II SA/Wa 141/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant referent stażysta Edyta Brzezicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy M. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia przepisów stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Minister Edukacji i Nauki (zwany dalej Organem) decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] (zwana dalej decyzją z dnia [...] listopada 2020 r.) po rozpatrzeniu odwołania G. M. z dnia [...] grudnia 2020 r. (zwanej dalej Skarżącą) od decyzji [...] Kuratora Oświaty (zwany dalej Organem I Instancji) z dnia [...] września 2020 r., nr znak: [...] (zwana dalej decyzją z dnia [...] września 2020 r.) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia przepisom ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910, zwanej dalej ustawą Prawo oświatowe) oraz polecenia Skarżącej usunięcia wskazanych naruszeń prawa w terminie do dnia 30 września 2020 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ I Instancji decyzją z dnia [...] września 2020 r., stwierdził uchybienia przez Skarżącą jako organu prowadzącego szkołę przepisom art. 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 110 ustawy Prawo oświatowe, polegające na wydaniu ustnych wytycznych dotyczących sposobu sporządzania i treści arkusza organizacji szkoły dla Dyrektora Szkoły Podstawowej im. B.W. w S. P. (zwanego dalej Dyrektorem Szkoły) na rok szkolny 2020/2021. W tej decyzji Organ I Instancji polecił Skarżącej usunąć wskazane w decyzji z dnia [...] września 2020 r. uchybienie przepisom Prawa oświatowego w ten sposób, że Skarżąca wycofa wytyczne dotyczące arkusza organizacji skierowane do Dyrektora Szkoły i zaprzestanie praktyki wkraczania w kompetencje dyrektora szkoły w zakresie sporządzania arkusza organizacji szkoły w terminie do 30 września 2020 r. Od tej decyzji Skarżąca w terminie, w dniu [...] października 2020 r. wniosła odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji Organu I Instancji w całości i umorzenie postępowania. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przez Organ I Instancji art. 56 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i uznanie, że organ prowadzący szkołę naruszył przepisy ustawy - Prawo oświatowe wydając Dyrektorowi Szkoły wiążące i władcze wytyczne dotyczące sposobu sporządzenia i treści arkusza organizacji szkoły. W opinii Skarżącej organ prowadzący szkołę nie wydał takich wytycznych, a jedynie uzgadniał z dyrektorami szkół kształt arkusza organizacyjnego w ramach swoich kompetencji w zakresie jego uprawnień do zatwierdzenia. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Organ podtrzymując argumentację Organu I Instancji utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2020 r. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ II instancji winien uchylić decyzję organu I instancji, albowiem decyzja w chwili wydania była niewykonalna z uwagi na termin jej wykonania, który został wyznaczony w ten sposób, iż upływał przed końcem ustawowego terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego, a okoliczność jej niewykonalności stwierdził w swoim uzasadnieniu sam organ II instancji, co powoduje, iż w takiej sytuacji zastosowanie winien mieć w/w przepis k.p.a.. W zakresie zarzutów merytorycznych podtrzymała argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji z dnia [...] września 2020 r. W związku z powyższym wnosiła o stwierdzenie nieważności decyzji; ewentualnie o: - uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Organu z dnia [...] listopada 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Organu I Instancji z dnia [...] września 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia przepisom ustawy Prawo oświatowe i polecenia Skarżącej usunięcia wskazanych naruszeń prawa w terminie do dnia 30 września 2020 r. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwaną dalej "P.p.s.a."). Faktem niezaprzeczalnym w sprawie jest okoliczność, że decyzja Organu I Instancji została wydana w dniu [...] września 2020 r.. Decyzja ta opisywała stwierdzone przez Organ I Instancji naruszenia prawa oraz zobowiązywała Skarżącą do ich usunięcia w terminie do dnia do 30 września 2020 r. Decyzja Organu z dnia [...] listopada 2020 r. utrzymywała w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu zasadne jest twierdzenie Skarżącej, że decyzja z dnia [...] września 2020 r. była niewykonalna już w dacie jej wydania. Decyzja Organu z dnia [...] listopada 2020 r. utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję z terminem jej wykonania, niewykonalnym już w dniu jej doręczenia potwierdzała jedynie jej niewykonalność. Nie jest możliwe wykonanie decyzji z dnia [...] września 2020 r., która stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2020 r. Nadto jest jeszcze możliwe zaskarżenie tej decyzji do Sądu co też zostało uczynione. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. decyzja, która w chwili wydania była niewykonalna z uwagi na termin jej wykonania jest nieważna. Art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Decyzja trwale niewykonalna to taka, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków. Niewykonalność decyzji obejmuje zarówno niewykonalność faktyczną, jak i prawną. Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie (m.in. ze względu na poziom wiedzy technicznej, rozwój technologii). Niewykonalność prawna pojawia się wtedy, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. O niewykonalności w tym znaczeniu można mówić również wtedy, gdy wykonanie decyzji wiązałoby się z dokonaniem np. czynu niedozwolonego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego (por. wyrok NSA z dnia z dnia 25 lutego 2014 r. II OSK 2266/12 - Lex nr 1765830). Wskazać należy, że nie stanowią powodu niewykonalności decyzji ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe, ani też trudności techniczne, czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji (por. np. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r., II OSK 590/07, LEX nr 484998). Z uwagi na powyższe naruszenie przepisów formalnych Sąd nie analizował sprawy pod względem merytorycznym, gdyż byłoby to przedwczesne. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.