III SA/Łd 667/20
WyrokWSA w Łodzi2021-01-29
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Kowalska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych, została nałożona prawidłowo, a także czy organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego. Kara pieniężna została nałożona zasadnie, ponieważ skarżący dopuścił się naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym niezgłoszenia zmiany danych pojazdu do licencji, niewyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty oraz wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Sąd podkreślił, że definicja przewozu okazjonalnego oraz wymogi dotyczące pojazdów i dokumentacji zostały spełnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na M. B. za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd nie był zgłoszony do licencji, kierowca nie posiadał wypisu z licencji, a przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem niespełniającym wymogów konstrukcyjnych. Skarżący kwestionował kwalifikację prawną przewozu oraz sposób zebrania dowodów przez organy administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2021 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr. [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej u.t.d. oraz Ip. 1.5, lp.1.12 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] o nałożeniu na M. B. kary pieniężnej w wysokości 9 300 zł.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 11 kwietnia 2019 r. w W. przy ul. A i B 1 (C) miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki TOYOTA o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Kontrolowanym pojazdem kierował P. T., który z ul. A i B (C) - terminal odloty na ul. D 10G w W. przewoził zarobkowo pasażera, który zamówił kurs przez aplikację BOLT. Pod wskazany adres przyjechał pojazd nieoznakowany jako taksówka, a usługa transportowa (przewozu pasażera) zgodnie z ustaleniami została wykonana w imieniu i na rzecz A z siedzibą w Ł. Kierowca podczas kontroli okazał tylko prawo jazdy, dowód osobisty oraz wydruk z kasy fiskalnej -paragon z dnia 5 kwietnia 2019 r. na kwotę 14,36 zł wskazujący dane ww. firmy. Kierujący pojazdem nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób. W związku z powyższym podczas kontroli stwierdzono: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. (Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Podczas czynności kontrolnych wykonano dokumentację fotograficzną okazanych dokumentów oraz pojazdu. Kontrola została udokumentowana notatką urzędową oraz protokołem kontroli drogowej z dnia 11 kwietnia 2019 r., nr [...].
Pismem z dnia 22 maja 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił M. B. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przepisów u.t.d. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu 27 maja 2019 r.
Pismami z dnia 22 maja 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zwrócił się do Urzędu Miasta Stołecznego W. oraz do Urzędu Miasta Ł. z prośbą o udzielenie informacji, czy skarżący posiadał ważną na dzień kontroli licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką i czy został zgłoszony do niej kontrolowany pojazd.
W odpowiedzi na powyższe pismo Urząd Miasta Ł. w piśmie z dnia 29 maja 2019 r. wskazał, że M. B. prowadzący działalność gospodarczą z siedzibą w Ł. posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną przez Prezydenta Miasta Ł. w dniu [...]. Do dnia 29 maja 2019 r. nie wpłynął do organu wniosek ww. przedsiębiorcy o zgłoszenie do ww. licencji kontrolowanego pojazdu, tj. samochodu marki TOYOTA o nr rej.[...].
W piśmie z dnia 10 czerwca 2019 r. Urząd Miasta Stołecznego W. poinformował, że M. B., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A z siedzibą w Ł nie posiadał licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udzielonej przez Prezydenta Miasta Stołecznego W.
Zawiadomieniem z dnia 29 lipca 2019 r. organ I instancji poinformował stronę o zmianie kwalifikacji prawnej stwierdzonych podczas kontroli naruszeń, a mianowicie, że zamiast stwierdzonego podczas kontroli naruszenia Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. stwierdzono następujące naruszenia:
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi,
który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie - za każdą zmianę (Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.),
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium
konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu 19 sierpnia 2019 r.
Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. B. karę pieniężną w kwocie 9 300 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę
- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.
Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego przez skarżącego, bowiem organ w żaden sposób nie wykazał, na jakiej podstawie skarżący ma odpowiadać za naruszenie u.t.d. w sytuacji, w której brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że zatrzymany kierowca wykonywał przejazd w imieniu skarżącego;
naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.
- art. 5b u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
- art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5, 1.12 oraz 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego podkreślił, że organ I instancji nie ustalił, że skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. Aby natomiast uznać, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji należało ustalić, czy czynności podejmowane przez skarżącego mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Organ I instancji w ocenie strony nie ustalił również, czy kierującego oraz skarżącego łączy jakikolwiek stosunek prawny, ograniczając się jedynie do przesłuchania kierowcy na miejscu kontroli. Zdaniem pełnomocnika materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na przypisanie stronie odpowiedzialności za ewentualne naruszenia związane z przewozem wykonanym przez kierującego. Organ I instancji nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego, tj. nie ustalono, że wykonywany przewóz w dniu kontroli nosił znamiona przewozu okazjonalnego. Immanentną cechą tego rodzaju przewozów jest okoliczność, że przewóz grupy pasażerów następuje z inicjatywy kierującego lub pasażera, zaś w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie ustalił z czyjej inicjatywy miało dojść do przewozu oraz czy czynności skarżącego mieściły się w pojęciu wykonywania przewozu okazjonalnego.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] [...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Na wstępie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. Stosownie zaś do treści art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
W myśl art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
Zgodnie z art. 5b ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Stosownie do treści art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W myśl art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Stosownie do treści art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9.
Stosownie do treści Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 800 zł. Zgodnie z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł. W myśl Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8 000 zł.
Organ odwoławczy podkreślił również, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne nakładane są na podstawie art. 92a w z art. 93 ust. 1 u.t.d., a ich wysokość stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. została określona w sposób sztywny. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
W niniejszej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a., ponieważ w przypadku decyzji nakładanych na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - art. 92b ust. 1 u.t.d. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.
Odnosząc się do stwierdzonych naruszeń organ odwoławczy wskazał, że w dniu 11 kwietnia 2019 r. w Warszawie miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki TOYOTA o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Pojazdem w dniu kontroli kierował P. T., który przewoził pasażera z ul. A i B na ul. D w W. Pasażer zamówił usługę przewozu przez aplikację BOLT, a usługa przewozu pasażera została wykonana w imieniu i na rzecz A z siedzibą w Ł. Pasażer zeznał, że kierujący pojazdem kazał mu wsiąść z przodu, ponieważ jest dużo kontroli drogowych i w razie kontroli drogowej zeznać, że są kolegami. Funkcjonariusze jako dowód w sprawie zabezpieczyli wydruk z kasy fiskalnej zarejestrowanej na A, tj. paragon wystawiony w dniu 5 kwietnia 2019 r. na kwotę 14,36 zł. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli drogowej nr 436/2019 oraz notatką urzędową. Pojazd był przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynikało z dowodu rejestracyjnego, a kierujący pojazdem okazał do kontroli jedynie prawo jazdy i dowód osobisty.
Zdaniem organu protokół kontroli nr 436/2019 z dnia 11 kwietnia 2019 r. stanowi najistotniejszy dowód w przedmiotowej sprawie. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, korzysta ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. W niniejszej sprawie kierowca podpisał protokół bez zastrzeżeń, co dowodzi, że zgodził się ze stwierdzonym stanem faktycznym ustalonym przez kontrolujących.
Dodatkowo, kontrolujący sporządzili notatkę urzędową w dniu 11 kwietnia 2019 r., która również stanowi istotny dowód w sprawie. Treść notatki potwierdza m.in. miejsce i przebieg kontroli, dane pojazdu, kierowcy i pasażera, okazane przez kierowcę dokumenty, w tym wydruk z kasy fiskalnej z nagłówkiem A, trasę przejazdu, brak oznakowania pojazdu jako taksówka i brak okazania licencji do wykonywania przewozu osób. Jednocześnie w notatce stwierdzono, że przyczyną podjęcia kontroli było zarobkowe wykonywanie przewozu osób. Z wykonanej w trakcie kontroli dokumentacji fotograficznej pojazdu jednoznacznie wynika, że kontroli poddano pojazd marki TOYOTA o nr rej.[...], który nie był oznakowany jako taksówka.
Odnosząc się do naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania organ I instancji ustalił, na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miasta Ł., że skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A z siedzibą w Ł. jest w posiadaniu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym nr [...] udzielonej w dniu 2 sierpnia 2018 r. Natomiast do ww. licencji nie został zgłoszony kontrolowany pojazd marki TOYOTA o nr rej.[...]. Tym samym w ocenie organu odwoławczego bezspornym jest, że w dniu kontroli, tj. 11 kwietnia 2019 r. doszło do popełnienia przez stronę naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. strona posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ale nie zgłosiła do niej kontrolowanego pojazdu i tym samym organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną za niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił licencji zmiany danych w wymaganym terminie - 28 – dni. Jak wynika z treści pisma Urzędu Miasta Ł. z dnia 29 maja 2019 r. na ww. dzień kontrolowany pojazd nie był zgłoszony do posiadanej przez stronę licencji, pomimo że od dnia kontroli upłynął już ponad miesiąc.
Odnosząc się do naruszenia Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy wskazał, że w dniu kontroli, tj. w dniu 11 kwietnia 2019 r. doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie niewyposażenia kierowcy w wymagany dokument, tj. wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.
W myśl art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej kierowca – P. T. wykonywał na rzecz skarżącego krajowy transport drogowy osób na terenie W. W tracie czynności kontrolnych kierujący okazał tylko prawo jazdy i dowód osobisty. Kierowca nie dysponował natomiast wypisem z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej skarżącemu. Tym samym uznać należy, że organ I instancji analizując ww. stan faktyczny sprawy słusznie uznał, że kierowca wykonując w imieniu i na rzecz strony przewóz drogowy powinien dysponować podczas kontroli wymaganym wypisem z licencji udzielonej skarżącemu, a fakt stwierdzający jego brak spowodował zasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 500 zł z tytułu naruszenia Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.
W zakresie naruszenia Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wyjaśnił, że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 u.t.d.). Bezspornym jest natomiast, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Wobec powyższego, że objęty kontrolą przewóz był wykonywany jako przewóz okazjonalny to podlegał obowiązkom określonym w przepisach u.t.d. odnoszącym się do tego rodzaju przewozu, tj. był zobowiązany do wykonywania przewozu pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.) z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Kontrolowany pojazd, jak wynika z protokołu kontroli był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób, łącznie z kierowcą. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów, które wskazywałyby na możliwość objęcia pojazdu wyjątkami określonymi w art. 18 ust. 4b u.t.d. Z akt sprawy wynika, że umowa na przejazd została zawarta przez klienta przez telefon za pośrednictwem aplikacji. Materiał dowodowy nie wskazuje, aby przejazd był wykonywany na podstawie umowy pisemnej zawartej w lokalu przedsiębiorstwa po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem przewozu, wniesionej w sposób opisany w art. 18 ust. 4b pkt 2c u.t.d., pojazdem, który byłby wyłącznie własnością skarżącego lub stanowił przedmiot leasingu. Zasadne było więc wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie określone w Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera również żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania wobec strony art. 92c u.t.d.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w dniu 11 kwietnia 2019 r. kierujący wykonywał transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym w imieniu i na rzecz A . Okoliczność powyższą potwierdzają bezsprzecznie ustalenia odnotowane w protokole z kontroli drogowej, jak i wykonany wydruk z kasy fiskalnej zabezpieczony przez funkcjonariuszy Policji, pojazdem który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla wykonywania przewozu okazjonalnego, ponieważ był to pojazd przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.
Nadto jak wynika z ustaleń poczynionych w organie licencyjnym kontrolowany pojazd nie został zgłoszony do posiadanej przez stronę licencji nr 5/2018 i to pomimo upływu 28 - dniowego terminu na dokonanie zgłoszenia. Jak bowiem wynika z pisma Urzędu Miasta Ł. na dzień 29 maja 2019 r. kontrolowany pojazd marki TOYOTA o nr rej.[...] nie był zgłoszony do przewozów drogowych, pomimo że od dnia kontroli upłynął już ponad miesiąc. Skarżący pomimo ciążącego na nim obowiązku zgłoszenia zmiany danych nie wypełnił obowiązku.
W dniu kontroli kierowca nie był wyposażony w wymagane ustawą dokumenty, tj. nie dysponował ani wypisem z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej stronie, ani jej oryginałem. Podmiot świadczący usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, nie jest podmiotem dokonującym przewozu osób takich jak przewozy taksówkowe. Realizując takie przewozy powinien posiadać licencję na przewozy taksówkowe, którą można uzyskać po złożeniu stosownego wniosku i spełnieniu przewidzianych w ustawie warunków. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się trzech naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego za które organ I instancji trafnie wymierzył karę pieniężną w łącznej wysokości 9 300 zł.
Odnosząc się do zarzutu wadliwe przeprowadzonego postępowania dowodowego i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych organ wskazał, że strona nie przedstawiła, ani nie zgłosiła żadnych nowych dowodów, które pozwoliłyby uwolnić skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone w czasie kontroli naruszenia. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organu I instancji. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej.
Zdaniem organu odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, a ocena tego materiału nie budzi zastrzeżeń, jako mieszcząca się w ramach swobodnej oceny dowodów i dokonana została zgodnie z zasadami logicznego rozumowania.
Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że niniejsze postępowanie jest kolejnym, w którym stwierdzono tożsame naruszenia, ponieważ wystąpił ten sam stan faktyczny. Tym samym okoliczności zdarzenia w dniu kontroli nie mogły zostać uznane za wyjątek, ponieważ kontrole z udziałem strony były wcześniej rozpatrywane przez organ odwoławczy, a przedmiotowe postępowanie jest kolejnym, w którym strona prowadząc działalność gospodarczą, faktycznie wykonywała przewóz osób i przewóz ten był przewozem okazjonalnym w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., który nie spełniał wymaganych dla tego rodzaju przewozów warunków.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zaskarżając powyższą decyzję w całości zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.
- art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i ust. b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify/Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę P. T. nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
- art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy uznaniu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt B.V.;
- art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5,1.12 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 11 kwietnia 2019 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj.:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Taxify/Bolt;
- art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Transportu Drogowego podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] jak i poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] nie zostały wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 52140 ze zm.), dalej: u.t.d.
Na wstępie zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania art.189a § 2 pkt.1-3, art.189e i art.189f k.p.a. Zgodnie z art.189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Kary pieniężne nakładane na przewoźników, jak i ich wysokość zostały w uregulowane w przepisach u.t.d. Ustawa przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego i nie ma możliwości ich miarkowania. W art. 92b i 92c u.t.d. ustawodawca przewidział także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w u.t.d.) to ze względu na treść art. 189a § 2 k.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IVa k.p.a.
Stosownie do treści art. 92a ust.1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9 (art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d.)
Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 (art. 92a ust. 10 u.t.d.).
W rozpoznawanej sprawie na M. B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. została nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów transportu drogowego:
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie - za każdą zmianę,
- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument,
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy,
Odnosząc się do pierwszego ze stwierdzonych naruszeń należy wskazać, że zgodnie z art. 8 ust.1 u.t.d. licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1. W myśl art. 8 ust. 2 pkt 6 u.t.d. wniosek o którym mowa w ust.1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2. Stosownie do treści art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d., do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust.1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje:
a) markę, typ,
b) rodzaj/przeznaczenie,
c) numer rejestracyjny,
d) numer VIN,
e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem.
Natomiast jak wynika z art.14 ust.1 pkt 2 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt w dniu 11 kwietnia 2019 r. P. T. na terenie miasta W. wykonywał przewóz osób samochodem osobowym marki Toyota o numerze rejestracyjnym[...]. Przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta Ł. z dnia 29 maja 2019 r. M. B. prowadzący działalność gospodarczą z siedzibą w Ł. posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną przez Prezydenta Miasta Ł. w dniu 2 sierpnia 2018 r. Do dnia 29 maja 2019 r. do organu nie wpłynął wniosek ww. przedsiębiorcy o zgłoszenie do ww. licencji kontrolowanego pojazdu, tj. samochodu marki TOYOTA o nr rej. [...]. Do licencji zgłoszony był jedynie pojazd marki Opel Insignia o numerze rejestracyjnym [...]. Oznacza to, że skarżący nie zgłosił organowi, który udzielił licencji zmiany danych pojazdu. Zaznaczyć należy, że zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Naruszenie to nie zostało zakwestionowane przez skarżącego, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Odnosząc się do drugiego ze stwierdzonych naruszeń należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji;
W myśl art. 87 ust. 3 u.t.d., przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 11 kwietnia 2019 r. P. T. wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A , posiadającego licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W dniu kontroli kierowca okazał tylko prawo jazdy, dowód osobisty oraz wydruk z kasy fiskalnej - paragon z dnia 5 kwietnia 2019 r. Nie okazał natomiast wypisu z powyższej licencji, co potwierdza protokół kontroli drogowej z dnia 11 kwietnia 2019 r. oraz notatka urzędowa sporządzona w tym samym dniu przez funkcjonariusza Policji. Powyższa okoliczność również nie była przez skarżącego kwestionowana, co uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 500 zł Niewyposażenie bowiem kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł. (lp. 1.12 załącznika nr 3 u.t.d.).
Odnosząc się z kolei do trzeciego ze stwierdzonych naruszeń należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 4 pkt 3 u.t.d., przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:
a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,
b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.
W myśl art. 4 pkt 11 u.t.d., przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zgodnie z treścią art. 5b ust.1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:
1) samochodem osobowym,
2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,
3) taksówką
- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Stosownie do treści art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zgodnie z treścią art. 18 ust.4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt w dniu 11 kwietnia 2019 r. P. T. wykonywał pojazdem marki TOYOTA o nr rej. [...] przewóz osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. W dniu kontroli P. T. przewoził pasażera z ul. A i B na ul. D w W. Pasażer zamówił usługę przewozu przez aplikację Bolt, a usługa przewozu pasażera została wykonana w imieniu i na rzecz A z siedzibą w Ł. Podczas kontroli pasażer zeznał, że kierujący pojazdem kazał mu wsiąść z przodu, ponieważ jest dużo kontroli drogowych i w razie kontroli drogowej zeznać, że są kolegami. Funkcjonariusze Policji jako dowód w sprawie zabezpieczyli wydruk z kasy fiskalnej zarejestrowanej na A, tj. paragon wystawiony w dniu 5 kwietnia 2019 r. na kwotę 14,36 zł. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli drogowej nr [...] oraz notatką urzędową sporządzoną w tym samym dniu przez funkcjonariusza Policji. Pojazd był przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynikało z dowodu rejestracyjnego, a kierujący pojazdem okazał do kontroli jedynie prawo jazdy i dowód osobisty.
Słusznie uznały zatem organy administracji, że ustalenia odnotowane w protokole z kontroli drogowej, jak i wykonany wydruk z kasy fiskalnej zabezpieczony przez funkcjonariuszy Policji potwierdzają, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu 11 kwietnia 2019 r. był przewozem okazjonalnym. Nie był to bowiem ani przewóz regularny ani regularny specjalny ani wahadłowy gdyż nie zostały spełnione warunki dla tych przewozów określone w art. 4 pkt 7,9 i 10 u.t.d. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. U. UE L z dnia 2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).
Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że przewóz wykonywany w dniu 11 kwietnia 2019 r. był przewozem okazjonalnym, o którym mowa w art. 4 pkt 11 u.t.d.
Należy podkreślić, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu warunku określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., a mianowicie można go wykonać jedynie pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd, którym w dniu 11 kwietnia 2019 r. P. T. wykonywał przewóz osób nie spełniał powyższego wymogu. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli i załączonej do akt dokumentacji fotograficznej pojazd marki Toyota o numerze rejestracyjnym [...] został zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art.18 ust. 4a u.t.d.
Nie miał także miejsca żaden z przypadków określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art.18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 18 ust. 4b pkt 2b u.t.d., ponieważ w toku postępowania nie wykazano, że doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa. W chwili zatrzymania do kontroli w pojeździe znajdował się jeden pasażer – P.P., który zeznał, że przejazd z ul. A i B na ul. D w W. zamówił za pomocą aplikacji TaxiFy (Bolt). Pod wskazany adres przyjechał pojazd nieoznakowany jako taksówka. Pasażer zeznał również, że kierujący pojazdem kazał mu wsiąść z przodu i zeznać w przypadku kontroli drogowej, że są kolegami, pomimo, że pasażer i kierujący pojazdem byli osobami obcymi. W toku kontroli w oparciu o dane zawarte w systemie informacyjnym Policji CEP ustalono także, że pojazd marki Toyota o numerze rejestracyjnym [..] nie był własnością skarżącego lecz P. T. Okoliczność powyższą potwierdził również sam kierowca. Organy administracji słusznie zatem uznały, że nie została spełniona żadna z przesłanek, o których mowa w art.18 ust. 4b u.t.d.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów postawionych w skardze Sąd nie podzielił twierdzenia skarżącego, że przewóz, który miał miejsce w dniu 11 kwietnia 2019 r. nie można uznać za krajowy transport drogowy. W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.t.d. przez krajowy transport drogowy należy rozumieć podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ma wątpliwości, że w dacie przeprowadzonej kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz, w ramach którego przewoził pasażera z ul. A i B na ul. D w W. Kurs ten został zamówiony, jak wynika z oświadczenia pasażera, przy pomocy aplikacji TaxiFy (Bolt). Za usługę wystawiony został paragon fiskalny na kwotę 14,36 zł. Przewóz wykonywany był samochodem osobowym zarejestrowanym na terenie Polski. W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą o tym, że przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu przez skarżącego poprzez aplikację Bolt miało charakter zorganizowany, zarobkowy i ciągły, a usługa ta była świadczona przez kierowców zatrudnionych w imieniu skarżącego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Działalność prowadzona przez skarżącego posiadała zatem wszystkie cechy działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646). Skarżący pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób w krajowym transporcie drogowym, co potwierdza również znajdujący się w aktach sprawy wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący działalności prowadzonej przez skarżącego pod firmą A , której przedmiotem jest transport lądowy pasażerski i właśnie w zakresie przewozu osób skarżący posiada także licencję. W tych okolicznościach całkowicie niezrozumiałym jest kwestionowanie przez skarżącego w zarzutach skargi posiadania statusu podmiotu świadczącego przewóz drogowy.
Niezależnie od powyższego wskazać również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej. Obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d., nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Wykonywanie bowiem transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z 4 listopada 2009 r., sygn. II GSK 166/09, wyrok WSA w Gdańsku z 29 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 823/17; wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 55/19, dostępne w CBOSA). Z tego względu ustalanie przez organy orzekające w sprawie szczegółowych cech wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz posiadania przez niego formalnego statusu przedsiębiorcy nie było konieczne. Dla nałożenia kary na podstawie art. 92 a u.t.d. wystarczającym było ustalenie, że skarżący faktycznie odpłatnie świadczy nawet jednorazowo usługę przewozu osób, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ust. 1 u.t.d. Niemniej jednak, jak to już zostało powyżej wskazane z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowych i legitymował się licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba szczegółowego badania aplikacji Bolt, którą posłużył się pasażer do zamówienia przejazdu. Zasady jej działania należy bowiem uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający dowodzenia. Z zasadami tymi bez przeszkód może zapoznać się każdy potencjalny użytkownik aplikacji. Organ wyraźnie wskazał, w jaki sposób doszło do zamówienia przez pasażera usługi przewozu u kierowcy. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego zapłata za przejazd w wysokości z góry określonej nie odbyła się na rzecz platformy internetowej, tj. Bolt B.V. lecz jak wynika dowodów zgromadzonych w sprawie nastąpiła w formie gotówkowej na podstawie paragonu fiskalnego wystawionego przez skarżącego.
Wbrew twierdzeniom skarżącego słuszne są zatem ustalenia organów orzekających w sprawie, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny. Zdaniem Sądu przewóz wykonany w dniu 11 kwietnia 2019 r. przez kierowcę – P. T. w imieniu i na rzecz skarżącego nie stanowił przewozu regularnego ani przewozu regularnego specjalnego, czy wahadłowego, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 4 pkt 7, 9 i 10 u.t.d.
Podkreślić ponownie należy, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu warunku określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., tj. można go wykonać jedynie pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd, którym w dniu 11 kwietnia 2019 r. był wykonywany sporny przewóz nie spełniał tego wymogu. Z dowodu rejestracyjnego pojazdu jednoznacznie wynika, że został zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób. Nie jest został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art. 18 ust. 4a u.t.d.
W stanie faktycznym sprawy nie miał miejsca również żaden z przypadków określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 18 ust. 4b pkt 2b, ponieważ, nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa. W toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnej umowy zlecenia, czy umowy na wykonanie usług transportowych. Z wyjaśnień pasażera samochodu złożonych w dniu 11 kwietnia 2019 r. wynika, że zamówił usługę przewozu za pomocą aplikacji TaxiFy Bolt. Pasażer, jak wynika z akt nie zawierał żadnej pisemnej umowy (w celu zamówienia przewozu użył aplikacji Bolt), a za usługę zapłacił kierowcy gotówką na dowód czego wydany został paragon. Zauważyć przy tym należy, że skarżący ma siedzibę swojej firmy w Ł. przy ul. E 1905 82/6, zaś usługa przewozu wykonywana była w W. Nie mogło zatem dojść do zawarcia w lokalu firmy skarżącego (w Ł) pisemnej umowy na wykonywany przewóz. Ponadto opłata za przewóz nie została uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy ani gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Należy również zwrócić uwagę, że art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszczający wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy, wymaga spełnienia wszystkich trzech warunków, które zostały uregulowane w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a, b i u.t.d., co bezspornie nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Wbrew również twierdzeniom postawionym w skardze organy administracji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Nieuzasadnione są zatem zarzuty postawione w skardze dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego za które organy administracji wymierzyły karę pieniężną w łącznej wysokości 9 300 zł. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi toczyło się (i toczy się) kilkanaście spraw w przedmiocie nałożenia na skarżącego kar pieniężnych za naruszenie przepisów transportu drogowego. Stan faktyczny i prawny spraw, które zostały już rozpoznane przez Sąd jest zbliżony lub nawet tożsamy do okoliczności faktycznych, które zaistniały w niniejszej sprawie. Skarżący został już wielokrotnie ukarany karami pieniężnymi za stwierdzone w niniejszym postępowaniu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym wykonując przewozy na terenie całego kraju. Dysponując zatem wiedzą o nielegalnym charakterze prowadzonej działalności w skali całego kraju w związku z kolejnymi kontrolami drogowymi nie podjął żadnych działań, by kolejnym naruszeniom zapobiec.
Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie z uwagi na istniejącą pandemię mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla stron. WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z powyższym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło