II SAB/Kr 154/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2021 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Prądnik Biały w Krakowie M. P. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w W w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 4 lipca 2021 r. I. stwierdza, że Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w W dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w W do wydania aktu lub dokonania czynności; IV. zasądza od Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w W na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. M. wniósł w dniu 22 lipca 2021 r. skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w Wieliczce w udostępnieniu mu informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 4 lipca 2021 r. Skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 4 lipca 2021 r. dotyczącego przesłania lub udostępnienia elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej 2012K, oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że za pomocą platformy EPUAP w dniu 4 lipca 2021 r. zwrócił się do Zarządu Dróg Powiatowych w Wieliczce z wnioskiem dotyczącym przesłania lub udostępnienia elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej 2009K. W terminie wynikającym z przepisów zawartych art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w Wieliczce nie udostępnił ani nie przesłał informacji. W piśmie z dnia 8 lipca 2021 r. wysłanym listownie, wbrew wyraźnemu wskazaniu we wniosku sposobu komunikacji, Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w Wieliczce poinformował, że nie posiada wersji elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej 2009K. Skarżący wytknął, że pomijając sposób przekazania tego komunikatu, to z jego treści nie wynika, czy organ posiada wnioskowaną informację, ale w formie innej niż elektroniczna czy też nie posiada jej w ogóle. W związku z powyższym skarżący wskazał, że organ pozostaje w bezczynności, albowiem termin załatwienia wniosku upłynął w dniu 18 lipca 2021 r. Ponadto skarżący dla poparcia stanowiska, że wniosek dotyczy informacji publicznej odwołał się do orzecznictwa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w Wieliczce wniósł o umorzenie postępowania. Organ przyznał, że wnioskiem z dnia 4 lipca 2021 r. skarżący wniósł do organu o udostępnienie w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy EPUAP projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej 2009K (w treści skargi droga powiatowa nr: 2012K). Uznając, że wnioskodawca przez "formę elektroniczną" rozumie edytowalną wersję elektroniczną projektu organizacji ruchu, której organ nie posiada, organ poinformował o tym fakcie wnioskodawcę pismem z dnia 8 lipca 2021 r. Jak wynika jednak ze złożonej skargi wnioskodawca nie uznał odpowiedzi organu za satysfakcjonującą, dlatego też organ w dniu 23 lipca 2021 r. przekazał skarżącemu, za pomocą platformy EPUAP, skan z wersji papierowej (tj. jedynej posiadanej) projektu organizacji ruchu. W chwili obecnej zatem organ w całości zrealizował wniosek skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodne z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dokonując kontroli wspomnianych okoliczności w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw sąd uznał, że skarga zasługuje po części na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, a nadto rozstrzyga w kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W przypadku, o którym mowa w § 1, Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Zgodnie z art. 151 p.p.s.a w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd oddala skargę w całości albo w części. W stanie prawnym obowiązującym na dzień wniesienia skargi, skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musiała być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialnotechnicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Ustawodawca przewidział w ustawie zamknięty katalog czynności w procedurze dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W myśl art. 17 ust. 1 o dostępie do informacji publicznej do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje zatem albo w formie czynności materialno-technicznej (w przypadku udzielenia informacji publicznej oraz w przypadku zawiadomienia o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej), albo w formie decyzji (w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej). Przechodząc do kontrolowanej sprawy, skarżący w dniu 4 lipca 2021r. ( data wpływu 5.07.2021r.) za pomocą platformy epuap złożył do Zarządu Dróg Powiatowych w Wieliczce wniosek dotyczący przesłania, lub udostępnienia elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej 2009K. Zgodnie z art. 13 udip termin 14 dni na udzielenie odpowiedzi upływał w dniu 19 lipca 2021r. W dniu 8 lipca 2021r. Zarząd pisemnie poinformował skarżącego, że nie posiada wersji elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej 2009K. W dniu 22 lipca skarżący wystąpił ze skargą, wszczynającą niniejsze postępowanie sądowe. W dniu 23 lipca 2021r., a zatem dzień po wniesieniu skargi, organ udostępnił żądany projekt w wersji wydrukowanych skanów (dokumentów elektronicznych). W sprawie nie jest spornym, że skarżący wystąpił o udostępnienie informacji publicznej. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że do chwili wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności. Został bowiem przekroczony termin 14 dniowy, określony w art. 13 udip. Wprawdzie z pisma z 8.07.2021r. wynikało, że organ nie posiada wersji elektronicznej projektu, ale nie znalazło to potwierdzenia w dalszym biegu wypadków. Bowiem w dniu 23 lipca 2021r. organ przesłał wersję papierową skanów, czyli dokumentów istniejących lub wytworzonych elektronicznie. Wobec tego należy uznać, że organ od dnia 19 lipca 2021r. do dnia 23 lipca 2021r. pozostawał w bezczynności. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w dacie wniesienia skargi (22 lipca 2021r.) organ pozostawał w bezczynności. Jednakże z uwagi na udostępnienie informacji w piśmie z dnia 23 lipca 2021r. konieczne stało się umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności. Obowiązkiem Sądu, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., było stwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przypisania organowi kwalifikowanej postaci bezczynności. Dla uznania naruszenia prawa jako rażącego konieczne jest ustalenie, że bezczynność posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, jednak naruszenie to musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 roku, sygn. I OSK 675/12). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Organ jedynie z niewielkim opóźnieniem zareagował na złożony wniosek, w związku z czym nie sposób przypisać postępowaniu organu rażącego naruszenia prawa. Z wymienionych przyczyn, na zas. art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono jak w punkcie IV wyroku, na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 100 zł składa się uiszczony wpis od skargi.