II SA/Rz 1165/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-11-25
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Joanna Zdrzałka, Karina Gniewek - Berezowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji wodnej może narzucić sposób obliczania maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych w pozwoleniu wodnoprawnym bez wyraźnej podstawy prawnej?Ratio decidendi
Organ administracji wodnej nie może narzucać strony określonego sposobu obliczania maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych bez wyraźnej podstawy prawnej. Maksymalna ilość odprowadzanych wód powinna być ustalona na podstawie danych rzeczywistych, a nie hipotetycznych wartości wynikających z techniczno-inżynierskich metod, takich jak odpływ miarodajny. Brak przekonującego uzasadnienia i podstawy prawnej dla przyjętej metody obliczeń powoduje wadliwość decyzji organów.Stan faktyczny
Gmina Miasto złożyła wniosek o pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do potoku poprzez istniejący kolektor deszczowy. Organ I instancji wydał decyzję udzielającą pozwolenia, ustalając maksymalną ilość odprowadzanych wód na podstawie operatu wodnoprawnego, jednak Gmina zakwestionowała sposób obliczeń tej ilości, wskazując na brak podstawy prawnej dla przyjętej metody i różnice między wartościami z operatu a ustaleniami organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW Wody Polskie z czerwca 2021 r. oraz decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie z marca 2021 r. i zasądził od organu na rzecz Gminy kwotę 780 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], znak: [...]; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Gminy Miasto kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 1165/21
UZASADNIENIE
Gmina Miasto [...] (dalej w skrócie: "Gmina") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: "WSA") skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor" lub "Dyrektor RZGW") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, która wydana została w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2020 r. Gmina wystąpiła do Dyrektora Zarządu Zlewnii w [...] PGW Wody Polskie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych pochodzących z terenu miasta [...] istniejącym wylotem kolektora deszczowego o nr 365 do krytego odcinka potoku [....] w [...].
Organ ten pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne. W jego toku stwierdził, że przedłożony operat wodnoprawny nie spełnia wymagań określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm., dalej "P.w."), w szczególności tych zawartych w art. 409 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 w związku z czym wezwał Gminę do jego uzupełnienia. W piśmie z dnia 15 września 2020 r. Gmina przedstawiła swoje stanowisko dołączając aneks stanowiący uzupełnienie operatu wodnoprawnego.
W dalszej kolejności organ kilkukrotnie wzywał Gminę do usunięcia dostrzeżonych braków i nieścisłości zawartych we wniosku i operacie wodnoprawnym.
Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...]: w pkt I udzielił Gminie Miasto [...] pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych pochodzących z terenu miasta [...] istniejącym wylotem kolektora deszczowego o nr 365 do krytego odcinka potoku [...] w [...], w pkt II ustalił warunki udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, w pkt III ustalił termin obowiązywania udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. W decyzji tej organ ustalił ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych wylotem nr 365 do krytego odcinka potoku [...], w tym: maksymalną ilość wyrażoną w m3/s i średnią ilość wyrażoną w m3/rok.
Nie zgadzając się z tą decyzją Gmina złożyła odwołanie zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz brak należytego sporządzenia uzasadnienia decyzji. Zarzuciła naruszenie art. 403 ust. 2 pkt 2 P.w. poprzez dowolne przyjęcie maksymalnej ilości m3/s wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód lub do ziemi. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu dotyczącym braku akceptacji obliczonej maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych przedstawionych w pkt 6.3 operatu. Zakwestionowała przyjęty przez organ sposób obliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych na podstawie deszczu miarodajnego trwającego 15 minut. Zarzuciła, że organ wzywając do poprawy przedstawionych obliczeń ww. parametrów nie powołał się na konkretny przepis prawa, który nakazywałby dokonanie obliczeń w taki, a nie inny sposób. Gmina podniosła, że ustawodawca nie wskazał w obowiązującej ustawie P.w. sposobu ustalania maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych. Organ w tym zakresie nie może narzucać stronie określonego sposobu dokonywania obliczeń. Gmina zakwestionowała zastosowaną przez organ metodę obliczania. Jej zdaniem obliczone na podstawie przepływu miarodajnego wartości mogą nigdy nie wystąpić. Zgodnie z art. 409 ust. 1 pkt 1 P.w. w operacie należy podać maksymalną ilość odprowadzonych wód, czyli rzeczywistą wartość, a nie wartość ustaloną w wyniku przyjęcia pewnych prawdopodobieństw. Zaproponowany przez organ wzór zawiera współczynnik określony jako "c", czyli prawdopodobieństwo wystąpienia deszczu. Organ nie wskazuje jednak jaką wielkość tego współczynnika należy przyjąć w trakcie dokonywania ww. obliczeń. Nie wyjaśnia także dlaczego obliczenia powinny zostać wykonane dla czasu trwania deszczu wynoszącego 15 minut, skoro w poprzednio obowiązującej ustawie Prawo wodne obliczenia te dokonywano w oparciu o czas trwania deszczu równy jedną godzinę. Zalecany przez organ sposób obliczeń nie jest jednoznaczny i jest obarczony błędem obliczeniowym.
Po rozpoznaniu ww. odwołania Dyrektor RZGW, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – zwana dalej "k.p.a.") w zw. z art. 14 ust. 4 P.w., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wyjaśnił, że podstawowym dowodem w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest operat wodny, który spełniać ma wymagania z art. 409 P.w. Zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 2 P.w. w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę i średnią ilość m3 na rok, oraz powierzchnię rzeczywistą i zredukowaną zlewni odwadnianej przez każdy wylot. Obowiązek umieszczenia ww. danych spoczywa na organie udzielającym pozwolenia wodnoprawnego, a który dokonuje tych ustaleń na podstawie złożonego wniosku, operatu wodnoprawnego i innych dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania.
Organ odwoławczy podkreślił, że analiza przedłożonego przez stronę wnioskującą operatu wodnoprawnego wykazała, że w pkt 6.2 zawarto szczegółowe wyliczenia nie tylko rocznej i dobowej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych do potoku [...] za pomocą wylotu nr 365, ale również - spornej w rozpoznawanej sprawie - maksymalnej ilości odprowadzanych wód (nazwanej w operacie odpływem miarodajnym bądź chwilowym) wyrażonej w dm3/s. Sposób obliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych zastosowany w operacie wodnoprawnym opiera się na wzorze, który uwzględnia iloczyn czterech parametrów tj. współczynnika spływu powierzchniowego, współczynnika opóźnienia, powierzchni zlewni oraz natężenia deszczu (obliczonego na podstawie opadu średniego rocznego, czasu trwania deszczu miarodajnego oraz prawdopodobieństwa wystąpienia deszczu miarodajnego).
Organ wskazał, że autor operatu dokonał obliczeń maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych w sposób zalecany przez organ I instancji, a jedynie wynik tych obliczeń został przedstawiony w innej jednostce, niż jest wskazana w treści art. 409 i art. 403 P.w., tj. jako ilość wyrażona w dm3/s zamiast m3/s.
W operacie zastosowano taki sam wzór do obliczeń ww. danych jak w sposobie wskazanym wnioskodawcy przez organ I instancji w wezwaniu z dnia [...] listopada 2020 r. Edycji ze strony wnioskującego wymagało jedynie przedstawienie obliczonych wartości w jednostkach wymaganych w przepisach P.w. czyli w m3/s.
Reasumując stwierdził, że to na organie spoczywa obowiązek ustalenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych przy wskazaniu sposobu ich wyliczenia. Organ I instancji ten obowiązek zrealizował, tj. oparł się na wyliczeniach dokonanych przez autora operatu wodnoprawnego przedłożonego wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i przeliczył podane w operacie wartości wyrażając je w jednostce wymaganej przepisami P.w. Jako niesłuszne organ odwoławczy ocenił pozostałe zarzuty a dotyczące zasad prowadzenia postępowania dowodowego.
Skargę na tę decyzję do WSA w Rzeszowie złożyła Gmina reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wnioskując o jej uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa dla radcy prawnego.
Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 7, art. 8 , art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6, § 3 k.p.a. w zw. z art. 403 ust. 2 pkt 2 P.w. polegające na:
- wybiórczym rozpatrzeniu materiału dowodowego, poprzez pominięcie danych określonych w pkt 6.3 operatu wodnoprawnego, mającym istotne znaczenie w sprawie, bo określającego maksymalną ilością wód opadowych lub roztopowych wyrażoną w m3/s co doprowadziło do dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- nie rozpoznaniu istoty sprawy, tj. czy maksymalna ilość wód opadowych lub roztopowych wyrażona w m3/s wskazana przez Gminę Miasto [...] jest właściwa, jeżeli nie to dlaczego, lub dlaczego właściwa jest maksymalna ilość wód opadowych lub roztopowych wyrażona w m3/s ustalona przez organ I instancji,
- niewłaściwej ocenie danych zawartych w pkt 6.2 operatu wodnoprawnego, polegająca na przyjęciu, że dane te są maksymalną ilością wód opadowych lub roztopowych, o których mowa w art. 403 ust. 2 pkt 2 P.w.,
- braku należytego sporządzenia uzasadnienia decyzji, poprzez niespełniające wymogów przepisu art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji, pominięcie twierdzeń Gminy Miasto [...] zawartych w odwołaniu, brak argumentacji prawnej organu, w tym brak oceny prawnej co do danych zawartych w pkt 6.3 operatu wodnoprawnego, uniemożliwiające ocenę toku rozumowania organu, poddające w wątpliwość i uniemożliwiającego sprawdzenie, w jakim zakresie przeprowadzono kontrolę zaskarżonej decyzji organu I instancji.
2) art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 403 ust. 2 pkt 2 P.w. polegające na braku kontroli zaskarżonej decyzji, pod kątem zgodności z prawem, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, mimo istnienia uzasadnionych podstaw do jej uchylenia. Organ I instancji naruszył przepisy art. 7, art. 8 , art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 403 ust. 2 pkt 2 P.w., gdyż nieprawidłowo ustalił maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych wyrażoną w m3/s dla wylotów objętych decyzją, obliczając ją zgodnie, jak stwierdził, z "wytycznymi projektowania", niemającymi oparcia w przepisach prawnych.
Gmina podkreśliła, że nie jest wiadomym dlaczego organ uznał, że dane zawarte w pkt 6.2 operatu wodnoprawnego to według niego maksymalna ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych. W pkt tym zawarto tymczasem obliczony odpływ miarodajny. Jak wskazywano w odwołaniu maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych określono w pkt 6.3 operatu. Organ odwoławczy pominął w zupełności twierdzenia strony w tym zakresie, pominął te dane i dokonał dowolnej oceny dowodów. Strona nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że zawarte w pkt 6.2 operatu dane to maksymalna ilość odprowadzanych wód opadowych i roztopowych. Wbrew twierdzeniom organu wielkość odpływu miarodajnego nie oznacza maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych. Organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę pominął dane zawarte w pkt 6.3 operatu wodnoprawnego, stanowiące maksymalną ilość wód opadowych i roztopowych wyrażonych w m3/s, pomimo, iż w części ustalającej stan faktyczny na str. 3 decyzji zostały przywołane te dane, jako stanowisko Gminy. Brak rozważań w przedmiocie, dlaczego organ uznał, iż dane zawarte w pkt 6.2 operatu wodnoprawnego to maksymalna ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych oraz argumentów podnoszonych przez strony postępowania, uniemożliwia poznanie stanowiska organu w tej kwestii i wyklucza możliwość dokonania kontroli rozstrzygnięcia także przez sąd.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 365 ze zm.) Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonych decyzji, w wyżej zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kwestionowaną w niniejszym postępowaniu decyzją udzielono Gminie Miasto [...] pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód potoku [...] wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej z drogi ul. [...], ul. [...] i ul. [....] wraz z chodnikami i przyległymi terenami zieleni oraz z terenu osiedla przy ul. [...] poprzez istniejący wylot kolektora deszczowego o nr 365 o średnicy Ø500, zlokalizowany w km 0+737 biegu potoku na działce nr 1598/19 obr. [...] w [...]. W decyzji tej określono m.in. maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych wyrażoną w m3/s i średnią ilość wyrażoną w m3/rok.
Zasadniczo zatem rozstrzygnięcie organu I instancji było zgodne z żądaniem skarżącej. Spór natomiast sprowadzał się do ustalonej przez organ w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, określonej w m3/s. Jak słusznie zauważa organ i z czym nie polemizuje strona skarżąca obowiązek ustalenia tego parametru w pozwoleniu wodnoprawnym wynika wprost z art. 403 ust. 2 pkt 2 P.w.
Zgodnie z wymogami ustalonymi treścią art. 409 ust. 6 pkt 1 P.w. operat wodnoprawny, na podstawie którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast powinien określać "maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzonych do wód wyrażoną w m3/s". Są to dane konieczne, albowiem muszą znaleźć bezpośrednie odzwierciedlenie w treści pozwolenia wodnoprawnego, które musi określać "ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę i średnią ilość m3 na rok, oraz powierzchnię rzeczywistą i zredukowaną zlewni odwadnianej przez każdy wylot" - art. 403 ust. 2 pkt 2 P.w.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyrokach WSA w Rzeszowie z dnia 20 lipca 2021 r. sygn. II SA/Rz 682/21, z dnia 6 października 2021 r. sygn. II SA/RZ 1067/21 (dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że ustawodawca nie wskazał w przepisach ustawy, a także w przepisach wykonawczych do tego aktu, sposobu wyliczania przepływu maksymalnego ilości wód w m3/s.
W odpowiedzi na kierowane do strony skarżącej wezwanie organu z dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz [...] listopada 2020 r. zakwestionowano podany w nich sposób wyliczenia maksymalnej ilości wód opadowych w oparciu o podany wzór i wskazano na metodę ustalenia maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych, jaka może być odprowadzana za pomocą wylotów kolektorów deszczowych.
Stwierdzić należy, że niewątpliwie ustawodawca poprzez treść art. 403 ust. 2 pkt 2, art. 409 ust. 6 pkt 1 P.w. wymaga podania przez wnioskodawcę maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, która to wartość może wystąpić w czasie obowiązywania pozwolenia. Chodzi tu więc o wartość hipotetyczną, jednakże ustaloną w oparciu o dane pewne obrazujące analogiczne, czyli maksymalne ilości wód opadowych lub roztopowych, które wystąpiły na powierzchni zlewni. Jednocześnie należy podać dane, które mogą dotyczyć stanu przeszłego, poprzedzającego złożenie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Organ nie może kwestionować danych przedstawionych przez stronę a odnotowanych za okres sprzed złożenia wniosku. Informacja w tym zakresie ma przedstawiać najwyższy przypuszczalny limit ilości wód odprowadzanych do wód lub do urządzeń wodnych, co potwierdza użyte w powyższych przepisach wyrażenie "maksymalnej ilości" (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 26 sierpnia 2020 r., sygn. II SA/Rz 395/20).
Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że Gmina w przedłożonym do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego operacie przedstawiła metodologię wyliczenia wymaganych wartości maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych. Strona uwzględniła w niej najwyższą dobową sumę opadów oraz czas ich trwania na stacji pomiarowej [...]- [...] Do przeprowadzonych obliczeń założono najwyższe wartości opadu dobowego (czyli wartości najmniej korzystne dla wnioskującego), jaki miał miejsce od rozpoczęcia pomiarów przez stację pomiarową. Ponieważ do obliczeń wykorzystano najwyższą dobową sumę opadów zaobserwowaną w czasie pracy stacji pomiarowej od 1952 r. to nie sposób przyjąć że informacje wykorzystane przez Gminę nie odpowiadały treści art. 409 ust. 6 pkt 1 P.w. Strona skarżąca wskazała metodykę swych obliczeń w sposób rzeczowy i precyzyjny, wyjaśniając, że podana ilość odprowadzanych wód jest ilością maksymalną, jaka w przyszłości może wystąpić na obszarze zlewni.
Orzekające w sprawie organy uznały jednakże, że przedstawiony przez stronę sposób obliczeń jest nieprawidłowy. Ich zdaniem maksymalna ilość wód opadowych i roztopowych powinna być wyliczona na podstawie deszczu miarodajnego trwającego 15 minut, zgodnie z wytycznymi projektowania, według wzoru podanego w wezwaniu z dnia [...] listopada 2020 r., co skarżąca zakwestionowała najpierw w odwołaniu, a następnie w skardze, powołując się na brak konkretnego przepisu prawa, który nakazywałby dokonanie obliczeń w taki sposób.
W tym miejscu Sąd zauważa, że zawarta w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego zobowiązuje organ drugiej instancji do ponownego, całościowego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem do wyjaśnienia jakie okoliczności w sprawie zostały ustalone, wskazania jakiego podmiotu one dotyczą, podania jakie przepisy prawa znalazły w sprawie zastosowanie i jakiej treści normy prawne zostały z nich przez organ wyinterpretowane i wreszcie wytłumaczenia jakie dyrektywy postępowania wynikające z tych norm są wiążące dla stron postępowania. Jeżeli strona w odwołaniu formułuje zarzuty w stosunku do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przez organ I instancji, to rzeczą organu II instancji jest się do tych zarzutów odnieść. Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia wówczas, gdy organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, a zatem ocenia odwołanie jako niezasadne. Strona ma prawo dowiedzieć się, z jakich przyczyn podane przez nią zarzuty dotyczące wadliwości rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej okazały się niezasadne, a organ ma obowiązek tak ukształtowane prawo strony zrealizować. Stanowi to o realizacji obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), zasady działania organów w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Procesowym rozwinięciem podanych unormowań jest art. 107 § 3 k.p.a., zobowiązujący organ do sporządzenia uzasadnienia decyzji administracyjnej w taki sposób, aby uzasadnienie faktyczne zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uwzględniając zatem powyższe wymogi procesowe organ odwoławczy winien przekonująco wyjaśnić, z jakich przyczyn uznał, że stanowisko skarżącej jest nieprawidłowe. Wymagało to jednoznacznego podania na jakiej podstawie prawnej organ opiera ocenę, że podstawiona przez niego formuła wyliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód jest prawidłowa. Zatem winien w szczególności podać podstawę prawną, która nakazuje uwzględniać w tych obliczeniach wartości "deszczu miarodajnego" oraz "wytycznych projektowania". Jeżeli w ocenie organu pojęcia te mają charakter normatywny, jednakże nie zostały ujęte w tekście wprost, to obowiązkiem organu jest podać argumenty i formułę rozumowania, uzasadniające przyjęte rozumowanie. Takich wywodów w decyzji organu odwoławczego brak.
Organ II instancji w uzasadnieniu wskazuje, że skarżąca w operacie wodnoprawnym podała wartości niezbędne do wyliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a jedynie nie przedstawiła tej ilości w wymaganej formule m3/s. Organy dokonały więc w tym zakresie samodzielnych wyliczeń. Należy przy tym zauważyć, że orzekające organy pomijają dane zawarte w punkcie 6.3 operatu wodnoprawnego, stanowiące maksymalną ilość wód opadowych i roztopowych wyrażonych w m3/s. Uznają natomiast, że wielkość odpływu miarodajnego wyrażonego w dm3/s, zawarta w punkcie 6.2 operatu wodnoprawnego, jest to maksymalna ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych. Organ I instancji wskazał, że podana w pkt 6.3 ilość wód nie jest poprawnie obliczoną maksymalną ilością wód opadowych. Natomiast organ odwoławczy wskazuje, że pkt 6.2 operatu zawiera szczegółowe wyliczenia nie tylko rocznej i dobowej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych do potoku [....], ale również maksymalnej ilości odprowadzanych wód (nazwanej w operacie odpływem miarodajnym bądź chwilowym) wyrażonej w dm3/s. Sposób obliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych zastosowany w operacie wodnoprawnym opiera się na wzorze, zalecanym przez organ I instancji, a jedynie wynik tych obliczeń został przedstawiony w innej jednostce, niż jest wskazana w treści art. 409 i art. 403 P.w., tj. jako ilość wyrażona w dm3/s zamiast m3/s. jak stwierdził organ odwoławczy wielkość odpływu miarodajnego wyrażonego w dm3/s należy doprowadzić do jednostki m3/s, czyli podzielić przez 1000.
W ocenie Sądu rację ma strona skarżąca wskazując, że pojęcia: wielkość odpływu miarodajnego oraz maksymalna ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych nie są tożsame. Czym innym jest wartość odpływu miarodajnego wyrażona w dm3/s, a czym innym maksymalna ilość odprowadzanych wód wyrażona w m3/s. Odpływ miarodajny obliczany jest ze względu na konieczność ustalenia przez projektanta średnicy sieci kanalizacji deszczowej lub innych obiektów inżynierskich takich jak przepusty, mosty, w celu zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji sieci, urządzeń, obiektów budowlanych. Obliczenia przepływu miarodajnego, dokonuje się przy założeniu czasu trwania deszczu, prawdopodobieństwa jego wystąpienia raz na "X" lat oraz przy jego stałym natężeniu, występującym na terenie całej powierzchni rozpatrywanej zlewni, co znacznie odbiega od rzeczywistości. Obliczone na tej podstawie wielkości odprowadzonych wód, mogą nie wystąpić nigdy a już z dużą doza prawdopodobieństwa, można założyć, że nie wystąpią w czasie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.
Nie znajduje zatem podstawy prawnej uznanie, jak to uczyniły orzekające w sprawie organy, że wielkość odpływu miarodajnego oznacza maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych.
Takie stanowisko zostało zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1098/20, w którym wskazano, że pojęcie deszczu miarodajnego, ma charakter techniczno-inżynierski i odnosi się do projektowania urządzeń hydrotechnicznych. Deszcz miarodajny ma obrazować najniekorzystniejsze natężenie opadu, czyli opad hipotetyczny, w ustalonym stosunku względem stulecia jaki może na danym terenie wystąpić przez 10-15 minut. Ponadto Sąd wskazuje, że wskazanie w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości wód opadowych i roztopowych w oparciu o deszcz miarodajny, w żaden sposób nie odzwierciedla faktycznie odprowadzanej ilości wód, lecz ilość wód hipotetyczną, ustaloną dla określenia inżynierskiego bezpieczeństwa urządzeń kanalizacji deszczowej. Natomiast maksymalna ilość odprowadzanych wód, to ilość wód jaką maksymalnie, ale w ujęciu realnym, rzeczywistym można odprowadzić, a nie ilość ustalona w wyniku przyjęcia pewnych prawdopodobieństw. Strona skarżąca w odwołaniu wskazała, że organ I instancji nie podał podstawy prawnej, która czyniłaby wiążącym przyjęty w decyzji sposób obliczania maksymalnej ilości odprowadzanych wód. Do tej kwestii organ II instancji nie odniósł się i takiej podstawy prawnej również nie wskazał.
Sąd uznał zatem, że prezentowane przez organy stanowisko o wadliwości podanej przez stronę skarżącą w pkt 6.3 operatu maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzonych do wód wyrażoną w m3/s nie zostało prawidłowo i przekonywująco uzasadnione.
Brak szczegółowego wyjaśnienia istotnych dla sprawy kwestii, jak również przekonującego uzasadnienia zajętego stanowiska z podaniem jego podstaw prawnych czyni decyzje organów obu instancji wadliwymi, podjętymi z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wyrażoną powyżej ocenę popełnionych naruszeń, co powinno w szczególności polegać na szczegółowym odniesieniu się do argumentacji i stanowiska prezentowanego przez skarżącą, a także winno znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo uzasadnionym rozstrzygnięciu.
Z powyższych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, jako wydane z istotnym i mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem wskazanych powyżej przepisów k.p.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło