VII SA/Wa 2119/17
WyrokWSA w Warszawie2018-07-31
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Starosty dotyczącej pozwolenia na budowę instalacji gazowych została wydana prawidłowo, mimo braku oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością przez wszystkich inwestorów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością przez wszystkich inwestorów nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż inwestorzy posiadali prawo do dysponowania nieruchomościami, a naruszenie nie wywołało szczególnie negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. W konsekwencji decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty została utrzymana.Stan faktyczny
Wnioskodawcy A. P., Z. P. i E. B. uzyskali pozwolenia na budowę budynków gospodarczych i instalacji gazowych na działkach ewidencyjnych w miejscowości [...]. C. P.-N. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty dotyczącej pozwolenia na budowę, zarzucając brak zgody współwłaścicieli działek oraz brak oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując na brak rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę C. P.-N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2018 r. sprawy ze skargi C. P. – N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), po rozpatrzeniu odwołania A. P. i Z. P., reprezentowanych przez R. N. oraz odwołania E. B., od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] września 2013 r. nr [...], znak: [...].
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 4 października 2012 r. A. P., Z. P. i E. B. wystąpili do Starosty [...] o udzielenie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy ul. [...] w [...] na działkach nr [...] i nr [...] , obręb [...].
Starosta [...] decyzją z [...] listopada 2012 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. P. i Z. P. oraz E. B. pozwolenia na budowę dwóch budynków gospodarczych w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w [...] , na działkach nr [...] i nr [...], obręb [...].
Wnioskiem z 31 lipca 2013 r. A. P. i Z. P. oraz E. B., reprezentowani przez pełnomocnika M. S., wystąpili do Starosty [...] o udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie: dwóch instalacji gazu w dwóch budynkach gospodarczych w zabudowie bliźniaczej na dz. [...] i [...] przy ul. [...] w [...] , obręb [...], jedn. ewid. - m. [...].
Starosta [...] decyzją z [...] września 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu ww. wniosku, zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. P. i Z. P. oraz E. B. pozwolenia na budowę dwóch instalacji gazowych w dwóch budynkach gospodarczych w zabudowie bliźniaczej, przy ul. [...] w [...] , na działkach nr [...] i nr [...], obręb [...], jedn. ewid. m. [...].
W dniu 22 września 2015 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek C. P. – N. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2012 r. nr [...]; decyzji Starosty [...] z [...] września 2013 r. nr [...]; oraz o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] lutego 2014 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]" - "[...]" - "[...]" - "[...]" w [...]. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że zakwestionowane decyzje wydane zostały bez zgody współwłaścicieli działki nr [...], tj. E. P. i W. P. oraz C. P.-N. Ponadto, wskazał, że stronom ww. postępowań nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu. Stwierdzono także, że inwestorzy dążą do przekształcenia budynku na działkach nr [...] i nr [...] w budynek o funkcji usługowo-mieszkalnej.
Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku C. P.-N., stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...] września 2013 r. Nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że pozwolenie na budowę w przedmiotowej sprawie zostało wydane osobom, które nie złożyły wymaganego prawem oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co świadczy o wydaniu decyzji Starosty [...] z [...] września 2013 r. nr [...] z rażącym naruszeniem przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji organu wojewódzkiego z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], wnieśli w terminie A. P. i Z. P., reprezentowani przez R. N., oraz E. B.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2017 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania E. B. od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] września 2013 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wyłącznie w przypadku niewątpliwego stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych wart. 156 § 1 k.p.a. Jednocześnie należy zauważyć, że w postępowaniu nadzorczym, którego celem jest poddanie ocenie decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., organ nadzoru nie prowadzi postępowania mającego zastąpić działanie organu, którego decyzja jest badana.
Jedną z kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w ww. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu ww. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to takie naruszenie, którego charakter powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 30 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 3763/02, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92). Wskazać również trzeba, iż z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje nie tylko oczywistość naruszenia prawa, ale również ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Utożsamianie zatem pojęcia rażącego naruszenia prawa z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. O "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05; wyrok NSA z 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotem spornej inwestycji jest realizacja dwóch instalacji gazowych w budynku gospodarczym zlokalizowanym na działkach nr ewid. [...]. Dodał, że decyzja Starosty [...] z [...] września 2013 r. nr [...] nie udzielała pozwolenia na budowę przyłącza. Jak bowiem zaznaczono w projekcie zagospodarowania terenu zatwierdzonym ww. decyzją o pozwoleniu na budową, projektowane przyłącze gazu objęte jest odrębnym opracowaniem.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze. zm., według stanu na dzień 4 września 2013 r.), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, powyższe dokumenty inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę.
Z akt sprawy wynika, że inwestorzy – Z. P. i A. P., a także E. B. do wniosku z 31 lipca 2013 r. dołączyli m. in. oświadczenie Z. P. o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane; oświadczenie E. B. o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane. Oświadczenie Z. P. o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane zawiera informację wskazującą, że jest ono składane przez A. P. oraz Z. P., to jednak opatrzone jest ono jedynie własnoręcznym podpisem Z. P. Zatem, organ II instancji, uznał, że A. P. nie złożyła oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działką nr ewid. [...].
Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że sporna inwestycja przewidziana została do zrealizowania na działkach nr ewid. [...] oraz [...], zatem każdy z inwestorów winien złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działkami nr ewid. [...] i [...] na cele budowlane. Jak wynika z akt sprawy Z. P. i A. P. nie złożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działką nr ewid. [...], natomiast E. B. nie złożyła oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działką nr ewid. [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w powyższym zakresie niewątpliwie doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Oceniając skutki społeczno-gospodarcze wskazanego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, organ wskazał, że jak wynika z treści Księgi Wieczystej Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] , V Wydział Ksiąg Wieczystych, w dacie wydania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę właścicielami działki nr ewid. [...] byli E. B., P. J. oraz W. J. Wymaga przy tym wskazania, że E. B. dysponowała upoważnieniem pozostałych współwłaścicieli działki nr ewid. [...] do działania w ich imieniu w sprawach dotyczących ww. nieruchomości (zob. kopie "upoważnień" w projekcie budowlanym). Jak natomiast wynika z treści Ksiąg Wieczystych nr [...],[...] oraz [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...], V Wydział Ksiąg Wieczystych, w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę właścicielami działki nr ewid. [...] byli Z. P., A. P., E. P., W. P. i C. P.-N. Organ wskazał, że A. P. i Z. P. uzyskali zgodę pozostałych współwłaścicieli działki nr ewid. [...] (C. P.-N., W. P. i E. P.) z 20 sierpnia 2013 r. na realizację spornej inwestycji (kopia oświadczenia w projekcie budowlanym).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jakkolwiek A. P. nie złożyła oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane, to jednak posiadała ona prawo do dysponowania na cele budowlane ww. działką nr ewid. [...]. Prawo takie, w odniesieniu do działki nr ewid. [...], posiadał również Z. P. Skoro E. B. (współwłaścicielka działki nr ewid. [...]) wystąpiła razem z A. P. i Z. P. (współwłaścicielami działki nr ewid. [...]) z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji to nie można uznać, że nie wyrażała ona zgody A. P. i Z. P. na realizację spornej inwestycji na działce nr ewid. [...].
Z powyższego wynika, że w zakresie, w jakim udzielono pozwolenia na budowę spornej inwestycji A. P. i Z. P., organ powiatowy nie naruszył prawa w stopniu "rażącym" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym zakresie stwierdzone wyżej naruszenie nie wywołuje bowiem szczególnie negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. Z akt sprawy wynika bowiem, że pomimo stwierdzonych wyżej uchybień A. P. i Z. P., byli uprawnieni do dysponowania działkami [...] i [...] na cele realizacji spornej inwestycji.
E. B. posiadała zatem prawo do dysponowania na cele budowlane działką nr ewid. [...]. W dacie wydania kontrolowanej decyzji była ona współwłaścicielką działki nr ewid. [...], a także dysponowała "upoważnieniami" pozostałych współwłaścicieli. Tym samym organ uznał, że w powyższym zakresie również nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby E. B. posiadała tytuł prawny do działki nr ewid. [...]. Jakkolwiek E. B. występowała razem z A. P. i Z. P. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji (co pozwala przyjąć, że A. P. i Z. P. wyrażali zgodę E. B. na realizację spornej inwestycji na działce nr ewid. [...]), to jednak w aktach sprawy organu powiatowego zakończonej kontrolowaną decyzją, brak jest dokumentu, który potwierdzałby, że E. B. dysponowała zgodą pozostałych współwłaścicieli działki nr ewid. [...], tj. zgodą E. P., W. P. i C. P.-N., na realizację spornej inwestycji. Powyższa okoliczność, w ocenie organu odwoławczego, nie może być jednak uznana za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Organ II instancji podał, że w aktach sprawy zakończonych decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2012 r. nr [...], znak: [...], w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działkach nr ewid. [...] i [...], w którym to budynku przewidziano sporną inwestycję, znajduje się oświadczenie z [...] października 2012 r., w którym wskazano: "Niniejszym oświadczam, że po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania Nr [...] z dnia [...] października 2012 r., zapoznałem się z projektem dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielam pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy ul. [...] w [...] na działkach nr ewid. [...] i [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna miasto [...] oraz, że nie wnoszę uwag i zastrzeżeń. Proszę o wydanie decyzji prawomocnej zgodnie z art. 130 par. 4 Kpa gdyż nie będę się odwoływać od wydanej decyzji". Powyższe oświadczenie zostało złożone m. in. przez współwłaścicieli działki nr ewid. [...], tj. E. P. i C. P.-N. oraz W. P.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Skoro E. B. posiadała zgodę współwłaścicieli działki nr ewid. [...] na realizację budynku gospodarczego na ww. działce, to brak dodatkowej, "szczególnej" zgody współwłaścicieli działki nr ewid. [...] na realizację przez E. B. instalacji w tym budynku nie może być postrzegany w kategoriach "rażącego" naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Organ zauważył także, że w toku postępowania zwykłego w przedmiocie udzielania pozwolenia na budowę spornej inwestycji, żadna ze stron postępowania nie kwestionowała prawa inwestorów do dysponowania działkami nr ewid. [...] i [...] na cele realizacji spornego zamierzenia.
Niezależnie od powyższego, organ II instancji stwierdził, że nawet gdyby uznać, że E. B. nie miała prawa do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane, to i tak nie można byłoby uznać, że w analizowanej sprawie doszło do "rażącego" naruszenia prawa. Brak byłoby bowiem szczególnie negatywnych skutków społeczno-gospodarczych naruszenia w tym zakresie. Tytuł prawny do dysponowania działką nr ewid. [...], na cele realizacji spornej inwestycji posiadali inwestorzy – A. P. i Z. P.
W konsekwencji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Starosty [...] z [...] września 2013 r. nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając na uwadze, że ww. działki inwestycyjne położone są na obszarze objętym zakresem obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla "[...]" - "[...]" - "[...]" - "[...]" zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z [...] maja 1998 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1998 r., Nr [...], poz. [...]) inwestorzy nie byli zobligowani do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym w analizowanym przypadku nie naruszono rażąco art. 32 ust. 4 pkt 1 oraz art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działki inwestycyjne nr ewid. [...] i [...], w części w jakiej zaprojektowano sporną inwestycję, znajdują się na terenie oznaczonym w ww. miejscowym planie symbolem [...]. Analiza akt sprawy nie wykazała, aby kontrolowana decyzja Starosty [...] z [...] września 2013 r. nr [...] w sposób rażący naruszała ustalenia ww. uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z [...] maja 1998 r. Przepisy ww. miejscowego planu nie przewidują zakazu realizacji instalacji gazowych w istniejących budynkach.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Analiza projektu budowlanego nie wykazała, aby kontrolowana decyzja naruszała w sposób rażący przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.).
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku udziału współwłaścicieli działki nr ewid. [...] w postępowaniu w przedmiocie wydania ww. decyzji Starosty [...] z [...] września 2013 r. nr [...] organ odwoławczy podał, że powyższa okoliczność może stanowić ewentualną przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z niekwestionowanym poglądem judykatury niedopuszczalne jest przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić zarazem jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie z 5 maja 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 826/04).
Wobec powyższego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w omawianej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych. Ponadto, decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2017 r., znak: [...], wniosła C. P. – N., reprezentowana przez radcę prawnego M. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnianiu skargi skarżąca podniosła, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Starosta [...] naruszył ww. przepisy, bowiem udzielił pozwolenia na budowę inwestorom mimo to, że nie posiadali oni prawa do dysponowania nieruchomościami stanowiącymi działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] na cele budowlane.
Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Sąd kontrolował decyzję, która zapadła w postępowaniu nieważnościowym, nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego. Jak zasadnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, postępowanie to stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wyłącznie w przypadku niewątpliwego stwierdzenia istnienia, którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Decyzja kontrolowana w niniejszym postępowaniu nieważnościowym nie jest obarczona żadną z wad, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie, przez stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Zasadnie dostrzeżone przez organ wady decyzji, nie uzasadniały przyjęcia, że zapadła ona z rażącym zatem kwalifikowanym naruszeniem prawa.
Z rażącym naruszeniem prawa nie może być bowiem utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje nie tylko oczywistość naruszenia prawa, ale również ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga.
Przedmiotem spornej inwestycji jest realizacja dwóch instalacji gazowych w budynku gospodarczym zlokalizowanym na działkach nr ewid. [...] , [...] obręb [...]. Dotycząca budowy budynku decyzja Starosty [...] z [...] września 2013 r. nr [...] nie udzielała pozwolenia na budowę przyłącza. Jak bowiem zaznaczono w projekcie zagospodarowania terenu zatwierdzonym ww. decyzją o pozwoleniu na budową, projektowane przyłącze gazu objęte jest odrębnym opracowaniem.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie stwierdził, że w okolicznościach sprawy doszło do oczywistego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego (szczegółowo przywołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak wyżej).
W postępowaniu zakończonym decyzją kontrolowaną w trybie nieważnościowym, inwestorzy – Z. P. i A. P., a także E. B. do wniosku z 31 lipca 2013 r. dołączyli m. in. oświadczenie Z. P. o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane; oświadczenie E. B. o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane. Oświadczenie Z. P. o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane zawiera informację wskazującą, że jest ono składane przez A. P. oraz Z. P., to jednak opatrzone jest ono jedynie własnoręcznym podpisem Z. P. Zatem, prawidłowo organ II instancji, uznał, że A. P. nie złożyła oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działką nr ewid. [...]. Ponadto, inwestycja przewidziana została do zrealizowania na działkach nr ewid. [...] oraz [...] , zatem słusznie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że każdy z inwestorów winien złożyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działkami nr ewid. [...] i [...] na cele budowlane. Tymczasem Z. P. i A. P. nie złożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działką nr ewid. [...] zaś E. B. nie złożyła oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działką nr ewid. [...].
W ocenie Sądu, organ zasadnie nie zakwalifikował powyższego naruszenia jako wady rażącego naruszenia prawa, prawidłowo oceniając skutki społeczno-gospodarcze owego naruszenia.
I tak, organ słusznie wziął pod uwagę stan prawny nieruchomości ujawniony w Księdze Wieczystej Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], V Wydział Ksiąg Wieczystych. W dacie wydania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę właścicielami działki nr ewid. [...] byli E. B., P. J. oraz W. J. E. B. dysponowała przy tym upoważnieniem pozostałych współwłaścicieli działki nr ewid. [...] do działania w ich imieniu w sprawach dotyczących ww. nieruchomości (zob. kopie "upoważnień" w projekcie budowlanym). Jak natomiast wynika zaś z treści Ksiąg Wieczystych nr [...],[...] oraz [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...], V Wydział Ksiąg Wieczystych, w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę właścicielami działki nr ewid. [...] byli Z. P., A. P., E. P., W. P. i C. P.-N. Organ wskazał, że A. P. i Z. P. uzyskali zgodę pozostałych współwłaścicieli działki nr ewid. [...] (C. P.-N., W. P. i E. P.) z 20 sierpnia 2013 r. na realizację spornej inwestycji (kopia oświadczenia w projekcie budowlanym).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie stwierdził, że jakkolwiek A. P. nie złożyła oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane, to jednak posiadała ona prawo do dysponowania na cele budowlane ww. działką nr ewid. [...]. Prawo takie, w odniesieniu do działki nr ewid. [...], posiadał również Z. P.. Skoro E. B.(współwłaścicielka działki nr ewid. [...]) wystąpiła razem z A. P. i Z. P. (współwłaścicielami działki nr ewid. [...]) z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji to nie można uznać, że nie wyrażała ona zgody A. P. i Z. P. na realizację spornej inwestycji na działce nr ewid. [...].
Powyższe ustalenia w pełni upoważniały Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do oceny, że w zakresie, w jakim udzielono pozwolenia na budowę spornej inwestycji A. P. i Z. P., organ powiatowy nie naruszył prawa w stopniu "rażącym" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszenie to nie wywołuje bowiem szczególnie negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. A. P. i Z. P., byli uprawnieni do dysponowania działkami [...] i [...] na cele realizacji spornej inwestycji.
Organ zasadnie ustalił również, że E. B. posiadała prawo do dysponowania na cele budowlane działką nr ewid. [...]. W dacie wydania kontrolowanej decyzji była ona współwłaścicielką działki nr ewid. [...], a także dysponowała "upoważnieniami" pozostałych współwłaścicieli. Tym samym prawidłowo organ uznał, że i w tym zakresie nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Należy podzielić ustalenie organu jak chodzi o E. B., która posiadała tytuł prawny do działki nr ewid. [...]. Występowała ona razem z A. P. i Z. P. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji, co pozwala przyjąć, że A. P. i Z. P. wyrażali zgodę E. B. na realizację spornej inwestycji na działce nr ewid. [...]. W aktach sprawy brak dokumentu, który potwierdzałby, że dysponowała zgodą pozostałych współwłaścicieli działki nr ewid. [...], tj. zgodą E. P., W. P. i C. P.-N., na realizację spornej inwestycji. Nie może to jednak zostać uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Jak słusznie zauważył organ, w aktach sprawy zakończonej decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2012 r. nr [...], znak: [...], w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działkach nr ewid. [...] i [...], w którym to budynku przewidziano sporną inwestycję, znajduje się oświadczenie z [...] października 2012 r., w którym wskazano: "Niniejszym oświadczam, że po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania Nr [...] z dnia [...] października 2012 r., zapoznałem się z projektem dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielam pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy ul. [...] w [...] na działkach nr ewid. [...] i [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna miasto [...] oraz, że nie wnoszę uwag i zastrzeżeń. Proszę o wydanie decyzji prawomocnej zgodnie z art. 130 par. 4 Kpa gdyż nie będę się odwoływać od wydanej decyzji". Powyższe oświadczenie zostało złożone m. in. przez współwłaścicieli działki nr ewid. [...] tj. E. P. i C. P.-N. oraz W. P.
Słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył - zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Skoro E. B. posiadała zgodę współwłaścicieli działki nr ewid. [...] na realizację budynku gospodarczego na ww. działce, to brak dodatkowej, "szczególnej" zgody współwłaścicieli działki nr ewid. [...] na realizację przez E. B. instalacji w tym budynku nie może być postrzegany w kategoriach "rażącego" naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, w toku postępowania zwykłego w przedmiocie udzielania pozwolenia na budowę spornej inwestycji, żadna ze stron postępowania nie kwestionowała prawa inwestorów do dysponowania działkami nr ewid. [...] i [...] na cele realizacji spornego zamierzenia.
Zasadna jest też argumentacja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zgodnie z którą nawet gdyby E. B. nie miała prawa do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane, to i tak nie można byłoby uznać kwalifikowanego charakteru tego naruszenia, skoro tytuł prawny do dysponowania działką nr ewid. [...], na cele realizacji spornej inwestycji posiadali pozostali inwestorzy – A. P. i Z. P.
Przywołując jak wyżej prawidłową argumentację Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Sąd ocenił jako właściwy również wniosek organu co do tego, że kontrolowana decyzja Starosty [...] z [...] września 2013 r. nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie ocenił również, że skoro działki inwestycyjne położone są na obszarze objętym zakresem obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla "[...]" - "[...]" - "[...]" - "[...]" zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z [...] maja 1998 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1998 r., Nr [...] , poz. [...]), to inwestorzy nie byli zobligowani do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Tym samym w analizowanym przypadku nie naruszono rażąco art. 32 ust. 4 pkt 1 oraz art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepisy ww. miejscowego planu nie przewidują zakazu realizacji instalacji gazowych w istniejących budynkach zaś analiza projektu budowlanego nie wykazała, aby kontrolowana decyzja naruszała w sposób rażący przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.).
Organ prawidłowo odniósł się również do zarzutu dotyczącego braku udziału współwłaścicieli działki nr ewid. [...] w postępowaniu w przedmiocie wydania ww. decyzji Starosty [...] z [...] września 2013 r. nr [...]. Zgodnie z niekwestionowanym poglądem judykatury taka okoliczność może stanowić ewentualną przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie jest dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić zarazem jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd podziela również wskazanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - decyzja kontrolowana w niniejszym postępowaniu nieważnościowym nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych. Ponadto, decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 151 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło