IV SA/Wa 74/18
WyrokWSA w Warszawie2018-04-06
Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Marzena Milewska-Karczewska, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego może być wydana, gdy osoba ta opuściła miejsce stałego zameldowania w sposób trwały i dobrowolny, mimo że nie dopełniła obowiązku wymeldowania się?Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego jest zasadna, gdy osoba faktycznie opuściła miejsce stałego zameldowania w sposób trwały i dobrowolny oraz nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ administracji publicznej powinien ocenić całokształt okoliczności faktycznych, a nie ograniczać się do oświadczeń strony. Wymeldowanie ma charakter ewidencyjny i służy aktualizacji danych o faktycznym miejscu pobytu, nie wpływając na prawa majątkowe do lokalu.Stan faktyczny
E. B. została wymeldowana z pobytu stałego w lokalu przy al. [...] w [...] na podstawie decyzji Prezydenta i Wojewody, po tym jak organ ustalił, że od około 8-9 lat nie mieszka w tym lokalu, a jej centrum życiowe przeniosło się w inne miejsce. Skarżąca kwestionowała decyzję, wskazując na trwający spór sądowy o dostęp do lokalu oraz twierdząc, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru trwałego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2017r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania E. B. (dalej jako skarżący) od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2017r nr [...] o wymeldowaniu ww. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy al. [...] w [...], utrzymał w mocy ww. decyzję.
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257 – dalej: k.p.a.), w związku z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U.
z 2017r., poz. 657 – dalej: u.e.l.)
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 23 listopada 2015r. Prezydent [...] wszczął na wniosek M. B. postępowanie w sprawie wymeldowania E. B. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy al. [...] w [...]. We wniosku wnioskodawca wskazał, że wymieniona od 7 lat nie mieszka w miejscu stałego zameldowania. Nie utrzymuje z nią kontaktu i nie zna jej obecnego miejsca pobytu.
Po przeprowadzeniu postępowania organ decyzją z dnia [...] września 2016r., orzekł o wymeldowaniu ww. z pobytu stałego spod wyżej wskazanego adresu. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie wniosła E. B.. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę Prezydentowi [...] do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. (o numerze wskazanym na wstępie), orzekł o wymeldowaniu E. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy al. [...] w [...]. W uzasadnieniu Prezydent [...] wskazał, że wymieniona opuściła miejsce stałego zameldowania i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Odwołanie od tej decyzji wniosła E. B.. W odwołaniu podkreślono, że opuszczenie przez nią lokalu nr [...] przy al. [...] w [...] nie miało charakteru trwałego, a obecnie nie może ona tam zamieszkiwać, gdyż uniemożliwia jej to M. B. . Wskazała również, że działania M. B. spowodowane są chęcią wykupu spornego lokalu oraz zakwestionowała zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazując, że nie pozwala on na wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Skarżąca podkreśliła, że we wskazanym wyżej lokalu koncentruje swoje centrum życiowe, gdyż nadaje i odbiera korespondencję pod tym adresem oraz wskazuje go różnym instytucjom. Wskazała również, że zwróciła się do sądu z wnioskiem o nakazanie umożliwienia jej zamieszkania i korzystania z lokalu nr [...] przy al. [...] w [...]. Skarżąca wskazała także, że z przedmiotowego lokalu wyprowadziła się na krótki okres, a już od ok. 3 lat nie mieszka z ojcem córki H. R. w miejscowości [...]. Podkreśliła, że wyraża wolę powrotu do miejsca stałego zameldowania. W odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 28, 31, i art. 35 u.e.l. oraz art. 7 , 77, 80 k.p.a. a także zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 k.p.a. z uwagi na toczące się przed Sądem Rejonowym dla [...] postępowanie w sprawie umożliwienia jej zamieszkania w przedmiotowym lokalu.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2017r. (o numerze wskazanym na wstępie) nie stwierdził podstaw do zmiany lub uchylenia zajętego przez organ I instancji stanowiska. W uzasadnieniu organ wskazał, że powszechnie przyjmuje się, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, że za miejsce pobytu stałego uważa się lokal, w którym przebywające osoby urządziły swoje wyłączne centrum życiowe; w którym przede wszystkim: mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, przechowują rzeczy osobiste, koncentrują swoje miejsce pracy, nauki, opieki medycznej, miejsca robienia zakupów itp. (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2002 r., sygn. akt V SA 510/02; wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1417, opubl. w Lex 555261). Zdaniem organu dla E. B. takim miejscem nie jest lokal nr [...] przy al. [...] w [...] i dlatego decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami i w pełni zasadna.
Zdaniem organu odwoławczego o istnieniu przesłanki opuszczenia czy też nieopuszczenia miejsca pobytu stałego można mówić wtedy, gdy całokształt zachowania zainteresowanej osoby będzie wskazywał, że lokal, w którym była zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być dla niej tego rodzaju miejscem. W ocenie Wojewody [...] bezspornym jest, że E. B. opuściła miejsce stałego pobytu. Fakt ten potwierdziła sama wymieniona, wnioskodawca M. B. , oględziny lokalu nr [...] przy al. [...] w [...] oraz zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, którzy zgodnie zeznali, że E. B. od kilku lat nie mieszka w miejscu stałego zameldowania. W ocenie Wojewody [...] zebrane w sprawie dowody są spójne i wzajemnie się uzupełniają. Wynika z nich, że w 2007-2008 r. E. B. wyprowadziła się dobrowolnie z lokalu nr [...] przy al. [...] w [...] i zamieszkała z partnerem w miejscowości [...]. Później zamieszkiwała u koleżanki w [...], a następnie w wynajętym lokalu na [...]. Przez ten czas nie podejmowała prób powrotu do miejsca stałego zameldowania ani nie skorzystała z propozycji M. B. zamieszkania w jednym z pokoi tym lokalu. Organ podkreślił przy tym, że skarżąca nie wykazała by zgłaszała fakt braku dostępu do lokalu policji lub prokuraturze. Organ wyjaśnił również, że co prawda skarżąca zwróciła się do sądu z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu nr [...] przy al. [...] w [...], to sprawa ta nie została jeszcze rozstrzygnięta prawomocnym orzeczeniem sądu. Zauważono również, że wspomniany pozew został złożony w 2016 r., zatem, według zgromadzonego materiału dowodowego, ok. 8-9 lat po faktycznym opuszczeniu przez wymienioną miejsca stałego zameldowania.
Odnosząc się do oświadczenia skarżącej, że koncentruje swoje sprawy życiowe w lokalu nr [...] przy al. [...] w [...] oraz że ma zamiar tam powrócić, organ wskazał, iż nie może on bezkrytycznie przyjmować oświadczeń osoby dotyczących jej woli wewnętrznej z pominięciem czynników obiektywnych pozostających w sprzeczności z tą wolą. Zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkiwaniu tam osoby, ale musi być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Za koncentrację tych interesów nie można przyjąć jedynie odbierania i nadawania korespondencji pod tym adresem. Organ podkreślił, że rozstrzygając wątpliwości co do faktu pobytu organy administracji publicznej nie mogą ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia danej osoby co do jej zamiaru. O kwalifikacji pobytu decyduje bowiem nie tylko treść werbalna oświadczenia, ale również okoliczności faktyczne. Natomiast, jak wykazano w niniejszym postępowaniu, E. B. od przynajmniej 8 lat nie mieszka w lokalu nr [...] przy al. [...] w [...].
Reasumując organ wskazał, że tak długotrwałe, faktyczne niezamieszkiwanie w miejscu pobytu stałego z jednoczesnym brakiem skutecznego prawnego ubiegania się o możliwość ponownego zamieszkania w lokalu nr [...] przy al. [...] w [...] oraz skoncentrowanie swoich interesów życiowych w innym miejscu, daje podstawy do uznania, że opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez E. B. stało się dobrowolne i trwałe. Jednocześnie organ wyjaśnił również, że fakt wymeldowania nie przesądza o utracie prawa, w ujęciu cywilistycznym, do danego lokalu. Skoro wymeldowanie ma na celu wyłącznie odzwierciedlać w urzędowej ewidencji faktyczny brak pobytu danej osoby, to jego dokonanie nie może być traktowane jako powód utraty jakichkolwiek praw majątkowych. Z kolei odnosząc się do zarzutu nie zawieszenia przez organ I instancji postępowania wskazał, że postępowanie sądowe dotyczące przywrócenia E. B. posiadania lokalu nr [...] przy al. [...] w [...] nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i w żaden sposób nie wpływa na rozstrzygnięcie w mniejszej sprawie. Ewidencja ludności służy bowiem rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego a nie prawnego. Organ administracji obowiązany był zatem do wydania decyzji w oparciu o stan istniejący w dniu orzekania.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem E. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017r. w całości i zarzucając naruszenie:
1/ art. 35 u.e.l poprzez bezpodstawne zastosowanie i orzeczenie o wymeldowaniu E. B. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy al. [...] w [...];
2/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;
3/ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wymeldowaniem E. B. z naruszeniem przepisu art. 35 u.e.l., w sytuacji gdy zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że:
a. nieobecność skarżącej w lokalu przy al. [...] m. [...] w [...] miała charakter trwały i dobrowolny,
b. M. B. proponował E. B. powrót do stałego miejsca zameldowania,
c. E. B. nie ubiegała się o możliwość ponownego zamieszkania w przedmiotowym lokalu,
oraz poprzez pominięcie przez organ okoliczności, iż:
d. M. B. upatruje swojego interesu w niedopuszczeniu E. B. do lokalu mieszczącego się przy al. [...] m. [...] w [...] i dąży do jego samodzielnego wykupu;
e. w lokalu mieszczącym się przy al. [...]m. [...] w [...] oraz w pomieszczeniu przynależnym E. B. pozostawiła swoje rzeczy osobiste;
f. M. B. zmienił zamek w drzwiach lokalu mieszczącego się przy al. [...] m. [...] w [...] nie informując o tym E. B. oraz nie przekazał jej nowego kompletu kluczy i tym samym uniemożliwił jej dostęp do lokalu;
4/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji na podstawie niewyczerpująco zebranego materiału dowodowego ze względu na pominięcie przez organ wniosku dowodowego zgłoszonego w piśmie z dnia 30 sierpnia 2016 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań strony - E. B. na okoliczności podniesione w wyżej wymienionym piśmie;
5/ art. 97 § pkt 4 KPA poprzez brak zawieszenia postępowania w sytuacji, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozpatrzenia sprawy przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] (sygn. akt II [...]) z powództwa E. B. i H. B. przeciwko M.B. o nakazanie umożliwienia zamieszkania i korzystania z lokalu mieszkalnego przy al. [...] m. [...[ w [...];
Podnosząc wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzeniu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując na brak formalny skargi w postaci braku dołączenia do skargi wymaganej ilości odpisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Na wstępie Sąd zauważa, że braki formalne skargi w postaci braku odpowiedniej ilości odpisów, po wezwaniu Sądu zostały uzupełnione. Tym samym brak było podstaw do odrzucenia złożonej skargi.
Przechodząc zatem do rozpoznania skargi, Sąd uznał że nie zasługuje ona na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 u.e.l. W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu
i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Decyzja o wymeldowaniu, jak wynika
z analizy wskazanego wyżej przepisu ma charakter związany i zapada po zaistnieniu następujących przesłanek: po pierwsze - opuszczenie miejsca pobytu stałego; po drugie - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego
w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l., jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Stanowisko to ukształtowane na tle poprzednio obowiązującego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. 2006, Nr 139 poz. 993 ze zm.) zachowuje nadal w pełni aktualność i jest całkowicie akceptowane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Stosownie do powołanej wyżej regulacji, jedną z przesłanek wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu
w sposób trwały, o czym można mówić, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa
w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym – nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Przedmiotem oceny
w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Z kolei ocena zamiaru opuszczenia lokalu, tzn. ustalenie czy miało charakter dobrowolny, odbywa się przez ocenę całokształtu okoliczności obiektywnych. Zatem organ przed wydaniem decyzji
w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Organ prowadząc postępowanie podejmuje zatem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wyczerpująco zbiera i rozpatruje materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie dokonuje oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Wydając rozstrzygnięcie organ sporządza uzasadnienie, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., w którym ma wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których pozostałym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie służy w szczególności realizacji zasady prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Należy podkreślić, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu danej osoby z miejscem rejestracji. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy aktualizacji oraz doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Nie powoduje ona zmiany ani tym bardziej wygaśnięcia ewentualnych praw do lokalu. Nie ma żadnych podstaw, by fakt zameldowania traktować jako instrument w jakichkolwiek postępowaniach np. cywilnych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, wyczerpująco zgromadziły materiał dowodowy i dokonały jego trafnej oceny. Dlatego też, zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. należy uznać za nieuzasadniony. Organ I instancji, a następnie organ odwoławczy wydając rozstrzygnięcia w sprawie uwzględniły cały zgromadzony materiał dowodowy (dowód z oględzin, dowody ze świadków, przedkładane przez strony dokumenty i wyjaśnienia). Na uwagę zasługuje również to, że organy obu instancji zapewniły skarżącej, w myśl art. 10 k.p.a. możliwość czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, a także dopełniły obowiązku wynikającego z art. 79 k.p.a, tj. zagwarantowały jej udział w przeprowadzeniu dowodu m in. z zeznań świadków oraz w oględzinach lokalu. Trzeba przy tym w tym miejscu zaznaczyć, że zdaniem Sądu organ w sposób dostateczny wyjaśnił kwestię nie mieszkania przez skarżącą w lokalu jak również jej nieobecności we wskazanym lokalu w tym również trwałego charakteru tej nieobecności (skarżąca nie mieszka w lokalu od ok. 8-9 lat) i dobrowolności wyprowadzenia się (skarżąca dobrowolnie wyprowadziła się do swego partnera zamieszkującego w miejscowości [...]). Podkreślić przy tym należy, że bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy jest okoliczność czy M. B. proponował skarżącej powrót do jej miejsca stałego zameldowania. Istotne bowiem jest, że sama skarżąca dopiero pismem z dnia 29 sierpnia 2016r. zawierającym pozew, podjęła kroki prawne związane z chęcią ponownego zamieszkania w tym lokalu, co nastąpiło dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie o wymeldowanie. Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 86 k.p.a. ze względu na pominięcie przez organ wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżąca w piśmie z dnia 30 sierpnia 2016 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań skarżącej. Należy bowiem wyjaśnić, że skarżąca była stroną postepowania i w każdym czasie mogła wypowiedzieć się i zająć stanowisko w sprawie ( co też czyniła – np. pismo z dnia k-47, k-108, k-220, k-329 akt administracyjnych). Zauważyć natomiast należy, że przywołany przez skarżącą przepis art. 86 zd. 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu organ prawidłowo przyjął, że fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione, co pozwalało na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Tym samym nie przesłuchanie skarżącej w charakterze strony nie stanowi uchybienia powodującego konieczność uchylenia wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, szczególnie że przesłuchanie to jest fakultatywne.
Analizując dalej, Sąd stwierdza, że organy zasadnie uznały, że
w rozpatrywanej sprawie spełniona została przesłanka dotycząca wymeldowania określona w art. 35 u.e.l., tj. opuszczenie miejsca stałego pobytu miało charakter trwały i nastąpiło w sposób dobrowolny.
Po pierwsze, jak wynika z ustaleń dokonanych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, lokal nr [...] przy al. [...] w [...] nie jest miejscem,
w którym znajduje się centrum życiowe E. B.. Z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że skarżąca nie zamieszkuje w tym lokalu od ponad 8 lat. Wyprowadziła się z niego i zamieszkała z ojcem swojego dziecka w miejscowości [...] gdzie mieszkała przez okres ok. 3-4 lat, gdyż jak wynika z treści m. in. odwołania oraz zeznań świadka A. B. od ok. 3-4 lat nie mieszka już w tej miejscowości (w tym okresie mieszkała w [...] w Dzielnicy [...] u koleżanki a obecnie wynajmuje lokal w [...] w dzielnicy [...]). Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika by przez ten czas skarżąca podejmowała próby powrotu do lokalu, w którym miała stałe miejsce zameldowania. Powództwo o nakazaniu umożliwienia skarżącej zamieszkania i korzystania z lokal, jak wynika z kopii pozwu zostało sporządzone dopiero w dniu 29 sierpnia 2016r. (k-215 akt administracyjnych) a zatem już po wszczęciu postepowania o wymeldowanie skarżącej z ww. lokalu (postępowanie wszczęte zostało w dniu 23 listopada 2015r.). Z przeprowadzonych oględzin lokalu nie wynika by w lokalu znajdowały się jakiekolwiek rzeczy należące do niej (protokoły – k- 64, k-265 akt administracyjnych), . Słusznie zatem w ocenie Sądu Wojewoda uznał, że lokal 28 przy al. [...] w [...] nie jest miejscem koncentracji spraw życiowym skarżącej, mimo iż posiadała ona stałe zameldowanie w tym lokalu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1478/10) na co słusznie wskazał również organ, miejscem koncentracji życiowych interesów zameldowanego jest miejsce, w którym dana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt V SA 1496/00). Z uwagi na dokonane przez organ I instancji ustalenia takim miejscem dla skarżącej niewątpliwie nie jest mieszkanie nr [...] przy al. [...] w [...]. Skarżąca jedynie bowiem jak sama stwierdza adres ten podawała różnym instytucjom oraz odbierała korespondencję przy czym obecnie korespondencji już nawet nie odbiera z obawy, że będzie ona odbierana i nieprzekazywane jej przez brata.
Po drugie, Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie organy trafnie uznały
w świetle całokształtu zgormadzonego materiału dowodowego, że opuszczenie spornego lokalu przez skarżącą miało charakter dobrowolny – przeprowadziła się do swojego partnera, z własnej woli. Nadto należy podkreślić,
że dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego potwierdza sytuacja, w której strona wyprowadzająca się nie podejmuje środków prawnych mających przywrócić możliwość stałego przebywania pod spornym adresem. Inaczej rzecz ujmując należy stwierdzić, że brak przeciwstawienia się w sposób prawnie dostępny przez tyle lat (dopiero pozwem z dnia 29 sierpnia 2016r. skarżąca podjęła kroki prawne celem przywrócenia posiadania) ewentualnym ograniczeniom w powrocie do miejsca pobytu stałego wskazuje również na dobrowolność opuszczenia tego miejsca, której nie można podważyć jedynie deklaracją ze strony skarżącej zamiaru powrotu do lokalu. Zamiar powrotu powinien być bowiem obiektywnie możliwy do stwierdzenia.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd nie dopatrzył się podstaw uzasadniających przyjęcie, że w sprawie naruszono art. 35 u.e.l., albowiem całokształt okoliczności uzasadnia ocenę o trwałości opuszczenia lokalu przez skarżącą, która nie zamieszkuje w tym lokalu, nie ma tam jej rzeczy, a jej zachowanie, obiektywnie ocenione, wskazuje na przeniesienie interesów życiowych w inne miejsce. Bez wątpienia nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu nr [...] przy al. [...] w [...] przez E.B.
Na zakończenie Sąd wskazuje, że również zarzut dotyczący naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. dotyczący nie zawieszenia postępowania przez organ do czasu rozpoznania przez sąd powszechny powództwa skarżącej o nakazanie umożliwienia skarżącej zamieszkania i korzystania z lokalu mieszkalnego przy al. [...] m. [...] w [...] jest również niezasadny. Organ prawidłowo uznał, że wskazane wyżej postępowanie prowadzone przez Sąd powszechny nie stanowi zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie. Skarżąca bowiem nie mieszka we wskazanym lokalu od wielu lat – opuściła lokal dobrowolnie bez wymeldowania się. Zatem decyzja o wymeldowaniu w istocie doprowadza do zgodności faktycznego miejsca pobytu danej osoby z miejscem rejestracji. Skoro skarżąca pod danym adresem nie mieszka i nie przebywa od kilku lat to wydanie decyzji o wymeldowaniu w istocie doprowadzi do zgodności tych danych. Przy czym należy dodać, że jeżeli Sąd powszechny stosownym orzeczeniem orzeknie o nakazaniu umożliwienia skarżącej zamieszkania i korzystania z lokalu i skarżąca zamieszka we wskazanym lokalu to będzie zobligowana również dokonać stosownych czynności meldunkowych. Tak więc zaskarżona decyzja o wymeldowaniu nie stoi na przeszkodzie, w wypadku ziszczenia się przesłanek meldunkowych do powtórnego zameldowania skarżącej w ww. lokalu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło