III SAB/Gl 114/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M.P. na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie udostępniania informacji publicznej oddala skargę. M.P. (dalej jako "Skarżący") wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy O. (dalej jako "Organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W swej skardze wskazał, że 9 kwietnia 2021 r. zwrócił się do Organu o udostępnienie następujących informacji: 1) liczby osób, które mogą jednocześnie przebywać w sali narad Urzędu Gminy O. z zachowaniem zasad bezpieczeństwa sanitarnego, 2) liczby krzeseł, które pozostawiono w tej Sali, w tym informacji, czy na niektórych z nich zamieszczona została informacja "nie siadać". W odpowiedzi z 21 kwietnia 2021 r. Organ wyjaśnił, że sala narad Urzędu Gminy przewidziana jest dla 15 radnych, że zachowuje się wymogi bezpieczeństwa sanitarnego dotyczące odległości między radnymi, obowiązku używania maseczek. Do dyspozycji radnych pozostawiono płyn dezynfekujący i rękawiczki. Pomieszczenie jest wietrzone. Ogranicza się do minimum liczbę pracowników Urzędu biorących udział w posiedzeniach Rady. Co do pkt 2 Organ stwierdził, że informacja tego typu nie mieści się w pojęciu informacji publicznej. Uzasadniając od strony prawnej swą skargę Skarżący stwierdził, że wójt jest organem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. w Dz.U. z 2020 r., poz. 2176, dalej w skrócie jako "u.d.i.p."). Sam wniosek o udzielenie informacji nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom. Nie uzyskał odpowiedzi na pytanie pierwsze, bowiem nadal nie wskazano liczby osób, które mogą jednocześnie przebywać w sali narad Urzędu Gminy, a jego intencją było uzyskanie informacji co do liczby osób, poza radnymi, które mogą jednocześnie przebywać w tej sali, a to z kolei wiąże się z uniemożliwianiem publiczności brania udziału w posiedzeniach Rady. Informacja o liczbie krzeseł pozostawionych w sali narad jest informacją o sprawach publicznych, które w u.d.i.p. zostały zdefiniowane bardzo ogólnie, a zatem termin ten powinien być interpretowany szeroko. Informacja o krzesłach i o tym, czy na nich pozostawiono napis "nie siadać" wiąże się bezpośrednio z ustaleniem liczby osób, które mogą jednocześnie przebywać w sali obrad. Działania Organu zmierzają do ograniczenia prawa do społecznej kontroli działalności członków organów kolegialnych wynikającego z art. 61 ust. 2 Konstytucji, które zostało sprecyzowane w art. 11b ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. w Dz.U z 2021 r., poz. 1372). W oparciu o te argumenty Skarżący zarzucił Organowi naruszenie: - art. 10 ust. 1 u.d.i.p. przez błędne zastosowanie polegające na nieudzieleniu żądanej informacji, - art. 61 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji R.P. w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że informacja z pkt 1 zapytania nie stanowi informacji publicznej. W efekcie Skarżący wniósł o zobowiązanie Wójta do rozpatrzenia wniosku z 9 kwietnia 2021 r. oraz zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowego. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że pismem z 21 kwietnia 2021 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku z 9 kwietnia 2021 r. Odpowiedź na pytanie 1 uwzględnia ówczesny stan faktyczny i prawny związany z zapewnieniem ochrony sanitarnej. Pytanie 2 nie dotyczy konkretnej informacji publicznej, a zawiera sugestie i założenie hipotetyczne, którego Organ nie jest w stanie zweryfikować, ponieważ ilość krzeseł pozostawionych w sali obrad odpowiada wymogom sanitarnym wynikającym z ustaleń pokontrolnych Państwowej Inspekcji Pracy. Kontrola ta została przeprowadzona na wniosek Skarżącego, któremu udostępniono protokół z kontroli. Nie ma podstaw do stwierdzenia bezczynności Organu. Postępowanie Skarżącego, z uwagi na ilość jego wystąpień o informację publiczną i procesy sądowe, stanowi przejaw nadużycia prawa do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z bezczynnością organu mającego udzielić informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminach przewidzianych w art. 13 u.d.i.p. organ takiej czynności nie podejmie, względnie nie wyda decyzji odmawiającej udostępnienia żądanej informacji lub nie poinformuje strony o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Odpowiedzi na wniosek Skarżącego z 9 kwietnia 2021 r. Organ udzielił 21 kwietnia 2021 r., a zatem przed upływem 14 – dniowego terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Czy są zatem podstawy do stawiania Organowi zarzutu pozostawania w bezczynności. Zdaniem Sądu nie ma, a wyjaśnienie tego stanowiska wymaga w pierwszej kolejności zwrócenia uwagi na cel wprowadzenia w życie ustawy o dostępie do informacji publicznej i jej funkcje społeczne. Otóż ustawa daje obywatelom możliwość kontroli działań władz publicznych oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne (art. 4 ust. 1 ustawy), organizacji związkowych i pracodawców reprezentatywnych jak również partii politycznych (art. 4 ust. 2 ustawy), co ma służyć utrzymaniu transparentności i uczciwości życia publicznego. Słusznie wskazał Skarżący, że pojęcie "sprawy publiczne" nie zostało zdefiniowane w ustawie, ale nie oznacza to zdaniem Sądu pełnej dowolności w jego interpretowaniu. Art. 6 ustawy wymienia przykładowo, czego w szczególności dotyczyć ma informacja publiczna i choć nie jest to katalog zamknięty, to przytoczone w nim przykłady mogą być wskazówką do identyfikacji sprawy publicznej, pozwalają na klasyfikację rodzajową tych spraw i nie pozostają bez znaczenia w stosowaniu przepisów ustawy. Art. 6 u.d.i.p. jest bardzo rozbudowany, zawiera kilkadziesiąt przykładów informacji publicznej, jest w nim również mowa o zasadach funkcjonowania podmiotów publicznych i majątku publicznym, ale nie w sensie technicznym typu – ile krzeseł znajduje się w konkretnej sali urzędu gminy i ile osób może na nich usiąść. Jeśli w art. 6 u.d.i.p. jest mowa o zasadach funkcjonowania podmiotów publicznych, to dotyczy to takich kwestii, jak: tryb działania tych podmiotów, sposób stanowienia aktów prawnych, sposób przyjmowania i załatwiania spraw, stan przyjmowanych spraw, kolejność ich załatwiania i rozstrzygania itd. Chodzi tu o kwestie merytoryczne, jak organ wykonuje swe ustawowe kompetencje. Pytanie o ilość krzeseł w danej sali nie jest pytaniem o informację publiczną, stąd informacja skierowana do Skarżącego z takim wnioskiem jest słuszna, nie doszło w tym zakresie do bezczynności Organu. Podobnie można by ocenić pytanie pierwsze, ale Organ na nie odpowiedział. Stwierdził, że w sali nr 9, w której odbywają się posiedzenia Rady Gminy, zapewniono miejsce dla 15 radnych, dla Wójta oraz innych osób, których obecność jest wymagana z uwagi na rodzaj omawianych spraw. Udzielono informacji o zachowaniu środków bezpieczeństwa sanitarnego. W aktach sprawy znajduje się protokół z kontroli przeprowadzonej przez inspektora Państwowej Inspekcji Pracy, jak zresztą wyjaśnił Organ, przeprowadzonej na wniosek Skarżącego, któremu doręczono odpis protokołu. W protokole tym zawarte są dane o krzesłach znajdujących się w Sali obrad, przedstawiono pomiary odległości między krzesłami z wnioskiem końcowym, iż rozmieszczenie krzeseł odpowiada wymogom rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Oczywiście, działania Państwowej Inspekcji Pracy odbywają się niezależnie od postępowania przed Organem o udzielenie informacji publicznej, nie mniej jednak wskazują na fakt poinformowania Skarżącego o zawartych w protokole kwestiach, a to wskazuje na intencje skarżącego, wyjawione przez niego dopiero w skardze, a nie przed Organem, do którego zapytania zostały skierowane, przez co Organ nie mógł odnieść się do nich wprost. Skarżący podejrzewa Organ o próby ograniczenia społecznej kontroli Rady Gminy. W takiej sytuacji należałoby zapytać wprost, czy dopuszcza się w obecnym stanie prawnym i sanitarnym udział publiczności w posiedzeniach Rady Gminy. Zdaniem Sądu, realizacja uprawnień obywatelskich wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznych może przybrać taki przebieg, który uzasadni twierdzenie o ich nadużyciu. Przy zachowaniu sporej dozy ostrożności w stawianiu takiej tezy Sąd uważa, że w sprawie zachodzą dwie kwestie pozwalające na taką ocenę. Pierwsza to sposób postawienia pytania, który tylko pozornie zmierza do uzyskania informacji, o które się pyta, a w istocie zmierza do uzyskania przesłanek do postawienia innej tezy, nieujawnionej organowi, do którego skierowano pytanie. Realizacja przepisów tej ustawy nie powinna polegać na "zastawianiu pułapek" na organ, bo nie na tym polega poważne i odpowiedzialne podejście do spraw publicznych, czemu służyć mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznych. Druga kwestia dotyczy nadużycia tego prawa w sensie ilościowym. Sądowi znany jest z urzędu fakt, że do chwili orzekania w niniejszej sprawie Skarżący wytoczył już 35 sprawy sądowych w przedmiocie dostępu do informacji publicznej przeciwko Organowi lub jednostkom organizacyjnym Gminy O. Sąd nie przekreśla prawa Skarżącego do dalszego korzystania z uprawnień przewidzianych w u.d.i.p., ale kierowanie kolejnej skargi do sądu z pytaniem o ilość krzeseł w sali Urzędu Gminy jest nadużyciem prawa. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U z 2019 r., poz. 2325).