I FZ 214/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 86/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 28 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2015 r. do maja 2016 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 86/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd pierwszej instancji) odmówił P. B.(dalej: Skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 28 września 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2015 r. do maja 2016 r. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że na umotywowanie wniosku przedstawiono argumentację wskazującą na przewlekłą chorobę wymagającą zabiegów i wizyt lekarskich, a także zarażenie koronawirusem, co decydować miało o braku winy w uchybieniu terminowi. Sąd pierwszej instancji, odwołując się do art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, iż przesyłkę zawierającą skarżoną decyzję doręczono 14 października 2020 r., zatem termin na wniesienie skargi upływał z dniem 13 listopada 2020 r., podczas gdy skargę wniesiono dopiero w dniu 28 stycznia 2021 r. Sąd podkreślił, że choroba skarżącego jest przewlekła i zdiagnozowana została dużo wcześniej, więc nie miała charakteru nagłego. Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. W zażaleniu wniesionym od powyższego postanowienia, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż nie zachodzi brak winy w uchybieniu terminu, a ponadto art. 7 Konstytucji RP polegające na naruszeniu obowiązku działania na podstawie i w granicach przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce wtedy, gdy dokonanie czynności po terminie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (np. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że Skarżący nie uprawdopodobnił, nie wykazał przekonująco, że niedochowanie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Usprawiedliwieniem dla niedokonania czynności w terminie nie może być bowiem fakt choroby Skarżącego oraz pandemia wirusa SARS-CoV2. Skarżący problemy zwrotne umiejscawia w istotnie szerokim okresie, bo sięgającym 2006 r., co wyklucza uznanie nagłego ich charakteru, uniemożliwiającego przedsięwzięcie określonych działań zaradczych w zakresie podejmowania czynności w postępowaniu. We wniosku zaznaczono, że pod koniec września 2020 r. Skarżący konsultował w prywatnym gabinecie wyniki badań, a zatem w czasie tym przejawiał aktywność. Niezależnie od tego, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, Skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu podatkowym, a w tym złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. W tych okolicznościach powoływanie się na problemy zdrowotne związane z przewlekłą chorobą nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla przekroczenia terminu ustawowego do dokonania czynności procesowej. Skarżący wskazuje także, że przez okres 90 dni (do końca listopada 2020 r.) był niedysponowany w związku z zakażeniem koronawirusem. Jednakże o ile obecność przeciwciał SARS-COv2, stwierdzona 12 stycznia 2021 r. potwierdza przebyte zakażanie, to pozostawiając nawet na uboczu brak udokumentowania konkretnego czasu choroby, to nie zasługuje na aprobatę twierdzenie, że dorosły domownik (małżonek) nie mógł odebrać kierowanej do Skarżącego korespondencji "z powodu procedur jakimi kieruje się Poczta". Wskazać należy, że przepisy art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) i art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2020 r., poz. 1041 ze zm.) umożliwiają doręczenie przesyłki do rąk dorosłego domownika zamieszkującego z adresatem, jak również Prawo pocztowe przewiduje możliwość doręczenia korespondencji w placówce pocztowej pełnomocnikowi adresata lub osobie pełnoletniej zamieszkującej razem z adresatem (por. art. 37 ust. 2 pkt 2 lit. b) i art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b). W sumie więc uprawnione było stanowisko Sądu pierwszej instancji, że strona nie uprawdopodobniła, że dołożyła wszelkich starań przy prowadzeniu swoich spraw, a pomimo tego nie mogła dokonać czynności w terminie. Nie można było przeto uznać, ze odmawiając przywrócenia terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie naruszył wskazane w zażaleniu przepisy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.