II SA/Rz 772/20

WyrokWSA w Rzeszowie2020-10-22

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) powinna zawierać ustalenia dotyczące obowiązku budowy lub przebudowy zjazdu, jeśli nieruchomość miała taki dostęp przed realizacją inwestycji, a jego utrata mogłaby pogorszyć obsługę komunikacyjną?
Ratio decidendi
Decyzja ZRID, zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h specustawy drogowej, powinna zawierać ustalenia dotyczące obowiązku budowy lub przebudowy zjazdów, jeśli jest to konieczne do zapewnienia nieruchomościom dostępu do drogi publicznej, który miały przed realizacją inwestycji. Organy administracji mają obowiązek zbadać charakter dotychczasowego zjazdu i jego legalność, a także możliwość zapewnienia odpowiednich parametrów komunikacyjnych, aby nie pogorszyć sytuacji właściciela nieruchomości. W przypadku braku takiego zbadania, decyzja może zostać uchylona w tej części.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uwzględnienia w decyzji ZRID budowy lub przebudowy zjazdu od strony południowej ich działki, argumentując, że dotychczasowy zjazd z tej strony został zlikwidowany, a istniejący zjazd od strony północnej nie zapewnia odpowiedniego dostępu do południowej części działki. Organy administracji uznały, że zjazd od strony południowej nie może zostać zlokalizowany ze względu na przebieg gazociągów wysokiego ciśnienia. Sąd uznał, że organy nie zbadały w wystarczającym stopniu charakteru dotychczasowego zjazdu od strony południowej i jego legalności, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie budowy lub przebudowy zjazdu na działkę skarżących; w pozostałej części skargę oddalono; zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2020 r. sprawy ze skargi I. P. i T. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie budowy lub przebudowy zjazdu na działkę [...] położoną w [...] obręb [...]; II. w pozostałej części skargę oddala; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących I. P. i T. P. solidarnie kwotę 600 zł /słownie: sześćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji) z dnia [...] września 2019 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] udzielającą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa publicznej drogi gminnej klasy lokalnej" w ramach zadania inwestycyjnego "Rozbudowa ul. M. na odcinku od posesji 90 do ul. C. Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta działając na podstawie art. 11 a ust. 1, ust. 2a, art. 11 f ust. 1, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1474; dalej: "specustawa" drogowa") oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa publicznej drogi gminnej klasy lokalnej" w ramach zadania inwestycyjnego "Rozbudowa ul M. na odcinku od posesji 90 do ul. C.". Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli I. i T. P. (dalej: "skarżący"). W odwołaniu podnieśli, że decyzja nie przewiduje zjazdu do ich działki, linia ogrodzenia po podziale nie uwzględnia usytuowania istniejącej bramy wjazdowej i nie określono wysokości terenu dz. nr 628 po podziale w stosunku do poziomu jezdni, przez co istnieje obawa zalewania działki wodami opadowymi. Według nich rozbudowa przez poszerzenie istniejącego ciągu ul. M. na odcinku od posesji nr 90 do ul. C. byłaby bardziej rozsądna i oszczędna. Wojewoda nie podzielił powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów specustawy drogowej. Przedmiotem rozpoznania była budowa drogi gminnej, która zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych stanowi jedną z kategorii dróg publicznych, co uzasadnia prowadzenie postępowania w trybie przepisów specustawy drogowej. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek właściwego zarządcy drogi gminnej klasy lokalnej na terenie miasta [...] (ul. M.), tj. Prezydenta Miasta, działającego przez pełnomocnika A. M. Decyzję wydał Prezydent Miasta działający jako starosta miasta na prawach powiatu. Inwestor spełnił wszystkie nałożone ustawą wymogi. Zgodnie z art 11 b specustawy uzyskał pozytywne opinie właściwych miejscowo: zarządu województwa, zarządu powiatu oraz prezydenta miasta – pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]i nr [...]milcząca zgoda Zarządu Województwa. Do wniosku dołączono mapę zasadniczą w skali 1:1000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu; analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, a także mapę zawierającą projekt podziału nieruchomości, załącznik, w którym określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. We wniosku określono nieruchomości lub ich części, planowane do przejęcia na rzecz Gminy Miasto i nieruchomości lub ich części, z których korzystanie będzie ograniczone. Do wniosku dołączono cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 p.b. Ponadto, w trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania, w ramach uzupełnienia, do wniosku dołączono pozytywną opinię Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w zakresie realizacji planowanej inwestycji (pismo z dnia [...].03.2019 r., znak: [...]). Stwierdzono również, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z art. 34 ust. 1 i ust. 2 p.b. oraz rozporządzeniem Ministra infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W związku z tym, że przez teren planowanej inwestycji przebiegają dwa gazociągi wysokiego ciśnienia (DN 700 i DN 400), do projektu dołączono uzgodnienie z ich zarządcą - Operatorem Gazociągów Przesyłowych, z dnia [...]04.2019 r. znak: [...] (str. 83 i 84 projektu budowlanego). Projekt został również uzgodniony na naradzie koordynacyjnej (zob. odpis protokołu narady koordynacyjnej z dnia [...]03.2019 r., nr [...] wszczęciu postępowania zainteresowane strony, zgodnie z treścią art. 11 d ust. 5 ww. ustawy zostały powiadomione w drodze obwieszczenia. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Działka powstała z podziału działki nr 628 w obr. [....] posiada dotychczasowe połączenie z drogami publicznymi poprzez istniejący zjazd zlokalizowany po północnej stronie działki, od strony ul. C. Zlokalizowanie dodatkowego zjazdu od strony projektowanej drogi jest niemożliwe ze względu na usytuowanie tej części działki nr 628 w obszarze pasów eksploatacyjnych gazociągów wysokiego ciśnienia DN400 i DN700,oznaczonych na mapie gA400 i gA700. W warunkach technicznych z dn. [...]-01-2019 znak [...] wydanych przez Operatora Gazociągów Przesyłowych znajduje się zastrzeżenie " wszelkie wjazdy na tereny działek oraz zjazdy na inne drogi należy lokalizować, tak aby zewnętrzna krawędź tych obiektów terenowych znajdowała się poza pasem eksploatacyjnym gazociągów wysokiego ciśnienia", co wynika z § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. 2013 poz. 640). Dalej stwierdzono, że budowa (odtworzenie) likwidowanego ogrodzenia i bramy nie jest przedmiotem postępowania w sprawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Za przejętą nieruchomość, łącznie z ogrodzeniem i bramą, strona uprawniona jest do uzyskania stosownego odszkodowania na mocy art. 12 ust. 4a i 5 i art. 18 " Ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych z dn. 10.04.2003 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1496 ze zm.). Wysokość terenu w pobliżu działki powstałej z podziału działki nr 628 w obr. 218 w stosunku do projektowanego poziomu jezdni określona została na rysunku nr 3 "Podłużny profil drogowy" zatwierdzonego projektu budowlanego. Z profilu wynika, iż w sąsiedztwie działki na odcinku w km od 0+032 do 0+049 jezdnia przebiega na wysokości zbliżonej do rzędnych terenu. Ponadto jezdnia ograniczona zostanie krawężnikami kierującymi spływ wód opadowych do poj. kanalizacji deszczowej. Projektowane 2% nachylenia chodnika w kierunku jezdni, spowoduje spływ wody z chodnika na jezdnię. Teren pozostałego pasa drogowego przyległego do chodnika zostanie obsiany trawą, zapewniając wsiąkanie opadów z tego terenu. W świetle powyższego organ II instancji uznał podnoszone zarzuty za bezzasadne. Z uwagi na lokalizację gazociągów wysokiego ciśnienia na działce skarżących, oraz z uwagi na obowiązujące przepisy dotyczące stref ochronnych takich gazociągów i zapewnienia bezpieczeństwa w tych strefach, zjazd indywidualny na działkę nr ewid. 628 (628/2 po podziale) nie może zostać zlokalizowany i wybudowany z nowoprojektowanej drogi. Ponadto wskazano, że inwestor nie ma obowiązku wykonania indywidualnego zjazdu na sporną działkę. Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych tj. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2068, z późn. zm.) w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi. Z kolei art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. h specustawy stanowi, że decyzja ZRID w razie potrzeby zawiera ustalenia dotyczące obowiązku budowy lub przebudowy zjazdów. Organ podkreślił, że celem normy art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h jest ochrona właścicieli nieruchomości przylegających do budowanej drogi przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej i tzw. pośrednim wywłaszczeniem. Obowiązkiem zarządcy drogi jest zapewnienie właściwych zjazdów dla nieruchomości. Ma to znaczenie w szczególności w sytuacji, kiedy wskutek częściowego przejęcia nieruchomości pod realizację inwestycji drogowej zmieniają się uwarunkowania dotyczącej obsługi komunikacyjnej pozostałej części nieruchomości. Podkreślił, że regulacja zawarta w treści art. 11 f ust. 1 pkt 8 lit. h specustawy drogowej korespondując z treścią art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, nakłada obowiązek zapewnienia dostępu do drogi publicznej tylko tym nieruchomościom, które do tej pory taki dostęp miały (zob. wyrok NSA z dnia 09.05. 2017 r., sygn. akt II OSK 435/17). Jeżeli uprzednio istniał zjazd w sensie prawnym, to inwestor ma obowiązek zapewnienia zjazdu do takiej nieruchomości dokonując budowy lub przebudowy drogi. W przeciwnym wypadku obowiązek ten spoczywa na właścicielu nieruchomości, a inwestor może taki zjazd wybudować w porozumieniu z tym właścicielem. Dodatkowo wskazano, że powstała po podziale działa ewid. nr 628/2, zgodnie z twierdzeniem pełnomocnika inwestora, będzie posiadała dotychczasowe połączenie z drogami publicznymi poprzez istniejący zjazd zlokalizowany po północnej stronie działki, tj. od strony ul. C.. Odnosząc się do postulowanego przez skarżących poszerzenia istniejącego ciągu ul. M. na odcinku od posesji nr 90 do ul. C., jako bardziej rozsądnego i kosztowo oszczędnego’’, wyjaśnił, że inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza interesu prawnego tej jednostki w sposób niezgodny z prawem. Organ rozpoznający wniosek inwestora nie może oceniać racjonalności czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ administracji jest związany. Powyższe oznacza, że organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. Co więcej, organ rozpoznający wniosek nie ma ustawowych kompetencji do wpływu na kształt inwestycji, ani nie może ingerować w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.07.2018r., sygn. akt VII SA/Wa 1071/18; wyrok WSA w Lublinie z dnia 24.04.2018 r., sygn. akt II SA/Lu 1250/17; wyrok NSA z dnia 17.04.2013 r" II OSK 432/13). W skardze do Sądu skarżący podnieśli, że nie są co do zasady przeciwni rozbudowie ulicy M., jednak uważają, że zastosowanie przepisów specustawy jest nadużyciem. Podnieśli, że od samego początku postępowania organ I czy II instancji jak i wcześniejsze nie okazywały woli zajęcia się ich uwagami czy proponowanymi rozwiązaniami dot. rozbudowy ul. M. na odcinku którego decyzja dotyczy. Proponowana z ich strony sugestia, zorganizowania wizji lokalnej została odrzucona bez jakiegokolwiek zainteresowania. Organ powołując się na wymóg skrzyżowania drogi z gazociągiem pod kątem minimum 30 stopni nie uwzględnił, że w niedalekim sąsiedztwie znajduje się skrzyżowanie tych samych rurociągów gdzie zastosowano zabezpieczenie łupinami kanałowymi-żelbetowymi, a nie płytami żelbetowymi typu drogowego /które dodatkowo swoim ciężarem wywierają nacisk na gazociągi/ bez konieczności zmiany przebiegu drogi aby uzyskać min. 30 stopni kąt najazdu. Odnośnie zakazu lokalizowania wjazdów, zjazdów, sadzenia drzew, krzewów wskazali, że skoro jest możliwe zlokalizowanie ogrodzonego parkingu samochodowego na działce nr 1757/4 w niedalekim sąsiedztwie, przez którą przebiegają te same rurociągi, to również wykonanie zjazdu nie powinno stanowić problemu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów dotyczących gazociągów wysokiego ciśnienia DN400 i DN700, kolidujących z planowaną inwestycją, wyjaśnił, że przepisy ogólne, w tym nakazy i zakazy dotyczące lokalizacji jakichkolwiek inwestycji w pasie eksploatacji tych gazociągów, określa rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640). Ostateczne zdanie w tej kwestii każdorazowo należy do właściwego operatora gazociągów przesyłowych, który w indywidualnej sprawie, wydaje warunki techniczne dopuszczające lub nie realizację danej inwestycji (por. § 10 ust 4 ww. rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta uzyskał warunki techniczne, które wydane zostały przez Operatora Gazociągów Przesyłowych i zalegają w aktach (pismo z dnia [...] 01.2019 r., znak: [...]). Wobec powyższego powoływanie się przez skarżących na fakt, że w niedalekim sąsiedztwie, na działce przez którą przebiegają te same rurociągi, istnieje ogrodzony parking samochodowy uznał za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Rozstrzygana sprawa dotyczy decyzji zezwalającej na realizację inwestycję w zakresie dróg publicznych, wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 8 lit h) specustawy drogowej "decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności [...] w razie potrzeby inne ustalenia dotyczące [...] obowiązku budowy lub przebudowy zjazdów". Z przepisu powyższego wynika, iż organ wydający takie rozstrzygnięcie jest zobowiązany do wprowadzenia powyższego obowiązku, jeśli wynika to z przebiegu inwestycji oraz uwarunkowań miejscowych. Inaczej mówiąc, w związku z realizacją inwestycji drogowej konieczne jest zapewnienie, aby każda nieruchomość, która dostęp do drogi publicznej posiadała, taki dostęp (o odpowiednich parametrach technicznych), zachowała. Jak wynika z akt administracyjnych spór, co do wydanego rozstrzygnięcia sprowadza się głównie do tego, iż skarżący domagają się utrzymania zjazdu od strony południowej swej działki nr 628/2. Na działkę tę istnieje zjazd od strony północnej, tj. ulicy C. Ten zaś, jak wynika ze skargi, uniemożliwia dojazd do południowej części dz. nr 628/2. Tej ostatniej kwestii organy w ogóle nie zbadały. Sąd podziela stanowisko Wojewody, iż z uwagi na lokalizację gazociągów wysokiego ciśnienia na działce skarżących, oraz z uwagi na obowiązujące przepisy dotyczące stref ochronnych takich gazociągów i zapewnienia bezpieczeństwa w tych strefach, zjazd indywidualny na działkę nr ewid. 628 (628/2 po podziale) nie może zostać zlokalizowany i wybudowany z nowoprojektowanej drogi. Należy zauważyć, że w § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., poz. 640 ze zm.), jasno wskazano, że m.in. dla gazociągów należy wyznaczyć, na okres ich użytkowania, strefy kontrolowane, a wszelkie prace w strefach kontrolowanych mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej. Z przedłożonego przez pełnomocnika inwestora uzgodnienia z Operatorem Gazociągów Przesyłowych z dnia [...].01.2019 r. znak [...], wynika jasno, iż nie dopuszcza się prowadzenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na integralność sieci gazowej wysokiego ciśnienia, w tym lokalizacji wjazdów na tereny działek w pasie eksploatacyjnym gazociągu. Powstała po podziale działka nr 628/2, zgodnie z twierdzeniem pełnomocnika inwestora, będzie posiadała dotychczasowe połączenie z drogami publicznymi poprzez istniejący zjazd zlokalizowany po północnej stronie działki, tj. od strony ul. Cienistej. Organy nie ustaliły jednak jaki charakter miał "zjazd" na działkę skarżących przed podziałem od strony ulicy M. Z mapy z projektu podziału dz. 628 L.ks. zob. [...] sporządzonej przez mgr inż. K. D., zalegającej na k. 19 akt organu I instancji wynika, że wjazd na działkę nr 628 przed podziałem odbywał się także od jej strony południowo – zachodniej z działki 627/4, droga, należącej do Gminy. W ogrodzeniu działki nr 628 w tym miejscu znajdowała się brama. Powyższe znajduje potwierdzenie w piśmie pełnomocnika wnioskodawcy w postępowaniu administracyjnym A. M. z dnia [...] lipca 2019 r. (k. 4 akt organu II instancji). W pkt 2 tegoż pisma stwierdził on, że "budowa (odtworzenie) likwidowanego ogrodzenia i bramy" na dz. 628 nie jest przedmiotem postępowania w sprawie decyzji z zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a strona otrzyma za nie odszkodowanie. Ani organ I instancji, ani organ II instancji nie wyjaśniły charakteru tego "zjazdu", ani jego legalności. Nie wiadomo, czy zapewniał on legalną komunikację i jakimi pojazdami z południową częścią pierwotnej dz. 628. Trudno więc dywagować, czy jego likwidacja zmieniła coś w legalnej komunikacji działki 628 w jej południowej części przed podziałem z droga publiczną. Kwestie te należy wyjaśnić prowadząc na podstawie art. 136 k.p.a. postępowanie dowodowe. W sytuacji, gdyby istnienie dotychczasowego wjazdu na działkę 628 od strony południowo – zachodniej nie było nielegalne, nawet, jeśli nie miałoby postaci formalnego zjazdu na drogę publiczną, zdaniem Sądu, rodziłoby to i tak konieczność zbadania możliwości przebudowy zjazdu od strony północnej dz. 628/2, aby dotychczasowe parametry komunikacyjne zachować. Celowościowa wykładnia normy art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h specustawy drogowej kładzie akcent na niepogorszenie dostępności do drogi publicznej nieruchomości objętych decyzją o realizacji inwestycji drogowej. Zwrócił na to uwagę NSA w wyroku z dnia 9 maja 2017 r., II OSK 435/17, stwierdzając, że "Celem normy art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. h ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest ochrona właścicieli nieruchomości przylegających do budowanej drogi przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej i tzw. pośrednim wywłaszczeniem. Obowiązkiem zarządcy drogi jest zatem zapewnienie właściwych zjazdów dla nieruchomości. Ma to znaczenie w szczególności w sytuacji, kiedy wskutek częściowo przejęcia nieruchomości pod realizację inwestycji drogowej zmieniają się uwarunkowania dotyczącej obsługi komunikacyjnej pozostałej części nieruchomości. Powołana regulacja specustawy drogowej koresponduje z treścią art. 29 ust. 2 u.d.p. nakładając obowiązek zapewnienia dostępu do drogi publicznej nieruchomościom, które do tej pory taki dostęp miały". Sąd ustalił (notatka służbowa starszego asystenta sędziego K. G. – B. z dnia [...] października 2020 r., że budowa drogi na podstawie zaskarżonej decyzji jeszcze się nie zaczęła. Tak więc mimo, że decyzji organu I instancji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności nie zachodzą przesłanki z art. 31 ust. 2 specustawy drogowej. Możliwe było więc wydanie wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji, ale tylko w części, w jakiej dotyczy ona budowy lub przebudowy zjazdu do działki 628/2 (art. 11g ust. 3 ustawy). W pozostałej części Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów skargi co do naruszenia własności skarżących i niesprawiedliwego dla nich przebiegu drogi Sąd stwierdza, że niewątpliwie prawo własności jest chronione przez Konstytucję RP, w jej art. 21 ust. 1. Prawo to jednak nie jest prawem chronionym bezwzględnie, gdyż art. 64 ust. 1 Konstytucji RP dopuszcza możliwość jego ograniczenia, gdy następuje ono w ustawie i w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności. Konieczne jest tu poszanowanie zasady proporcjonalności wyrażającej się zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości, ingerencji w sferę praw wolności. Tzw. specustawa drogowa służy realizacji celu publicznego, jakim jest budowa dróg publicznych. Wprowadzenie odrębnego trybu administracyjnego w sprawie realizacji inwestycji drogowych służy realizacji celu publicznego w postaci poprawy bezpieczeństwa układu komunikacyjnego i transportowego, a jednocześnie skutki z tym związane są rekompensowane w formie odszkodowania (art. 12 ust. 4 w zw. z ust. 4a specustawy drogowej). Zatem, pomimo odjęcia własności, dochodzi do równoważenia strat i szkód związanych z prowadzonym postępowaniem. Przy realizacji systemu dróg publicznych, służących poprawie bezpieczeństwa, komunikacji, transportu nie dochodzi do naruszenia proporcji między interesem publicznym, a ingerencją w sferę praw i wolności, które na mocy ustawy są rekompensowane stosownym odszkodowaniem. Takim celem jest z pewnością realizacja przedmiotowej inwestycji, która jak wynika z akt sprawy stanowi konieczną inwestycję celu publicznego (por. NSA w wyroku z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2468/19). Przepis art. 11e specustawy drogowej wskazuje w sposób jednoznaczny, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest decyzją związaną oraz nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości przy jej wydawaniu. Oznacza to, że w przypadku spełnienia przewidzianych prawem przesłanek właściwy organ ma bezwzględny obowiązek wydania pozytywnego rozstrzygnięcia, tj. udzielenia zezwolenia. Organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w trybie specustawy drogowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu drogi decyduje zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno - wykonawcze. Rolą orzekającego w sprawie organu jest sprawdzanie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo. Wydanie decyzji w trybie przepisów specustawy drogowej nie jest poprzedzone postępowaniem ustalającym przebieg projektowanej drogi (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1705/17). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda będzie miał na względzie treść niniejszego uzasadnienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło