II SA/Gd 532/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-11-24
Skład orzekający: Jolanta Górska, Magdalena Dobek-Rak, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nałożone na zarządzającego składowiskiem odpadów jest zgodne z prawem, w szczególności w zakresie obowiązków dotyczących oczyszczania rowów opaskowych, niedopuszczania do wycieków, zapewnienia szczelności ogrodzenia, ograniczenia emisji substancji złowonnych oraz przeprowadzenia nasadzeń roślinności?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska jest zgodne z prawem. Nałożone obowiązki mają oparcie w ustaleniach kontroli oraz obowiązujących przepisach prawa i decyzjach administracyjnych. Obowiązek utrzymania i prowadzenia składowiska odpadów w sposób zapewniający właściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych, w tym oczyszczanie rowów, niedopuszczanie do wycieków i zapewnienie szczelności ogrodzenia, jest ciągły i nie może być ograniczony do incydentalnych zdarzeń. Ponadto, obowiązek ograniczenia emisji substancji złowonnych i przeprowadzenia trwałych nasadzeń roślinności jest uzasadniony ustaleniami kontroli i przepisami prawa.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka z o.o. została objęta kontrolą Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na terenie składowiska odpadów w A. Kontrola wykazała szereg nieprawidłowości, w tym zanieczyszczenie rowów opaskowych, wycieki z nieoznakowanej studzienki drenażowej i obwałowania, uszkodzenia ogrodzenia, uciążliwości zapachowe oraz nieskuteczne nasadzenia roślinności w ramach rekultywacji. Na podstawie tych ustaleń wydano zarządzenie pokontrolne nakładające na Spółkę obowiązki usunięcia stwierdzonych naruszeń. Spółka zaskarżyła zarządzenie, kwestionując m.in. podstawy prawne i faktyczne nałożonych obowiązków.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Marek Kraus Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi [...] Spółki z o.o. z siedzibą w na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w z dnia 25 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę.
A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [..].
Zarządzeniem tym, wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1070), nałożono na skarżącą Spółkę następujące obowiązki:
1. oczyszczać na bieżąco koryta rowów opaskowych kwatery składowej, służących do odprowadzania nadmiaru wód opadowych, zgodnie z art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r., poz. 779 z późn. zm.), ustalając termin wykonania: od dnia otrzymania zarządzenia;
2. nie dopuszczać do wycieku z nieoznakowanej studzienki drenażowej, zlokalizowanej na koronie podsektora 800.1.A od strony zachodniej, koncentratu (retentatu) pompowanego z zakładowej oczyszczalni ścieków, zgodnie z art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, ustalając termin wykonania obowiązku: do dnia 30 lipca 2021 r.;
3. zapewnić szczelność i nie dopuszczać do wycieków z obwałowania podsektora 800/1.C kwatery składowej, zgodnie z art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, ustalając termin wykonania obowiązku: do dnia 30 lipca 2021 r.;
4. zaktualizować opisy stacji zbiorczych gazu na sektorze 800/1 zgodnie z pkt. 9.5 posiadanej Instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa znak [..] z dnia 6 lipca 2020 r., ustalając termin wykonania obowiązku: do dnia 31 grudnia 2021 r.;
5. zapewniać szczelność zewnętrznego ogrodzenia Zakładu zgodnie z pkt 9.5 posiadanej Instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa znak [..] z dnia 6 lipca 2020 r., ustalając termin wykonania obowiązku: od dnia otrzymania zarządzenia;
6. prowadzić gospodarkę odpadami w sposób ograniczający emisję substancji złowonnych, tak aby wyeliminować występowanie uciążliwości zapachowych poza terenem Zakładu zgodnie z art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, ustalając termin wykonania: od dnia otrzymania zarządzenia;
7. przeprowadzić nasadzenia roślinności wyższej w celu trwałego zalesienia wierzchowiny w ramach przeprowadzonej rekultywacji sektora 800/2 zgodnie z tabelą nr 3 pkt 5 decyzji Marszałka Województwa znak [..] z dnia 14 stycznia 2016 r., ustalając termin wykonania do dnia 31 grudnia 2021 r.;
8. sporządzać sprawozdania z monitoringu składowiska na sektorze 800/2, będącego w fazie poeksploatacyjnej, zgodnie z § 23 pkt 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz.U. poz. 523 z późn. zm.) w szczególności w zakresie umieszczenia informacji o wykonanym, sprawdzeniu sprawności systemu odprowadzania gazu składowiskowego, ustalając termin wykonania: do 31 marca roku następnego po roku sprawozdawczym.
Jednocześnie, organ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 11 sierpnia 2021 r.
Uzasadniając wydane zarządzenie, organ wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniach od 30 kwietnia 2021 r. do 8 czerwca 2021 r. w A., na terenie którego prowadzone jest składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne (sektor 800/1, 800/3) oraz zamknięte składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne (sektor 800/2), stwierdzono następujące nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska.
W trakcie kontroli składowiska stwierdzono zanieczyszczenie fragmentów rowów opaskowych służących do odprowadzania nadmiaru wód opadowych. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 30 kwietnia 2021 r. stwierdzono wypełnienie fragmentów rowów opaskowych biegnących u podnóża sektora 800/2 (od strony północnej i wschodniej) odpadami z lekkich tworzyw sztucznych (folie, opakowania itp.). W dniu 10 maja 2021 r. stwierdzono, że rów opaskowy od strony wschodniej sektora 800/3 był częściowo wypełniony osuwającą się ze skarpy ziemią oraz przywiewanymi odpadami z lekkich tworzyw sztucznych, stwierdzono również, że rów opaskowy przy sektorze 800/2 był zanieczyszczony odpadami tworzyw sztucznych. Powyższe ustalenie stanowi o naruszeniu art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
W trakcie kontroli stwierdzono również wycieki z nieoznakowanej studzienki drenażowej, zlokalizowanej na koronie podsektora 800.1.A składowiska, od strony zachodniej koncentratu (retentatu) pompowanego z zakładowej oczyszczalni ścieków. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 25 maja 2021 r. stwierdzono wyciek cieczy o ciemnej barwie i intensywnym nieprzyjemnym zapachu z nieoznakowanej studzienki, zlokalizowanej na koronie podsektora 800/1.A. Przy tej samej studzience, w dniu 10 maja 2021 r. stwierdzono ślady wcześniejszego wycieku w postaci pasa wypalonej trawy, biegnącego od wierzchowiny sektora do drogi technicznej, co stanowi o naruszeniu art. 135 ust. 2 ustawy o odpadach.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 12 maja 2021 r. stwierdzono wysięki cieczy u podnóża skarpy - obwałowania podsektora 800/1.C od strony północnej przy drodze technicznej na wysokości zastoiska odcieków stwierdzonych wewnątrz kwatery, co stanowi o naruszeniu art. 135 ust. 2 ustawy o odpadach.
W trakcie oględzin, przeprowadzonych w dniu 12 maja 2021 r., stwierdzono obecność na sektorze 800/1 stacji zbiorczych gazu składowiskowego: SZ1, SZA, SZC, SZ8 oraz nieczytelne oznakowanie części stacji zbiorczych gazu sektora 800/1: SZ1, SZC i słabo widoczne oznakowanie SZ 8, co jest niezgodne z pkt 9.5 posiadanej przez Spółkę Instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa znak [..] z dnia 6 lipca 2020 r.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 27 maja 2021 r. stwierdzono uszkodzenie fragmentu ogrodzenia od strony zachodniej składowiska graniczącej z terenem leśnym, które może powodować przedostawanie się dzikiej zwierzyny na teren Zakładu, a co jest niezgodne z pkt 13 posiadanej przez Spółkę Instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa znak [..] z dnia 6 lipca 2020 r.
W trakcie kontroli stwierdzono okresowe występowanie uciążliwości zapachowych o zmiennej intensywności poza terenem Zakładu, w tym kwatery składowej 800. W trakcie oględzin, przeprowadzonych w dniu 30 maja 2021 r., stwierdzono występowanie charakterystycznego zapachu przypominającego zapach "zgniłych jaj" wzdłuż drogi technicznej biegnącej po zachodniej stronie sektora 800/1 o wyraźnym miejscowym nasileniu oraz analogicznie po stronie wschodniej sektora 800/2, lecz o dużo mniejszej intensywności. Podobny zapach zaobserwowano na fragmencie drogi technicznej biegnącej w sektorze 800/3 od jego korony do podstawy (miejscowo w środkowej części sektora pomiędzy schałdowanymi z obu stron drogi odpadami). W dniu 1 czerwca 2021 r. dokonano objazdu wokół zakładu. Stwierdzono występowanie uciążliwości zapachowej na około pięćsetmetrowym odcinku ul. M. położonej od strony południowo-zachodniej składowiska, co stanowi naruszenie art. 16 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 30 kwietnia 2021 r. stwierdzono brak wystarczającej ilości nasadzeń drzew i krzewów wykonanych w ramach rekultywacji sektora 800/2 (wykonane nasadzenia "nie przyjęły się"), co powoduje, że jego wierzchowina porośnięta jest trawą a znaczące fragmenty sektora są praktycznie pozbawione wyżej wykształconej roślinności, co jest niezgodne z tabelą nr 3 pkt 5 posiadanej przez Kontrolowaną Spółkę decyzji Marszałka Województwa znak [..] z dnia 14 stycznia 2016 r. wyrażającej zgodę na zamknięcie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, tj. sektora 800/2 zlokalizowanego na działkach geodezyjnych o nr: [..]-[..] obręb G. nr [..].
W trakcie kontroli ustalono, że skarżąca Spółka przekazała w ustawowym terminie, tj. do dnia 31 marca 2021 r., opracowanie pt. "Sprawozdanie z monitoringu składowiska A. prowadzonego w 2020 r." bez informacji o dokonaniu sprawdzenia systemu odprowadzania gazu składowiskowego na sektorze 800/2, który jest w fazie poeksploatacyjnej, kwatery składowej 800, a co jest wymagane w świetle art. 123 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach i § 23 pkt 7 rozporządzenia rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 maja 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz.U. z 2013 r., poz. 523).
We wniesionej do Sądu skardze skarżąca Spółka zaskarżyła powyższe zarządzenie pokontrolne w części co do rozstrzygnięć zawartych w punktach od 1 do 7, i wniosła o jego uchylenie w tym zakresie, zarzucając naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
1. art. 16 pkt 2 ustawy o odpadach, przez jego błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że prowadzenie gospodarki odpadami wymaga powstrzymania się od powodowania jakichkolwiek subiektywnie odczuwanych uciążliwości zapachowych, choćby stopień ich nasilenia nie wpływał negatywnie na życie i zdrowie ludzi ani na środowisko, w szczególności nie powodował przekroczenia obowiązujących norm i w konsekwencji zobligowanie skarżącego do prowadzenia gospodarki odpadami w sposób ograniczający emisję substancji złowonnych, tak aby wyeliminować uciążliwości zapachowe poza terenem zakładu;
2. nieprawidłowe i nieuzasadnione zastosowanie art. 135 ust. 2 ustawy o odpadach poprzez przyjęcie, jakoby skarżąca:
a. miała obowiązek oczyszczać na bieżąco koryta rowów opaskowych kwatery składowej służącej do odprowadzania nadmiaru wód opadowych, pomimo iż obowiązek bieżącego oczyszczania nie został nałożony na skarżącą w decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska oraz nie wynika z samej instrukcji prowadzenia składowiska i przepisów prawa;
b. dopuszcza do wycieków z nieoznakowanej studzienki drenażowej zlokalizowanej na koronie podsektora 800.1.A od strony zachodniej, cieczy koncentratu pompowanego z zakładowej oczyszczalni ścieków i w konsekwencji zobligowanie skarżącej do niedopuszczania do tego typu wycieków, pomimo iż wyciek był skutkiem awarii oraz był incydentalny;
c. dopuszcza do wycieków z obwałowania podsektora 800/1.C kwatery składowej i w konsekwencji zobligowanie skarżącej do niedopuszczania do tego typu wycieków, pomimo iż wyciek taki nie miał miejsca, a opisany w protokole wysięk był jedynie spływem powierzchniowym wody, o którym poinformowano inspektorów;
d. nakazanie przestrzegania pkt 9.5 Instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, zatwierdzonej decyzją z dnia 6 lipca 2020 r. Marszałka Województwa, pomimo iż przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia, w toku prowadzonej kontroli informowano inspektorów o fakcie złożenia do Marszałka Województwa wniosku o zatwierdzenie instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, zaktualizowanej w tym zakresie (zmiana systemu odgazowania poprzez wprowadzenie nowych stacji zbiorczych gazu i ich oznakowania), co doprowadziło do wygaszenia decyzji z dnia 6 lipca 2020 r. decyzją Marszałka Województwa znak [..] z dnia 14 lipca 2021 r.;
e. zgodnie z pkt 9.5. Instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, skarżąca obowiązana była do zapewnienia szczelności zewnętrznego ogrodzenia Zakładu, pomimo iż przepisy prawa oraz wskazany punkt instrukcji nie nakładają takiego obowiązku i nie odnosi się do zabezpieczenia przed wtargnięciem dzikiej zwierzyny a jedynie osób nieuprawnionych;
f. skarżąca zobligowana była na podstawie tabeli nr 3 pkt 5 decyzji Marszałka Województwa z dnia 14 stycznia 2016 r. do przeprowadzenia nasadzeń roślinności wyższej w celu trwałego zalesienia wierzchowiny w ramach przeprowadzonej rekultywacji sektora 800/2, pomimo że w treści tej decyzji nie wprowadzono takiego wymogu, a rekultywacja tego sektora została wykonana przez Spółkę w latach 2016 - 2018 i zakończona w terminie, o czym informowano organ i Marszałka Województwa;
II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez niedokonanie wnikliwej oceny okoliczności przedmiotowej sprawy oraz oparcie zarządzenia pokontrolnego na błędnie ustalonych okolicznościach faktycznych, poprzez przyjęcie że:
a. praca Zakładu powoduje uciążliwości zapachowe, o których mowa w art. 16 pkt 2 ustawy o odpadach, mimo iż brak jest podstaw do uznania, że skarżąca emituje uciążliwości zapachowe powodujące zagrożenie dla środowiska bądź życia lub zdrowia ludzi, zaś w trakcie kontroli wykonano akredytowane badania emisji siarkowodoru i amoniaku, które nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych stężeń w powietrzu tych substancji;
b. koryta rowów opaskowych kwatery składowej służącej do odprowadzania nadmiaru wód opadowych były zanieczyszczone, chociaż znajdowała się w nich jedynie lekka frakcja odpadów z tworzyw sztucznych, która w żaden sposób nie wpływała na ich sprawność, a co za tym idzie spełnianie swojej funkcji;
c. dochodzi do wycieków z nieoznakowanej studzienki drenażowej zlokalizowanej na koronie podsektora 800.1.A, mimo iż wyciek był incydentalny, spowodowany awarią i został usunięty jeszcze w czasie trwania kontroli;
d. dochodzi do wycieków z obwałowania podsektora 800/1.C kwatery składowej, mimo iż wyciek taki nie miał miejsca;
e. nie wykonano obowiązku przeprowadzenia nasadzeń roślinności wyższej w
celu trwałego zalesienia wierzchowiny w ramach przeprowadzonej rekultywacji sektora 800/2, pomimo że obowiązek ten został wykonany w latach 2016-2018.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, wskazując na bezzasadność podniesionych przez skarżącą Spółkę zarzutów.
Organ wyjaśnił, że wydane zarządzenie pokontrolne ma na celu usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w A., której celem było stwierdzenie stanu faktycznego w zakresie prawidłowości eksploatacji sektorów nr 800/1, 800/2 oraz 800/3 kwatery składowej odpadów. Wszystkie poczynione podczas kontroli ustalenia znajdują swoje odzwierciedlenie w protokołach przeprowadzonych kontroli, które podpisane zostały przez uczestniczących w oględzinach przedstawicieli kontrolowanego Zakładu.
Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wyjaśnił, że w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w obrocie pozostawała decyzja Marszałka Województwa z dnia 6 lipca 2020 r., do której treści organ odwołuje się w punktach 4 i 5 wydanego zarządzenia. Wydanie przez Marszałka Województwa w dniu 14 lipca 2021 r., a zatem już po wydaniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, nowej decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, nie może skutkować tym, że zarządzenie w punktach 4 i 5 jest niemożliwe do zrealizowania. Ponadto, obowiązki o jakich mowa w punktach 4 i 5 zaskarżonego zarządzenia, tj. aktualizacja opisów stacji zbiorczych gazu na sektorze 800/1 oraz zapewnienie szczelności zewnętrznego ogrodzenia Zakładu są wymagane zarówno na gruncie decyzji Marszałka Województwa z dnia 6 lipca 2020 r., jak i na gruncie decyzji Marszałka Województwa z dnia 14 lipca 2021 r.
Organ wyjaśnił także, że w trakcie kontroli stwierdzono zanieczyszczenie fragmentów rowów opaskowych służących do odprowadzania nadmiaru wód opadowych, co uczyniło je niedrożnymi. Z kolei, ponieważ na gruncie posiadanych przez Spółkę decyzji należy utrzymywać rów opaskowy i inne urządzenia w dobrym stanie technicznym, to oczywiste jest, że dobry stan techniczny rowu opaskowego, którego zadaniem jest odprowadzanie wód opadowych z terenu kwatery składowiska, nie polega tylko na braku mechanicznych uszkodzeń tego rowu, ale także oznacza wystarczającą drożność tego rowu. Zalegające w rowie odpady tworzyw sztucznych i ziemi, poważnie zaburzają drożność, a zatem nie sposób uznać, że stan techniczny niedrożnego rowu opaskowego jest dobry. Warto wskazać, że drożność rowu opaskowego jest gwarantem jego najistotniejszej funkcji, czyli odprowadzania wód opadowych. Podczas kolejnych oględzin został uwzględniony fakt oczyszczenia rowów, ale rowy opaskowe, które są niezbędne do odprowadzenia wód opadowych, powinny być na bieżąco oczyszczane. Brak użycia w posiadanych przez skarżącą decyzjach sformułowania o obowiązku oczyszczania rowów na bieżąco nie czyni zarządzenia pokontrolnego niezgodnym z prawem i nieuzasadnionym.
Nadto, organ wyjaśnił, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 25 maja 2021 r. stwierdzono wylewanie się retentatu ze studzienki rewizyjnej zlokalizowanej na wierzchowinie podsektora 800/1.A składowiska odpadów, a już podczas wcześniejszych oględzin w dniu 10 maja 2021 r. został stwierdzony pas wypalonej trawy w okolicy powyższej studzienki - od wierzchowiny sektora do drogi technicznej. Przedstawiciel A. zapytany o powód wypalenia trawy, potwierdził, że wcześniej miał miejsce wyciek retentatu. Ponadto, z informacji uzyskanych od pracownika Spółki wynika, że na ilość retentatu zebranego z całego terenu składowiska przypada tylko jedna studzienka rewizyjna oraz system rozprowadzania retentatu jedynie po podsektorze 800/1. Sam pracownik Spółki przyznał, że ten system jest niewystraczający. Powyższe ustalenia, zdaniem organu, stanowią o powtarzającym się zdarzeniu wylewania retentatu poza studzienkę, a nie jak twierdzi skarżąca o "incydentalnym wycieku" i jest skutkiem niewystarczających działań podejmowanych w ramach utrzymania i prowadzenia urządzeń technicznych w sposób zapewniający właściwe funkcjonowanie tych urządzeń.
Organ wyjaśnił również, że podczas oględzin prowadzonych w dniu 12 maja 2021 r. stwierdzono wycieki ze skarpy oraz odcieki na terenie eksploatowanej obecnie części składowiska – podsektorze 800/1.C idealnie przy krawędzi skarpy, w miejscu stwierdzenia wycieków. Wycieki te były z wnętrza skarpy i nie stanowiły powierzchniowego spływu wód opadowych. Niewątpliwie, w dniu prowadzenia kolejnych oględzin stwierdzono usunięcie wycieku poprzez zastosowanie gliny, niemniej przedmiotem obowiązku określonego w zarządzeniu jest podejmowanie takich działań, które zapewnią szczelność obwałowania i zabezpieczą przed kolejnymi wyciekami.
Jednocześnie, organ wyjaśnił, że w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 27 maja 2021 r. stwierdzono nieszczelność fragmentu ogrodzenia od strony zachodniej składowiska graniczącej z terenem leśnym. Powyższe jest niezgodne z pkt nr 13 Instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa z dnia 6 lipca 2020 r., mimo, że omyłkowo w zarządzeniu wpisano, że jest to niezgodne z punktem 9.5 Instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, jednakże na pkt 13 organ powołał się w uzasadnieniu wydanego zarządzenia. Nie zmienia to faktu, że w Instrukcji (zarówno w wersji z 2020 r. oraz z 2021 r.) jest określony sposób zabezpieczenia składowiska odpadów przed dostępem osób nieuprawnionych w postaci ogrodzenia sitki drucianej o wysokości 2 m, mocowanej na słupkach stalowych. Dopuszczanie do występowania ubytków w ogrodzeniu stwarza ryzyko nie tylko wtargnięcia osób nieuprawnionych, lecz również penetracji terenu składowiska przez dzikie zwierzęta.
Następnie, organ wyjaśnił, że aktualny stan prawny nie normuje zapachowej jakości powietrza oraz nie określa metod jej oceny a Minister Środowiska nie określił w drodze rozporządzenia wartości odniesienia substancji zapachowych w powietrzu i metod oceny zapachowej jakości powietrza. Nie oznacza to jednak zupełnej dowolności w zakresie emisji odorowych, tym bardziej, że art. 16 ustawy o odpadach, nakazuje takie prowadzenie gospodarki odpadami, aby wyeliminować uciążliwości zapachowe. W trakcie prowadzonych w Zakładzie czynności kontrolnych kilkukrotnie stwierdzono miejscowe silne uciążliwości zapachowe. W trakcie kontroli stwierdzono również okresowe występowanie uciążliwości zapachowych o zmiennej intensywności poza terenem Zakładu. W dniu 1 czerwca 2021 r. dokonano objazdu wokół Zakładu i stwierdzono występowanie uciążliwości zapachowej na około pięćsetmetrowym odcinku ul. M. położonej od strony południowo - zachodniej składowiska. O występujących uciążliwościach zapachowych świadczą również liczne prośby o interwencję wpływające do organu od okolicznych mieszkańców na fetor pochodzący od składowiska odpadów, co dobitnie potwierdza, że praca Zakładu powoduje uciążliwości zapachowe także poza jego terenem.
Organ zauważył także, że w trakcie kontroli stwierdzono, że wszystkie dotychczas podejmowane przez Spółkę działania celem wykonania zadrzewienia wierzchowiny sektora 800/2 okazały się nieskuteczne. Stwierdzono nieprzyjęcie się większości nasadzeń drzew i krzewów wykonanych w ramach rekultywacji sektora 800/2, co powoduje, że jego wierzchowina porośnięta jest trawą, a znaczące fragmenty sektora są praktycznie pozbawione wyżej wykształconej roślinności. Powyższe jest niezgodne z tabelą nr 3 pkt 5 decyzji Marszałka Województwa z dnia 14 stycznia 2016 r., zgodnie z którym przyjęto docelowy kierunek rekultywacji kwatery 800/2 jako zadrzewiony (leśny) i wyznaczono termin zakończenia sadzenia drzew i krzewów na wierzchowinie sektora 800/2 na listopad 2018 r. W ocenie organu przeprowadzenie nasadzeń powinno być skuteczne, aby mogło doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu.
Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 czerwca 2021 r., nr [..] jest zgodne z prawem.
Kontrolowane zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 25 czerwca 2021 r. wydane zostało na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1070), zgodnie z którym na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej.
Zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w powołanym przepisie, jest władczym aktem administracyjnym wydawanym przez organ Inspekcji Ochrony Środowiska po przeprowadzeniu kontroli i adresowanym do kontrolowanej osoby fizycznej lub kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej w celu wyeliminowanie stwierdzonych w wyniku przeprowadzonej kontroli naruszeń prawa.
Zauważyć bowiem trzeba, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r., poz. 1219 z późn. zm.) w zakresie określonym w tym przepisie pod lit. od a do l. Stosownie przy tym do treści art. 9 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska Inspekcja ta prowadzi kontrole planowe i pozaplanowe (ust. 1). Kontrole planowe planuje się, uwzględniając potrzebę zapewnienia systematycznej oceny zagrożeń życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności wynikających z działalności podmiotów korzystających ze środowiska, i ustala w planach kontroli (ust. 1a). Do kontroli pozaplanowych zalicza się kontrole: 1) przeprowadzane na wniosek organów administracji publicznej lub podmiotów, o ile przepisy szczególne przewidują możliwość występowania z takim wnioskiem; 2) interwencyjne (ust. 1b). Przez kontrole interwencyjne rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia (ust. 1c). Z kolei, zgodnie z art. 11 powołanej ustawy z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej.
Zarządzenie pokontrolne jest szczególnego rodzaju aktem administracyjnym, jako że do tego typu aktów nie znajdują zastosowania przepisy k.p.a., gdyż są one wydawane w trybie odrębnych przepisów i odrębnych postępowań (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 723/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powoduje to, że uchylenie przez sąd administracyjny tego rodzaju aktu nie może służyć weryfikacji stanu faktycznego. Sąd badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego może na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 428/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), bądź gdy wyniki kontroli nie wypełniały przesłanek zastosowania przepisu prawa materialnego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 565/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, jak wskazuje się w orzecznictwie, do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Dlatego też, przede wszystkim należy oczekiwać nadania mu takiej treści, która pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu, o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszenia. Te dwa wymogi powinny być spełnione w zarządzeniu pokontrolnym jednocześnie. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której nakładany jest obowiązek bez wyjaśnienia na jakiej podstawie faktycznej i prawnej w danym konkretnym przypadku aktualność tego obowiązku organ ustalił (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 360/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, treść zarządzenia pokontrolnego powinna być sformułowana konkretnie a tym samym precyzyjnie wskazywać, jakie obowiązki nakładane są na zobowiązanego.
Kontrolowane w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne spełnia wszystkie powyżej określone wymagania.
Zarządzenie to odnosi się bowiem do nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli przeprowadzonej w A. w dniach od 30 kwietnia 2021 r. do dnia 8 czerwca 2021 r., której celem było sprawdzenie realizacji obowiązków wynikających z przepisów oraz decyzji administracyjnych przez prowadzących składowiska odpadów, w tym przestrzeganie zakazu kierowania odpadów biodegradowalnych oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz.U. z 2015 r., poz. 1277) a także sprawdzenie poprawności eksploatacji instalacji do ujmowania gazu składowiskowego z sektorów kwatery składowej. Zgodnie bowiem z treścią art. 135 ust. 1 ustawy o odpadach zarządzający składowiskiem odpadów ponosi odpowiedzialność za całokształt działalności składowiska odpadów i jest obowiązany do realizacji wszystkich obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów i decyzji, o których mowa w art. 128. Stosownie zaś do treści art. 128 tej ustawy zarządzający składowiskiem odpadów może rozpocząć działalność polegającą na prowadzeniu składowiska odpadów po uzyskaniu kolejno: 1) pozwolenia zintegrowanego albo zezwolenia na przetwarzanie odpadów; 2) pozwolenia na użytkowanie składowiska odpadów; 3) decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów.
Ponadto, zalecenia zawarte w kontrolowanym zarządzeniu pokontrolnym znajdują swoje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa i decyzjach obowiązujących dla Zakładu w dacie przeprowadzonych kontroli a także w dacie wydania tego zarządzenia.
Sąd podziela przy tym stanowisko orzekającego organu, że ponieważ w okresie przeprowadzanej kontroli w obrocie prawnym obowiązywała decyzja Marszałka Województwa z dnia 6 lipca 2020 r., zatwierdzająca instrukcję prowadzenia odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne – sektor 800/1 i 800/3 oraz kwatery odpadów budowlanych zawierających azbest – sektor 803, to obowiązkiem organu było dokonanie kontroli właśnie w zakresie spełnienia obowiązków wynikających z tej decyzji a nie z decyzji Marszałka Województwa z dnia 14 lipca 2021 r., zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne. Ta druga decyzja wydana została bowiem już po wydaniu przez organ kontrolowanego zarządzenia pokontrolnego a zatem nie obowiązywała w czasie kontroli i jej ustalenia nie były znane. Zgodnie zaś z treścią powołanego wyżej art. 135 ust. 1 ustawy o odpadach zarządzający składowiskiem odpadów powinien realizować obowiązki wynikające z "obowiązujących" przepisów i decyzji.
W ocenie Sądu, zasadne było nałożenie w kontrolowanym zarządzeniu na skarżącą Spółkę obowiązku oczyszczania na bieżąco koryta rowów opaskowych kwatery składowej służących do odprowadzania nadmiaru wód opadowych.
Z protokołu kontroli wynika bowiem niewątpliwie, że fragmenty rowów opaskowych, służących do odprowadzania nadmiaru wód opadowych były zanieczyszczone. Podczas oględzin, przeprowadzonych w dniu 30 kwietnia 2021 r. stwierdzono wypełnienie fragmentów rowów opaskowych biegnących u podnóża sektora 800/2 (od strony północnej i wschodniej) odpadami z lekkich tworzyw sztucznych (folie, opakowania itp.). Podczas kontroli, przeprowadzonej w dniu 10 maja 2021 r. stwierdzono, że rów opaskowy od strony wschodniej sektora 800/3 był częściowo wypełniony osuwającą się ze skarpy ziemią oraz przywiewanymi odpadami z lekkich tworzyw sztucznych. Stwierdzono również, że rów opaskowy przy sektorze 800/2 był zanieczyszczony odpadami tworzyw sztucznych.
Stwierdzone zanieczyszczenia rowów opaskowych, jak słusznie uznał organ, czyniły je niedrożnymi i nie zapewniały ich właściwego funkcjonowania. Zgodnie zaś z treścią art. 135 ust. 2 ustawy o odpadach, zarządzający składowiskiem odpadów utrzymuje i prowadzi składowisko odpadów w sposób zapewniający właściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych, stanowiących wyposażenie składowiska odpadów oraz zachowanie wymagań sanitarnych, bezpieczeństwa i higieny pracy, przeciwpożarowych a także wymagań ochrony środowiska, zgodnie z instrukcją prowadzenia składowiska odpadów i decyzją zatwierdzającą tę instrukcję.
Niewątpliwie, podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 25 maja 2021 r. stwierdzono oczyszczenie rowu opaskowego biegnącego u podnóża sektora 800/3 od strony budowy spalarni odpadów z zalegających tam wcześniej ziemi i odpadów tworzywa sztucznego jednakże zauważyć trzeba, z uwagi na specyfikę miejsca, że z treści art. 135 ust. 2 ustawy o odpadach wynika obowiązek zarządzającego składowiskiem odpadów do "utrzymywania i prowadzenia" składowisko odpadów w sposób zapewniający właściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych a więc do stanu trwającego przez cały okres funkcjonowania Zakładu. Zgodnie z tym, kontrolowane zarządzenie nie zobowiązuje do "oczyszczenia koryta rowów opaskowych" a nakazuje "oczyszczać na bieżąco koryta rowów opaskowych" a tym samym utrzymywać stan "oczyszczenia" przez cały czas.
Tym samym, nałożony w kontrolowanym zarządzeniu obowiązek znajduje swoje uzasadnienie zarówno w ustaleniach kontroli, jak i w obowiązujących przepisach prawa.
W ocenie Sądu, zasadne było również nałożenie w kontrolowanym zarządzeniu na skarżącą Spółkę obowiązku niedopuszczania do wycieku z nieoznakowanej studzienki drenażowej, zlokalizowanej na koronie podsektora 800.1.A od strony zachodniej, koncentratu (retentatu) pompowanego z zakładowej oczyszczalni ścieków.
Z protokołu przeprowadzonych kontroli wynika bowiem, że stwierdzono wycieki z nieoznakowanej studzienki drenażowej, zlokalizowanej na koronie podsektora 800.1.A składowiska, od strony zachodniej koncentratu (retentatu) pompowanego z zakładowej oczyszczalni ścieków. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 25 maja 2021 r. stwierdzono wyciek cieczy o ciemnej barwie i intensywnym nieprzyjemnym zapachu z nieoznakowanej studzienki, zlokalizowanej na koronie podsektora 800/1.A. Przy tej samej studzience, w dniu 10 maja 2021 r. stwierdzono ślady wcześniejszego wycieku w postaci pasa wypalonej trawy, biegnącego od wierzchowiny sektora do drogi technicznej. W piśmie z dnia 14 maja 2021 r. skarżąca Spółka wyjaśniła, że wyciek spowodowany był przelaniem się studzienki drenarskiej, do której odprowadzany jest tzw. retentat stanowiący mieszaninę koncentratu z procesu odwróconej osmozy oraz popłuczyn z płukania filtrów żwirowych w zakładowej oczyszczalni ścieków a bezpośrednią przyczyną wycieku był niekontrolowany proces płukania filtrów.
Stwierdzone wycieki, jak słusznie uznał organ, wskazują na niewłaściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych, stanowiących wyposażenie składowiska odpadów oraz na niezachowanie wymagań sanitarnych i wymagań ochrony środowiska, a tym samym o naruszeniu wymogu z art. 135 ust. 2 ustawy o odpadach.
Przy tym, nawet jeśli, jak twierdzi skarżąca wyciek był incydentalny, gdyż był wynikiem awarii, to nie oznacza to, jednak z treści art. 135 ust. 2 ustawy o odpadach wynika obowiązek zarządzającego składowiskiem odpadów do "utrzymywania i prowadzenia" składowiska odpadów w sposób zapewniający właściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych a więc do stanu trwającego przez cały okres funkcjonowania Zakładu. Nałożony w zarządzeniu pokontrolnym obowiązek zobowiązuje do niedopuszczania do wycieku z nieoznakowanej studzienki drenażowej, co w pełni odpowiada treści art. 135 ust. 2 ustawy o odpadach.
Tym samym, nałożony w kontrolowanym zarządzeniu obowiązek znajduje swoje uzasadnienie zarówno w ustaleniach kontroli, jak i w obowiązujących przepisach prawa.
W ocenie Sądu, zasadne było także nałożenie w kontrolowanym zarządzeniu na skarżącą Spółkę obowiązku zapewnienia szczelności i niedopuszczania do wycieków z obwałowania podsektora 800/1.C kwatery składowej.
Z protokołu oględzin prowadzonych w dniu 12 maja 2021 r. wynika bowiem, że stwierdzono wycieki ze skarpy oraz odcieki na terenie eksploatowanej obecnie części składowiska – podsektorze 800/1.C idealnie przy krawędzi skarpy, w miejscu stwierdzenia wycieków. Wycieki te były z wnętrza skarpy i nie stanowiły powierzchniowego spływu wód opadowych.
Stwierdzone wycieki, jak słusznie uznał organ, wskazują na niewłaściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych, stanowiących wyposażenie składowiska odpadów oraz na niezachowanie wymagań sanitarnych i wymagań ochrony środowiska, a tym samym o naruszeniu wymogu z art. 135 ust. 2 ustawy o odpadach.
Przy tym, podobnie jak w przypadku wyżej omawianych obowiązków, fakt usunięcia wycieków nie świadczy o bezzasadności nałożonego w zarządzeniu obowiązku, albowiem nałożony obowiązek odnosi się utrzymania przez cały okres funkcjonowania Zakładu szczelności i nie dopuszczania do wycieków z obwałowania podsektora 800/1.C kwatery składowej, co znajduje uzasadnienia w treści art. 135 ust. 2 ustawy o odpadach.
Tym samym, również ten obowiązek znajduje swoje uzasadnienie zarówno w ustaleniach kontroli, jak i w obowiązujących przepisach prawa.
Ponadto, w ocenie Sądu, zasadne było nałożenie w kontrolowanym zarządzeniu na skarżącą Spółkę obowiązku zaktualizowania opisów stacji zbiorczych gazu na sektorze 800/1.
W trakcie oględzin, przeprowadzonych w dniu 12 maja 2021 r., stwierdzono bowiem obecność na sektorze 800/1 stacji zbiorczych gazu składowiskowego: SZ1, SZA, SZC, SZ8 oraz nieczytelne oznakowanie części stacji zbiorczych gazu sektora 800/1: SZ1, SZC i słabo widoczne oznakowanie SZ8.
Powyższe świadczy o nieprawidłowym wykonywaniu pkt 9.5 wydanej na rzecz skarżącej Spółki Instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa znak [..] z dnia 6 lipca 2020 r., zgodnie z którym na terenie sektora 800/1 znajdują się 4 stacje zbiorcze i przyłączone do nich układy rurociągów łączących stacje zbiorcze ze studniami ujęcia biogazu: stacja zbiorcza A, stacja zbiorcza SZ1, stacja zbiorcza SZ2.
Z uwagi na powyższe, nałożony obowiązek również znajduje uzasadnienie w ustaleniach kontroli i w obowiązującej Zakład decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu, zasadne było również nałożenie w kontrolowanym zarządzeniu na skarżącą Spółkę obowiązku zapewnienia szczelności zewnętrznego ogrodzenia Zakładu.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 27 maja 2021 r. stwierdzono bowiem uszkodzenie fragmentu ogrodzenia od strony zachodniej składowiska graniczącej z terenem leśnym, które, jak stwierdził organ w kontrolowanym zarządzeniu, może powodować przedostawanie się dzikiej zwierzyny na teren Zakładu.
Powyższe, w ocenie Sądu, świadczy niewątpliwie o naruszeniu pkt nr 13 Instrukcji prowadzenia składowiska odpadów, zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa z dnia 6 lipca 2020 r., w którym ustalano, że w celu zabezpieczenia składowiska odpadów przed dostępem osób nieuprawnionych teren Zakładu został całkowicie ogrodzony płotem z siatki drucianej o wysokości 2 mocowanej na słupkach stalowych. Ogrodzenie wyposażone jest w elektroniczny system powiadamiania posterunku ochrony przy próbie sforsowania. Ponadto, powyższe świadczy o naruszeniu § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz.U. z 2013 r., poz. 523), zgodnie z którym składowisko odpadów zabezpiecza się tak, aby uniemożliwić dostęp osób nieuprawnionych oraz nielegalny dowóz odpadów na składowisko. Wprawdzie, w kontrolowanym zarządzeniu organ powołał się wyłącznie na możliwość przedostawania się dzikiej zwierzyny, a w przepisach i instrukcji mowa jest o osobach nieuprawnionych to jednak, zdaniem Sądu, istota tego zagadnienia sprowadza się do konieczności całkowitego ogrodzenia Zakładu. Uszkodzenie fragmentu ogrodzenia może zaś powodować przedostawanie się nie tylko dzikiej zwierzyny na teren Zakładu lecz, może również ułatwić przedostanie się na teren Zakładu osób nieuprawnionych.
Dlatego też, nałożony obowiązek znajduje uzasadnienie w ustaleniach kontroli, w obowiązujących przepisach prawa i w obowiązującej Zakład decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu, zasadne było także nałożenie w kontrolowanym zarządzeniu na skarżącą Spółkę obowiązku prowadzenia gospodarki odpadami w sposób ograniczający emisję substancji złowonnych, tak aby wyeliminować występowanie uciążliwości zapachowych poza terenem Zakładu.
W trakcie przeprowadzonych kontroli stwierdzono bowiem kilkukrotnie miejscowe silne uciążliwości zapachowe na terenie Zakładu oraz okresowe występowanie uciążliwości zapachowych o zmiennej intensywności poza terenem Zakładu, w tym kwatery składowej 800. W trakcie oględzin, przeprowadzonych w dniu 30 maja 2021 r. stwierdzono występowanie charakterystycznego zapachu przypominającego zapach "zgniłych jaj" wzdłuż drogi technicznej biegnącej po zachodniej stronie sektora 800/1 o wyraźnym miejscowym nasileniu oraz analogicznie po stronie wschodniej sektora 800/2, lecz o dużo mniejszej intensywności. Podobny zapach zaobserwowano na fragmencie drogi technicznej biegnącej w sektorze 800/3 od jego korony do podstawy (miejscowo w środkowej części sektora pomiędzy schałdowanymi z obu stron drogi odpadami). W dniu 1 czerwca 2021 r. dokonano objazdu wokół zakładu, podczas którego stwierdzono występowanie uciążliwości zapachowej na około pięćsetmetrowym odcinku ul. M. położonej od strony południowo-zachodniej składowiska.
Powyższy stan narusza przepis art. 16 pkt 2 ustawy o odpadach, zgodnie z którym gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności gospodarka odpadami nie może powodować uciążliwości przez hałas lub zapach.
Z ustaleń poczynionych przez organ w trakcie kontroli wynika bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że praca Zakładu powoduje uciążliwości zapachowe, o których mowa w powołanym przepisie. Dla powyższej oceny obojętne pozostaje zaś, że przeprowadzone na terenie Zakładu i poza jego terenem pomiary imisyjne jakości powietrza nie wykazały przekroczeń średniogodzinowych wartości odniesienia siarkowodoru i amoniaku określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010 r., nr 16, poz. 87). W porządku prawnym brak jest standardów, które określałyby konkretny próg dla zapachów wywoływanych przez określone substancje w tym zawarte w odpadach. Przedsiębiorcy mają obowiązek podejmowania działań zmierzających do minimalizowania uciążliwości zapachowych poprzez stosowanie odpowiednich zabiegów sanitarnych czy magazynowanie substancji chemicznych, produktów i odpadów uciążliwych zapachowo w sposób ograniczający te uciążliwości. Art. 16 pkt 2 ustawy o odpadach należy rozumieć jako swego rodzaju wytyczną, której celem jest podejmowanie działań ograniczających uciążliwości zapachowe.
Nałożony na skarżącą Spółkę obowiązek w pełni realizuje przepis art. 16 pkt 2 ustawy o odpadach albowiem nakazuje prowadzić gospodarkę odpadami w sposób ograniczający emisję substancji złowonnych, tak aby wyeliminować występowanie uciążliwości zapachowych poza terenem Zakładu.
Tym samym, nałożony obowiązek znajduje swoje uzasadnienie zarówno w ustaleniach kontroli, jak i w obowiązujących przepisach prawa.
Ponadto, w ocenie Sądu, zasadne było nałożenie w kontrolowanym zarządzeniu na skarżącą Spółkę obowiązku przeprowadzenia nasadzenia roślinności wyższej w celu trwałego zalesienia wierzchowiny w ramach przeprowadzonej rekultywacji sektora 800/2.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 30 kwietnia 2021 r. stwierdzono bowiem brak wystarczającej ilości nasadzeń drzew i krzewów wykonanych w ramach rekultywacji sektora 800/2 (wykonane nasadzenia "nie przyjęły się"), co powoduje, że jego wierzchowina porośnięta jest trawą a znaczące fragmenty sektora są praktycznie pozbawione wyżej wykształconej roślinności.
Powyższy stan nie wypełnia wskazania zawartego w pkt 3 decyzji Marszałka Województwa z dnia 11 czerwca 2014 r. znak [..], w którym przyjęto docelowy kierunek rekultywacji kwatery 800/2 jako zadrzewiony (leśny) a także zawartego w tabeli nr 3 pkt 5 decyzji Marszałka Województwa znak [..] z dnia 14 stycznia 2016 r., zgodnie z którym wyznaczono termin zakończenia sadzenia drzew i krzewów na wierzchowinie sektora 800/2 na listopad 2018 r. Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że treść regulacji zawartych w powołanych decyzjach wskazuje, że przeprowadzenie nasadzeń powinno mieć charakter trwały efekt aby spełnić swój cel. Nie można zaś uznać aby cel ten został osiągnięty jeśli przeprowadzone nasadzenia się nie przyjęły, jak to zostało ustalone w protokole kontroli.
Tym samym, nałożony obowiązek znajduje swoje uzasadnienie zarówno w ustaleniach kontroli, jak i w obowiązujących przepisach prawa oraz decyzji administracyjnej.
Powyższe zestawienie dowodzi, że rozstrzygnięcie zawarte w punktach od 1 do 7 kontrolowanego zarządzenia pokontrolnego znajduje uzasadnienie zarówno w ustaleniach utrwalonych w sposób prawidłowy w protokole pokontrolnym, których to skarżąca nie zakwestionowała skutecznie ani w toku postępowania kontrolnego, ani postępowania sądowego, a także w obowiązujących dla Zakładu przepisach prawa i decyzjach.
Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że kontrolowane zarządzenie pokontrolne w zaskarżonym zakresie jest zgodne z prawem i oddalił wniesioną w niniejszej sprawie na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło