nią szkolenia. Wbrew jednak argumentacji zawartej
w zaskarżonej decyzji przerwanie to, jej zdaniem, miało charakter usprawiedliwiony, a przyczyną jego był stan zdrowia skarżącej. Teren szkoły, w związku
z zasłabnięciem, opuściła w karetce pogotowia ratunkowego. Następnie realizując zalecenia lekarza udała się do miejsca swego zamieszkania, celem kontynuowania leczenia. W okresie przypadającym od [...] stycznia 2019 r. przebywała
na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, dodała, że na zwolnieniu takim pozostawała również w dniu opuszczenia terenu szkoły.
Skarżąca podkreśliła, że okoliczności związane z jej niedyspozycją chorobową potwierdzone są dowodami w postaci dokumentów, organ zaś okoliczności dotyczące przyczyny przerwania przez nią szkolenia ustalił z pominięciem tych dokumentów i wbrew ich treści.
W opinii skarżącej, w stanie faktycznym niniejszej sprawy okoliczności wskazywane jako uzasadniające istnienie przesłanki "ważnego interesu służby" nie są okolicznościami realnie istniejącymi, rzeczywistymi. Powyższe sprawia, że decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego jest arbitralna, podjęta
z przekroczeniem granic "uznania administracyjnego", przez co nosi znamiona dowolności.
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając, czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie
w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Przepis art. 145 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) określa, w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.
Dokonując oceny zasadności skargi K. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] lipca 2019 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Decyzja taka ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 Kpa., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego) (por. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).
Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego,
by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Ustawodawca dostrzega zatem potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.
W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, przesłanka zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco przez organy wykazana.
Organy obu instancji w pisemnych motywach swoich decyzji wyjaśniły powody, dla których uznały, że w sprawie wystąpił ważny interes służby uzasadniający rozwiązanie z K. K. stosunku służbowego.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że rozkazem Komendanta Szkoły Policji w [...] nr [...] skarżąca została z dniem [...] stycznia 2019 r. usunięta ze szkolenia zawodowego podstawowego i wyłączona ze stanu słuchaczy. Jak wskazano, skarżąca w dniu [...] stycznia 2019 r. oznajmiła, że nie chce kontynuować nauki, jednak po uzyskaniu informacji o procedurach związanych z możliwością rezygnacji ze szkolenia, nie podjęła stosownych kroków i opuściła samowolnie teren Szkoły Policji w [...], przerywając szkolenie, co zadecydowało o usunięciu
z odbywanego przez nią kursu.
Pozostaje również poza sporem, że skarżąca wykonywała dodatkowe zajęcia zarobkowe bez zgody przełożonego na prowadzenie takiej działalności poza służbą
i dopiero raportem z [...] stycznia 2019 r. wystąpiła o udzielenie zgody na jej prowadzenie. Raport ten został negatywnie zaopiniowany, o czym skarżąca została poinformowana, jednakże w dalszym ciągu kontynuowała wspomnianą działalność.
Powyższe oznacza, że wbrew zarzutom skargi, organ dokonał wnikliwego
i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalił bowiem te wszystkie okoliczności faktyczne, które były istotne dla oceny, czy w sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu służby". Z tego punku widzenia do prawnie nieistotnych należy zaliczyć powody, które doprowadziły do tego, że skarżąca wspomnianym wyżej rozkazem nr [...] została usunięta ze szkolenia. Przedmiotem niniejszej sprawy nie jest bowiem badanie legalności decyzji (rozkazu) wydanej w tym zakresie.
Należy w tym miejscu wskazać, że skierowanie na szkolenie, włączenie
w stan słuchaczy, usunięcie ze szkolenia oraz wyłączenie ze stanu słuchaczy dotyczy spraw osobowych w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2013 r. poz. 644 ze zm.). Rozkaz personalny o włączeniu do stanu słuchaczy (szkolenia zawodowego podstawowego) jest zatem konsekwencją skierowania na nie przez właściwego przełożonego
w sprawach osobowych. Ma on charakter zbiorczy i dotyczy policjantów z różnych jednostek organizacyjnych Policji. Skierowanie na szkolenie jest czynnością
z zakresu podległości służbowej między przełożonym i podwładnym, a tym samym pochodne w stosunku do niego rozstrzygnięcia z zakresu włączenia, wyłączenia ze stanu słuchaczy i usunięcia ze szkolenia mieszczą się także w tej kategorii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 maja
2017 r., sygn. akt II SA/Wa 201/17, stwierdził, że "Rozkaz o usunięciu ze szkolenia
i wyłączenia ze stanu słuchaczy jest poleceniem służbowym nakazującym słuchaczowi opuszczenie jednostki szkoleniowej Policji, które dotyczy jedynie uczestnictwa w szkoleniu i nie kształtuje w sposób władczy sytuacji prawnej policjanta, a przede wszystkim nie decyduje o jego pozostawaniu w służbie. Podkreślić należy, że usunięcie ze szkolenia zawodowego podstawowego, które zostało uregulowane w § 43 ust. 2 i 3 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, uniemożliwia ponowne skierowanie na nie. Organ szkoleniowy zatem nie ma wyboru zastosowania innego, niż przewidziany
w przepisach prawa, reżimu wyłączenia ze stanu słuchaczy."
Wracając do głównego nurtu rozważań podkreślenia wymaga, że zarówno
w orzecznictwie sądowym, jak i w praktyce przyjęto, iż na podstawie cytowanego
art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można dokonać zwolnienia tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni, z przyczyn pozamerytorycznych, pełnić dalej służby, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się przy tym do przypadków naruszenia obowiązków służbowych.
W rozpoznawanej sprawie istota zagadnienia sprowadza się do wyjaśnienia
i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w aktualnym stanie faktycznym, skarżąca może pełnić służbę w Policji i czy nie przeciwstawia się temu "ważny interes służby".
Przy odczytywaniu treści zwrotu "ważny interes służby" należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, a ponadto że w rachubę może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji,
a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja powołana została między innymi do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej podstawowych zadań należy między innymi zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych funkcji wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby nie tylko
o wymaganych kwalifikacjach merytorycznych, ale również i etycznych, cieszące się nieposzlakowaną opinią, bezwzględnie przestrzegające obowiązującego prawa. Niedotrzymanie tych zasad, jest zachowaniem niegodnym każdego policjanta, ewidentnie sprzecznym z rotą złożonego ślubowania, a ponadto zachowaniem nagannym w odbiorze społecznym, podważającym dobre imię i autorytet macierzystej formacji. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby
w Policji musi mieć świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z przywilejami, ale i z pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona funkcjonariuszy służb mundurowych nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednakże dostrzega bezwzględną potrzebę ochrony również interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Przełożeni - w ramach przysługujących im środków prawnych - są zobowiązani do reagowania na każdą wiadomość o utracie nieposzlakowanej opinii przez funkcjonariusza, złamaniu lub podejrzeniu złamania prawa przez nich. Brak takiej reakcji przełożonych mógłby demoralizująco wpływać na innych funkcjonariuszy. Wszyscy policjanci muszą mieć świadomość, że nie stoją ponad prawem.
Skarżąca nie legitymując się ukończonym szkoleniem zawodowym (podstawowym) w Szkole Policji w [...] oraz przejawiając lekceważące podejście do służby, w szczególności poprzez traktowanie jej jako jednego ze źródeł utrzymania, nie może pełnić służby w Policji, skoro wszystkie stanowiska związane
z tą służbą wymagają posiadania odpowiednich kwalifikacji merytorycznych potwierdzonych ukończonymi szkoleniami (kursami), a od samego funkcjonariusza oczekuje się spełnienia określonych warunków etycznych, nieposzlakowanej opinii oraz bezwzględnego przestrzegania obowiązującego prawa. Innymi słowy posiadanie powyższych cech jest niezbędne do wykonywania przez funkcjonariusza zadań i czynności służbowych. Z tych też względów ważny interes służby przemawia niewątpliwie za zwolnieniem skarżącej z tej służby, której de facto pełnić realnie nie może. Irrelewantne pozostają przy tym, akcentowane przez skarżącą, okoliczności towarzyszące opuszczeniu przez nią szkolenia oraz fakt przedstawienia zwolnienia lekarskiego, bowiem to nie one wypełniły przesłankę "ważnego interesu służby", lecz brak możliwości jej pełnienia z przyczyn podanych powyżej. Na podkreślenie zasługuje także fakt, że od dłuższego czasu skarżąca nie wykonywała faktycznie żadnych czynności służbowych, z uwagi na przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim.
Uwzględniając powyższe uznać należy, że organ prawidłowo przyjął, że
w okolicznościach rozpatrywanej sprawy należy dać prymat interesowi społecznemu przed interesem skarżącej.
Dodać ponadto należy, że przed podjęciem decyzji organ zasięgnął opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, do czego zobowiązuje
go przepis art. 43 ust. 3 ustawy o Policji. Przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w opinii z [...] lutego 2019 r. wskazał, że zachowanie się kursantki podczas kursu podstawowego oraz prowadzenie działalności gospodarczej bez zgody przełożonego są nie
do zaakceptowania, patrząc na wyzwania w służbie oraz zasady etyczne z tym związane.
Mając na uwadze charakter wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia – rozkazu w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – zauważyć należy, że jedną
z przesłanek nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do pojęcia "niezbędności" niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść
w danym czasie i w istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków,
o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 Kpa..
W rozpatrywanym przypadku takim chronionym dobrem, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, jest interes społeczny wyrażający się szczególnymi zadaniami Policji mającymi wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny, które to zadania mogą być wykonywane jedynie przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji. Natomiast właściwa realizacja zadań i czynności służbowych powierzonych do wykonania policjantom jest niezbędna w celu uzyskiwania pożądanych wyników z punktu widzenia ustawowych zadań Policji.
W niniejszej zaś sprawie brak ukończenia kursu podstawowego, na który skarżąca została skierowana oraz utrata przez nią nieposzlakowanej opinii, uniemożliwiły jej dalsze pełnienie służby, a zważywszy, że obowiązków służbowych nie wykonywała już od długiego czasu, niezbędnym stało się jak najszybsze zwolnienie jej
z szeregów Policji.
W tym stanie rzeczy Sąd, oceniając, że zarzuty podniesione w skardze są nieuprawnione, a zaskarżona decyzja (rozkaz personalny) odpowiada prawu,
na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło