II SA/Sz 163/22
WyrokWSA w Szczecinie2022-06-01
Skład orzekający: Bolesław Stachura, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobór wód podziemnych na potrzeby leśniczówki, będącej mieszkaniem służbowym leśniczego, przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, stanowi "zwykłe korzystanie z wód" w rozumieniu Prawa wodnego, czy też podlega opłacie podwyższonej za pobór wód bez wymaganego pozwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do "zwykłego korzystania z wód" przysługuje nie tylko osobom fizycznym, ale także osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym, takim jak Lasy Państwowe, które zarządzają mieniem Skarbu Państwa. Kluczowe jest, czy pobór wody mieści się w limitach określonych w art. 33 ust. 4 Prawa wodnego (średnio 5 m³ na dobę) i służy zaspokojeniu potrzeb gospodarstwa domowego. Organ administracji nie wykazał, że pobór wody nie spełnia tych warunków, a tym samym nie uzasadnił przedwcześnie nałożenia opłaty podwyższonej.Stan faktyczny
Dyrektor Zarządu Zlewni nałożył na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych na potrzeby leśniczówki w okresie II kwartału 2018 r., uznając, że nie jest to zwykłe korzystanie z wód, a działalność statutowa. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów KPA i Prawa wodnego, wskazując, że pobór wody służy zaspokojeniu potrzeb gospodarstwa domowego leśniczego i mieści się w ramach zwykłego korzystania. Sąd administracyjny uznał, że organ nie wykazał wystarczająco, iż pobór wody nie stanowi zwykłego korzystania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Marzena Kowalewska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Państwowego [...] Myślibórz na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 21 grudnia 2021 r. nr SZ.ZUO.4.471.2664.OP.2018.AŁ w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Państwowego [...] M. kwotę 207 (dwieście siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 21 grudnia 2021 r. nr SZ.ZUO.4.470.2664.OP.2018.AŁ, określił wobec P. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") za okres II kwartału 2018 r. opłatę podwyższoną w wysokości 20 zł za pobór wód podziemnych na potrzeby Leśniczówki G., P. w gm. C., bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Organ wydał w dniu 29 listopada 2021 r. na podstawie art. 281 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624 ze zm.), dalej: "u.p.w." informację ustalającą Stronie opłatę podwyższoną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych na potrzeby Leśniczówki G. , P. w gm. C..
Organ wskazał, że opłata została obliczona zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 u.p.w.
w wysokości 500 % opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych na potrzeby Leśniczówki ustalonej przez organ w informacji z dnia 29 listopada 2021 r., w wysokości 4 zł za okres II kwartału 2018 r.
Strona złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z podstawą naliczenia ww. opłaty podwyższonej oraz z podstawą jej naliczenia, ponieważ nie doszło do korzystania z wód podziemnych na potrzeby Leśniczówki w sensie świadczenia usługi, która wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Leśniczówka jest budynkiem mieszkalnym, w którym mieszka leśniczy wraz z rodziną, którzy korzystają z wody na zasadzie zwykłego korzystania z wód.
Strona w dniu 14 grudnia 2021 r. uiściła przedmiotową opłatę.
W dniu 21 grudnia 2021 r. organ wydał decyzję, w której powołał przepisy
art. 33 ust. 1-4, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 273 ust. 6, art. 280 pkt 1 i art. 298 u.p.w. oraz art. 3 pkt 20, art. 3 pkt 39 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz.1973 ze zm.), dalej: "p.o.ś.", art. 32 ust. 1-2 ustawy
z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2021 r., poz. 1275 ze zm.), dalej: "u.o.l.". Zdaniem organu w sprawie zaistniała przesłanka obligująca do wydania decyzji określającej wysokość opłaty podwyższonej za okres II kwartału 2018 r. w wysokości
20 zł za pobór wód podziemnych na potrzeby Leśniczówki.
Organ wskazał, że pomimo, iż ustawodawca wyłączył z przepisów p.o.ś. regulacje dotyczące wód i kompleksowo uregulował je w przepisach u.p.w., to jednak p.o.ś nadal jest podstawowym aktem prawnym w systemie polskiego prawa w zakresie przepisów ochrony środowiska. Wyjaśnił, że potwierdzenie takiego stanowiska stanowi m.in. brak w u.p.w. definicji pojęcia podmiotu korzystającego z usług wodnych, który stanowi jeden z przykładów podmiotów korzystających ze środowiska, o których mowa w art. 3 pkt 20 p.o.ś. W dalszej kolejności organ stwierdził, że przyjmując, iż Lasy Państwowe nie maja statusu przedsiębiorcy w rozumieniu prawa o przedsiębiorcach, nie posiadają osobowości prawnej to i tak są podmiotem korzystającym ze środowiska w rozumieniu przepisów p.o.ś., a więc i podmiotem korzystającym z usług wodnych w rozumieniu u.p.w.
Organ przeprowadził analizę przepisu art. 33 ust. 3 u.p.w. i zwrócił uwagę, że zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego, więc zakres definicji pojęcia zwykłego korzystania z wód poza wymaganiami określonemu w treści art. 33 ust. 1, 3 i 4 u.p.w., jest również objęty cel jakiemu to korzystanie ma służyć. Każde inne korzystanie,
w tym na cele statutowe jednostki organizacyjnej niebędącej osoba prawną, nie będzie się mieściło w zakresie dyspozycji normy wynikającej z art. 33 u.p.w.
Organ uznał, że wszelkie korzystanie z wód w celu realizacji zadań ustawowych lub statutowych, czy jego innej działalności będzie skutkowało obowiązkiem,
w tym obowiązkiem ponoszenia opłat za usługi wodne.
Organ podał, że prawo do zwykłego korzystania z wód przysługuje wyłącznie właścicielowi i nie może on przenieść tego uprawnienia na inne podmioty. Stwierdził, że zajmowanie mieszkania służbowego związane jest nie tylko z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych pracowników Lasów Państwowych, lecz również związane jest z działalnością statutową Lasów Państwowych, tj. rozlokowania pracowników w ramach poszczególnych jednostek Lasów Państwowych.
Zdaniem organu, ze względu na fakt, iż pobór wód podziemnych w tym przypadku nie spełnia warunków zwykłego korzystania z wód, Strona jest obowiązana ponosić opłatę podwyższoną, którą zgodnie z art. 280 pkt 1 u.p.w. ponosi
się za korzystanie z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Końcowo organ przedstawił sposób wyliczenia przedmiotowej opłaty i związane z nim przepisy prawa.
Skarżący złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1) art. 6, art. 7, art. 77, art. 78, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a.", polegające na zaniechaniu poczynienia dokładnych ustaleń faktycznych odnośnie celu korzystania z wody podziemnej pobieranej z ujęcia wody składającego się z jednej studni głębinowej, zlokalizowanego przy Leśniczówce (działka nr [...] obręb ewidencyjny [...] G., gm. C.) oraz wielkości dobowego poboru wody pod kątem zbadania czy nie dochodzi do zwykłego korzystania z wody oraz sposobu korzystania z wody podziemnej z ujęcia wody w miejscowości G., a tym samym pominięciem dowodu z oględzin na gruncie w celu ustalenia faktycznego sposobu korzystania z niej i pod kątem braku wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego;
2) art. 7a k.p.a., polegające na zaniechaniu zastosowania tego przepisu, tj. orzeczenia w razie wątpliwości na korzyść strony, w sytuacji wątpliwości co do znaczenia pojęcia "zwykłego korzystania z wody" oraz z pojęcia "dostarczania wody ludności";
3) art. 33 w zw. z art. 35 ust. 1 u.p.w., polegające na błędnym uznaniu, iż zwykłe korzystanie z wody nie może dotyczyć podmiotu instytucjonalnego jakim jest Nadleśnictwo, reprezentujące Skarb Państwa, bez szczegółowego odniesienia
się do faktycznego sposobu korzystania z wody podziemnej. Zdaniem Skarżącego, dokonanie oceny stanu faktycznego pod kątem występowania przesłanki określonej w art. 33 ust. 3 u.p.w. powinno przede wszystkim uwzględniać cele, dla których pobierana jest woda podziemna. Ponadto Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie ujęcie wody w miejscowości G., P. powstało w 2012 r. i obecnie służy do zaopatrzenia w wodę budynku leśniczówki, stanowiącej mieszkanie leśniczego;
4) art. 272 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 u.p.w., przez nieuzasadnione naliczenie opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych stanowiący konsekwencję błędnej wykładni przepisów oraz błędnego ustalenia, że Nadleśnictwo dokonało poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego;
5) art. 120 pkt 1 u.p.w., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie przez organ, że konieczne jest w przedmiotowym stanie faktycznym uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego, pomimo iż dostarczanie wody nie dotyczy zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi czyli zbiorowiska osób ani zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, ani także ujęcie w miejscowości G., z którego dostarczana jest woda nie podlega ochronie zasobów wodnych;
6) art. 121 ust. 3 u.p.w., polegające, na błędnym uznaniu, że przedmiotowe ujęcie służy zaopatrzeniu ludności w wodę i nie jest ujęciem służącym zwykłemu korzystaniu z wody.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił przebieg postępowania w sprawie, a następnie swoją argumentację na poparcie zasadności zarzutów w niej podniesionych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Wyjaśnić na wstępie należy, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem
COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
(Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Zastępca Przewodniczącej Wydziału I zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2022 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium legalności, wykazała, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji określającej Skarżącemu opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych.
Materialnoprawną podstawę wydania ww. decyzji stanowią przepisy u.p.w.
Sąd zauważa, iż analogiczna sprawa, dotycząca zasadności naliczenia Skarżącemu opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych na potrzeby leśniczówki, była już przedmiotem rozpoznania tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 30 czerwca 2021 r. o sygn. akt II SA/Sz 206/21 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd w obecnym składzie podzielając zaprezentowane tam stanowisko w dalszej części uzasadnienia w dużej mierze posłuży się przedstawioną w powołanym wyroku argumentacją.
Wskazać zatem należy, że w myśl art. 280 u.p.w., opłatę podwyższoną ponosi się w razie:
1) korzystania z usług wodnych polegających na:
a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych,
b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi
- bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego;
2) korzystania z usług wodnych polegających na:
a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych,
b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi
- z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym
albo w pozwoleniu zintegrowanym
Na podstawie art. 281 ust. 1- 7 u.p.w., wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1 prawa wodnego, w przypadku:
1) dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych;
2) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
Ustalając wysokość opłaty podwyższonej, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (art. 281 ust. 3 u.p.w.). Ustalenia ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych lub ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego dokonują Wody Polskie na podstawie badań, pomiarów lub innych czynności kontrolnych wykonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami.
Wysokość opłaty podwyższonej ustalają Wody Polskie oraz przekazują ją podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat podwyższonych w formie informacji.
Podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty podwyższonej wnosi tę opłatę na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację, o której mowa w art. 281 ust. 5 u.p.w.
Jeżeli podmiot obowiązany do uiszczenia opłaty podwyższonej zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 281 ust. 6 u.p.w., właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty podwyższonej w drodze decyzji.
Przepisy art. 272 ust. 20 oraz art. 273 u.p.w. stosuje się odpowiednio.
W sprawie należy także uwzględnić brzmienie art. 33 ust. 1 u.p.w., w myśl którego właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się na jego gruncie. Z ust. 2 tego przepisu wynika, że prawo do zwykłego korzystania z wód nie uprawnia do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganej zgody wodnoprawnej.
Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego (art. 33 ust. 3).
Definicję zwykłego korzystania z wód wprowadza art. 33 ust. 4 P.w., stanowiąc, że zwykłe korzystanie z wód obejmuje:
1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę,
2) wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę.
Spór w sprawie sprowadza się w zasadzie do wykładni pojęcia "zwykłego korzystania z wód".
Organ stoi bowiem na stanowisku, że przez sam fakt iż Lasy Państwowe prowadzą działalność statutową są podmiotem korzystającym ze środowiska w rozumieniu p.o.ś., a co za tym idzie są podmiotem korzystającym z usług wodnych to wszelkie korzystanie z wód w celu realizacji zadań statutowych czy jego innej działalności będzie skutkowało obowiązkiem ponoszenia opłat za usługi wodne. Skoro zgodnie z art. 33 ust. 1 u.p.w. właścicielowi przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wody to nie można tego uprawnienia przenosić na inne podmioty. Zdaniem organu art. 17 u.p.w. stanowi katalog zamknięty, stąd nie można przyjąć, że należąca do nich leśniczówka powinna być traktowana jak gospodarstwo domowe. Argumentował, że pobór wód na potrzeby Leśniczówki nie stanowi zwykłego korzystania z wód. Zajmowanie mieszkania służbowego jest związane z zatrudnieniem przez Lasy Państwowe, a więc nie tylko zaspokajane są potrzeby mieszkaniowe osób tam zamieszkujących, ale również potrzeby Lasów Państwowych jako podmiotu prowadzącego działalność statutową, która może być wykonywana poprzez rozlokowanie odpowiedniej ilości pracowników w ramach poszczególnych jednostek organizacyjnych, jakimi są również poszczególne leśnictwa.
Zdaniem organu, powyższe powoduje, że Skarżący obowiązany jest ponosić opłatę podwyższoną, którą zgodnie z art. 280 pkt 1 u.p.w., ponosi się za korzystanie z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Z kolei, w ocenie Skarżącego, organ dokonał błędnej interpretacji i bezpodstawnego uznania, że zwykłe korzystanie z wody nie może dotyczyć podmiotu instytucjonalnego, takiego jakim jest nadleśnictwo reprezentujące Skarb Państwa.
Powyższe stanowisko skutkowało bezpodstawnym przyjęciem przez organ, że Skarżący obowiązany jest ponosić opłatę podwyższoną za korzystanie z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, pomimo że dostarczanie wody nie dotyczy zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi ani zaopatrzenia zakładów wymagających wody wysokiej jakości, ani także nie służy w tym stanie ochronie zasobów wodnych.
Mając na uwadze tak zarysowany spór wskazać należy, że Sąd podziela powszechnie wyrażany w orzecznictwie pogląd, że zwykłe korzystanie z wód przysługuje nie tylko osobom fizycznym, ale także osobom prawnym. Świadczy o tym treść art. 33 ust. 1 u.p.w., która w sposób wyraźny przyznaje prawo zwykłego korzystania z wód każdemu właścicielowi gruntu, a nie tylko takim właścicielom gruntów, którzy są osobami fizycznymi. Inne brzmienie tego przepisu prowadziłoby do oczywistej sprzeczności z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, który nakazuje tak samo traktować prawo własności należne różnym podmiotom prawa.
W wyrokach WSA w Rzeszowie – m.in. z 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1391/18 i sygn. akt II SA/Rz 1389/18 Sąd przyjął, że sformułowanie "potrzeby własnego gospodarstwa domowego", jakim posługuje się ustawodawca, obejmuje również potrzeby własne osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w takim rozmiarze, który nie narusza ograniczeń dostępu
do wód, wynikających z art. 33 ust. 4 u.p.w. – pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi w ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę (zob. także wyrok WSA w Rzeszowie z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt
II SA/Rz 1351/19).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie aprobuje zaprezentowaną w powołanych wyrokach wykładnię "zwykłego korzystania z wód", wskazując, że pojęcie to było również tak rozumiane w poprzednim stanie prawnym - pod rządami ustawy z dnia
18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, ze zm.), gdzie odpowiednikiem obecnego art. 33 był art. 36 (por. wyrok NSA z 21 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2919/16).
Skarb Państwa jest właścicielem nieruchomości stanowiących Lasy Państwowe, zaś zarząd tym mieniem wykonuje specjalistyczna jednostka organizacyjna jaką jest Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Skarżąca działa więc w ramach osobowości prawnej Skarbu Państwa, co oznacza, że jej działania są działaniami ww. osoby prawnej. Przepisy ustawy o lasach powierzając Lasom Państwowym zarząd składnikami mienia państwowego, decydują o możliwości wykonywania przez tę jednostkę organizacyjną uprawnień właścicielskich, w tym co oczywiste czerpania z uprawnień wypływających z przepisów u.p.w., a przewidujących zwykłe korzystanie z wód. W świetle prawa Skarbowi Państwa przysługują te uprawnienia, które w jego imieniu wykonuje podmiot publiczny jakim są jednostki organizacyjne Lasów Państwowych. Dlatego słusznie Skarżący podnosi brak prawnej możliwości wyłączenia z zarządu lasami państwowymi prawa do zwykłego korzystania z wód. Nadleśnictwo wykonując swe ustawowe zadania, zobligowane jest zachowywać się jak właściciel, w imieniu którego zarządza nieruchomościami stanowiącymi lasy państwowe. Dlatego nadleśnictwo pomimo, że nie posiada osobowości prawnej, z racji wykonywania czynności zarządu składnikami leśnymi mienia Skarbu Państwa może być adresatem przepisów definiujących korzystanie zwykłe z wód, tj. art. 33 ust. 1 u.p.w.
(por. wyrok WSA w Rzeszowie z 17 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 558/19).
Jak wskazuje się w doktrynie, organy administracji leśnej są terenowymi organami rządowej administracji specjalnej łączącymi funkcje z zakresu administracji państwowej ze specjalistycznymi zadaniami spoza obszaru stosunków administracyjnych (J. Boć (red.:), Prawo administracyjne, Wrocław, 1993 r.). Taki status prawny Lasów Państwowych nie pozwala ujmować ich działalności wyłącznie jako nastawionej na działalność gospodarczą (zarobkową).
Z treści skargi wynika, że pobierana woda podziemna służy zaopatrzeniu w wodę gospodarstwa domowego leśniczego, któremu, jako pracownikowi Skarżącej, zapewniono lokal mieszkalny na działce w miejscowości G., P.
w gm. C.. W świetle tej argumentacji należało stwierdzić naruszenie art. 7,
art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Organ nieprawidłowo, z góry założył, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, której nie da się pogodzić z ustawowymi celami korzystania zwykłego z wód. Jak wykazano wyżej, Lasy Państwowe nie są podmiotem, którego działalność zamyka się wyłącznie w czynnościach zarobkowania, stąd należało dokładnie wyjaśnić potrzeby funkcjonowania leśniczówki, której mieszkańcy dokonują poboru wody podziemnej. Ze względu na pełnienie przez Lasy Państwowe funkcji administracyjnych, zbliżonych zresztą do tych jakimi posługują się organy "Polskich Wód" (w obu tych sytuacjach mamy do czynienia z instytucjami administrującymi dostępem do dóbr publicznych), trudno było bezkrytycznie założyć wykorzystywanie pobieranej wody podziemnej dla celów działalności gospodarczej, która w świetle art. 280 pkt 1, generuje potrzebę uiszczania opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych. Tym bardziej, że organ nie dokonał żadnych ustaleń na okoliczność ilości pobranych wód oraz tego czy może się ona mieścić w dozwolonych właścicielowi granicach korzystania, tj. w ilości 5 m3 średniorocznie na dobę. Dopiero przeprowadzenie dokładnych ustaleń i rozważań na temat tej kluczowej dla sprawy kwestii, umożliwi odpowiedź na pytanie o dopuszczalność określenia Skarżącemu opłaty za korzystanie z usługi wodnej z tytułu poboru wody.
Skoro Organ nie wyjaśnił czy Skarżący korzysta z wód w ramach przysługującego Skarbowi Państwa korzystania zwykłego, to jego decyzja o ustaleniu opłaty podwyższonej za korzystanie z wód podziemnych na potrzeby Leśniczówki G., została wydana przedwcześnie. Dokładne wyjaśnienie kwestii przesądzających o zwykłym korzystaniu przez Skarżącego z wód podziemnych w ramach prowadzonej leśniczówki, pozwoli rozstrzygnąć organom o możliwości ustalenia przedmiotowej opłaty.
Stwierdzone przez Sąd uchybienia w zakresie stosowania przepisów k.p.a. dotyczących obowiązku dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mogły mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem nie wykazano przesłanek pozwalających na zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego w postaci art. 281 ust. 5 u.p.w., a więc przepisu stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł,
jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. sąd wskazuje, aby organ ponownie rozpoznając sprawę wyjaśnił, czy Skarżący pobiera wodę podziemną z ww. ujęcia w ramach zwykłego korzystania z wód, co w konsekwencji pozwoli na dokonanie prawidłowego ustalenia opłaty podwyższonej za pobór tych wód.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie do art. 200, art. 209, art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składają się:
wpis od skargi w wysokości 100 zł, pobrany od Skarżącego na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.); koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie 90 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw.
z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265)
oraz kwota 17 zł z tytułu opłaconego pełnomocnictwa (pkt IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225 poz. 1635 ze zm.).
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło