II GW 74/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Jaworskiego z dnia [...] lipca 2021 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Jaworskim a Starostą Świdnickim w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić wniosek. Pismem z [...] lipca 2021 r. Starosta Jaworski, na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu o właściwość pomiędzy Starostą Jaworskim a Starostą Świdnickim i wskazanie Starosty Świdnickiego - jako organu właściwego "do rozpoznania sprawy związanej z wydaniem decyzji nr [...] o zatrzymaniu Panu M.S. /.../ dokumentu prawa jazdy /.../". Przedstawiając stan sprawy wyjaśnił, że [...] czerwca 2018 r. Starosta Świdnicki wydał wobec Pana M.S. wówczas zam. G. [...] (Powiat Świdnicki) decyzję nr [...] o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy z powodu przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, licząc od dnia zwrotu ww. dokumentu do organu. Dnia [...] kwietnia 2021 r. do Starostwa Powiatowego w Jaworze wpłynęło zawiadomienie Komendy Powiatowej Policji w D. informujące o kierowaniu przez ww. osobę obecnie zam. M. [...] (Powiat Jaworski) pojazdem pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Z uwagi na wydanie powyższej decyzji przez Starostę Świdnickiego, wystąpiono do tamtejszego organu o przesłanie akt kierowcy a następnie po zapoznaniu się z nimi wszczęto postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy Panu M.S.. Następnie, [...] maja 2021 r. pełnomocnik Pana M.S. zgłaszając swój udział w postępowaniu, załączył prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia [...] sierpnia 2019 r., sygn. akt [...] w którym Sąd przyjął, że obwiniony dnia [...] kwietnia 2018 r. przekroczył dopuszczalną prędkość o 12,5 km/h, a nie o 52 km/h. Zdaniem wnioskodawcy jest to przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania w przedmiocie wydania decyzji nr [...] przez organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, czyli przez Starostę Świdnickiego. W związku z czym, wnioskodawca przesłał do Starostwa Powiatowego w Świdnicy korespondencję pełnomocnika Pana M.S. dotyczącą wydanej przez Starostę Świdnickiego decyzji nr [...], jednakże Starostwo Powiatowe w Świdnicy przekazało ponownie powyższą korespondencję do tutejszego organu jako zgodnie z właściwością miejscową. W odpowiedzi na wniosek Starosta Świdnicki wskazał, że organem właściwym do załatwienia sprawy jest organ, który w danej sprawie posiada kompetencje w dacie, kiedy strona złożyła określone żądanie. Ponieważ Pan M.S. zamieszkuje w miejscowości M., Powiat Jaworski organem właściwym miejscowo do załatwienia sprawy jest Starosta Jaworski. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość m.in. między organami jednostek samorządu terytorialnego. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w całej rozciągłości podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że spór o właściwość to obiektywnie istniejąca sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami jednostek samorządu terytorialnego, co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Spór o właściwość zatem to sytuacja, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia tej sprawy, albo też każdy z tych organów uważa się za organ niewłaściwy do załatwienia tej sprawy, prezentując pogląd, że organem właściwym jest ten drugi (por. np. postanowienie z 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GW 6/09). Przypomnieć należy też, że do sporu o właściwość może dojść tylko w powiązaniu ze sprawą indywidualną, która realnie istnieje i w której toczy się postępowanie. O sporze o właściwość można mówić wyłącznie wówczas, kiedy pomiędzy organami istnieje rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej i tej samej sprawy administracyjnej, nie ma zaś sporu co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy i jej przedmiotu. W tym stanie rzeczy, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wniosek Starosty Jaworskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość i wskazanie Starosty Świdnickiego - jako organu właściwego "do rozpoznania sprawy związanej z wydaniem decyzji nr [...] o zatrzymaniu Panu M.S. /.../ dokumentu prawa jazdy /.../" - podlegał oddaleniu. Brak bowiem podstaw do stwierdzenia, że realnie istnieje indywidualna sprawa, w której toczy się postępowanie, która wymaga rozstrzygnięcia sporu o właściwość. Z wyjaśnień zawartych w uzasadnieniu wniosku, jak i z akt sprawy wynika, że pełnomocnik Pana M.S. złożył prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, z którego wynika, że przekroczył dopuszczalna prędkość o 12,5 km/h, a nie o 52 km/h – jak przyjęto w wyżej wskazanej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zdaniem wnioskodawcy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość powyższa okoliczność stanowi przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wskazaną decyzją. Podkreślenia wymaga, że zarówno w aktach sprawy, jak i w treści wniosku o rozstrzygnięcie zgłoszonego wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość brak danych co do tego, czy ustalono czy intencją M.S. – reprezentowanego przez pełnomocnika – składającego wskazany wyrok było wystąpienie z wnioskiem o wszczęcie postępowania i w jakim przedmiocie. Brak w tym zakresie pozwala przyjąć, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu (por. postanowienie NSA z 6 grudnia 2018r. I OW 138/18). Ponadto należy przypomnieć, że zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. /zdanie pierwsze/, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Z treści przytoczonego artykułu należy zatem wywieść, że stanowi on o przekazaniu "podania" wniesionego do organu niewłaściwego organowi właściwemu do załatwienia sprawy, a nie o przekazaniu "sprawy" organowi właściwemu do jej załatwienia. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znają instytucji przekazania sprawy administracyjnej według właściwości. Podnieść więc trzeba - jak już wskazano - że fakt złożenia wskazanego wyżej wyroku nie stanowi "żądania strony" w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. Nie skutkuje tym samym wszczęciem postępowania - stosownie do art. 61 § 3 k.p.a. Powyższe może - ewentualnie - skutkować wszczęciem postępowania w tym przedmiocie z urzędu np., jak sugeruje Starosta Jaworski, w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wskazaną wyżej ostateczna decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 61 § 1 in fine i § 4 k.p.a.). Raz jeszcze należy podkreślić, że aby doszło do sporu o właściwość musi zaistnieć sytuacja umożliwiająca wszczęcie postępowania administracyjnego, przy czym chodzić musi o postępowanie wszczynane na wniosek strony - chociaż nie wynika to bezpośrednio z przepisów art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W przypadku bowiem postępowań wszczynanych z urzędu, gdy organ administracji dochodzi do wniosku, że sprawa nie należy do jego właściwości nie wszczyna postępowania administracyjnego. Sugestia ze strony innego organu administracji, iż to właśnie wskazany organ powinien rozstrzygnąć daną sprawę mieści się w kategoriach sfery wewnętrznej działalności administracji i nie podlega w tym zakresie regulacji k.p.a. ani ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc skoro nie doszło do złożenia przez uprawnioną do tego stronę wniosku o wszczęcie postępowania, a w konsekwencji postępowanie nie zostało wszczęte na wniosek strony, a jednocześnie oba pozostające w sporze organy uważają, że sprawa o wznowienie wskazanego postępowania, nie mieści się w zakresie ich właściwości, to znaczy, że nie nastąpiło w sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu (por. postanowienia NSA: z 24 października 2019 r. II GW 27/19 i powołane tam postanowienia z 18 lutego 2005 r., OW 151/04 i z 6 stycznia 2010 r. II GW 6/09 oraz "Pisma stron w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, orzecznictwo, wzory" - pod red. R. Mikosza; Oficyna 2008 - monografia, rozdział 14.2, teza 6). W tej sytuacji w sprawie nie mogło dojść i nie doszło do powstania sporu o właściwość. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji.