I SA/Gl 1011/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-12-02
Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Paweł Kornacki, Anna Rotter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017, uwzględniając dane z ewidencji gruntów i budynków, pomimo istnienia decyzji deklaratoryjnej potwierdzającej nabycie części nieruchomości przez Skarb Państwa z mocy prawa?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego, ponieważ nie ustalił wpływu decyzji deklaratoryjnej potwierdzającej nabycie części nieruchomości przez Skarb Państwa z mocy prawa na stosunki własnościowe dotyczące spornych działek. Brak ten miał istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ powinien był ustalić, czy Skarb Państwa stał się właścicielem części działek, a następnie rozważyć, czy Skarżący mógł być podatnikiem jako samoistny posiadacz, oraz jaki wpływ miały zmiany własnościowe na wymiar podatku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy nakaz płatniczy Prezydenta Miasta K. ustalający H. K. łączną kwotę zobowiązania pieniężnego na rok 2017. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w tym zarzut przedawnienia, niezastosowanie zwolnień podatkowych dla budynków gospodarczych, naliczenie podatku od dróg gminnych oraz nieuwzględnienie rzeczywistego sposobu korzystania z gruntów. SKO utrzymało w mocy nakaz płatniczy, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, uznając zasadność zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia przez SKO decyzji deklaratoryjnej potwierdzającej nabycie części nieruchomości przez Skarb Państwa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Anna Rotter (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Kurpis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium lub SKO), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, ze zm., dalej: O.p.) – po rozpatrzeniu odwołania H. K. (dalej: Podatnik, Strona lub Skarżący) od nakazu płatniczego wydanego przez Prezydenta Miasta K. (dalej: Organ I instancji) z [...] r. nr ewid. [...] ustalającego Podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017r. w kwocie [...] zł – utrzymało w mocy nakaz płatniczy Organu I instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.
Organ I instancji, na podstawie posiadanych dokumentów, ustalił, że Podatnik jest właścicielem nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne (nr ewid. [...]) na terenie miasta K. objętej księgami wieczystymi o numerach: [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...]), [...] (działka nr [...]), [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]), [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) oraz [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...]).
Jednocześnie w oparciu o dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta K. ustalono, iż:
– działka gruntu nr [...], k.m.2 zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, budynkiem niemieszkalnym oraz garażem,
– działka nr [...], k.m.2 zabudowana jest trzema budynkami przemysłowymi,
– działka nr [...], k.m.1 zabudowana jest budynkiem przemysłowym, natomiast
– działka nr [...] zabudowana jest dwoma budynkami produkcyjnymi, usługowymi i gospodarczymi.
Organ I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4b-c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej: u.o.p.i.o.l.) zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej lub zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej.
Następnie Organ podniósł, że stosownie do treści pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. Strona nie figuruje w ewidencji podatników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej, natomiast na podstawie ewidencji gruntów i budynków ustalono, iż ww. budynki nie są położone na gruntach gospodarstw rolnych.
W konsekwencji ww. ustaleń, Organ I instancji stwierdził, że wysokość zobowiązania podatkowego obliczono w oparciu o posiadane akta podatkowe, złożone informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz gruntach, jak również na podstawie zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta K..
Od powyższego nakazu płatniczego, pismem z 11 lutego 2021 r. Podatnik złożył odwołanie, domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia w całości oraz zarzucając mu naruszenie przepisów tj.:
– art. 68 O.p., albowiem nakaz płatniczy ustalający zobowiązanie podatkowe został mu doręczony po upływie 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy,
– art. 7 ust. 1 pkt 4 u.o.p.i.o.l. poprzez niezastosowanie zwolnienia od podatku od nieruchomości w stosunku do budynków gospodarczych położonych na działce nr [...], wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby prowadzonego przez Stronę gospodarstwa rolnego,
– art. 2 ust. 3 pkt 4 u.o.p.i.o.l. poprzez naliczenie podatku od nieruchomości w stosunku do działek nr: [...], [...], [...] i [...], stanowiących w części drogę gminną (ulicę [...]) oraz teren [...] mieszczącej się przy tej ulicy, oraz
– nieuwzględnienie rzeczywistego sposobu korzystania z gruntów przez Stronę w stosunku do działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], które w rzeczywistości stanowią nieużytki wchodzące w skład prowadzonego gospodarstwa rolnego.
W uzasadnieniu odwołania Podatnik stwierdził, że jest rolnikiem i prowadzi rodzinne gospodarstwo rolne od ponad 40 lat oraz dodał, iż w okresie od 2013 r. do 2019 r. w obszarze posiadanych przez niego nieruchomości nie nastąpiły żadne zmiany, w stosunku do złożonej przez niego w 2013 r. informacji o gruntach, które uniemożliwiałyby wydanie decyzji wymiarowych w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego. Wyraził także swoje niezrozumienie dla sytuacji, w której od 2013 r. nie otrzymywał stosownych decyzji wymiarowych, a zarazem w 2015 r. Urząd Miasta K. dokonał zwrotu kwoty [...] zł, uiszczonych przez niego z tytułu podatku za 2015 r. Następnie podkreślił, iż od 2015 r. wielokrotnie występował telefonicznie oraz pisemnie do ww. Urzędu o wydanie decyzji wymiarowej określającej łączne zobowiązanie pieniężne, jednakże w odpowiedzi otrzymywał jedynie zapewnienia, że odpowiednia decyzja zostanie wydana w późniejszym terminie. Ponadto wskazał, że przeprowadzane przed 2015 r. wizje lokalne dwóch budynków gospodarczych położonych na działce nr [...] potwierdziły ich rolnicze wykorzystywanie oraz przeznaczenie, stanowią bowiem one oborę i chlewnię. Zdaniem Podatnika bezspornym był także fakt, iż na znacznej części działek nr: [...], [...], [...], [...] "urządzona jest ulica [...]", oraz że na działce nr [...] stoi bezumownie [...]. Jednocześnie wyjaśnił, że działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zostały mu przekazane jako grunty zamienne za przejęte przez Państwo grunty rolne wchodzące w skład prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego. Tym samym w opinii Strony powinny zostać one sklasyfikowane jako grunty rolne – nieużytki albowiem jako takie grunty były przyjmowane do ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego aż do 2013 r. Poza tym podniósł, iż ww. działki jako nieużytki są nieprzerwanie od daty ich nabycia wykorzystywane na wypas bydła, co stanowi o ich rolniczym charakterze oraz ścisłym związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym.
Decyzją z [...] r. Kolegium utrzymało w mocy nakaz płatniczy z [...] r.
W uzasadnieniu powołało art. 1, art. 2, art. 4, art. 6c ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 333 ze zm., dalej: u.o.p.r.) oraz art. 1a ust. 3 pkt 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 6, art. 7 ust. 1 pkt 4 u.o.p.i.o.l. Odwołało się również do art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm., dalej p.g.i.k.). Ponadto przytoczono tezy zaczerpnięte z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którymi klasyfikacja gruntów w ewidencji gruntów i budynków przesądza jakim podatkiem dany grunt jest opodatkowany. Tym samym organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane uwidocznione w tej ewidencji. Jednocześnie odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, bądź też gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku.
Następnie Kolegium stwierdziło, że Podatnik w 2016 r. był właścicielem nieruchomości objętej księgami wieczystymi o numerach: [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...]), [...] (działka nr [...]), [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]), [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) oraz [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...]). Jednocześnie wskazało, że grunt na działkach: nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha i nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi inne tereny zabudowane, oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Bi. Natomiast grunt na działce nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi tereny przemysłowe oznaczone symbolem Ba ([...]ha) oraz inne tereny zabudowane oznaczone symbolem Bi ([...]ha). Ponadto grunt na działkach: nr [...] o powierzchni [...], nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi również inne tereny zabudowane oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Bi. Z kolei grunt na działkach nr [...] o powierzchni [...]ha i nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi użytek mieszkaniowy oznaczony symbolem B. Poza tym grunt na działce: nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunty orne oznaczone symbolem RIVa, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy oznaczony symbolem Bp, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunt orny oznaczony symbolem RIVb, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi tereny komunikacyjne oznaczone symbolem Tk ([...]ha) oraz grunty orne oznaczone symbolem RIVb ([...]ha), nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunty orne oznaczone symbolem RIVb, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunty zadrzewione i zakrzewione oznaczone symbolem LzIV, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunt oznaczony symbolem Bi, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunt rolny – pastwisko oznaczony symbolem PsIV ([...]ha) oraz grunty orne oznaczone symbolem RIVb ([...]ha), nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi tereny oznaczone symbolem RIVb ([...]ha) oraz tereny zabudowane oznaczone symbolem Bi ([...]ha), nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunt rolny – pastwisko oznaczony symbolem PsIV, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha i nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi inne tereny zabudowane oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Bi. Równocześnie z ewidencji gruntów i budynków (rejestru budynków) wynikało, iż działka gruntu nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym i niemieszkalnym oraz garażem, działka nr [...] zabudowana jest trzema budynkami zakwalifikowanymi do kategorii budynki produkcyjne, usługowe i przemysłowe, natomiast działka nr [...] zabudowana jest budynkiem przemysłowym, a zarazem działka nr [...] zabudowana jest dwoma budynkami zakwalifikowanymi do również kategorii budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze.
Wobec tego Organ uznał, iż tylko powierzchnia oraz zaklasyfikowanie gruntów w stosownej ewidencji są jedynymi określonymi normatywnie, pozytywnymi przesłankami pozwalającymi uznać dane grunty za gospodarstwo rolne. Podniósł zatem, że nie jest taką przesłanką faktyczne prowadzenie na gruntach działalności rolniczej, czy też ich wykorzystywanie na cele rolnicze, czy nawet fakt, iż w przeszłości grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego, albowiem zdaniem Kolegium grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków inaczej niż jako użytki rolne, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, natomiast podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Tym samym w ocenie Kolegium grunt należący do Podatnika, zakwalifikowany w ewidencji gruntów i budynków do kategorii Bi (inne tereny zabudowane), podlega opodatkowaniu wyłącznie podatkiem od nieruchomości.
Odnosząc się natomiast do zarzutów Strony SKO wskazało, że: po pierwsze budynki znajdujące się na gruncie zakwalifikowanym do kategorii "inne tereny zabudowane" ujęte w ewidencji gruntów i budynków jako budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa, nie korzystają ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, albowiem od tego podatku zwalnia się tylko budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej, po drugie, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie określa organom podatkowym terminu do dokonania wymiaru podatku, a zatem organ może doręczyć taką decyzję także w latach kolejnych pod warunkiem, że dokona tego do momentu przedawnienia prawa do wydania decyzji, wynikającego z art. 68 O.p.
Kolegium podkreśliło również, że przewidziany w ww. przepisie trzyletni termin do wydania konstytutywnej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, dotyczy wyłącznie sytuacji, w której brak jest sporu pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym co do okoliczności objętych tą deklaracją, a zarazem przez deklarację rozumie się także informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy.
W związku z powyższym SKO uznało, iż Podatnik dopiero w dniu 15 września 2020 r. złożył w organie podatkowym oświadczenie, z którego wynika, że od dnia 1 stycznia 2015 r. działalność gospodarcza była prowadzona na powierzchni [...] m2 tj. [...] m2 (wysokość poniżej 2,20 m) i [...] m2 (wysokość ponad 2,20 m), a zatem zdaniem Kolegium decyzja ustalająca Stronie sporne zobowiązanie podatkowe została wydana przed upływem terminu przedawnienia prawa do doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie podatkowe. Termin ten bowiem, z uwagi na ww. uchybienia Podatnika, uległ wydłużeniu do lat pięciu, stosownie do treści art. 68 § 2 O.p.
Pismem z 22 czerwca 2021 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Kolegium z [...] r., domagając się uchylenia w całości zarówno jej, jak i nakazu płatniczego ją poprzedzającego.
Jednocześnie zaskarżonej decyzji zarzucił, że wydając ją Kolegium nie wzięło pod uwagę bezspornych okoliczności i faktów, których uwzględnienie powinno mieć istotny wpływ na wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego, co z kolei spowodowało naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych.
W szczególności, zdaniem Skarżącego:
– podatek od nieruchomości został naliczony od działek, które w znacznej części stanowią drogę gminną (ulicę [...]),
– działka nr [...] składa się według ewidencji z gruntu ornego o powierzchni [...] ha i [...] ha gruntów oznaczonych jako "Bi", będąc w rzeczywistości od ponad 40 lat
pastwiskiem i rolą,
– działki nr [...] oraz nr [...] w wyniku ostatecznej decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii zostały podzielone i część z nich o łącznej powierzchni [...] ha przeszła na rzecz Skarbu Państwa z dniem 1 czerwca 2003 r. jako część istniejącej linii
kolejowej,
– przeprowadzona na polecenie Prezydenta Miasta K. wizja w terenie potwierdziła fakt, że budynek na działce nr [...] to budynek [...], który nie należy do niego, natomiast budynki położone na działce nr [...] to w całości obiekty gospodarskie (chlewnia, obora i kurnik) służące wyłącznie do prowadzenia gospodarstwa rolno – hodowlanego,
– grunty nabyte przez niego w 1989 r. od Skarbu Państwa – Miasta K., czyli działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], o łącznej powierzchni [...] ha, stanowiły w istocie nieruchomość zamienną za przejęte przez miasto grunty rolne, co z kolei utwierdziło go w przeświadczeniu, iż będą one tak samo sklasyfikowane zwłaszcza, że do 2013 r. do wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego działki te wraz z dwoma budynkami gospodarczymi jakie się na nich znajdują, opodatkowane były jak grunty rolne w ramach jego gospodarstwa rolnego.
W treści skargi Skarżący oświadczył, iż do 2013 r. regularnie opłacał podatek od nieruchomości i rolny, w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, który był wymierzany na podstawie jego deklaracji złożonej, po zakupieniu przez niego w 2000 r. dodatkowych gruntów, które wraz z już posiadanymi stanowiły zwarty kompleks gospodarczy. W ocenie Skarżącego zarzut przedawnienia w stosunku do zobowiązania podatkowego za rok 2016 uzasadnia zarówno fakt zwrotu, bez jakichkolwiek wyjaśnień, wpłaconego przez niego podatku w 2014 r. w kwocie [...] zł , jak i brak reakcji organów podatkowych na składane w latach 2014 – 2020 wnioski o wydanie decyzji wymiarowej określającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego. Podsumowując stwierdził, iż ponosząc bieżące koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego nie jest w stanie zapłacić skumulowanego podatku za okres sześciu lat (od 2015 r. do 2021 r.).
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości ustalenia podatnikowi wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017. W niniejszej sprawie ocenę należy zacząć od wskazania, iż stosownie do postanowień art. 1 u.o.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Według art. 6c ust. 1 u.o.p.r. osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym).
Jednocześnie jak stanowi art.1a ust. 3 pkt 1 u.o.p.i.o.l. pod pojęciem użytków rolnych rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast art. 2 ust. 1 w/w ustawy stanowi, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty:
2) budynki lub ich części:
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Stosowanie do postanowień art. 2 ust. 2 u.o.p.i.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 (art. 6 ust. 6 u.o.p.i.o.l.).
Od podatku od nieruchomości zwolnione są budynki gospodarcze lub ich części:
- służące działalności leśnej lub rybackiej,
- położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej,
- zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej (art. 7 ust. 1 pkt 4 u.o.p.i.o.l.).
W tym miejscu należy zacytować art. 21 ust. 1 p.g.i.k., zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości był niejednokrotnie oceniany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Powszechnie przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do cytowanej regulacji, podstawę wymiaru podatków (od nieruchomości, rolnego, leśnego) stanowią zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Jedynie wyjątkowo organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.
Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała NSA z 18 listopada 2013r., II FPS 2/13; wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy w pełni zaaprobować powyższe wywody.
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Ordynacja podatkowa wprowadza jednak możliwość podważenia zapisów ujętych w ewidencji. Zgodnie bowiem z art. 194 § 3 O.p. możliwe jest przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Innymi słowy zakwestionowanie prawidłowości wpisu wymaga co do zasady uruchomienia stosownego postępowania. Chcąc bowiem podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, to zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowanie, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (por.: wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2043/11).
Podkreślić należy, iż w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), dalej rozporządzenie, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Jak wynika więc z art. 21 ust. 1 p.g.k. w zw. z powyższymi przepisami rozporządzenia datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier w glosie do wyroku z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010 r., nr 5, s.5-6).
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2014r. sygn. akt II FSK 1647/12 stwierdził, iż reguła związania danymi ewidencyjnymi, dla ustalenia kwestii istnienia obowiązku w podatku od nieruchomości, nie ma mocy absolutnej, zwłaszcza w odniesieniu do niektórych ujmowanych w ewidencji danych. Ewidencja gruntów nie może np. przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi (opis nieruchomości).
Jak zauważył również Naczelny Sąd Administracyjny w powiększonym siedmioosobowym składzie w uchwale z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (dostępna: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zasada związania zapisami ewidencyjnymi ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy ewidencją gruntów i budynków mogą zostać sklasyfikowane określone kategorie wymienione w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Przypisanie ewidencji gruntów i budynków rozstrzygającej roli budzi zastrzeżenia, gdy określonymi symbolami ewidencyjnymi [...] nie można oznaczyć gruntów i obiektów wskazanych w ustawie podatkowej. W takim przypadku o zastosowaniu określonej normy podatkowej zawartej w u.o.p.i.o.l., decydować będzie stan faktyczny nieruchomości, do którego ustalenia zobligowany jest organ podatkowy (art. 122 O.p.) przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 O.p.).
Należy podzielić zaprezentowane w powyższych orzeczeniach stanowisko, iż dopóki dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący dla organu podatkowego przy wymiarze podatku od nieruchomości, nawet przed danymi ujawnionymi w dziale pierwszym księgi wieczystej (art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r., o księgach wieczystych i hipotece, Dz. U. z 2013 r., poz. 707). Natomiast stwierdzenie oczywistych wad ewidencji gruntów i budynków, polegających na nieuwzględnieniu w niej (na ewidencyjnie opisanej działce gruntu) realnie istniejącego budynku, stanowiącego odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.p.i.o.l.), uprawnia, a nawet obliguje organ podatkowy do dokonania samodzielnych ustaleń mających na celu skonkretyzowanie rzeczywistego przedmiotu opodatkowania, a co za tym idzie również podstawy opodatkowania. Nie budzi przecież wątpliwości sytuacja odwrotna, że nie można wymierzać podatku od nieruchomości od budynku, który nie istnieje (został rozebrany), ale nie usunięto go z ewidencji gruntów i budynków.
Sąd podziela powyższe wywody.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż jak wynika z akt sprawy Skarżący w 2016 roku był właścicielem nieruchomości objętej księgami wieczystymi o numerach: [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...]), [...] (działka nr [...]), [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]), [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) oraz [...] (działki nr: [...], [...], [...], [...]). Ponadto z akt sprawy wynika, że grunt na działkach: nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha i nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi inne tereny zabudowane, oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Bi. Natomiast grunt na działce nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi tereny przemysłowe oznaczone symbolem Ba ([...]ha) oraz inne tereny zabudowane oznaczone symbolem Bi ([...]ha). Ponadto grunt na działkach: nr [...] o powierzchni [...], nr [...]o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi również inne tereny zabudowane oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Bi. Z kolei grunt na działkach nr [...] o powierzchni [...]ha i nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi użytek mieszkaniowy oznaczony symbolem B. Poza tym grunt na działce: nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunty orne oznaczone symbolem RIVa, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy oznaczony symbolem Bp, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunt orny oznaczony symbolem RIVb, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi tereny komunikacyjne oznaczone symbolem Tk ([...]ha) oraz grunty orne oznaczone symbolem RIVb ([...]ha), nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunty orne oznaczone symbolem RIVb, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunty zadrzewione i zakrzewione oznaczone symbolem LzIV, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunt oznaczony symbolem Bi, nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunt rolny – pastwisko oznaczony symbolem PsIV ([...]ha) oraz grunty orne oznaczone symbolem RIVb ([...]ha), nr [...] o powierzchni [...]ha stanowi grunt rolny – pastwisko oznaczony symbolem PsIV, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha, nr [...] o powierzchni [...]ha. Równocześnie z ewidencji gruntów i budynków (rejestru budynków) wynikało, iż działka gruntu nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym i niemieszkalnym oraz garażem, działka nr [...] zabudowana jest trzema budynkami zakwalifikowanymi do kategorii budynki produkcyjne, usługowe i przemysłowe, natomiast działka nr [...] zabudowana jest budynkiem przemysłowym, a zarazem działka nr [...] zabudowana jest dwoma budynkami zakwalifikowanymi do również kategorii budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze.
Sąd stwierdza, iż dokonana przez organ klasyfikacja powyżej wymienionych gruntów przeprowadzona została zgodnie z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków. Powyższe stwierdzenie prowadzi do wniosku, iż organ dokonał prawidłowej kwalifikacji funkcji rzeczonych nieruchomości odwołując się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy zasadnie, jako podstawę wymiaru podatku (od nieruchomości, rolnego), przyjął zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków.
Odnosząc się w szczegółach do zarzutów skargi podnieść należy, iż zdaniem Skarżącego organ niezasadnie naliczył podatek od działki, która w znacznej części stanowi drogę gminną.
Analizując powyższe twierdzenie skargi zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się kserokopia pisma Wydziału Gospodarki Mieniem Urzędu Miasta K. z dnia [...]r. nr [...] skierowanego do Skarżącego, z którego wynika, że część działki nr [...] zajęta została na pas drogi. Jednak dalsza treść pisma wskazuje, że właścicielem działki pozostaje Skarżący, dlatego konieczne jest w tym względzie uregulowanie stanu własnościowego poprzez m. in. podział działki. Skarżący nadal pozostaje uwidoczniony zarówno w księdze wieczystej nr [...] jak i w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel działki nr [...].
Podnieść należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1376 ze zm.), dalej ustawa o drogach publicznych, drogi publiczne ze względu na funkcję w sieci drogowej dzielą się na drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe oraz drogi gminne. Stosownie do postanowień art. 2a ust. 1 powyższej ustawy, drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu województwa, powiatu lub gminy (art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Tym samym część działki nr [...] na której znajduje się droga nie może mieć statusu drogi publicznej, gdyż stanowi własność Skarżącego, nie wypełniając definicji drogi publicznej zawartej w art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W konsekwencji organ prawidłowo nie zastosował do omawianej części działki wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 u.o.p.i.o.l. Sąd stwierdza, że z uwagi na zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków, organ podatkowy dokonał prawidłowej klasyfikacji funkcji działki nr [...].
Skarżący wskazuje, iż działka nr [...] składa się, według ewidencji gruntów i budynków, z gruntu ornego o pow. [...]ha i [...]ha gruntów oznaczonych jako "Bi", będąc w rzeczywistości od ponad 40 lat pastwiskiem i rolą.
Analizując powyższy zarzut podkreślić należy, iż w ewidencji gruntów i budynków działka powyższa oznaczona jest symbolem "R", co do [...] m2 oraz symbolem "Bi", co do [...] m2. Zgodnie z treścią art. 1a ust. 3 pkt 1 u.o.p.i.o.l. w zakresie pojęcia "użytki rolne" należy odwoływać się do ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie zgodnie z § 68 ust. 1 pkt 1 i 4 rozporządzenia grunty orne oraz pastwiska to element "użytków rolnych". W rezultacie organ dokonał prawidłowej klasyfikacji funkcji powyższej nieruchomości.
Skarżący podnosi w skardze, iż na działce nr [...] znajduje się budynek [...], który nie należy do niego.
Sąd stwierdza, iż Skarżący figuruje jako właściciel działki nr [...] zarówno w księdze wieczystej nr [...] jak i w ewidencji gruntów i budynków. W tym miejscu należy zacytować art. 191 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1740 ze zm.) zgodnie z którym własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została trwale połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową. Ponieważ budynek [...] dzieli los prawny gruntu, to zdaniem Sądu, Skarżący jako właściciel działki jest również właścicielem budynku [...]. Tym samym organ dokonał prawidłowej klasyfikacji funkcji tej nieruchomości przyjmując właściwą podstawę wymiaru podatku
Skarżący podniósł w skardze, iż budynki położone na działce nr [...] to w całości obiekty gospodarskie (chlewnia, obora i kurnik) służące wyłącznie w prowadzonym przez niego gospodarstwie rolno-hodowlanym.
Sąd zauważa, że ani faktyczne prowadzenie na określonych gruntach działalności rolniczej, ani wykorzystywanie tych gruntów na cele rolnicze w przeszłości nie stanowi przesłanki do uznania gruntów za gospodarstwo rolne. Takimi przesłankami są natomiast: wymagana przepisami powierzchnia gruntów oraz sposób ich sklasyfikowania w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 1 u.o.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Według art. 2 ust. 1 u.o.p.r. za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1ha lub 1ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Tymczasem działka nr [...] została sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków jako inne tereny zabudowane oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Bi, a zatem nie jako użytki rolne. W konsekwencji, zdaniem Sądu organ przyjął właściwą podstawę wymiaru podatku.
Skarżący podniósł, iż nabyte przez niego w roku 1989 od Skarbu Państwa (Miasta K.) działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] o łącznej powierzchni [...]ha, stanowiły w istocie nieruchomość zamienną za przejęte przez Miasto grunty rolne Skarżącego, co utwierdzało go w przekonaniu, iż będą one nadal w ten sposób sklasyfikowane.
Sąd stwierdza, iż działki nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] stanowią inne tereny zabudowane, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem Bi. Działki nr [...], [...], [...] oraz [...] stanowią inne tereny zabudowane oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Bi. Potwierdza to prawidłową klasyfikację i przyjęcie właściwej podstawy wymiaru podatku.
Wskazać należy, iż z ewidencji gruntów i budynków (rejestru budynków) wynika, iż działka gruntu nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym i niemieszkalnym oraz garażem, działka nr [...] zabudowana jest trzema budynkami zakwalifikowanymi do kategorii budynki produkcyjne, usługowe i przemysłowe, natomiast działka nr [...] zabudowana jest budynkiem przemysłowym, a zarazem działka nr [...] zabudowana jest dwoma budynkami zakwalifikowanymi do również kategorii budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze.
W konsekwencji organ dokonał prawidłowej klasyfikacji podstawy opodatkowania w omawianym zakresie.
Zarzut Skarżącego, co do przedawnienia łącznego zobowiązania podatkowego na 2016 rok okazał się niezasadny. Organ prawidłowo uznał, iż przewidziany w art. 68 § 1 O.P. trzyletni termin do wydania konstytutywnej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe liczony od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, dotyczy wyłącznie sytuacji, w której brak jest sporu pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym co do okoliczności objętych tą deklaracją, a zarazem przez deklarację rozumie się także informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy. Ponieważ, jak wynika z akt sprawy Skarżący dopiero w dniu 15 września 2020r. złożył w organie podatkowym oświadczenie, z którego wynika, że od dnia 1 stycznia 2015 r. działalność gospodarcza była prowadzona na powierzchni [...] m2 tj. [...] m2 (wysokość poniżej 2,20 m) i [...] m2 (wysokość ponad 2,20 m), należy uznać, iż decyzja ustalająca sporne zobowiązanie podatkowe została wydana przed upływem terminu przedawnienia prawa do doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie podatkowe. Termin ten bowiem, z uwagi na omówione powyżej uchybienia Skarżącego uległ wydłużeniu do lat pięciu, stosownie do treści art. 68 § 2 O.p.
Zasadny okazał się natomiast zarzut skargi odnoszący się do działek [...] oraz [...]. W aktach sprawy znajduje się kserokopia decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] roku, znak sprawy [...], identyfikator koszulki: [...]. Powyższa decyzja utrzymuje w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...]r., znak: [...] w części stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. prawa własności gruntu położonego w K., oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] m2 (wydzielona z działki nr [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) oraz nr [...] o pow. [...] m2 (wydzielona z działki nr [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) oraz prawa użytkowania wieczystego w/w gruntu wraz z prawem własności fragmentu linii kolejowej nr [...] relacji D. [...] – [...] oraz urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
Powyższa decyzja dotyczyła dwóch działek, których własność w roku 2017 organ podatkowy przypisał Skarżącemu.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż do części obu omawianych działek (działki nr [...] o pow. [...] m2 wydzielonej z działki nr [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz działki nr [...] o pow. [...] m2 wydzielonej z działki nr [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) istnieją przesłanki, iż stały się one z dniem 1 czerwca 2003 roku z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do postanowień art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 146), dalej ustawa o komercjalizacji, grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003r. we władaniu PKP S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP stają się z dniem 1 czerwca 2003r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7 cyt. ustawy.
Sąd stwierdza ponadto, iż decyzja Wojewody Śląskiego z dnia [...]r., znak: [...] wydana m. in. na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz jedynie potwierdza w konkretnej sytuacji wywłaszczenie z mocy prawa, a więc ma charakter deklaratoryjny. Omawiana decyzja stanowi wiążące potwierdzenie dokonanych ex lege zmian w sytuacji prawnej Skarżącego w zakresie dotyczącym działek: [...] oraz [...], czyli wywołuje skutki ex tunc, tj. od chwili, gdy dany stan prawny zaistniał.
Z akt sprawy wynika, iż decyzja deklaratoryjna Wojewody Śląskiego znak: [...] datowana jest na dzień [...]r., tymczasem orzeczenie SKO wydane został w dniu [...] roku. Tak więc w momencie wydawania orzeczenia organu drugiej instancji, decyzja deklaratoryjna Wojewody Śląskiego znak: [...] weszła najprawdopodobniej do obrotu prawnego ( jak wynika z kserokopii decyzji Ministra Rozwoju, Prawy i Technologii odwołanie od decyzji Wojewody Śląskiego wniesione zostało w dniu 12 maja 2021r.). Z akt sprawy nie wynika jednak czy rzeczona decyzja była przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, a jeśli tak to z jakim skutkiem.
W tym miejscu należy zacytować art. 187 § 1 O.p. zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z powyższego wynika, iż organ podatkowy prowadzący postępowanie dowodowe nie powinien dokonywać selekcji dowodów, ale ustalać fakty na podstawie całości zebranego materiału dowodowego.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż orzekające w sprawie SKO nie ustaliło wpływu dyspozycji art. 37a ustawy o komercjalizacji na stosunki własnościowe odnośnie działek nr [...] oraz nr [...]. Brak ten w zakresie przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego nie pozwala na pełną ocenę prawidłowości zastosowania właściwych norm prawa materialnego (tj. art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 u.o.p.i.o.l.).
Organ nie rozstrzygnął istniejącej w sprawie wątpliwości czy zawarte w ewidencji gruntów i budynków dane nie pozostają w oczywistej sprzeczności z norma rangi ustawowej, a to art. 37a ustawy o komercjalizacji i jaki ma to wpływ na prawidłowe ustalenie podatnika oraz podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości w odniesieniu do spornych działek.
Organ winien w pierwszej kolejności ustalić czy i w jakim zakresie terytorialnym w odniesieniu do powyższych działek Skarb Państwa stał się ich właścicielem z mocy prawa. Po wykluczeniu, iż Skarżący był w 2017 roku właścicielem spornych działek, organ powinien rozważyć możliwość przypisania Skarżącemu statusu podatnika na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 2 u.o.p.i.o.l., czyli jako posiadacza samoistnego.
Dopiero po ustaleniu niewątpliwego stanu faktycznego w sprawie, organ winien rozważyć czy zmiany stosunków własnościowych dokonane na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji w odniesieniu do spornych działek miały wpływ na prawidłowe ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości wobec Skarżącego.
Stwierdzone uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo procesowe – nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasadzoną kwotę 755 zł złożyła się równowartość wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło