I GSK 911/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-12-01
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Piotr Pietrasz, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie dyrektora administracyjnego przedszkola, który prowadził również zajęcia dodatkowe, może być finansowane z dotacji oświatowej, jeśli część tych zajęć nie była objęta podstawą programową i nie pobierano za nie opłat od rodziców?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wynagrodzenie dyrektora administracyjnego, które obejmowało również prowadzenie zajęć dodatkowych nieobjętych podstawą programową i nieodpłatnych dla rodziców, nie mogło być w tej części finansowane z dotacji oświatowej. Sąd podkreślił, że kontrola wydatków z dotacji wymaga analizy całości wydatków przedszkola, w tym tych finansowanych z innych źródeł, aby ustalić prawidłowość wydatkowania środków z dotacji.Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca niepubliczne przedszkole, otrzymała dotację oświatową. Kontrola wykazała, że z dotacji finansowano wynagrodzenie dyrektora administracyjnego, który prowadził również zajęcia dodatkowe (terapeutyczne, szachowe, komputerowe). Organ uznał, że wynagrodzenie za te zajęcia dodatkowe, które nie były objęte podstawą programową i nie były odpłatne dla rodziców, zostało sfinansowane niezgodnie z przeznaczeniem dotacji. Po postępowaniach administracyjnych i sądowych, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił skargę skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej (...) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 97/21 w sprawie ze skargi (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia (...), nr SKO.(...) w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu gminy oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 97/21 oddalił skargę (...) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z (...) r., nr (..) w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
(...) (dalej: Skarżąca, Wnioskodawczyni lub Strona) prowadząca przedszkole niepubliczne otrzymała w 2017 r. dotację z budżetu Gminy Miasta (...) w kwocie 1 538 853,00 zł
W dniu (...) r. przeprowadzono kontrolę w zakresie prawidłowości wykorzystania dotacji za 2017 r. Ustalono, że z dotacji finansowane jest wynagrodzenie dwóch dyrektorów - dyrektora metodycznego (funkcję tę pełniła Skarżąca) i dyrektora administracyjnego. Wynagrodzenie dyrektora administracyjnego pokrywane było na podstawie comiesięcznych faktur za tzw. "czynności dyrektorskie", wystawianych przez Firmę (...). Oprócz faktur nie było innej dokumentacji, na podstawie której były one wystawiane - umowy zlecenia, zlecenia wykonania usługi, umowy o pracę, ani żadnego zakresu obowiązków przyjętego do realizacji, co potwierdziła ustnie Skarżąca - dyrektor metodyczny przedszkola. Z przedłożonego rocznego rozliczenia dotacji za rok 2017 wynikło, że sfinansowana z dotacji kwota wynagrodzenia(...), prowadzącego Firmę(...), wynosiła 8 000 zł miesięcznie od stycznia do sierpnia 2017r., natomiast od września do grudnia 2017 r. kwota ta wynosiła 12 000 zł miesięcznie.
Organ I instancji ustalił, że na podstawie statutu organami przedszkola byli dyrektorzy: (...) - dyrektor metodyczny oraz (...)- dyrektor administracyjny, przy czym dla obydwu stanowisk określony został ten sam katalog obowiązków, obejmujący m.in.: kierowanie bieżącą działalnością placówki i reprezentowanie jej na zewnątrz, sprawowanie nadzoru pedagogicznego, koordynowanie opieki nad dziećmi, współpraca z rodzicami, organizowanie administracyjnej, finansowej i gospodarczej obsługi przedszkola, kierowanie polityką kadrową przedszkola, dysponowanie środkami finansowymi przedszkola i ponoszenie odpowiedzialności za ich prawidłowe wykorzystanie, prowadzenie dokumentacji kancelaryjno-archiwalnej i finansowej. Jeżeli dyrektor placówki nie jest organem prowadzącym szkołę, jest wówczas osobą fizyczną zatrudnioną w szkole. W kontrolowanym okresie z dotacji finansowane było wynagrodzenie osoby prowadzącej przedszkole, pełniącej jednocześnie funkcje dyrektora bezpośrednio odpowiedzialnego za działalność oświatową placówki. W tej sytuacji, wg organu, finansowanie z dotacji wynagrodzenia drugiego dyrektora tej samej placówki stanowi wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Dotowane może być wynagrodzenie jednego dyrektora. Dyrektor jest organem jednoosobowym reprezentującym szkołę, a zapis statutu powinien uwzględniać ten fakt. Wynagrodzenie, które zostało wypłacone (...) z tytułu wykonywania funkcji dyrektora w prowadzonej przez Skarżącą placówkę oświatowej jest wydatkiem wykorzystanym niezgodnie z przeznaczeniem.
SKO w Krośnie, orzekając na skutek odwołania Skarżącej, decyzją z (...) r. uchyliło zaskarżoną decyzję w zakresie orzeczenia o zwrocie odsetek od dotacji za 2017 rok w kwocie 112.000,00 zł, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i w tym zakresie określiło termin naliczania odsetek, naliczanych jak od zaległości podatkowych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na przepis art. 90 ust. 3d pkt 1 lit. a) i b) ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz.1943 ze zm. dalej: u.s.o.) w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. Organ II instancji podniósł, że w przypadku gdy w przedszkolu funkcjonuje zarówno dyrektor odpowiadający bezpośrednio za działalność oświatową, jak i drugi dyrektor do spraw administracyjnych, wynagrodzenie tego ostatniego nie może być rozliczane z dotacji. Istnienie dyrektora ds. pedagogicznych oznacza, że to on, a nie dyrektor administracyjny odpowiada za działalność oświatową i to jego wynagrodzenie winno być rozliczane z dotacji. Dyrektor ds. pedagogicznych realizuje bowiem funkcję kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 5 listopada 2019 r. – I SA/Rz 601/19, uchylił decyzję SKO z (...) r. orzekł również w zakresie kosztów postępowania sądowego.
Wyrok WSA został zaskarżony przez SKO skargą kasacyjną a NSA, wyrokiem z dnia 24 czerwca 2020 r. – I GSK 286/20, oddalił skargę kasacyjną organu.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO, decyzją z (...) r. uchyliło decyzję organu I instancji w zakresie orzeczenia o zwrocie dotacji wykorzystanej w 2017 roku niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 112.000 zł oraz w zakresie orzeczenia o zwrocie odsetek od dotacji za 2017 rok i w tym zakresie określiło wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2017 roku na kwotę 79.300,00 zł oraz ustaliło termin naliczania odsetek, naliczanych jak od zaległości podatkowych od dnia przekazania z budżetu Gminy Miasto (...), zaś w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postepowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Organ realizując wytyczne zawarte w wyroku WSA z 5 listopada 2019 r. I SA/Rz 601/19, przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające pod kątem ustalenia, czy czynności, jakie (...), piastujący funkcję dyrektora administracyjnego w Przedszkolu, wykonywał na rzecz Przedszkola, mieściły się w ramach działań zmierzających do realizacji celów działania Przedszkola, w tym opisanych w art. 90 ust. 3d pkt 2 uso oraz czy wydatki tytułem "czynności dyrektorskich", mogły zostać pokryte z otrzymanej dotacji oświatowej w 2017 roku.
SKO wskazało, że (...) z tytułu wykonywania funkcji dyrektora administracyjnego w przedszkolu, realizacji czynności kadrowych i organizacyjnych w oddziale Przedszkola oraz wykonywania tam czynności związanych z prowadzeniem zakładu pracy, wykonywaniem pracy edukacyjnej i terapeutycznej na rzecz dzieci Przedszkola, a także prowadzenia szeregu zajęć dodatkowych dla dzieci, wystawiał co miesiąc faktury VAT noszące tytuł "czynności dyrektorskie" w kwocie 8.000 zł (w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 sierpnia 2017 r.) i w kwocie 12.000 zł (w okresie od 1 września 2017 r. do 31 grudnia 2017 r.). Zgodnie z informacją strony, na podstawie dokumentacji Przedszkola z całego 2017 r., (...) w okresie całego 2017 roku przeprowadził:
1. około 1060 razy 30 minutowe zajęcia terapeutyczne (zajęcia korekcyjno- kompensacyjne, logopedyczne, rewalidacja dla dzieci z autyzmem, rewalidacja dla dzieci z niepełnosprawnością intelektualną, pedagogiczne - terapia ręki), co daje około 530 godzin zegarowych, przy koszcie godzinnej terapii w kwocie 50 zł, co w całym roku daje kwotę 26.500 zł;
2. zajęcia opiekuńcze - ok. 25 godzin w tygodniu, w miesiącu ok. 100 godzin, przy koszcie godzinnej opieki w kwocie 30 zł, czyli 3.000 miesięcznie, co w roku daje kwotę 3.600 zł;
3. zajęcia szachowe - 14 grup po 40 zł za zajęcia, co daje 2.200 zł miesięcznie, co w roku daje kwotę 26.400 zł;
4. zajęcia komputerowe - 14 grup po 40 zł za zajęcia, co daje 2.200 zł miesięcznie, co w roku daje kwotę 26.400 zł;
5. czynności zarządczo-administracyjne - ok. 5 godzin w tygodniu, w miesiącu ok. 20 godzin, przy koszcie godzinnych czynności w kwocie 50 zł, co daje 1.000 zł miesięcznie, co w roku daje kwotę 12.000 zł. Suma tych kwot stanowi 94.900 zł. Zgodnie z wyjaśnieniami Strony, zwiększenie kwoty wynagrodzenia od m-ca września do grudnia 2017r. wynikało ze zmiany sporej części kadry, która prowadziła zajęcia specjalistyczne, na nowe pracownice, które nie miały doświadczenia lub stosownego wykształcenia, dlatego (...) przejął praktycznie wszystkie zajęcia z dziećmi. W okresie przerwy wakacyjnej (..) i Skarżąca dokonywali czynności remontowych oddziałów przedszkolnych. (...) dbał nadto o zaspokojenie aktualnych potrzeb Przedszkola (np. poprzez robienie zakupów). (...) nie miał obowiązku bieżącego, codziennego ewidencjonowania godzin pracy.
Organ II instancji podniósł, że wedle Strony prowadzone w Przedszkolu w 2017 r. szczegółowo wymienione zajęcia dodatkowe, nie były objęte podstawą programową. (...) wykonywał szereg zajęć dodatkowych, które nie wchodziły jednak w zakres statutowych obowiązków osoby piastującej funkcję dyrektora administracyjnego Przedszkola (Rozdział III pkt. 2 Statutu Przedszkola). Odnośnie finansowania dodatkowych zajęć Organ wskazał, że poza opłatą za basen wynoszącą 10 zł miesięcznie i uiszczaną wyłącznie w miesiącach czerwiec-lipiec, wszystkie wymienione zajęcia dostępne były dla dzieci bez konieczności ponoszenia dodatkowych opłat przez rodziców. Wszystkie koszty związane z organizacją i prowadzeniem wskazanych powyżej zajęć ponoszone były przez organ prowadzący z dotacji oświatowej lub środków pochodzących z czesnego wpłacanego przez rodziców.
W ocenie SKO z dotacji oświatowej nie może być finansowana cała kwota należności określona w fakturach jako "czynności dyrektorskie" (....), gdyż Skarżąca pierwotnie twierdziła że były to tzw. "czynności dyrektorskie", a następnie "konwertuje" te same wydatki również na poczet wynagrodzenia za usługi terapeutyczne i dydaktyczne świadczone przez (...), wykonywane przez niego zajęcia terapeutyczne, zajęcia szachowe oraz zajęcia komputerowe, jako zajęcia dodatkowe, nie objęte podstawą programową przedszkola i nie związane bezpośrednio z funkcją dyrektora administracyjnego i statutowym zakresem jego obowiązków. Koszty wszystkich dobrowolnych zajęć dodatkowych, poza basenem w okresie lipca i sierpnia 2017 r. pokrywane były przez Przedszkole, bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów przez rodziców. W przypadku, gdy Skarżąca zwalnia z opłat za zajęcia dodatkowe rodziców dzieci uczęszczających do Przedszkola, to działanie to uznać należy za całkowicie dowolne, nie znajdujące oparcia, ani w obowiązujących przepisach, ani w postanowieniach statutu Przedszkola, co sprawia, że poniesionych z tego tytułu wydatków nie można uznać na wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem dotacji oświatowej.
Organ odwoławczy podniósł, że obowiązek wykazania zarówno samego wydatkowania kwot otrzymanych tytułem dotacji, jak i zgodności z prawem sfinansowania poszczególnych wydatków ze środków z dotacji, spoczywa na podmiocie, który otrzymał dotację. W sprawie Skarżąca nie wykazała, by koszty prowadzonych przez (..) zajęć dodatkowych winny zostać pokryte z dotacji oświatowej. Okoliczność ta w świetle treści obowiązującego stronę Statutu, skutkuje uznaniem tych wydatków jako wydatkowanych niezgodnie z przeznaczeniem.
Organ II instancji zakwestionował również, jako podlegające pokryciu z dotacji oświatowej, koszty zajęć szachowych i zajęć komputerowych, każde 14 grup po 40 za zajęcia, co dało kwoty po 2.200 zł co miesiąc, czyli kwoty po 26.400 zł rocznie. Suma ww. wydatków w skali roku 2017 wyniosła 79.300 zł, co po podzieleniu przez liczbę miesięcy w roku pozwoliło na określenie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w skali miesiąca na kwotę 6.608,33 zł.
Skarżąca wniosła skargę do WSA na decyzję SKO z dnia 27 listopada 2020 r., w której zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, a to:
1) art. 153 ppsa poprzez prowadzenie postępowania z pominięciem oceny prawnej i wskazań ujętych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 05 listopada 2019 r. - I SA/Rz 601/19 w zakresie oceny, czy czynności jakie wykonywał (...) na rzecz Przedszkola mieściły się w ramach zadań zmierzających do osiągnięcia celów Przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania, opieki, w tym profilaktyki społecznej, co doprowadziło do dokonania wykładni przepisów art. 90 ust. 3d u.s.o. w sposób sprzeczny z oceną prawną i wskazaniami Sądu,
2) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez nie dokonanie wszechstronnej analizy materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przez Prezydenta Miasta (...) w toku kontroli i przekazanego przez stronę w sprawie, a także pominięcie i nie rozważenie w sposób wszechstronny argumentów i dowodów przedkładanych przez stronę w toku postępowania, co doprowadziło do pominięcia przez SKO: faktu wykonywania przez (...) szeregu czynności związanych z czynnościami dyrektora; że kwestie rodzaju zajęć dodatkowych, ich finansowanie i rozliczanie było przedmiotem kontroli prowadzonej przez Prezydenta Miasta (...), której wynikiem jest wydana w dniu (...) r. decyzja; rzeczywistego zakresu obowiązków wykonywanego przez (...) i uznanie, że pomimo wykonywanych przez Niego czynności realizujących cele Przedszkola, to znaczna część wynagrodzenia nie może zostać pokryta z dotacji oświatowej, a z czesnego uiszczanego przez rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola,
3) art. 8 § 1 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej w zakresie żądania od strony składania dowodów i wyjaśnień, które już były poddawane ocenie przez organ wydający decyzję - Prezydenta Miasta (...), a to zakresu zadań dyrektorów ze Statutu przedszkola, wykazu zajęć dodatkowych, jak też ich finansowania- i na etapie postępowania kontrolnego, jak i przy wydawaniu decyzji nie zostały stwierdzone żadne uchybienia w tym zakresie, co skutkowało nieprawidłowym stwierdzeniem przez SKO, że część dotacji jaka została wydatkowana na wynagrodzenie dla (...) wydana została nieprawidłowo,
4) art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, co doprowadziło do dokonania wyliczenia przez SKO części wynagrodzenia jaka nie może zostać pokryta z dotacji, podczas gdy wynagrodzenie wypłacane (...) miało charakter wynagrodzenia ryczałtowego, a podane przez stronę wartości za wykonywane przez niego czynności miały jedynie charakter przykładowy, pokazujący nakład pracy (...) w ramach realizacji celów i zadań Przedszkola, które nie były związane wyłącznie z pełnioną funkcją dyrektora;
II. przepisów prawa materialnego, a to:
1) art. 90 ust. 3d pkt 1) lit. a) i 2) ustawy o systemie oświaty poprzez błędną jego wykładnię prowadzącą do konstatacji, że pomimo uznania poza wszelką wątpliwość przez SKO, że czynności jakie wykonywał (...) pełniąc funkcję dyrektora administracyjnego na rzecz przedszkola mieściły się w ramach działań zmierzających do realizacji szeroko pojętych celów działalności przedszkola ujętych w tym przepisie, to z uwagi na fakt, iż część z tych zadań w postaci realizacji zajęć dodatkowych dla dzieci, które nie stanowią podstawy programowej, a za które nie pobierane były opłaty od rodziców, nie może zostać pokryta z dotacji oświatowej,
2) art. 90 ust. 3e u.s.o. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że organy uprawnione są do prowadzenia kontroli wykraczającej poza rozliczenie środków pochodzących z dotacji, co doprowadziło do żądania przedstawienia przez Skarżącą dokładnego rozliczenia, na co wydatkowane są środki pochodzące z wpłat uiszczanych przez rodziców z tytułu czesnego, a odmowa przedstawienia takich dokumentów skutkowała negatywnymi konsekwencjami w postaci przyjęcia, że część wynagrodzenia uiszczona na rzecz (...) nie mogła zostać pokryta z dotacji, a z opłat rodziców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę (...)....na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z (...) r. Uzasadniając ten wyrok Sąd i instancji wskazał na zmieniające się w 2017 r. brzmienie art. 90 ust. 3d pkt 1 u.s.o. Przepis ten określał cele, na które mogą być przeznaczone środki otrzymane w ramach dotacji na prowadzenie m.in. przedszkola. Mogą być więc one przeznaczone na pokrycie bieżących wydatków szkół, przedszkoli i placówek i obejmuje to każdy wydatek poniesiony na działalność tego typu formy edukacji. Przepis ten przewiduje możliwość wypłaty wynagrodzenia osobie prowadzącej szkołę lub przedszkole. Jednocześnie uzależniono prawo do otrzymania wypłaty od pełnienia funkcji dyrektora przedszkola albo prowadzenia zajęć w innej formie wychowania przedszkolnego. Przepis ten nie wprowadza, jak to błędnie uznały organy, ograniczenia "ilości" osób mogących pełnić funkcje dyrektora przedszkola, ale wprowadza możliwość przeznaczenia środków finansowych pochodzących z dotacji na wynagrodzenie osoby będącej organem prowadzącym przedszkole, jednak pod warunkiem, że osoba taka będzie pełniła funkcję dyrektora lub dokonywała czynności, o których mowa w tym przepisie. Nie reguluje on zatem prawa przyznania wynagrodzenia dyrektorowi szkoły, kwestii wielości osób zajmujących stanowisko dyrektora (vice dyrektora czy też podobne), ale dotyczy kwestii, kiedy środki z dotacji mogą zostać przeznaczone na wynagrodzenie osoby prowadzącej szkołę lub przedszkole. Sąd I instancji podkreślił, że omawiany przepis nie stoi na przeszkodzie temu, by w szkole lub przedszkolu, o ile jest to uzasadnione racjonalnie i funkcjonalnie obowiązki kierującego jednostka pełniło więcej niż jedna osoba. Wydatek ten musi być jednak poniesiony na cele działalności szkoły, a więc musi on dotyczyć działań pozwalających na realizacje celów przedszkola. Stanowi zapłatę za pracę , dzieło czy zlecenie dzięki którym cele przedszkola są realizowane. Powyższe twierdzenie jakkolwiek dezawuuje dotychczasowe rozważania organu nie jest wystarczające do przyjęcia, że środki wykorzystane na zapłatę dla (...) za wykonywanie "czynności dyrektorskich" zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Organ musi ustalić, czy służyły one celom działalności przedszkola. Tylko bowiem w takiej sytuacji można uznać, że ta część dotacji została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
Sąd I instancji przypomniał wytyczne dla organu zawarte w poprzednim wyroku WSA z 5 listopada 2019 r. I SA/Rz 601/19., gdzie wskazano na treść pkt 2 art. 90 ust. 3d u.s.o., który stanowi że za wydatki pokrywane z dotacji uważa się takie, które służą sfinansowaniu wydatków związanych z realizacja działań organu założycielskiego. Do realizacji takich zadań opisanych w art. 5 ust. 7 u.s.o., a od 1 września 2017 r. w art. 10 ust.1 ustawy - Prawo oświatowe należą odpowiedzialność za jej działalność, a w szczególności: 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; 1a) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym; 2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; 3) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2016 r. poz. 1047), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki; 4) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych; 5) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki.
WSA uznał, że zarzut Skarżącej że SKO naruszyło art. 153 ppsa jest nieuzasadniony. Opisując ten zarzut oraz go motywując Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z wytycznymi WSA SKO było zobowiązane ustalić czy kwota wynagrodzenia jakie było wypłacone na rzecz (...) służyła celom działalności Przedszkola, bowiem tylko w ten sposób można uznać, że ta część została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Jej zdaniem, wbrew wskazaniom WSA organ doszedł do przekonania, że pomimo wykonywania przez (...) czynności związanych stricte z celami Przedszkola i wykonując je w zasadzie znacznie ponad wymiar "normalnego" etatu, nie powinien otrzymać za to wynagrodzenia pokrytego z dotacji przeznaczonej właśnie na te cele- kształcenie, opieka, wychowanie. WSA zauważył, że Kolegium wskazało na brak współpracy procesowej Skarżącej, polegający na nieprzedstawieniu Statutu Przedszkola obowiązującego w 2017 roku oraz odmowie udzielenia wyjaśnień, na jakie cele poza wyżywieniem, ponoszone były przez Przedszkole środki pobierane od rodziców z tytułu czesnego. W ocenie Sądu I instancji, SKO zasadnie wywiodło, że początkowo czynności wykonywane przez (...) były opisane na fakturach jako "czynności dyrektorskie", a następnie Skarżąca wskazała, że otrzymywane przez niego kwoty stanowiły wynagrodzenie za usługi terapeutyczne i dydaktyczne, wykonywane przez niego zajęcia terapeutyczne, zajęcia szachowe oraz zajęcia komputerowe, jako zajęcia dodatkowe, nie objęte podstawą programową Przedszkola i niezwiązane bezpośrednio z funkcją dyrektora administracyjnego i statutowym zakresem jego obowiązków. WSA zaakceptował stanowisko Kolegium, że wobec odmowy udostępnienia przez pełnomocnika Skarżącej Statutu Przedszkola obowiązującego w 2017 r., uzasadnionym było dokonanie analizy postanowień Statutu obowiązującego w chwili prowadzenia postępowania przez SKO, który był dostępny na stronie internetowej Przedszkola. WSA zauważył też, że działania polegające na odmowie udostępnienia żądanych dokumentów, materiałów wiążą się z tzw. ryzykiem procesowym. Jeżeli argumenty podnoszone jako podstawa odmowy udostępnienia dokumentu okażą się niezasadne strona postępowania nie może skutecznie kwestionować skutków procesowych nieprzedstawienia dokumentów. Sąd I instancji uznał, że żądanie przez SKO dokumentów i wyjaśnień było uzasadnione i nie wykroczyło poza normę zawartą w art. 90 ust. 3e ustawy o systemie oświaty. Przeprowadzenie takiej kontroli uzasadniało zwrócenie się do Skarżącej o dokumenty i wyjaśnienia, o które zwróciło się SKO. Akcentowanie przez Skarżącą w skardze, że kwestie zasadności prowadzenia za wynagrodzeniem przez (...) zajęć i dokonywanie usług było przedmiotem oceny Prezydenta Miasta (...) w ramach przeprowadzonej kontroli, jest pozbawione prawnej podstawy i nie pozbawiało SKO możliwości żądania od Skarżącej określonych dokumentów i wyjaśnień. Protokół nie jest aktem który mógłby korzystać z waloru niewzruszalności. WSA uznał, że wbrew stanowisku Skarżącej, wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 5 listopada 2019 r. nie ograniczały SKO tylko do oceny czy czynności, których dotyczyły faktury były realizowane na cele Przedszkola. W żadnej mierze wytyczne nie ograniczały SKO w zakresie przedstawionej przez ten organ argumentacji. Uprawnione ustalenia SKO, że wykazywane przez Skarżącą czynności i zajęcia, których koszty - według Statutu Przedszkola – były pokrywane w 2017 r. z tzw. "czesnego" powodują, że wynagrodzenie (...) w tym zakresie nie może być uznane jako prawidłowo pokryte z dotacji.
Sąd I instancji uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia art. 90 ust. 3d pkt 1 lit. a i 2 u.s.o. Kolegium bowiem uznało, że nie jest w stanie jednoznacznie ustalić kwestii odpłatności rodziców za zajęcia dodatkowe Skarżącej. Stanowisko procesowe Skarżącej spowodowało, że SKO nie mogło w sposób jednoznaczny dokonać niektórych ustaleń faktycznych, a wobec odmiennych postanowień Statutu Przedszkola miało prawo wyciągnąć konsekwencje procesowe, które zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. WSA za nieuzasadnione uznał też zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
(...) wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżąca kasacyjnie ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie decyzji SKO w Krośnie z (...) r. W każdym z przypadków autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz zrzekł się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego a to:
1. art. 90 ust. 3e u.s.o. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż organy administracji uprawnione są w toku prowadzenia kontroli dotacji oświatowej do żądania od organu prowadzącego placówkę oświatową dokumentacji niezwiązanej z otrzymaną dotacją i z wydatkami czynionymi z tej dotacji, a to przedstawienia przez skarżącą dokładnego rozliczenia na co wydatkowane są środki pochodzące z wpłat uiszczanych przez rodziców z tytułu czesnego, a odmowa przedstawienia takich dokumentów w ocenie Sądu skutkowała ryzykiem procesowym i tym samym negatywnymi konsekwencjami w postaci przyjęcia, iż część wynagrodzenia uiszczona na rzecz (...) nie mogła zostać pokryta z dotacji, podczas gdy skarżąca nie ma żadnego prawnego obowiązku sporządzania takich wyliczeń, a organ uprawniony jest do weryfikowania prawidłowości wydatkowania wyłącznie dokumentacji związanej ze środkami pochodzącymi z dotacji i to jedynie pod względem legalności ich wydatkowania;
2. art. 90 ust. 3d pkt 1) lit. a) i 2) u.s.o. poprzez błędne jego zastosowanie prowadzące do konstatacji, że pomimo uznania poza wszelką wątpliwość przez organ oraz Sąd, iż czynności jakie wykonywał (...) pełniąc funkcję dyrektora administracyjnego na rzecz przedszkola mieściły się w ramach działań zmierzających do realizacji szeroko pojętych celów działalności przedszkola ujętych w tym przepisie, to z uwagi na fakt, iż część z tych zadań, które były wykonywane obok czynności dyrektorskich, a nie zamiast, jako zajęcia dodatkowe poza podstawowym zakresem obowiązków realizowane przez (...) na rzecz podopiecznych w postaci zajęć dodatkowych dla dzieci, które nie stanowią podstawy programowej, a za które nie pobierane były opłaty od rodziców, nie może zostać pokryta z dotacji oświatowej.
II. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 3 § 1 ppsa i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, 75 § , 77 § 1 oraz 80 kpa, przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że przedłożony przez skarżącą materiał dowodowy nie został wzięty pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy zarówno przez organ administracji, jak i przez Sąd, a w sprawie, jak wskazał WSA w uzasadnieniu, występują okoliczności nie udowodnione przez skarżącą, a dowody te mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte o dokonaną niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, zinterpretowanego na niekorzyść skarżącej, z pominięciem argumentacji i dowodów przemawiających na jej korzyść. Sąd w uzasadnieniu dostrzegł wyłącznie to, że skarżąca nie przedłożyła na żądanie organu statutu z okresu kontroli (gdyż znajdował się on w aktach sprawy) i nie przedłożyła szczegółowego wyliczenia na co wydatkowane były przez nią środki pochodzące od rodziców z czesnego, pomijając milczeniem fakt, że zawnioskowała o przeprowadzenie w postępowaniu przed organem dowód z przesłuchań z sześciu świadków, a także szereg dokumentów potwierdzających wykonywanie przez (...) czynności dyrektorskich, z dokładnym ich opisem. W decyzji brak jest wyjaśnienia przyczyn nie przesłuchania zawnioskowanych świadków, jak też nie wzięcia pod uwagę załączonych dowodów z dokumentów obrazujących jednoznacznie, że (...) wykonywał przede wszystkim czynności dyrektorskie, a wzięcie jedynie pod uwagę wyliczeń związanych z zupełnie dodatkowymi zajęciami, które (...) wykonywał obok czynności dyrektorskich. Szczegółowa analiza przedstawionych dokumentów, jak i składanych w toku sprawy wyjaśnień, w ocenie skarżącej wpłynęłaby na inne stanowisko organu, korzystniejsze dla skarżącej.
2. art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 133 § 1 ppsa poprzez przedstawienie oceny stanu faktycznego w sposób budzący uzasadnione podejrzenie, że kontrola legalności postępowania organu administracji publicznej przeprowadzona przez Sąd I instancji została ograniczona jedynie do wybranych dowodów przeprowadzonych w tym postępowaniu, a w zasadzie do obarczenia skarżącej całym ryzykiem procesowym w związku z nie przedstawieniem przez nią statutu, gdyż znajdował się on w aktach sprawy, a także szczegółowego rozliczenia wydatków czynionych przez skarżącą z czesnego otrzymanego przez rodziców, pomimo, że skarżąca nie ma obowiązku prowadzić takich rozliczeń i ich nie prowadzi, a nadto, że dane te nie są zupełnie związane z oceną legalności wydatkowania dotacji oświatowej, gdyż są to środki pochodzące z zupełnie innych źródeł co uniemożliwia merytoryczną kontrolę przez sąd oceny prawidłowości zastosowania prawa materialnego, wobec wątpliwości co do zakresu rozpoznania okoliczności spornych.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyją, nie wnosiło też o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd II instancji) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wnoszący skargę kasacyjną złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie zaś do treści art. 183 § 1 ppsa NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 ppsa W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień. O ile zarzut naruszenia prawa procesowego ma na celu najczęściej wykazanie, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest nieprawidłowy, o tyle przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, ocenie podlega m.in. proces subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Natomiast przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu (art. 174 pkt 1 ppsa). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.
W skardze kasacyjnej zostały podniesione zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego. Ponieważ zarzuty naruszenia przepisów postępowania są ściśle powiązane z zarzutami naruszenia prawa materialnego, gdzie Skarżąca zarzuty do odnosi do przyjętej przez siebie wykładni przepisów prawa materialnego, w pierwszej kolejności należało się odnieść do zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Zgodnie z art. 90 ust. 3d pkt 1 lit. u.s.o. dotacje przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:
a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe (do nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. – przepisy wprowadzające Prawo oświatowe – Dz.U. z 2017 r. poz. 60 – art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty), z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego. Wykładnia tych przepisów przyjęta przez WSA w Rzeszowie w prawomocnym wyroku z 15 listopada 2018 r. była prawidłowa. Wykładnią tą związane było z mocy art. 153 ppsa Kolegium jak i Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, a także Naczelny Sąd Administracyjny. Również prawidłowo zostało wskazane, by w odniesieniu do wynagrodzenia (...) jako dyrektora administracyjnego uznać takie, które służą sfinansowaniu wydatków związanych z realizacja działań organu założycielskiego, to jest opisane w art. 5 ust. 7 u.s.o. (do 31 sierpnia 2017 r.), a od 1 września 2017 r. w art. 10 ust.1 ustawy - Prawo oświatowe. Właśnie w takim zakresie SKO dokonywało analizy wydatków w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzję. Z braku innych możliwości uzyskania materiału dowodowego na skutek barku odpowiedniej współpracy skarżącej oparło się w zakresie współpracy na treści statutu przedszkola, oraz na wyjaśnieniach skarżącej, w których wskazano, że na wynagrodzenie (...) składały się kwoty wynagrodzenia za prowadzone przezeń zajęcia terapeutyczne, szachowe i komputerowe w łącznej kwocie 79 300 zł. Nie ma racji Skarżąca kasacyjnie, że organy administracyjne ze względu na treść art. 90 ust. 3e u.s.o. nie są uprawnione w toku prowadzenia kontroli do żądania od organu prowadzącego placówkę oświatową dokumentacji niezwiązanej z otrzymaną dotacją i z wydatkami czynionymi z tej dotacji. Autorka skargi kasacyjnej zdaje się nie zauważać art. 90 ust. 3f u.s.o. Zgodnie z tym przepisem osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli przez organy prowadzące kontrolę, mają prawo wstępu do szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania. Nie ma tu ograniczenia tylko do dokumentacji ściśle związanej z dokumentacją dotyczącą tylko wydatków dokonanych z dotacji. Taka jednostka jak przedmiotowe przedszkole finansowana jest nie tylko z dotacji oświatowej, ale i z wpłat dokonywanych przez rodziców (czesnego). Nie sposób więc przeprowadzić skutecznej kontroli co do prawidłowości dokonywania wydatków z dotacji bez porównania, czy z dotacji tej nie finansowano również tych wydatków, które były finansowane lub powinny być finansowane z innych źródeł, w szczególności z wpłat rodziców. Konieczna jest więc analiza całości wydatków związanych z prowadzeniem przedszkola dla określenia podstaw finansowania wydatków z rozliczeniem na poszczególne źródła finansowania, dla ustalenia prawidłowości wydatkowania środków z dotacji. Należy jeszcze dodać, że wskazywany w skardze kasacyjnej jako naruszony art. 90 ust. 3 d pkt 2 u.s.o. jako dotyczący zakupu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących nie miał w sprawie zastosowania, gdyż kwestia ta nie była sporna i nie była przedmiotem rozstrzygania przez Sąd I instancji.
Tak więc postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy ponownie zauważyć, że to sama Skarżąca (co wyżej wskazano) podała, co składało się na wynagrodzenie (...), podając precyzyjnie przedmiot poszczególnych prowadzonych przezeń zajęć, ich wymiar godzinowy, stawkę wynagrodzenia za godzinę i sumę wynagrodzeń za ich poszczególne rodzaje. Część tych zajęć, a co za tym idzie i wynagrodzeń uznano za podlegające finansowaniu ze środków wpłacanych przez rodziców, gdyż dotyczyły finansowania zajęć dodatkowych, które zgodnie z ujawnionym przez Skarżącą statutem przedszkola były finansowane przez rodziców (Rozdział IV pkt 2 ust. 6 i pkt 4 ust. 1 statutu). Pełnomocnik Skarżącej wyjaśniła, że zajęcia takie, jak m.in. o zajęcia terapeutyczne, szachowe i komputerowe, były zajęciami dodatkowymi, nie były objęte podstawą programową. Wobec braku przedstawienia przez Skarżącą innych dokumentów pozwalających na zaliczenia finansowania tych zajęć w sposób odmienny, niż wynikało to z wyjaśnień samej Skarżącej i z udostępnionego statutu, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaliczenie przez SKO wynagrodzenia (...) w części pokrywającej wynagrodzenie za prowadzone przezeń zajęcia dodatkowe podlegające finansowaniu przez rodziców, było prawidłowe i nie naruszało przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa. Organ nie kwestionował przy tym, że (...) wykonywał "czynności dyrektorskich". Nie zakwestionował możliwości sfinansowania tej części wynagrodzenia (określonej przez Skarżącą na kwotę łączną w ciągu roku w wysokości 12 000 zł) z dotacji, podobnie jak w odniesieniu do jego wynagrodzenia za zajęcia opiekuńcze. Tym samym, Sąd I instancji słusznie nie dopatrzył się w działaniu Organu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy, zatem ni naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa nie uchylając zaskarżonej decyzji na podstawie tego przepisu. Nie naruszył też art. 3 § 1 ppsa nakazującego sądom administracyjnym kontrolę działalności publicznej i stosowanie środków określonych ustawą. Dokonał bowiem kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającego jej wydanie postępowania rozpoznając skargę na tę decyzję, stosując przewidziany w ustawie środek, oddalając skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ppsa. Nawet dokonanie rozpoznania skargi przez Sąd w sposób wadliwy, nie stanowi samo w sobie naruszenia art. 3 § 1 ppsa. Sąd administracyjny może naruszyć ten przepis wyłącznie wówczas, gdy rozpozna sprawę inną niż sądowoadministracyjna, oceni działalność podmiotu spoza administracji publicznej lub zastosuje środki prawne nieznane przepisom ppsa, co w tej sprawie oczywiście nie miało miejsca. Zatem i zarzut naruszenia tego przepisu jest pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 133 § 1 ppsa. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 ppsa określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało bowiem sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. W szczególności pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA podejmując zaskarżone orzeczenie. Okoliczność, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji i kwestionuje zasadność zawartych w uzasadnieniu ustaleń oraz poglądów nie świadczy o naruszeniu wymogów odnoszących się do uzasadnienia wyroku, wskazanych w art. 141 § 4 ppsa. Ewentualna wadliwość stanowiska Sądu nie może być zwalczana zarzutem naruszenia tego przepisu (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2020r., sygn. akt II GSK 682/18). Uzasadniając ten zarzut Skarżąca kasacyjnie kwestionuje w istocie prawidłowość oceny przez Sąd I instancji, że SKO bez istotnego naruszenia przepisów postępowania dokonało ustalenia stanu faktycznego. Jest to w tym zakresie powtórzenie zarzutów naruszenia przepisów postępowania, do których odniesiono się wyżej omawiając pierwszy zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Nieuzasadniony jest też zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 133 § 1 ppsa. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zaskarżony wyrok został wydany zgodnie z wymogami tego przepisu. Skarżąca w istocie nie wskazała, na czy naruszenie tego przepisu miałoby polegać, w szczególności nie wskazała, by Sąd I instancji wydał wyrok na podstawie materiału innego, niż wynikający z akt sprawy.
Biorąc to wszystko pod uwagę, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło