II SA/Bk 765/21

WyrokWSA w Białymstoku2021-11-25

Skład orzekający: Grzegorz Dudar, Marek Leszczyński, Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wyjaśnienia kwestii dotyczących ewidencji gruntów, gdy brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym?
Ratio decidendi
Organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie strony nie znajduje podstawy prawnej do rozpatrzenia w trybie administracyjnym, w szczególności gdy przepisy nie przewidują wydawania decyzji wyjaśniających, które nie rozstrzygają o prawach i obowiązkach strony. Wszczęcie postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu. Ponadto, powaga rzeczy osądzonej i zasada trwałości decyzji administracyjnych uniemożliwiają wielokrotne rozstrzyganie tożsamych kwestii.
Stan faktyczny
Skarżące W. P. i T. S. złożyły wnioski o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego wyjaśnienia licznych kwestii związanych z ewidencją gruntów i granicami ich nieruchomości, w tym unieważnienia historycznych protokołów i decyzji oraz wyjaśnienia rozbieżności w dokumentacji geodezyjnej. Organ pierwszej instancji, Starosta, odmówił wszczęcia postępowania, co podtrzymał organ odwoławczy, PWINGiK. Skarżące złożyły skargę do WSA w Białymstoku, domagając się uchylenia postanowienia i ponownego rozpatrzenia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. P. i T. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wyjaśnienia kwestii dotyczących ewidencji gruntów oddala skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. (dalej powoływany jako PWINGiK, organ odwoławczy) postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie Starosty S. (dalej powoływany jako Starosta, organ pierwszej instancji) z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], wydanego na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), którym odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosków W. P. i T. S. (dalej powoływane łącznie jako skarżące). Organ pierwszej instancji odmówił skarżącym wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wyjaśnienia kwestii poruszanych we wniosku W. P. z [...] maja 2021 r., sprecyzowanego pismem skarżących z [...] czerwca 2021 r. takich jak: unieważnienie protokołu nabycia i działu spadku z 1948 roku z wyjaśnieniem dlaczego protokół powstały w sądzie został unieważniony; unieważnienie wykonanego rozgraniczenia z roku 1962 istniejącego na gruncie, a nieistniejącego na mapie zasadniczej; unieważnienie wykonanego wznowienia granic z roku 1974, istniejącego na gruncie, a nieistniejącego na mapie zasadniczej; dlaczego obie czynności rozgraniczenia i wznowienia granic zakończone spisanymi ugodami zostały unieważnione; unieważnienie wyroku sądu z roku 1973 dotyczącego nabycia i działu spadku działki stary nr [...] nowy nr [...]; unieważnienie wyroku sądu sygn. akt [...] z roku 1986 dotyczącego podziału działki nr [...] na dwie zmieniono wymiary działek w ewidencji gruntów, a na gruncie istnieją takie jak po podziale; kto wyjaśni dlaczego działka w tej chwili nr [...] ma szerokość 4,39 m, a w podziale wykonanym przez C. ma ona 4 m, a w jego obliczeniach ma szerokość 4,39 m i modernizacji 4,39 m, skąd się wzięło 0,39 m; dlaczego przeliczono działki nr [...] i [...] co było powodem oraz dlaczego powstał jeden operat techniczny, a nie dwa, kto będzie poprawiał błędy z tego operatu odnośnie długości działek, powierzchni, wyjaśnienie dlaczego powierzchnia tych działek w ewidencji gruntów została zmieniona, bo w operacie technicznym jest inaczej oraz czy operat jest jeszcze ważny; wyjaśnić dlaczego wprowadzono zmiany w ewidencji gruntów odnośnie działek nr [...] i [...] i nie wydano decyzji; dlaczego zmieniono granicę między działkami nr [...] i [...], a teraz twierdzi się, że nie zmieniono. W tym samym postanowieniu organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wyjaśnienia kwestii poruszanych we wniosku W. P. z [...] czerwca 2021 r., sprecyzowanym pismem z [...] czerwca 2021 r., tj. dlaczego zmieniono wymiary i powierzchnie działek; dlaczego unieważniono wyroki sądu powszechnego, w tym rozgraniczenia z 1962 roku, wznowienia granic z 1974 roku; dlaczego właściciele nie brali udziału w nowym pomiarze. Tym samym postanowieniem odmówiono również wszczęcia postępowania w przedmiocie wyjaśnienia kwestii z wniosku W. P. z dnia [...] czerwca 2021 r., tj. udzielenie informacji w zakresie dokonania analizy dokumentacji geodezyjnej; wyjaśnienie zmian granic działek stanowiących własność wnioskodawczyni – ustalonych przez sąd, potwierdzonych wykonanym rozgraniczeniem i wznowieniem granic; różnica pomiędzy granicami na gruncie, a na mapie zasadniczej; kwalifikacje zawodowe osoby p.o. Geodety Powiatowego. Starosta w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że we wskazanym zakresie nie prowadzi się postępowań administracyjnych. Wyjaśnił, że przepisy nie przewidują wydawania "decyzji wyjaśniających", które nie rozstrzygałyby o prawach i obowiązkach strony, ale dokonywałyby wyjaśnień i interpretacji na żądanie wnioskodawcy. Organ pierwszej instancji podniósł również, że kwestie przebiegu granic nieruchomości stanowiących własność skarżących z nieruchomościami przyległymi była wielokrotnie wyjaśniana przez ten organ, organy wyższych instancji oraz sądy różnych instancji. Starosta stwierdził, że inicjowane przez skarżące postępowania administracyjne w zakresie aktualizacji wpisu w ewidencji gruntów w odniesieniu do przebiegu granic ich działek w oparciu o treść historycznych dokumentów wskazanych we wniosku z dnia [...] czerwca 2021 r. zakończyły się wydaniem decyzji administracyjnych poddanych kontroli PWINGiK, a także sądów. Starosta wskazał również, że obszerne wyjaśnienia dotyczące materiału dowodowego będącego przedmiotem prowadzonych postępowań zostały zawarte w zawiadomieniu PWINGiK z [...] grudnia 2020 r. W odniesieniu do wskazywanej przez skarżące opinii biegłego organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w tej opinii biegły nie dokonywał ustalenia przebiegu granic, ani zmiany powierzchni działek w operacie ewidencji gruntów i budynków. Organ pierwszej instancji odniósł się również do wskazywanego przez skarżące braku powołanego Geodety Powiatowego. W oparciu o przepisy ustawy z dnia [...] czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz art. 268a k.p.a. wskazał, że Starosta może upoważniać pracowników starostwa do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych. Na skutek złożonego przez skarżące zażalenia, PWINGiK wskazanym na wstępie postanowieniem utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym nie można wszcząć postępowania w sprawie, w której brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Podzielił przy tym pogląd Starosty, że nie prowadzi się postępowań administracyjnych we wskazanym zakresie, gdyż przepisy nie przewidują wydawania "decyzji wyjaśniających", które nie rozstrzygałyby o prawach i obowiązkach strony, ale dokonywałyby wyjaśnień i interpretacji na żądanie wnioskodawcy. Organ odwoławczy przywołał ponadto zasadę legalizmu z art. 7 Konstytucji RP, podkreślając, że organy nie mogą podejmować działań bez podstawy prawnej. Skargę na postanowienie organu odwoławczego wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżące. W treści skargi skarżące podały szereg informacji uzyskanych w okresie od 2015 do 2021 roku, które w ich ocenie wskazują, że należy wszcząć postępowanie i "wydać decyzję, o której mowa jest w pismach Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2016 r. i [...] stycznia 2017 r.". Według skarżących organy obu instancji nie zauważyły zmian, których same dokonały w stosunku do działek skarżących na mapie zasadniczej, w zasobie geodezyjnym i w ewidencji gruntów. Skarżące wyraziły przekonanie, że organy dokonują tych zmian bez wiedzy właścicieli. Opisały również określone okoliczności wcześniejszych postępowań administracyjnych oraz wyroków WSA w Białymstoku i przedstawiły ich ocenę, podnosząc liczne wątpliwości w tym zakresie. Z uwagi na powyższe skarżące wniosły o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a ponadto dokonania określonych czynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z [...] października 2021 r. skarżące poszerzyły argumentację skargi. Natomiast w piśmie z [...] października 2021 r., wniosły o uwzględnienie załączonych do tego pisma dokumentów. Kolejnym pismem z [...] października 2021 r. skarżące wniosły o zastosowanie "rozpatrzenia z wyroku w podobnej sprawie", sygn. akt II SA/Bk 746/18. W dniu [...] listopada 2021 r. do tut. sądu wpłynęło następne pismo skarżących, w którym wskazano na zmianę rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości zaskarżonego postanowienia, którym PWINGiK utrzymał w mocy postanowienie Starosty o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosków skarżących. Kluczowym zagadnieniem jawi się zatem zbadanie zasadności zastosowania art. 61a k.p.a., stanowiącego podstawę postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji. Stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 61a § 1 zd. 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że przez "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Będą to przykładowo sytuacje takie jak: stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio, istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę, tj. stan res iudicata, bądź wystąpienie z wnioskiem, który nie może być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej, żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Po 385/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dalej "CBOSA"). Natomiast zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania administracyjnego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Ponadto wszczęcie postępowania na żądanie strony nastąpić może jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu administracji (tak NSA w wyroku z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1792/18, CBOSA). Skarżąca W. P. samodzielnie bądź też wraz ze skarżącą T. S. wniosły szereg pism skierowanych bezpośrednio do Starosty. Pisma z [...] maja 2021 r. oraz z [...] czerwca 2021 r. zatytułowane "ponaglenie" zostały przez W. P. skierowane do Głównego Geodety Kraju (dalej powoływany jako GGK). Organ ten przekazał wskazane pisma do rozpatrzenia przez PWINGiK, który następnie wezwał skarżącą do sprecyzowania pism. W. P. wraz ze skarżącą T. S. sprecyzowały pisma, wskazując, że są to wnioski o wszczęcie postępowania administracyjnego. Zasadnie zatem pisma skarżących zostały, zgodnie z intencją strony, zakwalifikowane jako wnioski o wszczęcie postępowania administracyjnego i przekazane według właściwości Staroście S. (k. 10, 26 akt). Spornym między stronami w sprawie jest natomiast to, czy żądania skarżących winny zostać uwzględnione, a zatem czy istniały podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania, którego domagają się skarżące, miałoby być wyjaśnienie określonych zdarzeń faktycznych i prawnych dotyczących nieruchomości skarżących zaistniałych w okresie od 1948 do czasów obecnych, a ponadto analiza określonych dokumentów z tego okresu, w tym orzeczeń sądowych i decyzji organów administracji publicznej kształtujących stan faktyczny i prawny działek skarżących. W ocenie organów obu instancji przepisy nie przewidują wydawania decyzji wyjaśniających, których przedmiotem byłoby dokonanie wyjaśnień i interpretacji na żądanie strony. Zdaniem sądu, powyższe stanowisko należy zaaprobować. W przepisach prawa nie ustanowiono trybu postępowania, którego celem byłoby jedynie wyjaśnienie określonych wątpliwości strony i wskazanie interpretacji przepisów. Uzasadniona jest również uwaga organu odwoławczego, że organy władzy publicznej – mając na uwadze wynikającą z art. 7 Konstytucji RP zasadę legalizmu – nie mogą podejmować działań bez podstawy prawnej. Skarżące nie mogą zatem oczekiwać od organów, w tym przypadku od Starosty, działań niemających prawnego umocowania. Należy zatem stwierdzić, że zachodzi inna uzasadniona przyczyna, której mowa w art. 61a § 1 k.p.a., tj. brak podstawy prawnej rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Jak bowiem wskazano wyżej, wszczęcie postępowania może nastąpić jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu administracji. Słusznie organy wskazują również na dotychczas prowadzone postępowania dotyczące przebiegu granic nieruchomości będących własnością skarżących, a ściślej aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Wydawane w tym przedmiocie rozstrzygnięcia były również poddawane kontroli sądów administracyjnych. Wymaga bowiem podkreślenia, że poruszone we wnioskach skarżących kwestie były już wyjaśniane przez organy oraz sądy we wcześniejszych postępowaniach skarżących. Odpowiedzi na wskazywane we wnioskach wątpliwości skarżące winny więc poszukiwać w uzasadnieniach tych rozstrzygnięć. Wyjaśnienia dotyczące materiału dowodowego tych postępowań, jak zauważył organ, można znaleźć również w zawiadomieniu o sposobie załatwienia skargi z [...] grudnia 2020 r. wydanym przez PWINGiK. Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Strona posiada zatem możliwość prześledzenia przebiegu dotychczasowych postępowań i uzyskanie informacji co do oceny wskazywanych przez nią zdarzeń faktycznych i prawnych oraz dokumentów. W związku z tym nie było podstaw do wszczęcia postępowania, ani na wniosek skarżących, ani z urzędu. Wskazać bowiem należy, że sprawa skarżących dotycząca aktualizacji ewidencji gruntów i budynków została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Należy zauważyć, że kwestia ta stanowiła przedmiot oceny w wyrokach WSA w Białymstoku: z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 417/21, z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 362/20 i II SA/Bk 363/20, także dotyczących odmowy wszczęcia postępowania. W powołanych wyrokach WSA w Białymstoku zaakceptował twierdzenia organów, że wszczęcie postępowania w sprawie zaktualizowania informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków nie jest możliwe z uwagi na uprzednie rozstrzygnięcie sprawy ostatecznymi decyzjami. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela to przekonanie i przyjmuje za własną ocenę prawną wyrażoną w tych orzeczeniach. Przywołane wyroki dotyczyły bowiem tożsamych kwestii. Analiza uzasadnienia skargi w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że skarżące po raz kolejny odwołują się do okoliczności, które były już poddawane ocenie przez organy i sądy administracyjne. Skarżące podejmują polemikę z wcześniejszymi prawomocnymi rozstrzygnięciami organów i sądów. Należy jednak wskazać, że ocena tych rozstrzygnięć nie należy do przedmiotu rozpoznania w niniejszej sprawie. Należy wyjaśnić skarżącym, że jedną z naczelnych zasad w postępowaniu administracyjnym jest wyrażona w art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji administracyjnych, zaś w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasada powagi rzeczy osądzonej wynikająca z art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Uwzględnienie tych reguł, co do zasady, uniemożliwia wielokrotne rozstrzyganie tożsamych kwestii odpowiednio organom administracji publicznej i sądom administracyjnym. W związku z tym strona niezadowolona z ostatecznych i prawomocnych decyzji organów administracji publicznej nie może żądać ponownego wszczęcia postępowania tylko z tego względu, że nie odpowiadają one jej oczekiwaniom czy też budzą jej wątpliwości. Ponadto motywy tych rozstrzygnięć zostały przedstawione w ich uzasadnieniach. Podobnie jak organy nie są uprawnione do wydawania decyzji wyjaśniających motywy wcześniej wydawanych prawomocnych rozstrzygnięć, tak i sądy administracyjne nie posiadają uprawnień do wyjaśniania stronie motywów wcześniejszych orzeczeń. W świetle zasady związania prawomocnym orzeczeniem wynikającej z art. 170 p.p.s.a. wyjaśnianie motywów, które doprowadziły sąd w innej sprawie do określonego rozstrzygnięcia, byłoby również działaniem niedopuszczalnym. Na wstępie skargi strona wyraziła przekonanie, że niniejsza sprawa nie jest tożsama z innymi postępowaniami prowadzonymi przez Starostę do roku 2021 r. Skarżące wskazały w tym celu szereg informacji uzyskanych w okresie od 2015 do 2021 roku, które w ich ocenie wskazują, że należy wszcząć postępowanie i "wydać decyzję, o której mowa jest w pismach Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2016 r. i [...] stycznia 2017 r.". W ocenie sądu, nie są to okoliczności stanowiące podstawę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, lecz ogólne przekonania strony odnośnie prawidłowości ewidencji, bliżej nieskonkretyzowanej opinii biegłego sądowego czy też innych zastrzeżeń do działań organów. Tych ogólnych spostrzeżeń strona nie rozwinęła w uzasadnieniu skargi. Ponadto okoliczności te nie były wskazywane w pismach do organów bądź były podane w równie skrótowy sposób. Organ pierwszej instancji w odniesieniu do opinii biegłego sądowego Andrzeja Dąbrowskiego – jak wskazał – wyjaśniał już we wcześniejszych pismach, że biegły ten w przedmiotowej pracy geodezyjnej nie dokonał ustalenia przebiegu granic ani nie sporządził dokumentacji skutkującej zmianą powierzchni działek nr [...] oraz nr [...] i nr [...]. Skoro zatem nie doszło do jakichkolwiek korekt w zakresie danych udostępnianych w ewidencji gruntów, to zasadnie Starosta uznał, że nie miał obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego. W zakresie powołanych przez stronę pism Głównego Geodety Kraju należy zauważyć, że organy obydwu instancji zastosowały się do tych wskazań i prowadziły postępowanie administracyjne. Jak wskazano wyżej, wydawane w tym przedmiocie rozstrzygnięcia były poddawane kontroli sądów administracyjnych. Obecnie w obrocie prawnym istnieją ostateczne i prawomocne decyzje PWINGiK. Odnośnie załączonych do skargi kserokopii pism i dokumentów oraz kolejnych pism procesowych w sprawie, w szczególności do wyrażonego w piśmie z [...] października 2021 r. wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu na podstawie art. 106 p.p.s.a., należy wskazać, że sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem przesłanką zastosowania tego przepisu jest wystąpienie istotnych wątpliwości wymagających wyjaśnienia. Powinny to być wątpliwości dotyczące legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej istotne wątpliwości nie wystąpiły. Starosta zasadnie zastosował art. 61a § 1 k.p.a. Zarówno z uzasadnienia skargi, jak i uzasadnienia pisma procesowego z [...] października 2021 r. wynika jednoznacznie, że w rzeczywistości strona ponownie odwołuje się do dokumentów historycznych, tak jak we wcześniej prowadzonych postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Względnie strona wskazuje dokumenty błędnie postrzegane przez stronę jako stanowiące podstawę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. WSA w Białymstoku wyjaśniał już skarżącym we wcześniejszych orzeczeniach, przykładowo w wyroku z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 42/17, że ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla jedynie stan aktualny, nie służy zaś ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów, co oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji. Tym bardziej nieuzasadnione jest przekonanie strony, że w mapach do celów projektowych, mapach zasadniczych czy też mapach ewidencyjnych powinny być odzwierciedlone poszczególne zmiany dotyczące działek skarżących od 1948 do czasów obecnych. W omawianym piśmie z dnia [...] października 2021 r. skarżące wskazują, że sprawa powinna być prowadzona i powinien być zastosowany art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy. Należy przypuszczać, że strona miała na myśli przepis ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm., dalej: p.g.k.). Należy jednak wyjaśnić, że art. 24 ust. 2b p.g.k. nie stanowi podstawy aktualizacji danych w ewidencji, lecz określa jaką formę prawną powinno przyjąć ewentualne działanie organu – czynność materialno-techniczną czy też decyzję administracyjną. Niesłusznie zatem skarżące upatrują w tym przepisie podstawy do aktualizacji danych w ewidencji, a przez to do wszczęcia postępowania w tej sprawie. Należy również zauważyć, że w postępowaniu przed Starostą jako podstawę ewentualnego rozstrzygnięcia w przedmiocie aktualizacji skarżące wskazywały art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c p.g.k. W myśl podanego przepisu informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z materiałów zasobu. Oczywistym jest jednak, że nie stanowią zmiany informacji dane pochodzące z dokumentów archiwalnych, nieodzwierciedlających aktualnego stanu nieruchomości, a takie podstawy faktyczne były przez skarżące podawane w pismach kierowanych do organów w niniejszej sprawie. Podstaw aktualizacji skarżące upatrują w dokumentach, w przedmiocie których wypowiadały się już organy we wcześniejszych postępowaniach, a co jest bezpodstawnie podważane przez skarżące. Jeśli nawet skarżące kierują zastrzeżenia w stosunku do dokumentów wytworzonych od 2018 r., a zatem już po wydaniu ww. decyzji ostatecznych, to zarzuty względem tych dokumentów opierają się na przekonaniu, że powinny one odzwierciedlać stan wynikający z dokumentów archiwalnych. Wbrew przekonaniu strony nie są to więc nowe okoliczności. Wskazywane w omawianym piśmie przepisy rozporządzenia – jak należy przypuszczać – rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie mogły mieć zastosowania z tych samych względów. Należy jedynie zasygnalizować, mając na uwadze wątpliwości strony wyrażone w piśmie z [...] listopada 2021 r. w przedmiocie obowiązującego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, że aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm.) weszło w życie z dniem 31 lipca 2021 r., tym samym utraciło moc uprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r., poz. 393 ze zm.). Niezależnie od faktu, przepisy którego z rozporządzeń miała na myśli strona skarżąca, należy ponownie podkreślić, że w niniejszej sprawie wskazane przepisy nie miały zastosowania. W piśmie z [...] października 2021 r. skarżące wskazały na wyrok o sygn. akt II SA/Bk 746/18, wnosząc o zastosowanie "rozpatrzenia z wyroku w podobnej sprawie". Wbrew przekonaniu skarżących stan faktyczny w niniejszej sprawie jest odmienny od wskazanego w wyroku z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 746/18, gdyż WSA w Białymstoku w przywołanym orzeczeniu rozpoznawał skargę na decyzję w przedmiocie odmowy dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego. Przedmiotem zaskarżenia w tamtym postępowaniu była zatem decyzja merytoryczna, a nie postanowienie formalne, odmawiające wszczęcia postępowania, jak w niniejszej sprawie. We wskazanej sprawie nie było zatem podstaw do odmowy wszczęcia postępowania, natomiast w sprawie niniejszej takie podstawy zaistniały. Konkludując należy stwierdzić, że w zaskarżonym postanowieniu PWINGiK zasadnie utrzymał w mocy postanowienie Starosty, bowiem odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona. Zasadniczą przyczyną odmowy wszczęcia postępowania był brak przepisów materialnoprawnych, które uprawniałyby organy do wydania decyzji wyjaśniających, wskazanych we wniosku skarżących wątpliwości. Nie było również podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, gdyż podane przez skarżące okoliczności były już przedmiotem rozważań we wcześniejszych postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, zaś późniejsze zdarzenia, wskazane przez skarżące, nie powodowały konieczności aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Z uwagi na powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło